Zarządzanie

www.e-sgh.pl/pawlak/

110590-0442

dr Zbigniew Pawlak
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

SPRAWY ORGANIZACYJNE

KONSULTACJE

pon., godz. 19

Katedra Teorii Zarządzania
pokój 325, ul. Madalińskiego 6/8

KONTAKT POCZTOWY

e-mail:

zpawlak@zpawlak.com.pl

RAMOWY PROGRAM WYKŁADU

CZ. I Nauka o zarządzaniu

Kierunki w nauce o zarządzaniu
Istota nauki o zarządzaniu

Cz. II Organizacja jako przedmiot zarządzania

Cele
Ludzie
Środki i metody
Struktura
Otoczenie

Cz. III

Funkcje zarządzania

Pojęcie zarządzania
Planowanie
Decydowanie
Organizowanie
Kierowanie
Kontrolowanie

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

 Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, WN PWN

Warszawa 2004 i nast.

 Zarządzanie. Teoria i praktyka, red. A.K. Koźmiński, W.

Piotrowski, WN PWN Warszawa 2005 i nast.

CZĘŚĆ I

NAUKA O ZARZĄDZANIU

CZĘŚĆ I

NAUKA O ZARZĄDZANIU

1. OKRES PRZEDNAUKOWY

W ZARZĄDZANIU

1. OKRES PRZEDNAUKOWY

W ZARZĄDZANIU

PROBLEMATYKA ZARZĄDZANIA NA TLE DZIEJÓW

Czasy

nowożytne

Średniowiecze

Starożytność

Okres przednaukowy w dziedzinie zarządzania

Nauka

O Z

1 500 000 pne

476

1450

1890 201

WYBRANE OSIĄGNIĘCIA OKRESU PRZEDNAUKOWEGO

W DZIEDZINIE ZARZĄDZANIA

 wielkie budowle:

–

piramidy egipskie

–

Wielki Mur Chiński

 wielkie wyprawy:

–

wojenne (Aleksander Wielki)

–

wyprawy geograficzne

 wielkie państwa i organizacje:

–

starożytne miasta-państwa (Uruk, Ur, Ateny, Sparta)

–

cesarstwa - królestwa (Sumer, Egipt, Babilonia, Asyria, Rzym)

–

wielkie organizacje religijne

 wybrane dzieła:

–

Ksenofont „Oikonomikos” (ok. 435-355 pne)

–

Platon „Państwo” (ok. 427-347 pne)

–

Sun Tzu „Sztuka wojny” (ok. 310-230 pne)

–

N. Machiavelli „Książę” (1532)

–

A. Gostomski „Gospodarstwo” (1588)

–

A. Smith „ Badania nad naturą i przyczynami bogacenia się
narodów” (1776)

NAUKA O ZARZĄDZANIU (STRUKTURA)

Praktyka

KST

KSM

KIERUNKI W NAUCE O ZARZĄDZANIU

1) Naukowe Zarządzanie (NZ)

2) Naukowe Administrowanie (NA)

3) Kierunek Stosunków Międzyludzkich (KSM)

4) Kierunek Ilościowy (KI)

5) Kierunek Systemowy (KS)

6) Kierunek Sytuacyjny (KST)

GŁÓWNE KIERUNKI W NAUCE O ZARZĄDZANIU

1939

1890

1914

2011

1945

1970 1989

Kierunek

sytuacyjny

Kierunek systemowy

Kierunek ilościowy

Kierunek stosunków międzynarodowych

Naukowe administrowanie

Naukowe zarządzanie

1900

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij zależności pomiędzy praktyką a teorią zarządzania.

2) Przedstaw dowody na istnienie zarządzania w okresie

przednaukowym.

3) Przedstaw strukturę nauki o zarządzaniu.

