background image

 

Escherichia 

coli 

(pałeczka 

okrężnicy)

         

 

rodzina 

Enterobacteriacea   

pałeczki Gram (-) 

 wytwarzają otoczki

 dobry wzrost w 

warunkach 

tlenowych w temp. 

37°C  

 rosną na podłożach 

z krwią (szczepy 

patogenne 

wytwarzają hemolizę 
typu β)

                    

                              

  

background image

Rodzaje antygenów:

somatyczny O

otoczkowo – powierzchniowy K

rzęskowy H                                        

                                                           

                                               

APC (Avian Pathogenic 

E. coli

)

background image

Podział pałeczek E. coli :

enterotoksyczne (ETEC)

enterokrwotoczne (EHEC)

enteroadherentne (EAEC)

enteroinwazyjne (EIEC)

enteropatogenne (EPEC)

background image

Jednostki chorobowe

1.

Zapalenie pępka i woreczka żółtkowego

2.

Kolibakterioza układu oddechowego

3.

Postać posocznicowa kolibakteriozy

4.

Syndrom zapalenia stawów, kości i 
zieleniejącej wątroby

5.

Cellulitis

6.

Kolibakterioza narządu rozrodczego

background image

1. Zapalenie pępka i woreczka 

żółtkowego

chorują pisklęta (źle odkażone skorupy 

jaj, pozostawione zamarłe jaja w klujniku, 

sprzęt i ręce pracowników)   

Do zakażenia dochodzi przez pępek.

Czas inkubacji 18-48h

background image

Objawy kliniczne/zmiany 

AP:

napięcie i zaczerwienienie powłok 

brzusznych

Obrzęk, zaczerwienienie w okolicy pępka

upośledzona resorpcja woreczka 

żółtkowego

wątroba zażółcona, czasami 

szarozielonkawa, pokryta mlecznobiałym 

opalizującym, galaretowatym wysiękiem

woreczek żółciowy powiększony, 

wypełniony obficie żółcią

background image

2. Kolibakterioza układu 

oddechowego

najczęstsza forma kolibakteriozy u 

drobiu

chorują kurczęta, indyki rzeźne i 

kury nioski

towarzyszy zapaleniom górnych 

dróg oddechowych, 

szczególnie tła wirusowego

:

IB zakaźne zapalenie oskrzeli
ND rzekomy pomór drobiu
TRT zakaźne zapalenie nosa i tchawicy indyków 

(metapneumowirusy)

ILT zakaźne zapalenie krtani i tchawicy (metapneumowurusy),
pneumowirusy TRT/SHS (Turky Rhinotrachetis, Swollen Head 

Syndrom) 

                       tła bakteryjnego:

mykoplazmozy

background image

CRD 

„chroniczny nieżyt górnych dróg 

oddechowych” 

włóknikowe zapalenie worków 

powietrznych, 

zapalenie spojówek

zapalenie błony śluzowej nosa i 
zatok

 obrzęk zatok podoczodołowych

background image

Dodatkowo:

zapalenie worka osierdziowego, tkanki 

okołowątrobowej
włóknikowe zapalenie otrzewnej
powiększenie i zwyrodnienie miąższowe wątroby
obrzęk śledziony i nerek
zapalenie nieżytowe błony śluzowej jelit

background image

Zmiany w jelitach:

 ostre zapalenie nieżytowe bł. śluzowej

 treść jelita cuchnąca, półpłynna, 

zielonkawa lub brązowa

 bł. śluzowa przekrwiona i z licznymi 

wybroczynami

 częste nadżerki i owrzodzenia

Ptaki 

charakteryzują się gorszym przyrostem 

masy ciała i upadkami.

Niekiedy choroba 

atakuje stawy (obrzęki w obrębie stawów 

palcowych i skokowych, gromadzi się płyn 

włóknikowy). Wywołuje kulawiznę.

background image

4. SOG – Syndrom zapalenia 

stawów, 

kości i zieleniejącej 

wątroby

przyczyną są śluzowe szczepy E. 

coli 

chorują indyki (8 – 11 tydzień życia) 

uprzednio zakażone wirusem 

krwotocznego zapalenia jelit i 

mykoplazmozami

notowane tylko w USA

background image

Zmiany AP

:

wątroba obrzękła, zielona z 

drobnymi guzkami martwiczymi

zapalenie stawów, ścięgien i kości

background image

5.

