Kształcenie ruchowe – notatka uzupełniająca (17.02.12r.) 

1 

 

Lokomocja na wózkach inwalidzkich: 

Najczęstsze powody braku możliwości samodzielnego poruszania się w przestrzeni: 



 

Schorzenia lub uszkodzenia neurologiczne u dzieci które osiągnęły zdolność samodzielnego chodzenia 



 

Utrata możliwości samodzielnego chodzenia na skutek porażeń związanych z uszkodzeniem rdzenia 
kręgowego w wyniku złamanie kręgosłupa 

Rys historyczny wózka inwalidzkiego: 



 

Krzesło na kółkach popychanie prze osobę trzecią 



 

Wózki z napędem korbowo- łańcuchowym lub dźwigowym 



 

Wózki o dużych kołach – jazda aktywna (ACT IV) 



 

Wózki z napędem spalinowym i elektrycznym 

Technika jazdy: 



 

oparta jest na wieloletnich doświadczeniach grupy ACT rehabilitacji w Szwecji 



 

w Polce wprowadzona została wprowadzona przez Stowarzyszenie Aktywności Ruchowej i opisana przez J. 
Bahrynowską – Fiz i T. Tasiemskiego do obciążenia szkieletu 

Zalecenia : 



 

Badania potwierdziły że przebywanie w pozycji stojącej minimum dwie godziny dziennie wpływa korzystniej 
na stan tkanki kostnej niż wykonywanie intensywnych ćwiczeń przez 4 godziny w pozycji leżącej 



 

Trening nie może być jednostajny  



 

Preferowane są ćwiczenia o charakterze siłowym oraz wytrzymałościowym powodujące odpowiednie 
naprężenie : 
- jogging , chodzenie po schodach , aerobik 



 

Konieczna jest zmiana obciążenia  
-np. wydłużenie czasu ćwiczeń dystansu , zwiększenie liczby powtórzeń lub wielkości oporu 



 

Ćwiczenia wpływają także na zakres ruchomości stawowej, a w razie potrzeby zwiększają ją 



 

Zasadniczą rolę odgrywa tutaj kształtowanie (utrzymanie) odpowiedniej długości i elastyczności miękkich 
elementów okołostawowych (torebek, więzadeł, mięśni) 
  W tym celu konieczne jest wykonywanie różnych ćwiczeń w pełnym zakresie ruchu i w poszczególnych 

stawach 

Dobór wózka do użytkownika: 



 

Budowa i masa ciała (wymiary danej osoby) -> szerokość siedzenia 



 

Długość ramy, wysokość oparcia oraz tzw. Ciągi 



 

„Wywarzenie” – ustawienie chwytu na ciągach w przypadku wózków elektrycznych 



 

Rodzaje sterowania – kończynami górnymi , brodą lub głosem 

Kształcenie ruchowe – notatka uzupełniająca (17.02.12r.) 

2 

 

Nauka jazdy na wózku - podstawa edukacji na wózku 



 

Start  



 

Jazda na wprost 



 

Ze zmianą kierunku 



 

Jazda tyłem 



 

Obroty 



 

Zatrzymanie się 



 

Jazda na dystansie 



 

Balans 



 

Asekuracja 



 

Autoasekuracja 

Prawidłowa wyjściowa pozycja siedząca: 



 

Plecy wyprostowane przylegające do oparcia 



 

Uda swobodnie  



 

Stopy oparte na podnóżku 



 

Braki w pozycji naturalnej 



 

Kończyny górne zgięte w stawach łokciowych 



 

Ręce na ciągach na poziomie bioder lub lekko z tyłu 



 

Kciuki dociskają ciągi 



 

Od góry pozostałe palce dociskają ciągi od dołu 



 

Osoby z upośledzeniem chwytu ręki dociskają ciąg i dłonie częścią ręki tak by powierzchnia 
tarcia była jak największa 

Start i jazda na dystansie: 



 

Ruch ciągami w przód i równoczesnym pochyleniem tułowia ku przodowi 



 

Rozluźnienie rąk i tułowia -> powrót do pozycji wyjściowej 

Zatrzymanie wózka 



 

Chwyt ciągów z równoczesnym odchyleniem tułowia w tył (plecy dociskają oparcia) 

Zmiana kierunku: 

1.   



 

Przytrzymanie jednego ciągu z wprowadzeniem drugiego ciągu w ruch 



 

Skręt w stronę przytrzymywanego ciągu 

2.   



 

Ruch jedna ręką w mniejszym zakresie , drugą w większym 



 

Skręt w kierunku mniejszych ruchów 

Jazda do tyłu: 



 

Technika podobna do jazdy w przód tyle że ruch ciągów zachodzi w przeciwnym kierunku, a 
w pozycji wyjściowej ręce są ustawione bardziej z przodu 

Kształcenie ruchowe – notatka uzupełniająca (17.02.12r.) 

3 

 

Obrót w miejscu: 



 

Jak przy zmianie kierunku jazdy 



 

Jazda jednym ciągiem w przód, a drugim w tył 



 

Obrót w stronę ciągu przemieszczanego w tył 

Kontrola jazdy: 



 

Patrzenie przez bark 



 

Autoasekuracja jedną ręką podczas upadku w tył 



 

Zjazd na chodniku w balansie 



 

Przejazd przez tory w balansie 



 

Wjazd pod górę (pochylenie tułowia, jazda zakosami) 



 

Zjazd w dół w balansie (jazda zakosami) 



 

Wjazd na schody tyłem z wykorzystaniem poręczy 



 

Zjazd ze schodów tyłem lub przodem (przód – bardzo dobry balans, głębokość balansu 
stanowi nie więcej niż 15 cm) 



 

Przesiadanie się z wózka lub krzesła na wózek i z powrotem