Autor: Kamil Deptuła



Czym są komórki macierzyste?



Podział komórek macierzystych



iPSC i ich zastosowanie



Zastosowanie komórek macierzystych



Merystem wierzchołka pędu



Charakterystyka komórek



Struktura wewnętrzna



Funkcje i procesy zachodzące w merystemach



Bibliografia

Dwie kolonie ludzkich embrionalnych 
komórek macierzystych widziane w 
mikroskopie z kontrastem fazowym

 

Komórki macierzyste (pnia) – są 
komórkami, które mają dwie główne 
cechy: potencjalnie nieograniczona 
liczba podziałów (proliferacja), 
różnicowanie się do innych typów 
komórek. Komórki macierzyste 
charakteryzują się również 
umiejętnością różnicowanie się 
względem innych typów komórek. W 
praktyce oznacza to, że komórki 
macierzyste posiadają możliwość 
przekształcania się w każdy dowolny 
zarówno rodzaj tkanki jak i organ. 

Ze względu na zdolność do różnicowania komórki 

macierzyste dzieli się na: 



totipotencjalne – mogą ulec zróżnicowaniu do każdego 

typu komórek, w tym komórek tworzących łożysko



pluripotencjalne – mogą dać początek każdemu typowi 

komórek dorosłego organizmu z wyjątkiem komórek 

łożyska 



multipotencjalne – mogą dać początek kilku różnym 

typom komórek, z reguły o podobnych właściwościach i 

pochodzeniu embrionalnym 



unipotencjalne (prekursorowe) - mogą różnicować 

tylko do jednego typu komórek 

Ze względu na ich pochodzenie komórki macierzyste dzieli 

się na:



embrionalne komórki macierzyste – wyprowadzone z 

komórek embrionalnych. Mogą być totipotencjalne (gdy 

pochodzą z kilkukomórkowego embrionu) lub 

pluripotentne (gdy pochodzą zwęzła zarodkowego 

blastocysty) 



somatyczne (dorosłe) komórki macierzyste – 

znajdowane w tkankach dorosłych organizmów; komórki 

te są multipotencjalne (jak np. komórki 

hematopoetyczne) lub unipotencjalne (np. mięśniowe 

komórki satelitarne) 



płodowe - mogą być pobierane z krwi pępowinowej, są 

one multipotencjalne,

Rodzaj pluripotencjalnych komórek macierzystych, które 

zostały sztucznie otrzymane z nie-pluripotencjalnych 
komórek przez wymuszenie ekspresji odpowiednich 
genów w tych komórkach. Tymi genami są: Oct4, Sox2, 
Klf4, c-Myc

Pierwsze komórki iPSC zotały wyprodukowane w 2006 roku 

z komórek myszy a w roku 2007 z komórek ludzkich przez 
Shinyę Yamanakiego.

    Pierwszy komercyjny 

produkt z ludzkich iPSC – 
linia komórek serca nazwana 
iCell Cardiomyocytes – ma 
służyć firmom 
farmaceutycznym do 
testowania skutków 
podawania leków 
kardiologicznych.



W kultury in vitro, zastosowanie w produkcji organizmów 
transgenicznych. 



Terapia komórkowa 



Medycyna regeneracyjna



Modelowanie chorób

Tkanka roślinna twórcza znajdująca się na 

wierzchołku pędu. Merystem zbudowany jest 
z niewielkich komórek o znacznym tempie 
podziałów. W wyniku tych podziałów 
następuje wzrost pędu lub korzenia na 
długość i tylko niewielki przyrost pierwotny 
na grubość.

Centralny przekrój podłużny przez merystem apikalny 
pędu rośliny okrytozalążkowej, Lonicera sp. 



cienkościenne, delikatne i wrażliwe na 
uszkodzenia, chronione: 



w łodydze - przez specjalnie ukształtowane liście 
okrywające, 



w korzeniu - przez ochronną wielokomórkową czapeczkę. 



słabo zwakuolizowane, 



posiadają duże, centralnie położone jądro, 



plastydy występują w nich zwykle jako 
proplastydy, 



z reguły brak między nimi przestworów 
międzykomórkowych. 

Strefy cytohistologiczne merystemu apikalnego pędu



Funkcje



Wzrost rośliny na długość



Tworzenie tkanek łodygi oraz organów bocznych



Procesy



Samoodtwarzanie



Tworzenie zawiązków



Zastosowanie



Jako eksplantant w hodowlach in vitro



Rozmnażanie wegetatywne