 

Cellulitis

chorują kurczęta rzeźne

powoduje zapalenie skóry 

(dermatitis) oraz zapalenie tk. 

podskórnej (cellulitis)

poza E. coli proces zapalny 

wywołany przez pałeczki ropy 

błękitnej, gronkowce, pałeczki 

Pasteurella

do zakażenia dochodzi podczas 

mechanicznych urazów skóry

background image

Zmiany patologiczne:

zmiany w okolicach pępka i steku 

lub bardziej rozległe (boki ciała, 

pachwiny, grzbiet)

skóra przybiera różne zabarwienie 

(od żółtego poprzez brązowożółte 

do czerwonobrązowego)

obrzęknięta i zgrubiała skóra 

(„skóra waflowa”)

czasem skóra pokrywa się strupami

zapalenie obejmuje wszystkie 

warstwy skóry i tk. podskórną 

(miejscowa martwica)

background image

6. Kolibakterioza narządu 

rozrodczego

chorują kury nioski i indyki w 

okresie produkcji nieśnej

powoduje zapalenie jajnika, 

jajowodu i otrzewnej

droga zakażenia – droga wstępująca 

z kloaki, per os lub aerogennie

powoduje duże straty ekonomiczne

background image

Zmiany patologiczne:

gruba warstwa włóknika na błonach 

surowiczych

zdeformowany jajnik

bł. żółtkowe zgrubiałe pokryte 

włóknikiem

kule jajowe mają kształt bryłowy 

(pomarszczone, uszypułkowane, 

przekrwione, wypełnione serowata masą 

z dodatkiem krwi)

bł. śluzowa jajowodu przekrwiona i 

pokryta nitkami włóknika

w świetle jajowodu i w jamie brzusznej 

galaretowaty wysięk zapalny i 

konkrementy jajowe

jaja z ubytkami w skłądzie chemicznym 

skorupy, skorupy z głębokimi bruzdami, 

ubytek kutikuli

spadek nieśniości i jaja bez skorupek

background image

Objawy/zmiany patologiczne:

ostre zapalenie kolaki (wynicowanie 

jajowodu z kloaki, zapalenie 

jajowodu i otrzewnej)

napięte powłoki brzusznej i bolesne

wodobrzusze - „postawa pingwina”

zmętnienie worków powietrznych

powiększenie i zwyrodnienie 

miąższowe wątroby i nerek

obrzęk śledziony

background image

Avian Pasteurellosis, Fowl 

Avian Pasteurellosis, Fowl 

Cholera

Cholera

background image

Klasyfikacja PASTEURELLA SP.

Klasyfikacja PASTEURELLA SP.

Rodzaj 

Rodzaj 

Pasteurella obejmuje 

Pasteurella obejmuje 

21 gatunków

21 gatunków

Najczęściej izolowany od drobiu 

Najczęściej izolowany od drobiu 

Pasteurella multocida 

Pasteurella multocida 

obejmuje 3 

obejmuje 3 

podgatunki:

podgatunki:

P. multocida subsp. multocida

P. multocida subsp. multocida

P. multocida subsp. septica

P. multocida subsp. septica

P. multocida subsp.gallicida

P. multocida subsp.gallicida

background image

ETIOLOGIA

Rodzina: Pasteurellaceae

Rodzaj: Pasteurella

Pastereulla multocida –pałeczka 
posocznicy krwotocznej

kurczęta : również P.hemolytica = 
Galibacterium avium, 
P.gallinarum=Avibact.paragallinarum

brak ruchu i przetrwalników

niektóre posiadają otoczki ( wyznacznik 
zjadliwości) – wykazanie obecności tylko 
w świeżo izolowanych kulturach

background image

ETIOLOGIA

ETIOLOGIA

16 serotypów - na podstawie Ag 

16 serotypów - na podstawie Ag 

somatycznych (metoda precypitacji w żelu 

somatycznych (metoda precypitacji w żelu 

agarowym) (1 i 3 w PL)

agarowym) (1 i 3 w PL)

5 serogrup – na podstawie Ag 

5 serogrup – na podstawie Ag 

otoczkowych : A,B,D,E i F – cholerę drobiu 

otoczkowych : A,B,D,E i F – cholerę drobiu 

wywołują szczepy posiadające otoczkę 

wywołują szczepy posiadające otoczkę 

typu 

typu A

, D

, D

wrażliwa na działanie środowiska zewn. 

wrażliwa na działanie środowiska zewn. 