2. NAUKOWE ZARZĄDZANIE

GENEZA I ISTOTA NAUKOWEGO ZARZĄDZANIA

 Fazy rozwoju kapitalizmu

 Rewolucja naukowo-techniczna

 Wzrost ekstensywny a wzrost intensywny

 Przedmiot naukowego zarządzania

ADAM SMITH (1723-1790)

 podział pracy głównym motorem rozwoju społecznego i wzrostu

bogactwa narodów

 korzyści z podziału pracy:

1) łatwiej szkolić ludzi

2) możliwość osiągnięcia perfekcji, mistrzostwa

3) oszczędność czasu

4) możliwość konstruowania narzędzi i maszyn

5) efekt finalny – wyższa wydajność

FREDERICK W. TAYLOR (1865-1915)

 Osiągnięcia F.W. Taylora:

1) metoda badań organizacyjnych

2) system funkcjonalny zarządzania

3) zbiór zasad naukowego zarządzania

METODA BADAŃ ORGANIZACYJNYCH

F.W. TAYLORA

 Etapy metody:

1) obserwacja procesu pracy i pomiar czasu (chronometraż)

2) analiza i krytyczna ocena pracy

3) opracowanie najlepszego (wzorcowego) sposobu wykonania

pracy

4) wdrożenie wzorca pracy

SYSTEM LINIOWY ZARZĄDZANIA

KW – kierownik warsztatu
M

, M

– mistrzowie

... R

- robotnicy

SYSTEM FUNKCJONALNY ZARZĄDZANIA

mistrzowie
administracyjni

mistrzowie
produkcyjni

robotnicy

ZASADY NAUKOWEGO ZARZĄDZANIA

1) wzorce pracy

2) właściwe warunki techniczne pracy

3) dobór i szkolenie pracowników

4) bodźce materialne

5) dyscyplina

6) nadzór

7) precyzyjne stawianie zadań

HENRY FORD (1863-1947)

 Zasady fordyzmu:

1) daleko posunięty podział pracy

2) masowa skala produkcji

3) typizacja produkcji

4) taśma produkcyjna

5) centralistyczne zarządzanie

FRANK B. GILBRETH (1868-1924)

 Osiągnięcia:

1) klasyfikacja mikroruchów (therbligów)

2) cyklografia

3) chronocyklografia

4) studium zmęczenia

5) podstawy normowania pracy

KAROL ADAMIECKI (1866-1933)

 Osiągnięcia:

1) prawa harmonii

2) harmonogram

EFEKTY NAUKOWEGO ZARZĄDZANIA

EFEKTY POZYTYWNE

 ogromny wzrost wydajności

 obniżenie kosztów

 wzrost jakości

 wzrost zysków

 wzrost płac

 rozwój cywilizacyjny

EFEKTY NEGATYWNE

 degradacja człowieka

 wyniszczenie fizyczne

 zmęczenie psychiczne

 wzrost wyzysku

 wzrost bezrobocia

KOMUNIŚCI A NAUKOWE ZARZĄDZANIE

Leninowska krytyka tayloryzmu

Rozwój idei socjalistycznego współzawodnictwa pracy

 komunistyczne subotniki

 przodownicy pracy

 socjalistyczna dyscyplina pracy

 nieprzerwany tydzień pracy

 ruch stachanowski

 metoda inż. Kowalowa

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Geneza i przedmiot naukowego zarządzania.

2) Omów korzyści wynikające ze specjalizacji pracy.

3) Wyjaśnij istotę tayloryzmu.

4) Omów główne cechy fordyzmu.

5) Na czym polegają prawa harmonii K.Adamieckiego?

6) Przedstaw negatywne następstwa naukowego zarządzania.

7) Omów stosunek komunistów do naukowego zarządzania.

