background image

ROPA 

NAFTOWA

background image

   ROPA NAFTOWA

  (olej skalny, czarne złoto) – ciekła 

kopalina, złożona z mieszaniny 

naturalnych węglowodorów gazowych, 

ciekłych i stałych (bituminów), z 

niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, 

siarki i zanieczyszczeń. Posiada 

podstawowe znaczenie dla gospodarki 

światowej jako surowiec przemysłu 

chemicznego, a przede wszystkim jako 

jeden z najważniejszych surowców 

energetycznych. 

background image

   Skład chemiczny ropy naftowej

Ropa naftowa to mieszanina wielu związków 
chemicznych (ok. 3000 rozpoznanych). 
Procentowa zawartość poszczególnych 
związków chemicznych jest różna dla 
każdego rejonu wydobycia. Jednakże 
przeciętny skład elementarny ropy kształtuje 
się następująco:
- węgiel – 80-88%
- wodór – 10-14%
- tlen – 0,1-7%
- azot – 0,02-1,1%
- siarka – 0,1-5% 

background image

   Wydobycie ropy naftowej na skalę 

przemysłową rozpoczęto dopiero w 
2.połowie XIX w. Pierwsza na świecie 
kopalnia została założona w Bóbrce 
koło Krosna w 1854r. Przez Ignacego  
Łukasiewicza. Za początek 
współczesnego górnictwa naftowego 
przyjmuje się wywiercenie w 1853 r. 
pierwszego szybu w Stanach 
Zjednoczonych.

background image

   O tym, że ropa naftowa stała się 

jednym z najważniejszych 
surowców energetycznych 
zadecydowała przede wszystkim 
duża wartość opałowa 

   (40 000 - 48 000 kJ/kg), a także 

stosunkowo niewielkie koszty i 
łatwość eksploatacji, przeróbki 
oraz transportu (rurociągami i 
tankowcami). 

background image
background image

   

Przetwórstwem ropy naftowej 

zajmuje się przemysł rafineryjny, 
który przerabia ją w rafineriach. 
Aby wyodrębnić z ropy jej 
poszczególne składniki (np. 
benzynę) stosuje się destylację 
frakcyjną. Ropę rozdziela się na 
frakcje dzięki różnicy w 
temperaturach wrzenia 
poszczególnych jej składników. 

background image

Główne produkty końcowe zachowawczej 

przeróbki ropy naftowej

W wyniku zachowawczej przeróbki ropy w rafineriach uzyskuje się 
następujące główne rodzaje produktów:
a) Paliwa do silników gaźnikowych (benzyny) uzyskiwane z destylatów z 
wieży atmosferycznej;
b) Paliwa do silników samo zapłonowych (oleje napędowe) uzyskiwane 
z destylatów ciężkich z wieży atmosferycznej i destylatów lekkich z 
wieży próżniowej.
c) Oleje opałowe uzyskiwane z pozostałości podestylacyjnej z wieży 
atmosferycznej - mazutu ) i innych wysokowrzących frakcji 
uzyskiwanych w procesach rafineryjnych.
d) Rozpuszczalniki(benzyny ekstrakcyjne, benzyny lakowe) uzyskiwane 
z lekkich i średnich destylatów z wieży atmosferycznej.
e) Produkty parafinowe (parafina stała, petrolatum, cerezyna) 
uzyskiwane przede wszystkim przez odparafinowanie destylatów z ropy 
typu parafinowego.

background image

f) Oleje smarowe uzyskiwane z destylatów z wieży 

próżniowej. Ze względu na zastosowanie i 

podobieństwo warunków pracy wyróżnia się 

następujące podstawowe rodzaje olejów: 

 oleje maszynowe, stosowane do smarowania 

łożysk, ruchomych części maszyn itp. 

 oleje silnikowe-samochodowe, traktorowe, 

dieslowskie i lotnicze, 

 oleje smarowe o specjalnym przeznaczeniu –do 

turbin parowych i wodnych, do sprężarek, chłodziarek 

itp.

 oleje cylindrowe do maszyn parowych, 

 oleje niesmarujące – np. olej transformatorowy.

g) Asfalty uzyskiwane z pozostałości podestylacyjnej 

z wieży próżniowej.

h) Gaz płynny (frakcja propanowo -butanowa) 

uzyskiwany z instalacji rozdziału gazów rafineryjnych. 

background image

SPOSOBY WYDOBYCIA

    Proces poszukiwania ropy rozpoczyna się w 

momencie, gdy geologowie, w wyniku badań 

określają, gdzie może znajdować się złoże. 