( T, światło słoneczne,wysychanie) i środki 

( T, światło słoneczne,wysychanie) i środki 

chemiczne (formaldehyd, fenol )

chemiczne (formaldehyd, fenol )

background image

ETIOLOGIA i PATOGENEZA

ETIOLOGIA i PATOGENEZA

wrażliwe wszystkie gatunki drobiu,ptaki 

wrażliwe wszystkie gatunki drobiu,ptaki 

dzikie,ptaki ozdobne

dzikie,ptaki ozdobne

najczęsciej u indyków, gęsi

najczęsciej u indyków, gęsi

wrażliwe ptaki w każdym wieku ( chorują częściej 

wrażliwe ptaki w każdym wieku ( chorują częściej 

– 8-18 tyg indyki oraz kury powyżej 12 tyg.życia, 

– 8-18 tyg indyki oraz kury powyżej 12 tyg.życia, 

kurczęta rzeźne pod koniec tuczu,kaczki i gęsi – 

kurczęta rzeźne pod koniec tuczu,kaczki i gęsi – 

powyżej 6 tyg. życia )

powyżej 6 tyg. życia )

źródło : ptaki chore i nosiciele, najwięcej 

źródło : ptaki chore i nosiciele, najwięcej 

zarazków- w wydzielinie z jamy dziobowej i z 

zarazków- w wydzielinie z jamy dziobowej i z 

nosa, też w kale, otwartych ropniach skórnych)

nosa, też w kale, otwartych ropniach skórnych)

zakażenie: przez uklad oddechowy, przez 

zakażenie: przez uklad oddechowy, przez 

uszkodzoną skóre, rzadziej per os

uszkodzoną skóre, rzadziej per os

background image

OBJAWY KLINICZNE

OBJAWY KLINICZNE

okres inkubacji : 1-2dni ( nawet kilka 

okres inkubacji : 1-2dni ( nawet kilka 

h- ptaki padają nagle)

h- ptaki padają nagle)

drobnoustroje dostają sie do krwi 

drobnoustroje dostają sie do krwi 

(posocznica krwotoczna) lub do 

(posocznica krwotoczna) lub do 

narządów wewnętrznych, wywołując 

narządów wewnętrznych, wywołując 

w nich zmiany

w nich zmiany

background image

OBJAWY KLINICZNE

OBJAWY KLINICZNE

postać: ( zjadliwośc, odporność, wiek )

postać: ( zjadliwośc, odporność, wiek )

