Etyka jako dziedzina 

filozofii

Wykład 1

Podstawowe teorie etyczne, 

kod etyczny, 

ZASADY ZALICZANIA 

PRZEDMIOTU

EGZAMIN SKŁADA SIĘ Z 2 CZĘŚCI:
1. Wykonanie pracy pisemnej
2. Test – 40 pytań jednokrotnego wyboru
Zaliczenie pracy dopuszcza do testu.
PRACA PISEMNA
Analiza czynności zawodowych
psychologa pod kątem przestrzegania zasad
etycznych sformułowanych w kodeksie etyczno
zawodowym

Analizie  można poddać:  

1.

Eksperyment psychologiczny opisany 

w literaturze ( z wyłączeniem 

eksperymentów Milgrama, Zimbardo, 

J. Eliott, „Małego Alberta”

2.

Opis oddziaływań  psychologicznych
- opisanych w literaturze

     - znanych z własnych doświadczeń
3.   Własne doświadczenia z robieniem 

badań w ramach studiów

Praca składa się z 3 części:

1. Opis analizowanego przypadku 

( max. 1 strona)

2. Wskazanie błędów – dokładne 

odniesienia do artykułów kodeksu 
etycznego, ocena błędów

3. Propozycje sposobów uniknięcia 

naruszeń zasad etycznych

Formalne wymogi

• Maksymalna objętość pracy – 5 stron
• Podwójny odstęp i margines
• Prac nie oprawiać, zszyć i nie 

wkładać do koszulek 

• Strona tytułowa- imię , nazwisko, 

numer albumu, tryb studiów

• Termin oddania – 2 tygodnie przed 

końcem zajęć 

PODSTAWOWE POJĘCIA 

ETYKA – dziedzina filozofii . To zbiór teorii 

dotyczących problemów dobra i zła, 

powinności, cnót, obowiązków. 

Nie ma jednej teorii etycznej
MORALNOŚĆ – postulowanie określonych 

postaw zgodnych z obowiązującymi w 

danym kręgu kulturowym czy społecznym 

normami

MORALIZATORSTWO – pouczanie, udzielanie 

rad jak postępować zgodnie z określonymi 

zasadami

RODZAJE NORM

PRAWNE – obwarowane sankcjami 

prawnymi ( kodeksy)

OBYCZAJOWE - związane z kulturą
ETYKIETALNE – sposoby zachowania w 

określonych sytuacjach np.. 
miejscach publicznych, poprawność 
polityczna itp.. 

Normy kodeksów zawodowych

Kodeks etyczny

• Kodeks etyczny to zasady leżące u 

podstaw formułowania sądów 
moralnych.

• Kod etyczny opisuje się poprzez:
• 1. określenie wartości centralnej
• 2. określenie cnót kardynalnych
• 3. określenie grzechów głównych

Etyka produktywności

• Wartość centralna
• Produkcja dóbr
• Cnoty kardynalne
• Użyteczność, skuteczność, 

pracowitość, oszczędność, sukces

• Grzechy główne:
• Lenistwo, marnotrawstwo, porażka

Etyka godności

• Wartość centralna
• Życie w godny sposób
• Cnoty kardynalne:
• Duchowość, czystość, honor
• Grzechy główne:
• Pogoń za dobrami materialnymi, 

utrata honoru

Etyka powszechnego dobra

• Wartość centralna
• Dobro społeczności jako całości
• Cnoty kardynalne:
• Poszanowanie norm społecznych
• Grzechy główne:
• Łamanie norm społecznych

Etyka kolektywistyczna

• Wartość centralna
• Dobro własnej grupy
• Cnoty kardynalne:
• Dobro i interes grupy, lojalność 

wobec członków grupy, konformizm

• Grzechy główne:
• Nielojalność wobec członków grupy, 

nonkonformizm

Etyka autonomii

• Wartość centralna
• Dobro innej jednostki – dobro człowieka
• Cnoty kardynalne:
• Poszanowanie wolności i praw, 

pomaganie, lojalność wobec drugiego 

człowieka

• Grzechy główne:
• Krzywdzenie ludzi, łamanie praw, 

nielojalność

Badania nad funkcjonowaniem  

kodów

1. Typowanie zachowań moralnych i 

niemoralnych – pula 391 zachowań

2. Ocena przynależności zachowań do 

konkretnego kodu etycznego

3. Ocena jak dalece każde zachowanie 

uważane jest za moralne lub 

niemoralne

-skłonność do opatrywania go sankcją ,
- Uniwersalizacja oceny –zawsze i 

wszędzie moralne

Reakcje emocjonalne 

uniwersalnym korelatem sądów 

moralnych

 Negatywne emocje jako reakcja na 

własne zachowania niezgodne z 

normami i wartościami (wstyd, 

poczucie winy, zakłopotanie) – 

zachowania zmierzające do 

odbudowy dobrego imienia

 Emocje jako reakcja na cudze 

cierpienia (litość, współczucie, 

sympatia )-zachowania altruistyczne

Pozytywne emocje na cudze cnotliwe 

zachowania (podziw, sympatia, 
miłość) –wzmacniają te zachowania, 
pozytywne relacje z osobą moralną

Negatywne emocje na cudze 

grzeszne zachowania (gniew, wstręt, 
pogarda) – wzbudzają tendencje do 
ukarania i nawrócenia.

Podstawowe zasady 

działalności zawodowej 

psychologa

• Zasady etyczne zawodu psychologa 

najbliższe są etyce autonomii. Są to:

• Poszanowanie prawa klienta do:
• - godności;
• - autonomii;
• - intymności;
• - poufności