3. NAUKOWE ADMINISTROWANIE

GENEZA I ISTOTA NAUKOWEGO ADMINISTROWANIA

 Wzrost rozmiarów przedsiębiorstw i instytucji

 Potrzeba aparatu administracyjnego

 Przedmiot naukowego administrowania

ORGANIZACJA DUŻEGO PRZEDSIĘBIORSTWA

(W FORMIE KORPORACJI)

SSZ

NSZ

WZA

OBSZARY ZAINTERESOWAŃ NAUKOWEGO ZARZĄDZANIA

I NAUKOWEGO ADMINISTROWANIA

SSZ

NSZ

WZA

Naukowe zarządzanie

Naukowe
administrowanie

HENRI FAYOL (1841-1925)

 Główne osiągnięcia:

1) klasyfikacja funkcji przedsiębiorstwa

2) definicja administrowania (zarządzania)

3) system sztabowo-liniowy zarządzania

4) zestaw narzędzi zarządzania

5) 14 zasad administrowania

KLASYFIKACJA FUNKCJI PRZEDSIĘBIORSTWA

1) Funkcje techniczne

2) Funkcje handlowe

3) Funkcje finansowe

4) Funkcje ubezpieczeniowe

5) Funkcje rachunkowe

6) Funkcje administracyjne

DEFINICJA ADMINISTROWANIA (ZARZĄDZANIA)

Administrowanie to przewidywanie, organizowanie,

koordynacja, rozkazodawstwo, kontrola.

SYSTEM SZTABOWO-LINIOWY ZARZĄDZANIA

S – Sztab

ZESTAW NARZĘDZI ZARZĄDZANIA

1) Plany i programy

2) Sprawozdania

3) Regulaminy organizacyjne

4) Posiedzenia, narady, konferencje

5) Okresowe przeglądy środków i ludzi

14 ZASAD ADMINISTROWANIA

1) podział pracy
2) autorytet i odpowiedzialność
3) dyscyplina
4) jedność rozkazodawstwa
5) jednolitość kierownictwa
6) podporządkowanie interesów osobistych interesowi firmy
7) sprawiedliwe wynagradzanie
8) centralizacja
9) hierarchia organizacyjna (droga służbowa)
10)ład materialny i społeczny
11)ludzki stosunek kadry do personelu
12)stałość kadry i personelu
13)inicjatywa
14)zgranie pracowników

DROGA SŁUŻBOWA

KN – kierownik naczelny
K

, K

– kierownicy szczebli pośrednich

... W

- wykonawcy

Kładka Fayola

Dro

słu

żbo

łu

żb

MAX WEBER (1864-1920)

 Osiągnięcia:

1) Podstawy teorii władzy

2) Teoria biurokracji

DEFINICJA WŁADZY

Władza to prawdopodobieństwo, że pewne lub wszystkie

polecenia, pochodzące z danego źródła, znajdą posłuch w danej

grupie osób.

Władza stanowi możliwość podporządkowania zachowania

innych osób swojej woli.

ŹRÓDŁA WŁADZY

1) Przemoc fizyczna

2) Przymus psychologiczny

3) Pochodzenie człowieka (urodzenie, stan)

4) Posiadanie pieniędzy

5) Posiadanie informacji

6) Przepisy

7) Kwalifikacje

8) Uczucia

IDEALNE TYPY WŁADZY

1) Typ charyzmatyczny

2) Typ tradycyjny

3) Typ racjonalny (legalny)

FORMY WŁADZY

1) Arystokracja

2) Plutokracja

3) Ochlokracja

4) Teokracja

5) Technokracja

6) Demokracja

7) Biurokracja

ELEMENTY TEORII BIUROKRACJI

(zasady budowy i działania biura)

1) ciągłość organizacyjna biura

2) podział kompetencji

3) hierarchia organizacyjna

4) standardowy sposób zarządzania

5) oddzielenie pracy w biurze od prawa własności do biura

6) pisemny sposób porozumiewania się

ELEMENTY TEORII BIUROKRACJI

(zasady członkowstwa)

1) dobór na zasadzie selekcji

2) tryb przyjmowania (umowa o pracę)

3) członek biura osobowo wolny, ale podlega bezosobowym rozkazom

4) wynagrodzenia (zależne od miejsca w hierarchii)

5) możliwość kariery

6) dyscyplina i kontrola

L.F. URWICK (1894-1983)

L.H. GULLICK

 Osiągnięcia:

