background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
            NARODOWEJ 

 
 

 

 

 

Halina Śledziona 

 

 

Montowanie zegarów - budzików 
731[05].Z1.04 

 

 

 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr Inż. Ireneusz Kocoń 
mgr inż. Leon Zujko 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Halina Śledziona 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Janusz Figurski 
mgr inż. Andrzej Zych 
 
Korekta: 
 
 
 

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 731[05].Z1.04 

„Montowanie zegara – budzika”  zawartej w modułowym programie nauczania dla zawodu 
zegarmistrz 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 
 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia 

11 

  5.1. Działanie i montaż mechanizmu dźwiękowego 

11 

     5.1. Ćwiczenia 

11 

  5.2. Montaż i demontaż zegarów – budzików 

13 

      5.2. Ćwiczenia 

13 

  5.3. Narzędzia i przyrządy do montażu i sprawdzania zegarów – budzików 

17 

     5.3. Ćwiczenia 

17 

  5.4. Sprawdzanie poprawności montażu i regulacja zegarów – budzików 

20 

     5.4. Ćwiczenia 

20 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

23 

7. Literatura 

38 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. WPROWADZENIE 

 

 Przekazujemy 

Państwu Poradnik dla nauczyciela „Montowanie zegarów - budzików”, 

który będzie pomocą w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie 
zegarmistrz 731[05]. 
 W poradniku zamieszczono: 
−  wymagania wstępne, 
−  wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 
−  przykładowe scenariusze zajęć, 
−  propozycje  ćwiczeń, które mają na celu ukształtowanie u uczniów umiejętności 

praktycznych, 

−  wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze 

szczególnym uwzględnieniem: 
−  metody tekstu przewodniego, 
−  ćwiczeń praktycznych. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel 

może posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym 
różnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

−  plan testu w formie tabelarycznej, 
−  punktacje zadań, 
−  propozycję norm wymagań, 
−  instrukcję dla nauczyciela, 
−  instrukcję dla ucznia, 
−  kartę odpowiedzi, 
−  zestaw zadań testowych. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych w module 731[05].Z1 

 

731[ 05]. Z1 

 

MONTAŻ ZEGARÓW I ZEGARKÓW 

731[ 05]. Z1.01 

Organizowanie stanowiska montażu mechanizmów 

zegarowych 

731[ 05]. Z1.02 

Montowanie mechanizmu zegarowego 

731[ 05]. Z1.03 

Montowanie mechanizmu chodzika 

731[ 05]. Z1.04 

Montowanie zegarów - budzików 

731[ 05]. Z1.05 

Montowanie zegarów bijących 

731[ 05]. Z1.06 

Montowanie zegarów i zegarków mechanicznych 

731[ 05]. Z1.07 

Montowanie zegarów i zegarków  elektrycznych i 

elektronicznych 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−  zinterpretować dokumentację techniczną, 
−  rozpoznać podstawowe rodzaje materiałów  stosowanych w budowie zegarów, 
−  scharakteryzować właściwości materiałów stosowanych w budowie zegarów, 
−  wykonać pomiary warsztatowe, 
−  wykonać proste obliczenia części mechanizmów zegarowych, 
−  rozróżniać części i podzespoły mechanizmu zegarowego, 
−  rozróżniać części i podzespoły budzika, 
−  scharakteryzować działanie mechanizmu zegarowego, 
−  scharakteryzować działanie budzika, 
−  wykonać montaż mechanizmu zegarowego, 
−  wykonać montaż budzika, 
−  dokonać kontroli poprawności montażu mechanizmu zegarowego, 
−  dokonać kontroli poprawności montażu budzika, 
−  wykonać podstawową regulację budzika, 
−  stosować przepisy bhp i przeciwpożarowe podczas zajęć w pracowni, 
−  udzielić pierwszej pomocy osobie poszkodowanej w wypadku.

