Savoir-vivre
PRZY STOLE
1. Rodzaje przyjęć
2. Sposoby zapraszania
3. Zachowanie wokół stołu
4. Menu i napoje
Savoir-vivre
PRZY STOLE
1. Rodzaje przyjęć
2. Sposoby zapraszania
3. Zachowanie wokół stołu
4. Menu i napoje
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Rodzaje przyjęć
Siedzące (przyjęcia zasiadane)
Śniadanie (lunch)
Obiad (dinner)
Obiad bufetowy
Bankiet
Kawy i herbatki
Stojące
Koktajl
Przyjęcie bufetowe
Lampka wina
Aperitif
Przyjęcia ogrodowe (garden party)
Są bardziej osobiste i
mają wyższą rangę niż
stojące
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zaproszenia
Mogą być osobiste, telefoniczne, listowne i
na karcie zaproszeniowej
Tekst zaproszenia powinien zawierać:
Kto zaprasza (sam czy z żoną)
Kogo zaprasza (samego czy z żoną)
Forma przyjęcia
Na czyją cześć lub z jakiej okazji
Miejsce przyjęcia
Obowiązujący strój
Skróty i dopiski
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Skróty i dopiski
R.S.V.P.- répondez si’l vous plaît- proszę
odpowiedziać (wraz z numerem telefonu)
P.M.- pour mémoire, pro memoria, dla
pamięci
En cas d’empéchement, regrets only- w
przypadku niemożności przybycia
Czasami R.S.V.P. z dopiskiem regrets only-
oddzwaniamy w przypadku niemożności
przybycia
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Przygotowanie stołu
Stół stawia się równolegle do ścian jadalni,
symetrycznie w stosunku do oświetlenia
Obrus biały, czysty, starannie wyprasowany,
dostosowany rozmiarem do wiekości stołu
Brzegi obrusu powinny zwisać równomiernie ze
wszystkich stron ok 20-30cm
Stosuje się również podkład pod obrus- folia i
czasem miękka tkanina, by zgubić nierowności
i wyciszyć dźwięki zmienianych talerzy
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Serwetki
Wyróżniamy: obrusowe, ligninowe,
bibułkowe
Obrusowe:
Powinny być bawełniane, lniane lub
półcienne lub innej nieśliskiej tkaniny
Wyprasowane lecz niekrochmalone
Służą do wycierania rąk, ust i chronią
przed zaplamieniem ubrania
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Serwetki
Przy nakrywaniu stołu kładziemy zlożoną z
lewej strony talerza
Sięgając po kieliszek lub szklankę, zawsze
należy wytrzeć usta i ręce by nie zostawić
na szkle tłustych plam lub szminki
Robi się to również odchodząc od stołu
Kładzie się wyłącznie na kolana a przed
odejściem od stoly składa narożniki tak, by
nie wysypały się z niej okruchy i odkłada
się z lewej strony talerza
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Nakrycie stołu
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zastawa
Dla każdego gościa podaje się talerz
podstawowy (średnica ok. 30cm), który chroni
przed zaplamieniem i dźwiękami. Pozostaje na
stole aż do deseru
Talerze podstawowe rozkładamy w jednakowiej
odleglości, ok 60cm od siebie
Talerz podstawowy odsuwa się o 1cm od
krawędzi stołu. Na nim kładziemy serwetkę, o
nieco mniejszej średnicy niż talerz
Na nim pozostałe talerze: głęboki jeśli zupa w
wazie, płaski jeśli obiad na półmiskach
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zastawa i szkło
Powyżej talerza podstawowego z lewej
strony, na godz. 11:00 stawia się talerzyk na
pieczywo i masło oraz mały nóż (deserowy)
Kieliszki ustawia się z prawej strony powyżej
talerza, w jednym lub dwóch rzędach, wg
kolejności użycia
Nieco oddzielnie stawia się szklankę/
kieliszek do wody
Jeśli do przystawki poda się wódkę, kieliszek
do niej będzie stał jako pierwszy
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Kieliszki
Drugie miejsce zajmie kieliszek do
białego wina, trzecie do czerwonego
wina wytrawnego
Kieliszek do wina musującego lub
szampana stoi ostatni
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Rodzaje kieliszków
Do wódek: na nóżce (do wódek czystych
lub gatunkowych) lub bez nóżki (do wódek
czystych). Pojemność 30-60ml, nalewa się
ok 4/5 pojemności i wypija się jednym
haustem
Kieliszek do likieru: smuklejszy niż ten
do wódki, na nóżce, pojemność max.