1) Rozwinięta klasyfikacja funkcji zarządzania

2) Zbiór zasad zarządzania

FUNKCJE ZARZĄDZANIA

(wg Gullicka i Urwicka)

1) planowanie (planning)

2) organizacja (organizing)

3) kompletowanie załogi (staffing)

4) kierowanie (directing)

5) koordynacja (coordinating)

6) sprawozdawczość (reporting)

7) budżetowanie (budgeting)

POSDCORB

ZASADY ZARZĄDZANIA

(wg Gullicka i Urwicka)

1) podział pracy

2) koordynacja poprzez hierarchię

3) koordynacja poprzez programy, koncepcje

4) koordynacja poprzez zespoły (komisje)

5) decentralizacja

6) jedność rozkazodawstwa

7) sztab i linia

8) delegacja władzy (uprawnień)

9) rozpiętość kierowania

EFEKTY ROZWOJU BIUROKRACJI

EFEKTY POZYTYWNE

 warunki zarządzania wielkimi organizacjami

 odciążenie menedżerów

 racjonalizacja procesów decyzyjnych

EFEKTY NEGATYWNE

 wzrost kosztów zarządzania

 biurokratyzm:

–

ociężałość (biuro = machina urzędnicza)

–

przerosty zatrudnienia

–

mitręga biurowa

–

papierkowa robota

–

bezduszny stosunek urzędnika do petenta

ZASADY ADMINISTROWANIA W KOMUNISTYCZNYM

PAŃSTWIE I PRZEDSIĘBIORSTWIE

Kierownicza rola partii marksistowsko-leninowskiej

Jedność kierownictwa politycznego i gospodarczego

Centralizm demokratyczny

Udział mas w zarządzaniu

Polityka kadrowa partii

Planowanie centralne

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Geneza i przedmiot naukowego administrowania.

2) Omów funkcje przedsiębiorstwa według H.Fayola.

3) Wyjaśnij fayolowskie zasady autorytetu, jedności rozkazodawstwa i

drogi służbowej.

4) Scharakteryzuj weberowskie typy władzy.

5) Wskaż i objaśnij istotę głównych form władzy.

6) Przedstaw weberowski model biurokracji.

7) Omów pozytywne i negatywne skutki rozwoju biurokracji.

8) Na czym polega różnica pomiędzy biurokracją a biurokratyzmem?

9) Omów komunistyczne zasady administrowania państwem i

zarządzania przedsiębiorstwem.

4. KIERUNEK STOSUNKÓW

MIĘDZYLUDZKICH

4. KIERUNEK STOSUNKÓW

MIĘDZYLUDZKICH

GENEZA I ISTOTA KSM

Dwie główne przyczyny powstania nowego kierunku w zarządzaniu:

1) Negatywne skutki naukowego zarządzania i naukowego

administrowania

2) Zainteresowanie nauk społecznych problematyką zarządzania

przedsiębiorstwem

3) Błędy teoretyczne i metodologiczne w badaniach twórców

naukowego zarządzania

HUGO MÜNSTERBERG (1863-1916)

 Osiągnięcia:

1) Zastosowanie pojęć psychologii ogólnej do analizy zachowań

ludzi w produkcji

2) Wykorzystanie metod badań psychologicznych w

przedsiębiorstwie (testy, eksperymenty)

3) Określenie sposobów podnoszenia wydajności pracy

ELTON MAYO (1880-1949)

 Osiągnięcia:

1) Wykrycie czynnika psycho-społecznego wydajności pracy

2) Teoria stosunków międzyludzkich

BADANIA E. MAYO

 miejsce - Western Electric Company w Hawthorne

 cel – badanie czynników wydajności pracy

 metoda – eksperyment

 organizacja – 2 grupy badawcze (eksperymentalna, kontrolna)

 przebieg – 2 fazy badań

 rezultat – wykrycie czynnika psychospołecznego wydajności pracy

(efekt Hawthorne)