Nadostra - nagłe upadki,wysoka 

Nadostra - nagłe upadki,wysoka 

smiertelność,

smiertelność,

Ostra - apatia, spadek apetytu, ptaki 

Ostra - apatia, spadek apetytu, ptaki 

przysiadają, chwiejny chód, 

przysiadają, chwiejny chód, 

sinogranatowe zabarwienie grzebienia i 

sinogranatowe zabarwienie grzebienia i 

dzwonków; wypływ z nosa i jamy 

dzwonków; wypływ z nosa i jamy 

dziobowej (szary, śluzowy), duszność, 

dziobowej (szary, śluzowy), duszność, 

biegunka; większość ptaków ginie wśród 

biegunka; większość ptaków ginie wśród 

objawów podobnych do śpiączki 

objawów podobnych do śpiączki 

background image

OBJAWY KLINICZNE

OBJAWY KLINICZNE

Chroniczna-duszność , bladość i obrzęk 

Chroniczna-duszność , bladość i obrzęk 

grzebienia i dzwonków( tzw.postać dzwonkowa) i 

grzebienia i dzwonków( tzw.postać dzwonkowa) i 

korali u indyków, biegunka , 

korali u indyków, biegunka , 

wychudzenie;kulawizny, ropnie okołostawowe, w 

wychudzenie;kulawizny, ropnie okołostawowe, w 

skórze i tk.podskórnej tworzą sie torbiele-„ zimne 

skórze i tk.podskórnej tworzą sie torbiele-„ zimne 

ropnie”, spadek produkcji nieśnej

ropnie”, spadek produkcji nieśnej

Kaczki i gęsi -  

Kaczki i gęsi -  

dodatkowo objawy nerwowe

dodatkowo objawy nerwowe

( tzw.wiosłowanie), ptaki leża na boku, wypływ 

( tzw.wiosłowanie), ptaki leża na boku, wypływ 

śluzowy z nosa,jamy dziobowej i worka 

śluzowy z nosa,jamy dziobowej i worka 

spojówkowego

spojówkowego

Indyk

Indyk

i- 

i- 

torticolis

torticolis

- zap.opon mozgowych lub ucha 

- zap.opon mozgowych lub ucha 

środkowego

środkowego

śmiertelnośc – 0,5 do 100%

śmiertelnośc – 0,5 do 100%

background image

ZMIANY ANATOMO- i 

HISTOPATOLOGICZNE

Postać ostra: wybroczyny w błonach śluzowych i 
pod błonami surowiczymi ( nasierdzie),

U kur worek osierdziowy : wypełniony żółtym, 
mętnym płynem; u indyków- włóknikowe 
zapalenie worka osierdziowego

Wątroba: krucha, jasnobrązowa, pod torebką 
liczne, drobne ogniska martwicowe

Przewód pokarmowy: nieżyt bł.śluzowej + 
charakterystyczne krwotoczne zapalenie 
dwunastnicy

Płuca: przekrwienie, zapalenie ogniskowe; u 
indyków- krupowe zapalenie , płaty płucne 
„zwątrobiałe”,szare , bezpowieczne

background image

ZMIANY ANATOMO- i 

HISTOPATOLOGICZNE

Postać przewlekła : 

Stawy : wysięk,

Wątroba: ogniska martwicze, indyki-płuca 

–ogn.martwicze, serowate masy włóknika w 
dzwonkach

Jajnik : przekrwienie,deformacja kól 

żółtkowych

Preparaty histopatologiczne : ziarniniaki 

zapalne w wątrobie, martwica 
hepatocytów,martwica nabłonków 
przewodów żółciowych

background image

DIAGNOSTYKA

wywiad, 

objawy 

kliniczne, 

zmiany 

patologiczne

obecność  zarazka  we  krwi,  narządach 

wewnętrznych  (rozmaz  z  krwi,  skrzepu  w 

sercu)  barwiony  błękitem  metylenowym- 

wybarwione dwubiegunowo Pasteurelle

posiewy 

bakteriologiczne: 

(wycinki 

narządów wewnętrznych) 

background image

Izolacja

1.

Bulion 

2.

Posiew na 
Columbia Agar 
z dodatkiem 5% 
odwłóknionej 
krwi baraniej
37`C – 24h

typizacja 
morfologiczn
a i 
biochemiczna

metody 
biologii 
molekularnej

background image

ZAPOBIEGANIE

eliminacja rezerwuarów pałeczek 
Pasteurella

bieżąca dezynfekcja, odpowiednia higiena, 
prawidłowe warunki zoohigieniczne

szczepienia ochronne ( choroba występuje 
najczęściej endemicznie) : szczepionki 
inaktywowane zawierające 3 lub 4 różne 
serotypy P. Multocida, podawane w 
okresie odchowu, dukrotnie ptakom 
zdrowym, w dobrej kondycji, np. PM-
OLVAC

background image

Szczepienie

Szczepienie

PM - OLVAC

PM - OLVAC

ND (Hitchner) 

ND (Hitchner) 

+ Pasteurella 

+ Pasteurella 

multocida 

multocida 

(serotyp 1 i 3) – 

(serotyp 1 i 3) – 

inaktywowana

inaktywowana

POLYBAC

POLYBAC

background image

LECZENIE

chemioterapeutyki ( ale często 
obserwowane są nawroty choroby )- 
antybiogram

dobre rezultaty przy stosowaniu : 
fluorochinolonów, aminopenicyliny, 
tetracykliny

amoksycyklina (+ kwas klawulanowy 
), gentamycyna, kolistyna

background image

Tuberculosis avium

background image

Prątki typowe

Typ prątka 

Wysoka zjadliwość

w warunkach 

naturalnych

 

Słaba zjadliwość

w warunkach 
naturalnych

 

Ludzki - 

M.tuberculis

is 

Ho, małpa

Ca,Su,Fe,Bo,Eq,

Ga(np..papugi)

Bydlęcy - 

M.bovis 

Bo,Ho,małpa.