60ml, nalewa się 3/4 pojemności i pije
małymi łyczkami
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Rodzaje kieliszków
Kieliszek do białego wina: pojemność
100-200ml, ma mniejszą czaszę (kształt
tulipana) i nieco dłuższą nóżkę niż kieliszek
do wina czerwonego. Nalewa się 1/3-1/2
pojemności i pije niewielkimi łykami
Kieliszek do czerwonego wina:
pojemność 100-250ml, ma większą czaszę
(kształt tulipana) i nieco krótszą nóżkę niż
kieliszek do wina białego. Nalewa się 1/3-
1/2 pojemności i pije niewielkimi łykami
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Rodzaje kieliszków
Kieliszek do szampana: smukly,
zwężający się ku górze, pojemność 150-
180ml, lub płaski i płytki. Napelniasię
stopniowo do wysokości ponad połowę. Pije
się większymi porcjami smakując każdy łyk
Kieliszki do win spożywanych podczas
aperitifu i win deserowych, pitych po
jedzeniu: porto, wermut, sherry są ytkie jak
do czerwonego, lecz mniejsze, ok. 100ml
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Trzymamy za nóżkę!
Wszystkie wcześniej omówione
kieliszki trzymamy za nóżkę
W przeciwnym razie ciałem
zmienilibyśmy temperaturę trunku
WINEM i tylko WINEM
spełnia się TOASTY!
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Rodzaje “szkła”
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Kieliszki
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Sztućce
Przy nakrywaniu rozmieszcza się je zawsze
według kolejności użycia, zaczynając od
zewnątrz w kierunku talerza
Z lewej strony kładzie się widelce, a z
prawej noże i łyżki
Łyżka: jeśli od zupy zaczynamy posiłek,
leży najdalej od talerza
Zupa w kokilkach: łyżka powinna być
mniejsza niż normalna, ale większa niż do
herbaty
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Sztućce
Wszystkie noże ułożone są ostrzem
skierowanym w stronę talerza
Widelec i łyżka skierowane są
“grzbietami” w dół
Ponad talerzem, równolegle do stołu
kładzie się sztućce do deseru: łyżeczka
znajduje się nad widelczykiem (rączka
łyżeczki z prawej, widelczyka z lewej)
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Używanie sztućców
Tylko łyżką i widelcem nabiera
się potrawy i wkłada do ust
Wkładając do ust “grzbiety”
skierowane są w dół
Nóż służy do krojenia i nagarniania
jedzenia na widelec
Ręką, jako “naturalnym sztućcem”,
bierze się chleb, twarde sery, owoce
itd.
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Odkładanie sztućców
Sztućce raz wzięte ze stołu nie mogą już tam
powrócić ani częściowo opierać się na talerzu i o
stół
Skrzyżowanie sztućców na talerzu oznacza, że
jedzenie nie zostało jeszcze zakończone
Kończąc jedzenie nóż i widelec odkładamy
równolegle na godzinę piątą, widelec bliżej
jedzącego, nóż ostrzem w stronę widelca
Łyżkę w trakcie jedzenia możemy pozostawić w
zupie, ale po jedzeniu odkładamy na podstawku
Łyżeczka do kawy/herbaty tylko na podstawku
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Dobór dań
Dania z kury, podrobów i gorszych mięs są
raczej nieeleganckie
Finowie nie jedzą flaków i potraw z grzybów
Węgrzy nie jedzą dań z buraków
Hindusi nie jedzą wołowiny i nie spożywają
alkoholu
Wyznawcy islamu i judaizmu nie jedzą
mięsa wieprzowego
Jarosz nie je mięsa wcale
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Kolejność dań
Przystawkę zimną serwujemy przed
zupą, a gorącą po zupie
Danie rybne podajemy przed mięsnym
Sery podaje się po daniu mięsnym
Deser serwuje się po serach
Kawa i herbata: zawsze podawana jest
na końcu- na przyjęciach stojących nie
podaje się
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Dobór napojów
Wszystkie napoje muszą być podane w
odpowiednich szklankach i w
odpowiedniej temperaturze
Nie podaje się win:
Słodkich przed wytrawnymi
Czerwonych przed białymi
Ciężkich przed lekkimi
Słodkich między winem białym i czerwonym
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Dobór napojów
Szampana lub inne wino musujące
Przed winem białym lub czerwonym
Po tych winach lub zamiast tych win
Nigdy pomiędzy nimi
Nie można podawać napojów różniących
się podstawowymi składnikami, np. wódki
i piwa, rumu i winiaku
Do zup nie podaje się żadnych napojów
alkoholowych
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Co do czego…
Przystawki:
Ryby i dania z jaj: białe wino wytrawne
Ostrygi i raki: białe wino wytrawne
Kawior: wódka lub szampan
Potrawy z grzybów: czerwone wino wytrawne
Mięso białe: białe wino wytrawne, czasmi
lekkie wyno czerwone
Mięso ciemne: czerwone wino wytrawne
Sery: tłuste- czerwone wytrawne, chude-
białe wytrawne lub piwo
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Co do czego…
Kawa: koniak, armaniak, brandy,
