GOJENIE SIĘ RAN

CHIRURGIA

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

GOJENIE RANY – proces naprawy tkanek po 

przebytym urazie mający za zadanie 
odtworzenie ich ciągłości, którego 
konsekwencją jest wytworzenie mniej lub 
bardziej rozległej blizny tkankowej.

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

FAZY GOJENIA RANY:
 I. 

FAZA  WYSIĘKOWA-  rozpoczyna  się  bezpośredni  po  urazie  jako  miejscowy 

stan  zapalny.  W  bezpośrednim  sąsiedztwie  rany  dochodzi  do  czynnego 

przekrwienia 

tkanek 

oraz 

wzmożonej 

przepuszczalności 

naczyń 

krwionośnych  z  uruchomieniem  humoralnych  procesów  komórkowych 

mechanizmów obronnych.

A.

OKRES PROCESÓW HEMOSTATYCZNYCH- trwa od kilku minut do kilku 

godzin. Polega on na wytworzeniu się skrzepu.

Odsłonięcie  tkankowej  substancji  podporowej(kolagenu)  -  gromadzenie  się 

płytek  krwi(adhezja  trombocytów)  -  aktywacja  procesu  krzepnięcia  krwi- 

skrzep  zamykający  ranę  -  powstaje  tzw.  strup  przyranny,  który 

przysychając  na  powierzchni,  stwarza  osłonę  mechaniczna(także  przed 

zakażeniem).  Rusztowanie  fibrynowe  stanowi  podstawę  do  dalszego 

gojenia się rany.

 
B.

OKRES  ZMIAN  ZAPALNYCH-  komórki  zapalne  przyciągają  i  likwidują 

resztki komórek tkanki  łącznej  i komórek naczyń(okres zmian zapalnych). 

Czas trwania od kilku godzin do kilku dni.

 

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

II. FAZA WYTWÓRCZA- powstaje tu dobrze ukrwiona tkanka 

ziarninowa  odporna  na  zakażenie(okres  ziarninowania). 
Ziarnina  ciemnoczerwona  i  wilgotna  krwawi  po  dotknięciu. 
Faza ta trwa kilka dni.

III.  FAZA  NAPRAWCZA-  z  czerwono  zabarwionej  tkanki 

ziarninowej powstaje blizna zawierająca duża ilość włókien. 
Faza ta trwa około 4 tygodni.

IV.  FAZA  PRZEBUDOWY-  blizna  uzyskuje  ostateczny  kształt. 

Faza ta trwa 3-9 miesięcy w zależności od rodzaju rany.

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

Kolejne  fazy  gojenia  się  ran  nie  są  ściśle  od 

siebie  oddzielone  i  przejście  do  następnej 
odbywa się w sposób płynny. Czas ich trwania 
jest różny i zależy od czynników:

a. miejscowych-  rodzaj  rany  i  sposób  jej 

zaopatrywania

b. ogólnych- niedożywienie, obniżony przepływ 

tkankowy,  choroby  nowotworowe,  cukrzyca, 
schorzenia  wymagające  leczenia  lekami 
sterydowymi lub immunosupresyjnymi.

 

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

CZAS  I  PRZEBIEG  GOJENIA  SIĘ  RANY  ZALEŻY 

OD:

     cech rany

     rodzaju rany

     rozmiaru rany

     kształtu rany

     ilości uszkodzonych tkanek

      obecności  ciał  obcych  i  warunków  odpływu 

wydzieliny

    stanu ukrwienia okolicy rany(lepsze ukrwienie = 

lepsze gojenie się rany)

 

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

SPOSOBY GOJENIA SIĘ RAN: 

1. 

GOJENIE 

SIĘ 

DORAŹNE(PRZEZ 

RYCHŁOZROST)-  dotyczy  ran  gojących  się  bez 

powikłań,  czystych  i  skażonych,  w  których  brzegi 

są  zbliżone  szwami  chirurgicznymi.  Występuje 

brak  objawów  zapalnych-  szybkie  sklejanie  się 

przylegających do siebie brzegów rany za pomocą 

włóknika  wytrącającego  się  w  szczelinie  – 

wypełnienie  ubytku  tkanką  łączną-  przykrycie 

powierzchni  rany  naskórkiem-  powstanie  cienkiej 

blizny linijnej.

 

 

 

GOJENIE SIĘ DORAŹNE

 

 

GOJENIE SIĘ RAN

2. GOJENIE SIĘ RANY WTÓRNE, GOJENIE 

OPÓŹNIONE, 

GOJENIE 

PRZEZ 

ZIARNINOWANIE-  dotyczy  rany,  gdy: 

brzegi rany są rozchylone, powstał ubytek 

tkanki, rana uległa zakażeniu.

Ubytek  spowodowany  przez  ranę  wypełnia 

się  powoli  młoda  tkanka  (ziarniną). 

Ziarnina 

początkowo 

pokrywa 

się 

nabłonkiem, 

nabłonkiem 

następnie 

przeistacza w bliznę, która jest najczęściej 

szersza niż w gojeniu się doraźnym. Często 

dochodzi do wygojenia częściowego. 

 

 

GOJENIE SIĘ PRZEZ 

ZIARNINOWANIE

 

 

URAZY TKANEK MIĘKKICH

CZYNNIKI POWODUJĄCE ZABURZENIE PROCESU 

GOJENIA SIĘ RANY- każda faza gojenia się rany może 

zostać zaburzona w rozmaity sposób. 

Mogą to być:

 działające na ranę siły mechaniczne- pociąganie rany, ucisk

 zaburzenia ukrwienia,  niedostateczne odżywianie- np.  brak 

podaży witamin, lub niezbędnych aminokwasów

 zaburzenia metaboliczne u zranionego- cukrzyca

 leki-  np.  kortyzon,  środki  immunosupresyjne  i  obniżona 

odporność(np. zakażenie HIV)

 zakażenie  okolicy  rany-  czemu  sprzyjają  wcześniej 

wymienione  czynniki,  oraz  obecność  tkanki  martwiczej, 

nagromadzenie  wydzieliny  lub  krwi  stanowiącej  dobre 

podłoże  do  namnażania  się  drobnoustrojów,  niedokrwienie 

okolicy rany w wyniku .