ZABURZENIA GOSPODARKI

WODNO – ELEKTROLITOWEJ

U  DZIECI

 

 

Homeostaza wodno – elektrolitowa jest niezbędna do prawidłowego
przebiegu  wszystkich procesów fizjologicznych

Dzieci  są  szczególnie  podatne  na zaburzenia
gospodarki wodno – elektrolitowej

W organiźmie  człowieka  woda jest  rozmieszczona w dwóch
ściśle powiązanych ze sobą przestrzeniach

 

 

PRZESTRZEŃ WEWNĄTRZKOMÓRKOWA

WODA ZAWARTA  WE  WNĘTRZU  KOMÓREK

Głównym  składnikiem mineralnym jest  Potas i fosforan

 

 

PRZESTRZEŃ POZAKOMÓRKOWA:

-OSOCZE
-PŁYN ŚRÓDTKANKOWY
-PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY
-WYDZIELINY GRUCZOŁÓW EGZOKRYNNYCH
-PŁYN JELITOWY
-ŻÓŁĆ

Głównym składnikiem mineralnym jest  Sód i Chlorki

 

 

Płyny  ciała  - schemat składu 

jonowego

Osocze             płyn tkankowy         płyn 
wewnątrzkomórkowy

Na

Na

Na

K

Cl

Cl

Cl

Ca

Mg

inne

Ca

Mg

inne

Ca

Mg

inn
e

Inne -głównie aniony; HCO

3

 

-

  ,  SO

4

 

- 

  , PO

4 

–

 i   

białczany 

    

 

 

Najważniejszym narządem biorącym udział
w regulacji gospodarki wodno – elektrolitowej 
są  NERKI

Im  młodszy  człowiek – tym zawartość wody w organiźmie
jest  większa

Noworodek 

=około 70% masy ciała

10-letnie  dziecko 

=około 60% masy ciała

NAJBARDZIEJ ZMIENIA SIĘ  Z CZASEM ILOŚĆ
WODY ZEWNĄTRZKOMÓRKOWEJ ( a więc tej, którą
najłatwiej można  stracić)

Noworodek

=około 40% masy ciała to woda zewnątrzkom.

10-letnie dziecko =około 20% masy ciała       „

„

 

 

ODWODNIENIE – DEHYDRATATIO

zbyt mała  podaż płynów
zbyt  duża utrata płynów

-biegunka
-wymioty
-nadmierne poty
-gorączka
-cukrzyca
-moczówka prosta
-choroby nerek
-choroby nadnerczy

 

 

ROZPOZNANIE

-wywiad  (czas trwania choroby, objętość i częstość wymiotów,
   częstość  oddawania  stolca, temperatura ciała, częstość oddawania moczu,
   czas jaki upłynął od statniego oddania moczu

-ocena stanu klinicznego (badanie fizykalne)
    - stan ogólny

       

    - zapadnięte ciemiączko, zapadnięte gałki oczne, zmniejszenie elastyczności
      skóry, powolne wygładzanie uniesionego fałdu skórnego, suchość
      śluzówki jamy ustnej
    - tachykardia, obniżenie RR, marmurkowatość skóry, bladość,
      ochłodzenie kończyn
    - przyspieszenie i pogłębienie oddechu
    - niepokój, krzyk mózgowy, apatia, śpiączka, drgawki

 

 

obrazek odwodnionego dziecka

 

 

Odwodnienie łagodne – deficyt wody wynosi ok. 5%  masy  ciała

=50 ml/kg m.c.

Odwodnienie średnio – ciężkie    

10% masy ciała

=100 ml/kg m.c.

Odwodnienie ciężkie

15% masy ciała

=150 ml/kg m.c.

 

 

W zależności od zachowania się  stężenia  Sodu dzielimy
odwodnienie na:

IZOTONICZNE

 -prawidłowe stężenie Sodu

HIPOTONICZNE  -obniżone stężenie Sodu

HIPERTONICZNE

 -podwyższone stężenie Sodu

TEN PODZIAŁ  MA ISTOTNE ZNACZENIE W LECZENIU
ODWODNIENIA

 

 

W  LECZENIU  ODWODNIENIA  STOSUJEMY
MIESZANINY  5% GLUKOZY  I   0,9% ROZTWÓR NaCl

w zależności  od typu  odwodnienia proporcje tych dwóch
podstawowych roztworów  są  różne

Stosunek r-ru 

glukozy do  r-ru NaCl  wynosi:

w odwodnieniu izotonicznym    2:1
w odwodnieniu hipertonicznym 3:1;  4:1 (w zależn. od stężenia Na)
w odwodnieniu hipotonicznym  1:1

 

 

STANOM ODWODNIENIA  Z REGUŁY TOWARZYSZĄ
ZABURZENIA  GOSPODARKI ELEKTROLITOWEJ

Sodu (typ odwodnienia)
Potasu
Wapnia

ORAZ  KWASOWO – ZASADOWEJ

Kwasica (często)
Zasadowica (rzadko)

 

 

ZABURZENIA GOSPODARKI  POTASOWEJ

98% całkowitej zawartości potasu jest zlokalizowane w przestrzeni
WEWNĄTRZKOMÓRKOWEJ

a tylko  2%  rozmieszczone jest w przestrzeni pozakomórkowej

Taka duża różnica  stężeń potasu  w przestrzeni wewnątrz-  
i  zewnątrzkomórkowej  powoduje powstanie powstanie tzw. potencjału
błonowego komórek, dzięki czemu mogą  powstawać impulsy 
elektryczne w komórkach nerwowych i mięśniowych. Zaburzenia stężeń
potasu  mogą  prowadzić do  zaburzenia wytwarzania i przewodzenia
tych impulsów.

 

 

HIPOKALEMIA (stężenie potasu w surowicy <3,5 mmol/l

-niedostateczna podaż
-zwiększone straty (wymioty, biegunka)
-niekontrolowane leczenie diuretykami
-niekontrolowane leczenie glikokortykoidami
-kwasica  cukrzycowa

OBJAWY:
-osłabienie mięśni (adynamia)
-osłabienie odruchów (hiporefleksja)
-niedowłady wiotkie
-porażenna niedrożność jelit
-wielomocz (zaburzona czynność kanalików nerkowych)
-osłabienie mięśnia sercowego
-częstoskurcz i inne  zaburzenia rytmu, zmiany w zapisie EKG

LECZENIE
-podaż potasu  doustnie lub dożylnie

POD WARUNKIEM, ŻE JEST ZACHOWANA DIUREZA !!!

 

 

HIPERKALIEMIA ( stężenie potasu > 5,5 mmol/l

-niewydolność nerek
-nadmierna podaż ( najczęściej w kroplówkach)
-choroby nadnerczy (hipoaldosteronizm)
-zespół  lizy guza
-rozlegle urazy połączone ze zmiażdżeniem tkanek
-masywna hemoliza krwinek

OBJAWY:
-osłabienie i niedowłady mięśni szkieletowych
-osłabienie mięśnia serca
-zabyrzenia rytmu serca, migotanie komór, zmiany w EKG

LECZENIE:
-diuretyki
-roztwór glukozy + insulina
-podawanie wapnia
-żywice jonowymienne
-dializa, hemodializa