Su,
Fe,Cap

Eq,Ca.Ov

M.africanum  Ho

(West African 

countries,np.Gambi

a,częściej u 

pacjentów z HIV)

Mysi - 

M.microti 

Mysz polna

background image

MOTT(

MOTT(

Mycobacteria other than 

Mycobacteria other than 

tuberculosis)

tuberculosis)

 -Prątki inne niż 

 -Prątki inne niż 

gruźlicze

gruźlicze

 -

 -

prątki atypowe

prątki atypowe

 

 

1. wolnorosnące (wzrost trwa 2-7 tygodni): 

1. wolnorosnące (wzrost trwa 2-7 tygodni): 

Fotochromatogenne - wydzielają barwnik pod 

Fotochromatogenne - wydzielają barwnik pod 

wpływem światła: 

wpływem światła: 

M. marinum

M. marinum

 

 

M. simiae

M. simiae

 

 

M. kansasii

M. kansasii

 

 

M. asiaticum

M. asiaticum

 

 

M. genavense

M. genavense

 

 

Skotochromatogenne - wydzielają barwnik bez 

Skotochromatogenne - wydzielają barwnik bez 

względu na obecność lub brak światła: 

względu na obecność lub brak światła: 

M. flavescens

M. flavescens

 (zaliczany też do szybkorosnących) 

 (zaliczany też do szybkorosnących) 

M. xenopi

M. xenopi

 

 

M. gordonae

M. gordonae

 

 

M. cooki

M. cooki

 

 

background image

MOTT(Mycobacteria other than 

tuberculosis) -Prątki inne niż 

gruźlicze

 -

prątki atypowe

Niefotochromatogenne - nie wydzielają barwnika: 

M. avium-intercellulare - najczęściej izolowany 

MOTT, obejmuje kilka gatunków serologicznie 

nierozróżnialnych (określany również jako 

M.avium complex- MAC) 

M. malmoense 

M. haemophilum 

M. ulceranus 

M. shimoidei 

M. terre complex - kilka gatunków serologicznie 

nierozróżnialnych 

M. gastri 

M. nonchromasenicum 

background image

MOTT(Mycobacteria other than 

tuberculosis) -Prątki inne niż 

gruźlicze

 -

prątki atypowe

2.Szybkorosnące (RGM - ang. rapidly growing mycobacteria): 

M. fortuitum complex 

M. smegmatis 

M. vaccinae - zmutowany szczep 

BCG

 

M. phlei 

M. chelonae 

M. abscessus 

Inne MOTT:

M. scrofulaceum 

M. peregrinum 

M. celatum 

M. mucogenicum 

M. szulgai 

M. paratuberculosis 

background image

ETIOLOGIA 

-Mycobacterium avium-

intracellulare

 – prątek ptasi

serotyp : najcześciej 1,2 i 3

 w Polsce:dominujący serotyp 

2, Europa 1,2,3 ; USA-1i 2

- proste lub lekko zgięte 

pałeczki z zaokrąglonymi 

końcami

- nie wytwarza zarodników i 

nie posiadają rzęsek

- do barwienia używa sie 

metody Zielh-Neelsena

- kolonie: szarawobiałe, 

wilgotne,lekko 

wypukłe,gładkie i lśniące

- oporne na działanie 

czynników fizycznych i 

chemicznych,na 

wysuszanie,dlugo 

przeżywają w 

srodowisku,szczególnie w 

glebie ( do 4 lat,ściólka do 

roku )

background image

ETIOLOGIA

Sciana komórkowa 

prątka gruźlicy 

zawiera znaczne ilości 

substancji lipidowych 

- ok. 60%, takich jak: 

kwasy mikolowe, 

woski, które 

warunkują jego 

kwasooporność 

Nukleoid prątka 

tworzy kolista 

cząsteczka DNA

Prątki dzielą się wolno 

średnio co 15-20 

godzin, co warunkuje 

długi czas potrzebny 

do uzyskania hodowli 

Mycobacterium tuberculosis 

background image

EPIZOOTIOLOGIA i 

PATOGENEZA

- chorują wszystkie gatunki ptaków(u papug 

często M. Tuberculosis ), Su,Bo,Ho

- dotyczy ptaków starszych( najwyższa 

śmiertelność u ptaków 2-4letnich)

