Giardioza

Potocznie nazwana 

Lambliozą

Klaudia Kotyńska

Farmakologia 

Systematyka

Supergrupa:

Excavata

Królestwo:

Protista

Typ:

Metamonada

Gromada:

Diplomonadea

Rząd:

Diplomonadida

Rodzaj:

Giardia

Gatunek:

Ogoniastek 

jelitowy

Nazwa 

systematyczna:

Giardia Lamblia 

Wilhelm Dusan Lambl 

Czeski lekarz, 

który nadał 

lamblii nazwę 

gatunkową. 

Pierwotniak ten pasożytuje w 

jelicie cienkim człowieka, 

zwłaszcza w dwunastnicy i 

występuje pod dwiema 

postaciami:

Forma 

wegetatywn

a czyli 

trofozoit

Forma 

przetrwalink

owa czyli 

cysta 

Budowa:

Postać wegetatywna czyli trofozoit posiada dwa 

jądra komórkowe, cztery pary wici, nie zawiera 

mitochondriów, ich role pełnią prawdopodobnie 

struktury nazwane 

mitosomami.

 Giardia posiada 

specjalny 

dysk czepny

, rodzaj przyssawki, który 

umożliwia przyczepienie się do mikrokosmków 

jelita. W niesprzyjających warunkach trofozoit 

przechodzi w cystę, która jest bardziej odporna 

na warunki środowiskowe. Cysty są owalne, 

mają dwa lub cztery jądra.

 

Występowanie (epidemiologia)

• Występuje praktycznie na całym świecie, ze 

szczególnym uwzględnieniem krajów 

tropikalnych i subtropikalnych

• Często spotykana u dzieci, zwłaszcza tam gdzie 

są złe warunki sanitarne

• Spotyka się ją u osób, które często podróżują

• U osób, które cierpią na niedokwasotę żołądka, 

zapalenie trzustki lub mają upośledzoną 

odporność

• Często występuje u homoseksualistów

• W krajach gdzie panują złe warunki sanitarne 

zakażonych może być nawet od 20 – 30 % 

populacji. 

W jaki sposób się zarażamy?

Zarażenie występuje u człowieka, ale także u wielu 

gatunków zwierząt dzikich i domowych. Szczepy 

stwierdzane u człowieka, znacznie różnią się od tych, 

które występują u zwierząt, jednak nie można 

wykluczyć przeniesienia zarażenia ze zwierząt na 

człowieka. 

Możliwe jest przeniesienie inwazji przez żywność, jeśli do 

zakażenia doszło po ugotowaniu potrawy. Rezerwuarem 

zarażenia są zbiorniki wodne, wody powierzchniowe i 

górskie strumienie, ale także zanieczyszczone ujęcia 

wody pitnej. W chłodnej wodzie cysty mogą przeżyć 

miesiące. Chlorowanie wody ich nie niszczy, natomiast 

skuteczne jest filtrowanie i gotowanie wody. Do rozwoju 

inwazji może dojść od 10 do 100 cyst. 

Cykl życiowy:

Cysta po dostaniu się do organizmu człowieka 

ulega przekształceniu w 2 trofozoity. Opisany 

proces odbywa się w dwunastnicy, gdzie 

trofozoity ulegają następnym podziałom, 

prowadząc do powstania licznej populacji 

trofozoitów zdolnych do dalszej inwazji jelita 

cienkiego, dróg żółciowych i trzustki. W 

dalszych odcinkach przewodu pokarmowego 

trofozoity ulegają przekształceniu w cysty, 

które są następnie wydalane z kałem. Jeżeli 

cysty dostaną się ponownie do przewodu 

pokarmowego zdrowego człowieka, 

przekształcają się ponownie w trofozoity i cykl 

rozwojowy pasożyta rozpoczyna się od nowa. 

Zakażenie może utrzymywać się przez wiele lat, 
tworząc zwykle stan dynamicznej równowagi 
pomiędzy zjadliwością pasożyta, a stanem 
odporności żywiciela. Możliwe jest tez 
krótkotrwałe przechorowanie i samoistne 
pozbycie się lamblii. 

Okres wylęgania gardiozy wynosi od kilku dni do 
kilku tygodni. Objawy choroby występują tylko u 
części zarażonych. Trofozoity niszczą kosmki 
jelitowe. Zmniejsza to znacznie powierzchnię 
wchłaniania substancji odżywczych w jelicie 
cienkim, występują objawy nietolerancji laktozy i 
zaburzenia wchłaniania tłuszczów. W czasie 
inwazji uruchamiana jest odpowiedź obronna 
humoralna i komórkowa, ale nie jest znany 
dokładny mechanizm odpowiedzi 
immunologicznej w przypadku tego zakażenia. 
Przebycie gardiozy nie pozostawia trwałej 
odporności na zarażenie, które może nawracać. 
Karmienie piersią zapobiega gardiozie 
noworodków i niemowląt. 

Objawy kliniczne

• Przebieg inwazji jest zależny od właściwości samego 

pasożyta oraz od reakcji obronnych. 