winiak, czysta whisky, likiery
Do wszystkich potraw można podać
tylko szmapana lub inne wino
musujące, dobierając ten napój od
wytrawnego do słodkiego
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Nalewanie
Napoje nalewamy prawą ręką i z
prawej strony gości, gdyż kieliszki
znajdują się bardziej na prawo za
talerzem podstawowym
Wino nalewa się bardzo ostrożnie,
nie dotykając szyjką butelki kieliszka
Napoje podawane w szklankach
napełnia się powyżej połowy
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zachowanie przy stole
Jeśli nie mamy pewności np. jak co się
je, to obserwujemy gospodarzy lub
innych uczestników przyjęcia i
bierzemy z nich wzór
Po zajęciu miejsca odkłada się kartonik
z nazwiskiem na bok i rozkłada się
serwetkę na kolanach, która służy
wyłącznie do wycierania ust i chroni
przed poplamieniem ubrania
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zachowanie przy stole
Jedzenie można rozpocząć dopiero wtedy,
gdy gospodarz lub gospodyni to uczyni
Na przyjęciach zawsze jada się sztućcami,
za wyjątkiem tartinek czy koreczków
Chwycić kieliszek czy szklankę i rozpocząć
spożywanie napojów można dopiero gdy
gospodarz to uczyni
Nie należy mówić z pełnymi ustami, ani
gestukulować sztućcami, które służą
wyłącznie do jedzenia
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Zachowanie przy stole
Goście obsłużeni jako pierwsi, np. przy
daniu glownym, mogą rozpocząć jedzenie,
ale nie powinni się spieszyć- tak aby zjeść
na równi z innymi
Ryb nigdy nie jada się posługując dwoma
widelcami! Do jedzenia ryb
używa się specjalnie
skonstruowanego
nieostrego noża
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Krewetki
Podaje się bez pancerzy
Małe, pozbawione części niejadalnych,
przyrządza się w formie salatek lub koktajli
Duże podaje się z ogonkami: jeśli podane
same: sztućce deserowe, jeśli jako element
dania głównego: sztućce obiadowe
Ogonki oddziela się nożem,
przytrzymując krewetkę widelcem. Ogonek
odkłada się na specjalny talerzyk na
odpadki, jeśli go nie ma to na własny talerz
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Jak to się je…
Chleb, bułeczki: ułamujemy mniejsze
kęsy, smarujemy masłem i podnosimy
do ust. Ułamanych kęsów nie kładziemy
na talerz, ani nie maczamy w sosie!!!
Ziemniaki: gotowanych nie kroimy,
rozdrabniamy widelcem. Nóż
wykorzystamy do frytek lub
smarzonych ziemniaków
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Jak to się je…
Sos: Polewa się nim mięso lub ryby,
nigdy ziemniaki i jarzyny. Zjada
się tylko jego część, reszta zostaje na
talerzu- nie zbieramy chlebem ani
ziemniakami
Elegancka herbata to ta liściasta
zaparzona w dzbanku- nie podaje
się herbaty ekspresowej w saszetkach
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Goście “specjalni”
Wegetarianizm: jarstwo: rodzaj diety
charakteryzujący się wyłączeniem z
posiłków produktów pochodzenia
zwierzęcego
Weganie: dążą do wyeliminowania
produktów pochodzenia zwierzęcego nie
tylko z diety, ale też ze wszystkich
innych aspektów życia (jaja, nabiał,
wełna itd.)
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Abstynenci
Alkoholicy niepijący
Nie powinni zakółcać przyjęcia- nie
musi być abstynenckie
Przed jego talerzem stawiamy
szklankę na sok/ wodę
Musimy powiadomić go o
ewentualnej zawartości alkoholu np.
w torcie- może to być szkodliwe
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Uroczystości
Jubilat: obchodzi urodziny!!!
Solenizant: obchodzi imieniny!!!
Prezent należy przy wręczającym odpakować i
postawić w widocznym miejscu, ale bez
konieczności pokazywania oficjalnie reszcie gości
Gdy otrzyma się butelkę alkoholu, nie ma
obowiązku otwierania jej tego samego wieczoru
jeśli mamy przygotowany swój wybór trunków
Dla gospodyni zawsze przynosi się kwiaty, dla
gospodarza trunek lub nic
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Jeszcze kilka reguł…
Gospodarze siadają na szczytach stołu,
gość honorowy po prawej gospodyni, jego
żona po prawej gospodarza
Reszta gości naprzemiennie, można
rozdzielać małżeństwa
Wykluczone toasty wódką!!!
Pierwszy toast za zdrowie gości, potem
ktoś z gości winien wznieść toast za
gospodarzy
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Jeszcze kilka reguł…
Nie wolno siadać przed gospodynią, ani
mężczyznom przed kobietami
Nie wolno sięgać niczego ręką przed
twarzą/ ponad talerzem sąsiada
Zawsze dbamy o damę siedzącą obok
Na drugi dzień zawsze dzwonimy i
dziękujemy za przyjęcie
Nie używamy wykałaczek, nawet
zasłaniając usta ręką- trzeba wyjść do
toalety
Savoir-vivre, Natalia Pałka-
Urban
Nie mówmy
“SMACZNEGO”
Jest to tyleż popularne…
co nietaktowne