Występowanie złóż ropy 

naftowej



Ropa naftowa jest mieszaniną 

węglowodorów, w skład której głównie 

wchodzą: 



parafiny (alkany), -pentan, izopentan, 

dekan tetradekan, heksadekan



nafteny (cykloalkany), 



olefiny (alkeny) 



węglowodory aromatyczne.

 Pozostałość, do około 20% stanowią związki 

organiczne  zawierające  tlen,  azot  lub 

siarkę, a także sole nieorganiczne i woda.

Związki aromatyczne w ropie 
naftowej

Zastosowanie ropy 
naftowej



 Ropa naftowa znajduje szerokie zastosowanie. Jest 

czystsza i wydajniejsza niż węgiel, a w porównaniu z 

gazem - łatwiejsza do transportowania. Czasem, podobnie 

jak węgiel , nazywana jest czarnym złotem. Wytwarza się 

z niej połowę energii wykorzystywanej na świecie. 



 Ropa naftowa wykorzystywana jest do produkcji wielu 

artykułów. Bezpośrednio z ropy naftowej powstaje: 



 asfalt,



 oleje napędowe, 



oleje i smary, nafta, 



różnego rodzaju benzyny. 

Ropę naftową używa się do produkcji olejów silnikowych i 

smarów,. Służy również do produkcji całej gamy 

produktów, np. kosmetyków, leków, barwników, 

materiałów wybuchowych, nawozów sztucznych, włókien 

sztucznych (nylon), atramentu, środków owadobójczych, 

plastiku, syntetycznego kauczuku (opony). 

REKTYFIKACJA

REKTYFIKACJA



REKTYFIKACJA - destylacja frakcyjna, ; 

metoda rozdzielania mieszanin ciekłych 

na wiele frakcji różniących się składem, 

przez wielokrotne odparowywanie i 

skraplanie składników (czyli wielokrotną 

destylację), prowadzone w kolumnie 

rektyfikacyjnej. 



 Rektyfikacja polega na wzbogacaniu par 

w składniki bardziej lotne dzięki wymianie 

masy między unoszącą się ku górze parą i 

spływającą w dół cieczą. Rektyfikacja 

umożliwia rozdzielenie substancji o 

zbliżonej temperaturze wrzenia.

Rektyfikacja



Instalacje do destylacji ropy naftowej 

składają się z dwóch układów: pierwszy 

pracuje pod ciśnieniem atmosferycznym, 

drugi - pod ciśnieniem zmniejszonym. 

Większość frakcji poddaje się dalszej 

przeróbce (może to być na przykład: 

kraking, hydrokraking, reforming, 

rafinacja, koksowanie) w celu uzyskania 

użytecznych produktów, głównie paliw, 

olejów i substratów do syntezy 

chemicznej.

Kraking

Kraking, krakowanie –) proces technologiczny stosowany w 

celu przerobu ciężkich frakcji ropy naftowej na benzynę i 

oleje.

Kraking polega na inicjowaniu kontrolowanego rozkładu 

długich węglowodorów alifatycznych zawartych w ciężkich 

frakcjach ropy naftowej, na związki o krótszych łańcuchach 

węglowych, takich jakie występują w benzynie i oleju 

napędowym. Reakcje chemiczne zachodzące w czasie 

krakingu sprowadzają się w uproszczeniu do pękania 

pojedynczych wiązań chemicznych węgiel – węgiel z 

wytworzeniem wolnych rodników. W wyniku wtórnych 

reakcji wytworzonych wolnych rodników oprócz 

oczekiwanych węglowodorów alifatycznych o stosunkowo 

krótkich łańcuchach powstaje też nieco metanu, 

nienasyconych węglowodorów oraz koksu.

Kraking może być inicjowany termicznie, katalitycznie lub 

radiacyjnie (z użyciem promieniowania jonizującego). 

Kraking termiczno-katalityczny przebiega w temperaturze 

ok. 400 °C w obecności katalizatora, pod zwiększonym 

ciśnieniem.

Reforming

Reforming to wysokotemperaturowe 

ogrzewanie lekkich frakcji ropy naftowej 

lub produktów krakingu pod zwiększonym 

ciśnieniem w celu otrzymania paliw o 

dużej liczbie oktanowej.

Reforming katalityczny jest procesem, w 

czasie którego zachodzą reakcje: 

izomeryzacji, odwodornienia, cyklizacji, 

hydrokrakingu i aromatyzacja. 

W wysokiej temperaturze oraz pod 

działaniem odpowiednich katalizatorów 

następuje izomeryzacja prostych 

łańcuchów węglowodorowych do 

rozgałęzionych oraz odwodornienie 

prowadzące do cyklizacji i aromatyzacji.

Gaz ziemny

Gaz ziemny jest paliwem gazowym 

pochodzenia naturalnego. Jest 
mieszaniną węglowodorów gazowych 
( metanu , etanu , propanu ), 
ciekłych oraz zmiennych ilości azotu 
N2, dwutlenku węgla CO2, 
siarkowodoru H2S, wodoru H2 i 
domieszek gazów szlachetnych 
( helu He, argonu Ar itp ). 

Występowanie złóż gazu 

ziemnego w Polsce

Zastosowanie gazu 
ziemnego

Gaz ziemny wykorzystywany jest jako:

-

źródło energii w gospodarstwach 

domowych. Służy do ogrzewania domów, 

podgrzewania wody użytkowej ,

-

przedsiębiorstwach do celi grzewczych, 

technologicznych oraz do skojarzonego 

produkowania ciepła i energii elektrycznej

-

w układach trigeneracyjnych tj. 

produkujących energię elektryczną i 

cieplną oraz chłód do klimatyzacji,

-

ekologiczne paliwo do napędu pojazdów 

samochodowych.