• Większość zarażeń przebiega bezobjawowo

• Choroba może rozpocząć się nagle lub stopniowo z 

nasilającymi się objawami (około 1-3 tygodnie od 

zarażenia)

• Ból brzucha, zazwyczaj po jedzeniu

• Biegunka, nudności, wymioty, odbijania, wzdęcia

• Ostra postać choroby trwa około tygodnia

• Przewlekła choroba powoduje upośledzenie wchłaniania, 

odwodnienie, utratę masy ciała, zahamowanie wzrastania u 

dzieci, w skrajnych przypadkach zejście śmiertelne

• W przypadku zajęcia pęcherzyka żółciowego może 

wystąpić słaba, o niewielkim nasileniu żółtaczka

• Opisano tez przypadki pozajelitowej manifestacji gardiozy 

takie jak przewlekła pokrzywka, zapalenie jagodówki oka, 

reaktywne zapalenie stawów.

 

W przypadku dzieci lamblie przyczyniają się do 
częstych, przewlekłych biegunek i zaparć. 
Wynika to z faktu, iż robaki zaburzają trawienie 
tłuszczów i węglowodanów. W konsekwencji 
częstych biegunek obserwujemy niedożywienie z 
powodu braku prawidłowej flory w jelitach, 
zaburzenia wchłanialności składników 
pokarmowych, w tym m.in.:

•Wapń (prawidłowy rozwój kośca, zębów, 
odkwaszanie organizmu)

•Cynk (wazny dla zdrowej skóry i prawidłowego 
funkcjonowania układu odpornościowego)

•Magnez (niezwykle cenny dla układu 
nerwowego oraz zrównoważenia psychiki – 
przeciw nadpobudliwości)

•Żelazo (odpowiedzialne za dotlenienie 
organizmu, wzrost u dzieci, odpowiednią ciepłotę 
ciała, koncentrację umysłu. 

Z braku wielu składników może dojść do 
częstej w chorobach pasożytniczych 
anemii, przewlekłego przeziębienia, kataru, 
pochrząkiwania, odczynów alergicznych, a 
nawet upośledzenia fizycznego, 
niedorozwoju całego organizmu, kończyn,, 
bądź narządów wewnętrznych, chudnięcia, 
niedowagi, senności, osłabienia siły i masy 
mięśniowej. Zjawiają się zaburzenia 
trawienia i wchłaniania, niedokrwistość. 
Szczególnie ciężkie objawy kliniczne 
występują u dzieci z niedoborami 
immunoglobulin.

 

Diagnostyka: 

Rozpoznanie gardiozy:

• Badanie kału na obecność cyst, które powtarza się 

trzykrotnie w odstępie kilkudniowym, w kale 

biegunkowym można stwierdzić niekiedy trofozoity

• W przypadku trudności diagnostycznych (cysty są 

bardzo podobne do innych cząsteczek kału) bada się 

treść dwunastniczą pobraną zgłębnikiem lub 

Enterotestem, w której można wykryć trofozoit. Próbka 

musi być chroniona przez oziębieniem, ponieważ 

schłodzone trofozoity tracą zdolności poruszania się i 

trudno odróżnić je od innych elementów morfotycznych.

• Stosowane są również gotowe zestawy do badania 

immunoenzymatycznego kału – ELISA na obecność 

antygenu lamblii. Lecz często wyniki tych badań są 

fałszywe. 

Leczenie:

Metronidazol:

Dawkowanie:

 750 – 1000 

mg na dobę – w dawce 
podzielonej 3 razy dziennie 
przez 5-10 dni, dzieciom 
podaje się 10 – 15 mg na 
kilogram masy ciała 

Działania niepożądane:

•Mdłości
•Metaliczny smak w ustach
•Skurcze mięśni
•Wysypka i świąd

Wyleczenie po 
jednorazowej kuracji 
wynosi 80%

Furazolidon:

Ze względu na 

dobry smak 

stosowany jest u 

dzieci i 

niemowląt

1 – 2 mg/kg 

masy ciała 4 razy 

dziennie przez 7 

dni 

Tynidazol:

Bardzo podobny 

w działaniu do 

metronidazolu 

Dorośli 2 g 

jednorazowo , 

dzieci 50 – 75 mg 

na kilogram masy 

ciała. W razie 

potrzeby dawkę 

należy 

powtórzyć. 

Pomocna w walce z lambliozą może 
być również dieta pozbawiona 
węglowodanów, a przede wszystkim 
słodyczy. Lamblie tuczą się na nich i 
bardzo szybko rozmnażają. Bardzo 
ważne jest również stosowanie 
podstawowych zasad higieny (mycie 
rąk, oddzielne ręczniki i sztućce, 
mycie naczyń i sztućców gorącą 
wodą) 

Bibliografia: 

• Alicja Buczek, „Atlas pasożytów 

człowieka”, Koliber, Lublin 2005

• J. Cianciara, J. Juszczyk, „Choroby 

zakaźne i pasożytnicze”, 
Wydawnictwo Czelej, Lublin 2007

• www.noni.com.pl/lamblioza.html
• Encykopedia.pwn.pl