TEZY GŁÓWNE TEORII STOSUNKÓW MIĘDZYLUDZKICH

 człowiek ma bogaty świat przeżyć psychicznych (potrzeby

niematerialne)

 praca ludzi jest działalnością grupową, w jej ramach tworzą się grupy

nieformalne (przywódcy, niepisane kodeksy)

 postawy i wydajność pracowników są uwarunkowane wymaganiami

grup nieformalnych (z zakładu pracy i spoza zakładu pracy)

 grupy nieformalne są nakierowane na realizację własnych celów

 oddziaływując na grupy nieformalne można wpływać na wydajność

pracy

TOMASZ BATA (1876-1932)

 Prospołeczny fabrykant (neopaternalizm)

 Zasady systemu T. Baty:

1) dobór i szkolenie

2) wewnętrzny rachunek gospodarczy

3) partycypacja pracowników w zyskach

4) demokratyzm w relacjach służbowych

5) akcja socjalna na rzecz załogi

NOWE ZASADY ZARZĄDZANIA

1) Idea humanizacji pracy:

–

rotacja pracy

–

rozszerzanie zadań

–

wzbogacanie pracy

–

grupy autonomiczne

–

rozwijanie inicjatyw (koła jakości, grupy ekspresji)

–

uelastycznianie czasu pracy

2) Rozwijać akcję socjalną wobec pracowników i ich rodzin
3) Budować w firmie system wewnętrznego komunikowania
4) Współpracować ze związkami zawodowymi (idea partnerstwa

społecznego)

5) Partycypacja w zarządzaniu
6) Partycypacja w zyskach
7) Partycypacja w kapitale (akcjonariat pracowniczy)

EFEKTY KSM

EFEKTY POZYTYWNE

 poprawa warunków pracy

 wzrost poziomu życia pracowników

 dowartościowanie człowieka w procesie pracy

 poprawa nastrojów społecznych

EFEKTY NEGATYWNE

 wzrost kosztów pracy

 eskalacja żądań pracowniczych i postawy roszczeniowe

KOMUNIŚCI A KSM

 1958 r. konferencja partii komunistycznych w Instytucie Gramsciego

w Rzymie

 ocena KSM

–

to nowa, bardziej wyrafinowana (bo zakamuflowana) forma
wyzysku burżuazyjnego

–

pod płaszczykiem dobrych stosunków społecznych odbywa się
wyzysk klasowy

–

KSM służy przeciwdziałaniu strajkom

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij genezę i przedmiot kierunku stosunków międzyludzkich.

2) Co to jest czynnik psychospołeczny wydajności pracy i jak doszło do

jego odkrycia?

3) Omów założenia teorii stosunków międzyludzkich w

przedsiębiorstwie.

4) Scharakteryzuj neopaternalizm T.Baty.

5) Omów nowe zasady zarządzania oparte na stosunkach

międzyludzkich.

6) Przedstaw i oceń stosunek komunistów do kierunku stosunków

międzyludzkich.

5. KIERUNEK ILOŚCIOWY

GENEZA I ISTOTA KIERUNKU ILOŚCIOWEGO

 Początki - okres II wojny światowej

 Geneza - metoda pracy zespołów operacyjnych

PROCEDURA BADAŃ OPERACYJNYCH

Postawienie

problemu

Rozwiązanie

optymalne problemu

Budowa modelu

rozwiązania problemu

Symulacja

modelu

Przetwarzanie

danych

Wprowadzanie

danych

TYPOWE RODZAJE MODELI OPTYMALIZACYJNYCH

 programowanie liniowe (nieliniowe, dynamiczne)

 zagadnienie transportowe

 planowanie sieciowe

 teoria decyzji

 teoria kolejek

 teoria obsługi

 teoria zawodności

 teoria gier

 teoria grafów

PRZYKŁADY ZASTOSOWANIA MODELI OPTYMALIZACYJNYCH

 optymalizacja struktury produkcji

 optymalizacja dróg transportowych

 optymalizacja zapasów magazynowych

 optymalizacja rozmieszczenia stanowisk pracy

 optymalizacja przepływów materiałowych, towarowych

 optymalizacja czasu realizacji przedsięwzięć

 optymalizacja wyboru

 optymalizacja zamówień

 optymalizacja wielkości próby (kontrola jakości)

TWÓRCY METOD ILOŚCIOWYCH

 Andriej A. Markow (1856-1922) – matematyk; procesy stochastyczne

 Leonid W. Kantorowicz (1912-1986) – matematyk, ekonomista;

programowanie liniowe

 John von Neumann (1903-1957) – matematyk; teoria gier

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij genezę i przedmiot kierunku ilościowego w zarządzaniu.

