…czyli antropologiczne wyjaśnienie zjawisk 
(nie)codzien

nych

by Marek Kamiński

by Marek Kamiński

Arnold van 

Gennep

(1873 – 1957)

James George Frazer

(1854 – 1941)

Calude Lévi-Strauss

(1908 - )

Magia homeopatyczna (prawo 

podobieństwa) – „podobne powoduje 

podobne, (…) skutek podobny jest do 

przyczyny”

Magia przenośna (prawo styczności) – 

„rzeczy, które kiedyś pozostawały w styczności 

ze sobą, nadal działają na siebie nawet wtedy, 

gdy kontakt fizyczny przestał istnieć”



Sacrum – sfera, do której człowiek 

„wkracza wtedy, gdy wyrusza w podróż i 

jako obcy znajduje się w pobliżu 

nieznanego miejsca”



Profanum – sfera, gdzie „przebywa 

człowiek, żyjąc we własnym domu, w 

swoim klanie”

Magia to wykonawca, działanie, 

wyobrażenie:

1.

Czarownik: osoba wykonująca 

działania magiczne,

2.

Wyobrażenia: idee i wierzenia, 

które odpowiadają działaniom 

magicznym,

3.

Obrzędy: działania, poprzez które 

określa się inne elementy magii.



Obrzęd magiczny jest obrzędem 
sympatycznym



Obrzęd magiczny zazwyczaj działa sam 
przez się, przymusza



System magii składa się z zakazów 
(tabu) – „nie rób tego, bo tamto się 
stanie”, oraz z nakazów (czarów) „masz 
uczynić to, a tamto się stanie”

Każdy obrzęd przejścia składa się z trzech etapów:

1.

Wyłączenia, separacji (rites de separation),

2.

Marginalnego (rites de margé),

3.

Włączenia, agregacji (rites de agregation).

„Podczas separacji podmiot obrzędu wyłączany jest 

z dotychczasowej roli i przechodzi w stan 

rytualnego <zawieszenia>, w którym jest poza 

społeczeństwem. Wreszcie, podczas rytuałów 

agregacji, powraca on ponownie do codzienności, 

ale już pod nową postacią, właściwie jako inna 

jednostka, o nowym statusie.”