- wrażliwość : bażanty->kury->indyki

- zakażenie: per os, via aerogenes, per cutis

- źródło : chore ptaki, środowisko

- droga: przewód pokarmowy->krew-

>ż.wrotna(także chłonką)->wątroba->krew-

>cały organizm badź z żołcią do jelit

- nie potwierdzono pionowej transmisji

-wydalany z kałomoczem (ściółka, 

pasza,woda,sprzęt,wybiegi)

background image

OBJAWY KLINICZNE 

- okres inkubacji :długi, często 
kilkutygodniowy

- charakter przewlekły, trwa kilka 
miesięcy a nawet lat

- spadek kondycji ptaków,postępujące 
wychudzenie,pióra matowe i 
nastroszone,grzebień+dzwonki i błony 
śluzowe blade

- czasem kulawizny i biegunka

- śmierć na skutek krańcowego 
wycieńczenia albo wewnętrznego 
krwotoku po pęknięciu torebki 
wątrobowej lub śledziony

background image

ZMIANY ANATOMO- i 

HISTOPATOLOGICZNE

wychudzenie

ogniska pierwotne : 

przewód pokarmowy, 

wątroba,śledziona czasem 

szpik kostny i kości, 

rzadko w płucach 

( gołębie, kaczki,ptaki 

egzotyczne) 

watroba: powiększona, 

krucha,zwyrodniałą- 

charakterystyczne, rożnej 

wielkości i kształtu 

szarobiałe ogniska 

martwicze,często 

kalafiorowate

 guzki często w prz.pok , 

też w kościach

background image

ZMIANY ANATOMO- i 

HISTOPATOLOGICZNE

Papugi, indyki, 
gołebie- forma skórna- 
zmiany na skórze 
głowy,powiekach oraz 
na błonie śluzowej 
jamy dziobowej

Kaczki, gęsi –forma 
rozsiana lub 
prosówkowa- zmiany 
gruźlicze- 
drobne,rozsiane 
ogniska w płucach i 
workach powietrznych

M. avium infection in the liver of 
a bird 

background image

DIAGNOSTYKA

-objawy kliniczne+ zmiany 
patologiczne

-preparaty odciskowe- barwenie 
Ziehl-Neelsena (prątki- 
żywoczerwone)

- bad.bakteriologiczne ( 2-3tyg) 
wyizolowane prątki->typizacja 
biochemiczna i serologiczna

-preparaty histopatologiczne

background image

ZMIANY ANATOMO- i 

HISTOPATOLOGICZNE

Preparaty histopatologiczne: zmiany 
zapalne-zap.swoiste-guzki gruźlicze-
kom.nabłonkowate+kom.olbrzymie 
-> w centrum guzka tworzy się 
serowata martwica,zwykle 
niewapniejąca, otoczona 
kom.nabłonkowatymi i olbrzymimi-
>ogniska otoczone pasmem 
łącznotkankowym

background image

DIAGNOSTYKA

- próba tuberkulinowa – wskazuje na istnienie zakażenia

-0,1ml Avituberculin śródskórnie :

Kury: w krawędź dzwonka

Indyki : fałd skórny podgardla

Perlice : podgardle

Gołębie : płatek przyuszny, worek spojówkowy

Kaczki, Gęsi : skóra okolicy dolnej części dzioba lub błony 

pławnej

Bażanty : sródskórnie do powieki dolnej(48h), domięśniowo 

0,25ml w m.piersiowy

- po 48-72h u zakażonych powstaje wyraźny obrzęk i 

zaczerwienienie skóry

- aglutynacja płytowa ze świeżą kroplą krwi (Ag- 

10%zawiesina prątków ptasich w płynie fizjologicznym, 

barwiona zielenią malachitową )

- Ho- ELISA,reakcje amplifikacji DNA in vitro(PCR )

background image

ZAPOBIEGANIE

- odkażanie pomieszczeń i wybiegów 
(maty odkażające)

- monitoringowe badania 
serologiczne

-profilaktyka raczej nie stosowana 

( mozliwe szczepienie, np. żywa 

zawierająca M.avium serowar 6)

- nie leczy się


Document Outline