2) Scharakteryzuj metodę badań operacyjnych w zarządzaniu.

3) Przedstaw co najmniej pięć przykładów zastosowań metod

ilościowych w zarządzaniu przedsiębiorstwem.

4) Jakie nowe możliwości w dziedzinie zarządzania stworzył rozwój

informatyki i telekomunikacji?

6. KIERUNEK SYSTEMOWY

GENEZA I ISTOTA KIERUNKU SYSTEMOWEGO

 Początki - lata sześćdziesiąte XX wieku

 Geneza - rozwój dwóch nauk: teorii ogólnej systemów i cybernetyki

TEORIA OGÓLNA SYSTEMÓW

 Twórca: Ludwig von Bertalanffy (1901-1972)

 Istota: nauka o systemach, czyli rzeczach złożonych

 Podstawowe pojęcia:

1) system

2) podsystem

3) relacja systemowa

4) otoczenie

SYSTEM

System to całość złożona z wzajemnie powiązanych elementów

ORGANIZACJA JAKO SYSTEM

podsystem

techniczny

podsyste

społeczny

podsystem

ekonomiczny

podsystem

zarządzania

CYBERNETYKA

 Twórca: Norbert Wiener (1894-1964)

 Istota: nauka o sterowaniu w układach

 Podstawowe pojęcia:

1) układ

2) wejście

3) wyjście

4) transformacja

5) sterowanie

6) sprzężenie zwrotne

7) regulacja

UKŁAD CYBERNETYCZNY

(„czarna skrzynka”)

układ

Układ to obiekt składający się z co najmniej dwóch elementów
powiązanych ze sobą
i tworzących określoną całość.

UKŁAD CYBERNETYCZNY

(„biała skrzynka”)

f(x)

f(y)

STEROWANIE

Sterowanie to oddziaływanie mające na celu zapewnienie zachowania
się obiektu
w żądany sposób.

obiekt

sterowany

obiekt

sterujący

ukła

SPRZĘŻENIE ZWROTNE

Sprzężenie zwrotne to oddziaływanie skutku określonego zjawiska na
jego przyczynę.
S.z. dodatnie - skutek podtrzymuje przyczynę (w procesach rozwoju).
S.z. ujemne - skutek przeciwdziała
przyczynie (w procesach regulacji).

obiekt

sterujący

obiekt

sterowany

ukła

sprzężenie zwrotne

REGULACJA

(sterowanie ze sprzężeniem zwrotnym i normą)

obiekt regulujący

(regulator)

obiekt

regulowany

ukła

sprzężenie zwrotne

wielkość zadana (norma)

ORGANIZACJA JAKO UKŁAD CYBERNETYCZNY

Wejście



energia



materiały,
surowce, towary



środki produkcji



ludzie



środki finansowe



informacja



technologia



normy (przepisy)



naciski



wzory



zachęty



parametry



i inne

Wyjście



wyroby



towary



usługi



środki finansowe



informacja



emisje i
zanieczyszczenia



zachęty



wzory



naciski



i inne

ORGANIZACJA

transformacja

(przekształcanie)

wejść w wyjścia

Sprzężenie zwrotne

OTOCZENIE

CECHY PODEJŚCIA SYSTEMOWEGO

 Traktowanie badanych obiektów:

–

w sposób całościowy

–

w ich relacjach z otoczeniem

–

w działaniu i rozwoju

 Transfer wiedzy z nauki do nauki

TWÓRCY KIERUNKU SYSTEMOWEGO

 Russell L. Ackoff

 Fremont E. Kast i James E. Rosenzweig

 Daniel Katz i Robert L. Kahn

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij genezę i przedmiot kierunku systemowego w zarządzaniu.