Następnie wyznaczony przez geologów teren jest 

badany przez geofizyków. Badania geofizyków 

polegają na obserwacji zmian ciążenia oraz 

magnetyzmu. Parametry te są wskazówkami 

mającymi na celu odpowiedzenie na pytanie, czy 

pod określoną warstwą skał jest ropa. W 

późniejszym etapie mają miejsce wybuchy. Fala 

uderzeniowa tych wybuchów przenika przez 

poszczególne skały. Następnie rejestrowane jest 

odbijane echo, aby przeszkoleni do tego celu 

specjaliści mogli być w stanie określić układ 

poszczególnych warstw skalnych. 

background image

   Jest to bardzo cenna wskazówka w 

dalszych poszukiwaniach ropy 
naftowej. Następnym etapem są 
próbne wiercenia, które mają za 
zadanie całkowicie potwierdzić, że na 
tym terenie jest obecna ropa 
naftowa. W przypadku, gdy ropa 
naftowa występuje na dnie morskim, 
to sprzęt wiertniczy oraz wieżę 
szybową instaluje się na platformie. 

background image
background image
background image
background image
background image

Wydobycie i występowanie

    Ropa jest wydobywana co najmniej od średniowiecza. 

Jej największe zasoby znajdują się w:

• Afryce (w Nigerii, Angoli, Libii, Tunezji, Algierii, Egipcie) 

• Ameryka Północna (Meksyk (na półwyspie Jukatan oraz 

nad Zatoką Meksykańską), Stany Zjednoczone (nad 

Zatoką Meksykańską, w Kalifornii oraz na Alasce)) 

• Ameryka Południowa (Wenezuela), (Brazylia) 

• Eurazji (w Rosji – Zagłębie Wołżańsko-Uralskie, 

Zagłębie Zachodniosyberyjskie oraz zagłębie w 

Kazachstanie, Turkmenistanie i Azerbejdżanie. Duże 

złoża występują w Indonezji i Chinach. Z dna Morza 

Północnego ropę wydobywa Wielka Brytania oraz 

Norwegia) 

• rejonie Zatoki Perskiej (Arabia Saudyjska, Iran, Irak, 

Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie) 

background image
background image
background image

Wydobycie w Polsce

   Polska jest krajem ubogim w ten surowiec. 

Wydobywa się ją:

• w Zagłębiu Pomorskim: Kamień Pomorski, 

Wolin 

• na szelfie, na północ od przylądka Rozewie, 

z platformy wiertniczej spod dna Bałtyku 

• w karpackim zagłębiu roponośnym (Jasło, 

Krosno, Gorlice, złoża są na wyczerpaniu) 

• w Barnówku, k. Dębna

background image

OPEC

    (Organization of the Petroleum Exporting Countries

– Organizacja Krajów Eksportujących Ropę 

Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji 

jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy, 

poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.

     Utworzona została w 1960 r. w Bagdadzie. Wzrost 

znaczenia OPEC przypada na okres kryzysu 

naftowego lat 1973-1974 kiedy to organizacja 

wielokrotnie podwyższała światowe ceny ropy 

naftowej.

• Siedziba: Wiedeń 

• Organ naczelny: Konferencja OPEC 

• Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja 

Ekonomiczna oraz Sekretariat 

• Przewodniczący: Abdalla Salem El-Badri (Libia) 

background image

Koniec!

Bibliografia:
1) www.wikipedia.pl
2) R. Domachowski, D.Makowska                         

„Geografia –  Vademecum Maturzysty”
3) H. Staniów, P. Staniów „Geografia 2 – Świat”


Document Outline