Wykład 1

Psychologia w zarządzaniu

Tematyka wykładu

Studia dzienne

Studia zaoczne

1.

Rola psychologii w procesach 
zarządzania  (45 minut)

2.

Dopasowanie pracownika do 
pracy – kompetencje, 
preferencje, zainteresowania 
zawodowe

3.

Motywacja do pracy 

4.

Stres w organizacji 

5.

Procesy grupowe w organizacji

6.

Kierowanie i przywództwo

7.

Cechy sytuacji pracy a 
dobrostan pracowników – 
witaminowy model Warr’a

8.

Kolokwium zaliczeniowe

1.

Rola psychologii w procesach 
zarządzania; Dopasowanie 
pracownika do pracy – 
kompetencje, preferencje, 
zainteresowania zawodowe

2.

Motywacja do pracy; Stres w 
organizacji 

3.

Procesy grupowe w organizacji; 

4.

Kierowanie i przywództwo

5.

Cechy sytuacji pracy a dobrostan 
pracowników – witaminowy 
model Warr’a; kolokwium 
zaliczeniowe

2

Literatura:



Armstrong, M. (2000). Zarządzanie zasobami ludzkimi. Kraków: 
Oficyna ekonomiczna



Bajcar, B., Borkowska, A., Czerw, A., Gąsiorowska, A. (2007). 
Kwestionariusz zainteresowań zawodowych – nowa metoda w 
doradztwie zawodowym, W: T. Witkowski (red.), Dobór personelu, 
(329-356). Taszów: MODERATOR



Bańka, A. (2002). Psychologia pracy. W: J. Strelau (red.), 
Psychologia. Podręcznik akademicki, t 3, (283-320), Gdańsk: GWP



Bańka, A. (2002). Psychologia organizacji. W: J. Strelau (red.), 
Psychologia. Podręcznik akademicki, t 3, (321-350), Gdańsk: GWP



Jachnis, A. (2008). Psychologia organizacji. Warszawa: Difin



Kożusznik, B. (2011). Zachowania człowieka w organizacji. 
Warszawa: PWE



Nosal, C. (2007). Struktura preferencji zawodowych i metoda ich 
diagnozy. W: T. Witkowski (red.), Dobór personelu, (173-196). 
Taszów: Moderator

3

Psychologia pracy i organizacji



Psychologia pracy



Przedmiotem zainteresowań jest psychika i zachowanie 
człowieka w konkretnych warunkach aktywności 
zawodowej



Pomaga lepiej przygotować ludzi do pracy, 
racjonalizować jej organizację i osiągać z niej 
zadowolenie



Skupienie na procesach indywidualnych 



Psychologia organizacji/zarządzania



Przedmiotem zainteresownia jest analiza funkcji i 
procesów wpływających na klimat wewnątrz organizacji



Pomaga lepiej przygotować managerów/liderów do 
kierowania pracą zespołu



Skupienie na procesach grupowych

4

Psychologia pracy



Najważniejsze pytania - jak osiągnąć?:



Skuteczność indywidualnego działania pracownika



Wysokie wyniki przy minimalizacji kosztów 

(zmniejszony wysiłek, najłatwiejszy sposób, najkrótszy 
czas)



Bezpieczeństwo w pracy (fizyczne i psychologiczne)



Zadowolenie z pracy i poczucie jej wysokiej jakości 

(sukcesu)



Klasyczne ujęcia:



Przystosowanie człowieka do pracy



Psychologia stosunków międzyludzkich



Dostosowanie pracy do człowieka



Współczesne ujęcia:



Podejście interakcyjne/transakcyjne



Dopasowanie człowiek-praca

5

Dopasowanie 

człowieka do pracy



Predyspozycje



Cechy fizyczne



Zdolności – talenty



Cechy temperamentu i osobowości



Kompetencje zawodowe



Preferencje zawodowe



Zainteresowania  zawodowe

6

Kompetencje 



Rozumienie wąskie (wiedza i umiejętności) i szerokie



Na kompetencje (ujęcie szerokie) składają się 
następujące elementy (Spencer i inni, 1990; za: 
Armstrong, 2000, s. 244)



Motywy – ukierunkowanie zachowania



Cechy – psychologiczne predyspozycje do określonego 
sposobu zachowania (np. samokontrola, odporność na 
stres, itp.)



Samoocen a – postawy i wartości danej osoby



Wiedza merytoryczna – potwierdzona lub nie 
świadectwami, dyplomami, itp. 



Umiejętności poznawcze i behawioralne – ukryte (np. 
sposób rozumowania) lub obserwowalne ( aktywne 
słuchanie)

7

Preferencje (Holland)



Wybór zawodu i drogi kariery zawodowej stanowi bardzo ważny 
aspekt rozwoju osobowości człowieka



6 typów podstawowych preferencji zawodowych oraz 
analogiczne do nich typy środowisk zawodowych  (rodzajów 
organizacji), w obrębie których dominują określone osobowości, 
style zachowania 
i rozwiązywania problemów 
oraz oferowane możliwości 
rozwoju.



Ludzie poszukują takich 
środowisk, które umożliwią im 
jak najwyższy poziom 
wykorzystania ich możliwości
i preferencji (zdolności, kompetencji, 
postaw) oraz realizację 
określonych wartości i ról społecznych

Realistyczne
(technika)

Konwenc-

jonalne

(biznes – 

operacje)

Przedsiębiorcze

(biznes - kontakt)

Społeczne

(usługi społeczne)

Artystyczne

(sztuka)

Badawcze

(nauka)

8

Zainteresowania 

zawodowe 



Klasyczne teorie zainteresowań zawodowych 
– Parsonsa, Ginzberga, Roe, Supera, 
Predigera 



Zainteresowania wyrażają się względnie 
stałym i częstym zorientowaniem uwagi 
dowolnej i mimowolnej podmiotu na 
określone kategorie obiektów, czynności, 
stanów lub sytuacji 



Złożoność i niejednorodność pojęcia 
zainteresowań



Zainteresowania a preferencje i kompetencje

9

Model uwarunkowań i przejawów zainteresowań

(Bajcar, Borkowska, Czerw, Gąsiorowska, N

osal) 

Czynniki 
środowiskowe

Czynniki 

genetyczne

Czynniki związane 
z obrazem siebie

Zainteresowania zawodowe

zachowania

preferencje

emocje

postrzegane 
umiejętności

10

Rodzaje zainteresowań zawodowych

•

 Artystyczne

•

 Badawcze

•

 Handlowe

•

 Komunikacyjne

•

 

Konwencjonalne

•

 Mechaniczne

•

 Opiekuńcze

•

 Perswazyjne 

•

 

Przedsiębiorcze

•

 Realistyczne

•

 Społeczne 

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

Psychologia organizacji



Analiza wpływu wszystkich podsystemów organizacji 
na zachowania pracownicze



„Zachowania organizacyjne” – kluczowe pojęcie



System zachowań i działań związanych z 
wykorzystywaniem przez ludzi zadań pracy oraz 
osiąganiem celów organizacji



Ma zastosowanie głównie w procesie kierowania ludźmi



Elementy organizacji jako systemu społecznego



Role



Normy



Władza



Klimat organizacyjny



Dopasowanie człowiek-organizacja

12