2) Jakie znaczenie dla rozwoju innych nauk, w tym teorii zarządzania,

miała teoria ogólna systemów?

3) Wyjaśnij istotę „czarnej skrzynki” i „białej skrzynki” w cybernetyce

zarządzania.

4) Jakie znaczenie mają pojęcia „sterowanie”, „sprzężenie zwrotne” i

„regulacja” i jaki jest ich związek z zarządzaniem?

5) Scharakteryzuj przedsiębiorstwo jako układ cybernetyczny.

6) Omów cechy podejścia systemowego do organizacji i zarządzania.

7. KIERUNEK SYTUACYJNY

GENEZA I ISTOTA KIERUNKU SYTUACYJNEGO

(nowa fala w zarządzaniu)

 Początki - lata siedemdziesiąte XX wieku

 Geneza - teza, że nie da się zbudować jednej teorii zarządzania

PRZYKŁADY ZMIENNYCH SYTUACYJNYCH ORGANIZACJI

a) zmienne charakteryzujące sytuację wewnętrzną organizacji:

 Przedmiot działania

 Wielkość

 Lokalizacja

 Forma prawna

 Etap rozwoju

 Struktura własności

 Posiadane zasoby

 Poziom techniki i technologii

b) zmienne charakteryzujące sytuację zewnętrzną organizacji

(otoczenie):

 Przepisy prawa

 Koniunktura w branży

 Postęp naukowy i techniczny w branży

 Dostawcy

 Odbiorcy

 Partnerzy

 Konkurenci

PRZYKŁADY ZMIENNYCH SYTUACYJNYCH PROCESU

ZARZĄDZANIA

a) zmienne charakteryzujące osobę kierownika:

 Wiedza kierownika

 Doświadczenie kierownika

 Umiejętności kierownika

 Predyspozycje osobowościowe

b) zmienne charakteryzujące podwładnych:

 Wiedza podwładnych

 Doświadczenie podwładnych

 Umiejętności podwładnych

 Predyspozycje osobowościowe

c) zmienne charakteryzujące otoczenie procesu zarządzania:

 Typ organizacji

 Stan organizacji

 Presja czasu

 Swoboda decydowania

 Styl kierowania zwierzchnika

CECHY PODEJŚCIA SYTUACYJNEGO

1) Relatywizm w formułowaniu twierdzeń

2) Metoda badawcza: case study

3) Postulat budowy wielu teorii zarządzania

TWÓRCY KIERUNKU SYTUACYJNEGO

 Thomas Peters i Robert Waterman

 Joan Woodward

 Paul Lawrence i Jay Lorsch

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij genezę i przedmiot kierunku sytuacyjnego w zarządzaniu.

2) Jaka jest rola zmiennych sytuacyjnych w zarządzaniu?

3) Omów cechy i słabości podejścia sytuacyjnego w zarządzaniu.

8. ISTOTA NAUKI O

ZARZĄDZANIU

8. ISTOTA NAUKI O

ZARZĄDZANIU

DEFINICJA NAUKI

Znaczenie czynnościowe

Nauka to zespół czynności poznawczych zmierzających w

sposób metodyczny, czyli uporządkowany, do osiągnięcia

wiedzy o czymś

Znaczenie rezultatowe

Nauka to uporządkowany zbiór zdań (czasem pytań)

zawierających wiedzę: interesującą, komunikatywną -

sensowną, sprawdzalną

Znaczenie rzeczowe

Nauka to dział kultury, działalność społeczna wraz z

uprawiającymi ją ludźmi, instytucjami i aparaturą

PROCES POZNANIA

Poznanie to proces, uzyskiwanie informacji o czymś, polegający na tym,
że podmiot poznania stara się uchwycić istnienie i własności przedmiotu
poznania.

przedmiot

poznania

podmiot

poznania

wzgląd

(aspekt poznania)

