POWIKŁANIA INFEKCYJNE 

U CHORYCH LECZONYCH 

NERKOZASTĘPCZO

Główne infekcyjne 

powikłania dializoterapii:

• Bakteriemia

• Gruźlica

• Infekcja cytomegalowirusowa

• Infekcje dostępu naczyniowego

• Infekcje grzybicze

• Infekcyjne zapalenie wsierdzia

• Zapalenie otrzewnej u chorych leczonych DO

• Zapalenie ujścia i/lub tunelu cewnika do DO

• Wirusowe zapalenie wątroby typu B

• Wirusowe zapalenie wątroby typu C

Zakażenia bakteryjne

- Wśród chorych dializowanych dostęp 

naczyniowy jest głównym miejscem 
zakażenia.

    Stanowi 80%  wszystkich 

infekcji bakteryjnych.

    Śmiertelność z powodu zakażenia 

dostępu naczyniowego stanowi 10% 
populacji pacjentów.

Najczęstsze czynniki 

patogenne:

Bakterie Gram- dodatnie
Paciorkowce
Gronkowce
Enterokoki
      Głównym problemem zakażeń 

dostępu naczyniowego jest rosnąca 
oporność bakterii na antybiotyki w 
tym odpornych na Vankomycynę.

Profilaktyka zakażeń 

stałego 

i czasowego dostępu 

naczyniowego 

• Wykonywanie wszystkich czynności przy 

cewniku przez wykwalifikowany personel 

zgodnie z przyjętymi procedurami.

• Zabezpieczenie ujścia cewnika jałowym 

opatrunkiem.

• Przy zmianie opatrunku obserwacja w kierunku 

wystąpienia cech infekcji.

• Każdy wzrost temperatury u pacjenta 
    z dostępem naczyniowym wymaga wykluczenia 

zakażenia, należy wykonać posiewy krwi z 

cewnika i obwodu oraz wymaz z okolicy ujścia 

cewnika.  

• U chorych dializowanych otrzewnowo 

najczęstsze zakażenia bakteryjne to 

zapalenie ujścia i kanału cewnika 

otrzewnowego oraz dializacyjne zapalenie 

otrzewnej. 

     najczęstszym patogenem zarówno w HD jak 

i DO jest Staphylococcus aureus, zaleca się 

regularną kontrolę nosicielstwa ( wymazy 

    z jamy nosowej). W przypadku nosicielstwa 

zaleca się stosowanie miejscowo mupirocyny 

2 razy dziennie przez 5 dni w miesiącu przez 

kolejne 3 miesiące.

Zakażenia swoiste

 - Chorzy z PNN znacznie częściej 

zapadają na gruźlicę niż pacjenci z 
prawidłową funkcją nerek.

 - Rozpoznanie gruźlicy u chorych 

dializowanych jest trudne, gdyż ponad 
40 % pacjentów ma postać pozapłucną. 
Najczęściej dotyczy ona węzłów 
chłonnych, przewodu pokarmowego, 
osierdzia i układu moczowego.

Zakażenia wirusowe

• U chorych leczonych nerkozastępczo 

głównym problemem są zakażenia 
wirusami hepatotropowymi zwłaszcza 
HBV i HCV.

  
 

Zakażenie wirusem zapalenia 

wątroby typu B

• Częstość zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B 

( HBV, hepatitis B virus) w polskich stacjach dializ 

systematycznie się zmniejsza i wynosi poniżej 5%.

• U ponad połowy nosicieli antygenu powierzchniowego 

HBV stwierdza się aktywną replikację wirusa HBV 

( dodatni antygen HBe, obecne HBV DNA)

• Szansa spontanicznej eliminacji HBV u chorego 

dializowanego wynosi 30 -70%.

• Przebieg kliniczny zapalenia wątroby u chorych 

dializowanych jest łagodny bez fazy ostrej.

• Pacjenci zakażeni HBV dializowani są na wydzielonych 

stanowiskach.

• W profilaktyce stosuje się stosowanie szczepionki 

rekombinowanej w schemacie: 0, 1, 2, 3, 6 miesięcy. 

Miano przeciwciał powinno wynosić powyżej 10 jm./l. 

( doszczepiać  w przypadku spadku poziomu przeciwciał.)

Zakażenie wirusem 

zapalenia wątroby typu C

• Częstość zakażeń w polskich stacjach w 2004r 

wynosiła 13,3% i wykazuje tendencję malejącą.

• Aktywne zakażenie HCV (replikacja wirusa) 

rozpoznaje się oznaczając w surowicy materiał 

genetyczny wirusa ( HCV RNA) metodą PCR.

• Czynnikami ryzyka infekcji u pacjentów 

dializowanych są: liczba przetaczanych 

jednostek krwi, czas leczenia dializami, rodzaj 

dializy 

    ( częściej hemodializy)

• Brak możliwości immunizacji biernej i czynnej

• Profilaktyka: stosowanie zasad sanitarno- 

epidemiologicznych. 

Zakażenie HIV

• Najczęściej do zakażenia dochodzi 

przed rozpoczęciem hemodializ.

• Hemodializoterapia jest powszechnie 

stosowaną metodą terapii 
nerkozastępczej u pacjentów HIV- 
seropozytywnych.

• W Polsce zaleca się wydzielanie 

stanowisk dla pacjentów zakażonych 
HIV. 

Zakażenia grzybicze

• Częstość występowania infekcji 

grzybiczych u chorych z PNN i leczonych 

nerkozastępczo jest wyższa niż w 

populacji ogólnej. 

• Szczególnie dotyczy to chorych 

leczonych immunosupresyjnie.

• Innym czynnikiem ryzyka jest obecność 

cewnika w jamie otrzewnej, dużych 

naczyniach czy w pęcherzu moczowym.

 

Rodzaje grzybic:

 Kandydoza; najczęściej występująca 

infekcja grzybicza wywołana przez 

drożdżaki z rodzaju Candida.

 Kryptokokoza; wywołana przez grzyb 

drożdżopodobny cryptococcus neoformans

    (występuje jako zakażenie egzogenne)
 Aspergiloza; wywołana przez kropidlaka 

Aspergillus , który jest grzybem 

pleśniowym, może kolonizować drogi 

oddechowe objawiając się zapaleniem płuc.