Klasyfikacja na grupy wg Lancefield (na podstawie antygenów cukrowych w ścianie komórkowej): 

 Grupa A: S. pyogenes 

 Grupa B : S.agalactiae  

 Grupa C: S. equi, S. zooepidemicus  

 Grupa D to 5 gatunków : E. faecalis, E. faecium, S. durans, S. avium, S. bovis.   

 Grupa G: S. canis, S. dysgalactiae  

Klasyfikacja paciorkowców wg Shermanna (na podstawie cech fizjologicznych): 

 Paciorkowce ropotwórcze (S. pyogenes, S. equi, S. equisimilis, S. zooepidemicus, S. dysgalactiae, S. agalactiae) – 

izolowane z ropy, wrażliwe na penicylinę 

 Enterokoki, in. paciorkowce kałowe (E. faecalis, E. faecium,) – tolerujące sole żółciowe, oporne na penicylinę 

 Paciorkowce mleczne (S. lactis, S. cremoris) 

 Viridans (S. viridans) – α-hemolityczne (zielony odcień) 

 Pneumokoki (S. pneumoniae) 

 

Hemolizyny, in. streptolizyny – wytwarzane przez paciorkowce ropotwórcze (S. pyogenes).  Dwa typy: streptolizyna O, ulegająca 

inaktywacji przy dostępie tlenu oraz streptolizyna S, rozpuszczalna w surowicy.  Hemoliza:  α, β, γ. 

 

Enterokoki: 

Gramdodatnie ziarniaki, występujące w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt.  Poza tym są szeroko rozpowszechnione 

(woda, powietrze, ścieki, gleba, wegetacja). Bakterie mają kształt kulisty lub owalny, występują jako pojedyncze komórki, 

dwoinki lub krótkie łańcuszki.  Najczęściej nieruchliwe. Względne beztlenowce, katalazoujemne. 

Cechy charakterystyczne: 

• 

Zdolność do wzrostu w temperaturze 45⁰C, w obecności 40% żółci i azydku sodowego 

• 

Zdolność do wzrostu w temperaturze 10 ⁰C przy pH 9,6 i w obecności 6,5% NaCl  

Oportunistyczne patogeny szpitalne: 

• 

Zakażenia dróg moczowych,  

• 

zapalenie otrzewnej,  

• 

zapalenie wsierdzia,   

• 

bakteremia,  

• 

zakażenia przyranne  

• 

Czynniki wirulencji: białka Esp, Ace, substancja agregująca (AS), cytolizyna  

 

Podczas analizy mikrobiologicznej wody łatwiejsza od próby analizy wszystkich mikroorganizmów w niej obecnych jest analiza 

organizmów wskaźnikowych. 

 Escherichia coli 

 Bakterie grupy coli (Citrobacter, Enterobacter, Escherichia) 

 Paciorkowce kałowe  

 Laseczki z rodzaju Clostridium redukujące siarczyny 

Mikroorganizmy wskaźnikowe: 

• 

Powinny być stale obecne w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt 

• 

Liczebność w jelicie i kale ludzi oraz zwierząt powinna być duża 

• 

Identyfikacja przy pomocy łatwych metod 

• 

Długość życia w środowisku zewnętrznym powinna być większa niż bakterii chorobotwórczych 

• 

Nie powinny rozmnażać się w środowisku wodnym  

 

Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium  

 jest istotnym parametrem zanieczyszczenia,  jeżeli jest obecny w liczbie przewyższającej bakterie grupy coli sugeruje to 

zanieczyszczenie wody kałem zwierzęcym lub ściekami pochodzącymi z ferm hodowlanych 

 Dłuższa przeżywalność w wodzie i większa odporność na działanie chloru niż bakterie grupy coli  

Podwójna rola (pozytywna i negatywna): 

 Enterococcus jako wchodzący w skład mikroflory jelitowej chroni jelita przed zasiedleniem przez bakterie patogenne 

 Enterokoki, jako oportunistyczne patogeny, odrywają dużą rolę w zakażeniach szpitalnych  

 Jako wskaźniki zanieczyszczenia fekaliami są ważnym elementem badań mikrobiologicznych żywności