POZNANIE POTOCZNE A NAUKOWE

służy celom praktycznym

służy celom teoretycznym
(uzyskanie wiedzy) a
potem praktycznym

zlepek różnych ujęć,
podejść, punktów
widzenia

systematyczne
rozpatrywanie podmiotu
poznania pod danym
kątem

często umotywowane
czynnikami
emocjonalnymi
(subiektywizm poznania)

uzyskanie wiedzy
obiektywnej

Poznanie

Potoczne

Cechy

Naukowe

cel

istota

(metoda)

motyw

podmiot

każdy człowiek

badacz, znający metody
poznania naukowego

CECHY ISTOTNE NAUKI

 przedmiot - to co jest badane, czym nauka się zajmuje

 aspekt - punkt widzenia, z którego rozpatrywany jest przedmiot

 cel - to, czemu nauka służy

 metody - w jaki sposób nauka stawia pytania i jak szuka na nie

odpowiedzi

KLASYFIKACJA NAUK

(ze względu na przedmiot i aspekt poznania)

Nauki filozoficzne

NAUKA

Nauki niefilozoficzne

Nauki realne

Nauki formalne

Nauki przyrodnicze

Nauki humanistyczne

KLASYFIKACJA NAUK

(ze względu na cel)

Nauki teoretyczne

NAUKA

Nauki praktyczne

(stosowane)

KLASYFIKACJA NAUK

(ze względu na metodę)

Nauki dedukcyjne

NAUKA

Nauki empiryczne

TEORIA ZARZĄDZANIA JAKO NAUKA

 przedmiot

(organizacje)

 aspekt

(struktura i zarządzanie)

 cel

(wskazówki dla praktyki)

 metoda

–

obserwacja

–

ankieta

–

wywiad

–

analiza dokumentów

–

eksperyment

–

case study

nauka niefilozoficzna,
realna,
społeczna

- nauka praktyczna

- nauka empiryczna

ZWIĄZKI TEORII ZARZĄDZANIA Z INNYMI NAUKAMI

Polit

Prak

Praw.

Socjol.

i.in

PYTANIA I PROBLEMY DO OPRACOWANIA

1) Wyjaśnij różnice pomiędzy poznaniem potocznym a naukowym.

2) Wskaż miejsce nauki o zarządzaniu w systemie wiedzy naukowej.

3) Omów cechy teorii zarządzania jako nauki.

4) Na czym polega interdyscyplinarny charakter problematyki

zarządzania?

Document Outline

Slide 1
Slide 2
Slide 3
Slide 4
Slide 5
Slide 6
Slide 7
Slide 8
Slide 9
Slide 10
Slide 11
Slide 12
Slide 13
Slide 14
Slide 15
Slide 16
Slide 17
Slide 18
Slide 19
Slide 20
Slide 21
Slide 22
Slide 23
Slide 24
Slide 25
Slide 26
Slide 27
Slide 28
Slide 29
Slide 30
Slide 31
Slide 32
Slide 33
Slide 34
Slide 35
Slide 36
Slide 37
Slide 38
Slide 39
Slide 40
Slide 41
Slide 42
Slide 43
Slide 44
Slide 45
Slide 46
Slide 47
Slide 48
Slide 49
Slide 50
Slide 51
Slide 52
Slide 53
Slide 54
Slide 55
Slide 56
Slide 57
Slide 58
Slide 59
Slide 60
Slide 61
Slide 62
Slide 63
Slide 64
Slide 65
Slide 66
Slide 67
Slide 68
Slide 69
Slide 70
Slide 71
Slide 72
Slide 73
Slide 74
Slide 75
Slide 76
Slide 77
Slide 78
Slide 79
Slide 80
Slide 81
Slide 82
Slide 83
Slide 84
Slide 85
Slide 86
Slide 87
Slide 88
Slide 89
Slide 90
Slide 91
Slide 92
Slide 93
Slide 94
Slide 95
Slide 96
Slide 97
Slide 98
Slide 99
Slide 100
Slide 101
Slide 102