background image

Leki stosowane w 

Leki stosowane w 

chorobach dróg 

chorobach dróg 

oddechowych

oddechowych

background image

Leki stosowane w 

Leki stosowane w 

chorobach dróg 

chorobach dróg 

oddechowych

oddechowych

1. Leki wykrztuśne

2. Leki przeciwkaszlowe

3. Leki przeciwastmatyczne

4. Inne

background image

Podział ze względu na 

Podział ze względu na 

punkt uchwytu działania:

punkt uchwytu działania:

1. Leki działające ośrodkowo 

      (kofeina, doksapram, lobelina)

- pobudzają ośrodek oddechowy i kaszlu 

 pogłębienie oddechów łatwiejsze 

wyzwolenie odruchu kaszlowego

background image

2. Leki działające obwodowo

- zwiększają wydzielanie śluzu w 

oskrzelach lub

- powodują rozpuszczenie i upłynnienie 

śluzu

- wydzielina powoduje nasilenie odruchu 

kaszlu

background image

Leki sekretolityczne

Leki sekretolityczne

Zastosowanie:

 stany zapalne dróg oddechowych: 

- z suchym kaszlem z niewielką ilością 

plwociny 

- z silnym kaszlem z gęstą plwociną

background image

1.Solne środki wykrztuśne

 wydalane przez gruczoły śluzowe błony 

śluzowej drzewa oskrzelowego

 wzmagają ich wydzielanie i upłynniają 

wydzielinę śluzową

- jodek potasowy
- wodorowęglan sodowy
- chlorek amonowy

background image

2. Gwajakol i olejki eteryczne

wydalane przez płuca

 drażnią błonę śluzową oskrzeli od 

strony ich światła

3. Emetyna, saponiny, kwas benzoesowy

drażnią błonę śluzową żołądka 

wzmagają na drodze odruchowej 

wydzielanie wodnistego śluzu w 

oskrzelach

background image

Solne środki wykrztuśne

Solne środki wykrztuśne

JODEK POTASOWY

- bardzo skuteczny lek wykrztuśny

Działanie niepożądane:

- bolesny obrzęk ślinianek
- wyciek z nosa 
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- objawy uczuleniowe

background image

Przeciwskazania:

- nadwrażliwość na jod
- nadczynność tarczycy
- gruźlica
- nie należy mieszać go z innymi lekami

Preparat:

- Kalium iodatum

background image

Solne środki wykrztuśne

Solne środki wykrztuśne

CHLOREK AMONOWY

Działanie:

- powoduje zakwaszenie organizmu
- wydziela się przez gruczoły śluzowe 

oskrzeli, zwiększa ich wydzielanie i 

upłynnia wydzielinę

- zakwaszenie pobudza ośrodek 

oddechowy

- stosuje się go z innymi lekami 

wykrztuśnymi 

background image

Działanie niepożądane:

- podany doustnie drażni błonę śluzową 

żołądka

- w większych dawkach działa 

moczopędnie

Preparaty:

- Ammonium chloratum
- Spiritus Ammonii anisatus

background image

Solne środki wykr

Solne środki wykr

ztuśne

ztuśne

WODOROWĘGLAN SODOWY

Działanie:

- alkalizuje wydzielinę oskrzeli przez co ją 

upłynnia

- silnie alkalizuje sok żołądkowy i mocz
- działanie wykrztuśne wykazują również 

wody mineralne zawierające 

wodorowęglan sodu

 

background image

Działanie niepożądane:

- przy dłuższym stosowaniu większych 

dawek sprzyja tworzeniu się kamieni 
nerkowych i zakażeniu dróg moczowych

Preparaty:

- Natrium bicarbonicum
- wody szczawnickie Józefina i Stefan
- Sal Ems Factitium (Sal Ems Artificiale)

background image

Leki wydalane przez płuca

Leki wydalane przez płuca

ZWIĄZKI KREOZOTU

- kreozot – produkt destylacji smoły z 

drewna bukowego

- zawiera gwajakol, krezol i inne 

pochodne fenolu

background image

Działanie:

- kreozot podany doustnie wydala się 

przez drogi oddechowe, drażni błonę 
śluzową oskrzeli i zwiększa wydzielanie 
śluzu

- drażni błonę śluzową żołądka
- słabe odkażające
 

background image

Działanie niepożądane:

- zaburzenia ze strony przewodu 

pokarmowego

Preparaty:

- Guajazyl – eter glicerynowy gwajakozylu
- Kalium guajaosulfonicum

background image

Leki wydalane przez płuca

Leki wydalane przez płuca

OLEJKI ETERYCZNE

- lotne aromatyczne ciecze
- obecne w wielu roślinach
- po podaniu doustnym wydalają się 

przez gruczoły oskrzelowe

background image

Działanie:

- wykrztuśne
- nieznacznie odkażające

Preparaty:

- Sirupus Pini compositus – syrop sosnowy
- Sirupus Thymi – syrop tymiankowy

background image

Środki drażniące błonę 

Środki drażniące błonę 

śluzową żołądka

śluzową żołądka

KORZEŃ WYMIOTNICY

Działanie:

-

emetyna (alkaloid) zawarta w korzeniu 

wymiotnicy silnie drażni błonę śluzową 

żołądka po podaniu doustnym

-

 w małych dawkach wykrztuśne 

- w większych dawkach wymiotne 

background image

Środki drażniące błonę 

Środki drażniące błonę 

śluzową żołądka

śluzową żołądka

SAPONINY

Działanie:

- podobne do emetyny

Występowanie:

- w wielu roślinach:
korzeń senegi, omanu, lukrecji, mydlnicy, 

pierwiosnka

background image

Środki drażniące błonę 

Środki drażniące błonę 

śluzową żołądka

śluzową żołądka

BENZOESAN SODOWY

Działanie:

- podany doustnie drażni błonę śluzową 

żołądka  odruchowe wzmożenie 

wydzielania śluzu przez gruczoły 
oskrzelowe

- żółciopędne
- słabe antyseptyczne na drogi żółciowe i 

oddechowe

background image

Leki mukolityczne 

Leki mukolityczne 

(mukolityki)

(mukolityki)

Zmniejszają lepkość śluzu w oskrzelach 

i ułatwiają jego usunięcie przez 
odkrztuszanie.

background image

Leki mukolityczne

Leki mukolityczne

Zastosowanie:

w pulmonologii:

- zapalenie oskrzeli
- mukowiscydoza

 w laryngologii:

- zapalenie krtani, ucha środkowego i 

zewnętrznego

w chirurgii

background image

1.

Związki sulfhydrylowe:

- acetylocysteina
- karbocysteina
- mesna

background image

ACETYLOCYSTEINA 

Działanie:

- silne i szybkie działanie mukolityczne
- zmniejsza lepkość śluzu
- pobudza produkcję śluzu
- antidotum w zatruciu paracetamolem

background image

ACETYLOCYSTEINA

Działanie niepożądane:

- skurcz oskrzeli
- uczulenie
- nudności, wymioty

background image

ACETYLOCYSTEINA

Przeciwskazania:

- choroba wrzodowa
- ciąża

-

dychawica oskrzelowa

Preparaty:

- Acetylocysteina 100 mg  ( Mucosolv, 

Mucosolvin)

background image

KARBOCYSTEINA

Działanie:

- podobne do acetylocysteiny

Preparaty:

- Mucodyne
- Mukolina
- Mucopront

background image

MESNA

Działanie:

- podobne jak acetylocysteina
- jest bardziej skuteczna niż pochodne 

cysteiny

Zastosowanie:

- w postaci aerozolu lub we wlewach
- przewlekłe choroby oskrzeli, którym 

towarzyszą trudności w odkrztuszaniu

- rozpuszcza i ułatwia usunięcie z drzewa 

oskrzelowego skrzepów krwi

background image

Interakcje:

- osłabia działanie aminoglikozydów

Preparaty:

- Mistabron
- Mucofluid

background image

2. Tenzydy (detergenty):

- tyloksapol
- etosulfat sodowy

background image

TYLOKSAPOL

Działanie:

- podawany w postaci aerozolu
- zmniejsza napięcie powierzchniowe
- ułatwia wykrztuszanie wydzieliny 
- przywraca ruch rzęsek nabłonka oskrzeli

background image

Zastosowanie:

 - w torakochirurgii
- w zapaleniu płuc

Preparat:

- Alevaire

background image

3.Bromheksyna, ambroksol

BROMHEKSYNA

Działanie:

- rozrzedza gęsta wydzielinę
- powoduje wzrost wydzielania mniej 

lepkiego śluzu 

- ułatwia transport rzęskowy w oskrzelach
- zwiększa wydzielanie surfaktantu

background image

Zastosowanie:

- podawana doustnie i dożylnie
- różne choroby dróg oddechowych w 

celu wykrztuszania

Działanie niepożądane:

- zaburzenia ze strony przewodu 

pokarmowego

background image

Preparaty:

- Flegamina – bromheksyna
- Ambroksol (Mucosolvan, Aflegan) – 

ambroksol – czynny metabolit 
bromheksyny o silniejszym działaniu

background image

4. Dornaza  (deoksyrybonukleaza)

Działanie:

- zmniejsza lepkość wydzieliny w drogach 

oddechowych, upłynnia ją

- upłynnia wydzieliny ropne

background image

Działanie niepożądane:

- podrażnienie błon śluzowych
- odczyny alergiczne, wstrząs 

anafilaktyczny

Preparat:

- Pylmozyne


Document Outline