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA

 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−  zidentyfikować części i podzespoły budzika, 
−  scharakteryzować rozwiązania konstrukcyjne mechanizmu budzenia, 
−  rozróżnić odmiany konstrukcyjne budzików, 
−  określić zasadę działania budzika popularnego, 
−  określić zasadę działania budzika naręcznego, 
−  zaplanować wykonanie montażu budzika popularnego i naręcznego, 
−  zorganizować stanowisko montażu, 
−  wykonać montaż budzika popularnego, 
−  wykonać montaż budzika naręcznego, 
−  sprawdzić poprawność montażu budzika popularnego, 
−  sprawdzić poprawność montażu budzika naręcznego, 
−  dokonać podstawowej regulacji budzika popularnego, 
−  dokonać podstawowej regulacji budzika naręcznego. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

Osoba prowadząca …………………………………………………….. 
Modułowy program nauczania:  Zegarmistrz  731[05] 
Moduł:    

 

 

 

 

 

Montaż zegarów  zegarków 731[05].Z1 

Jednostka modułowa: 

   Montowanie 

zegarów – budzików  731[05].Z1.04 

 
Temat: Działanie i montaż mechanizmu dźwiękowego. 
 
Cel ogólny 
: kształtowanie umiejętności identyfikowania  części    i ich funkcji w działaniu 
mechanizmu dźwiękowego oraz umiejętności montażu  tego mechanizmu. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  wymienić części mechanizmu dźwiękowego, 
−  określić funkcję każdej części mechanizmu dźwiękowego w jego działaniu, 
−  określić sposób przekazywania dźwięku, 
−  scharakteryzować sposób połączenia mechanizmu dźwiękowego z podstawowym 

mechanizmem zegara – budzika, 

−  przedstawić strukturę działania mechanizmu dźwiękowego jako zbiór rzeczywistych 

części, 

−  zaplanować montaż mechanizmu dźwiękowego, 
−  zorganizować stanowisko do montażu, 
−  dobrać rzeczywiste części do montażu mechanizmu dźwiękowego w zegarze – budziku, 
−  wykonać montaż mechanizmu dźwiękowego.  
 
Metody nauczania – uczenia się: 

−  ćwiczenia praktyczne. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 
- praca indywidualna lub w małych zespołach. 
 
Środki dydaktyczne:
 

−  części mechanizmu dźwiękowego, 
−  części i podzespoły zegara – budzika, 
−  plansza lub prezentacja komputerowa przedstawiająca budowę zegara – budzika, 
−  foliogramy lub film dydaktyczny przedstawiający różne rozwiązania konstrukcyjne 

mechanizmu dźwiękowego, 

−  poradnik ucznia, 
−  katalogi części i podzespołów zegarów – budzików. 
 
Czas: 
180 min 
 
Przebieg zajęć: 
1. Sprawy organizacyjne. 
2. Uświadomienie uczniom celów zajęć. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. Mini wykład na temat budowy i działania mechanizmu dźwiękowego w kontekście 

budowy i działania zegara - budzika. 

    Należy wytłumaczyć uczniom w jaki sposób powstaje dźwięk w zegarze- budziku oraz jak 

połączony jest mechanizm dźwiękowy z podstawowym mechanizmem zegara. 

    Wskazane  jest  przedstawienie  uczniom  różnych rozwiązań konstrukcyjnych mechanizmu 

dźwiękowego. 

4. Praca uczniów z poradnikiem. 
    Należy podzielić uczniów na 2-3 osobowe zespoły i polecić staranne przeczytanie działu: 

Działanie i montaż mechanizmu dźwiękowego.  

    Następnie należy przeprowadzić pogawędkę na temat działania mechanizmu dźwiękowego. 

Można wykorzystać pytania sprawdzające. 

5. Polecenie wykonania ćwiczenia 1 z punktu 4.1.1. poradnika. 
    Nauczyciel sprawdza pracę poszczególnych zespołów. Udziela wyjaśnień. 
6. Polecenie wykonania ćwiczenia 2 z punktu 4.1.1. poradnika. 
    Nauczyciel sprawdza pracę poszczególnych zespołów. Udziela wyjaśnień. 
7. Zaprezentowanie wykonanych ćwiczeń przez wybraną grupę. Dyskusja po prezentacji. 
8. Podsumowanie zajęć. 
    Podsumowanie zajęć. Sprawdzenie osiągnięcia celów zajęć poprzez losowe sprawdzenie 
    poszczególnych ćwiczeń. 
9. Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

- anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych 
umiejętności. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Scenariusz zajęć  2 

Osoba prowadząca…………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:  Zegarmistrz 731[05] 
Moduł: 
Jednostka modułowa:     Montowanie zegarów – budzików  731[05].Z1.04 
Temat :  Montaż zegara – budzika. 
Cel ogólny: 
kształtowanie umiejętności montowania zegarów – budzików popularnych. 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

- wymienić podzespoły zegara – budzika,  
- określić funkcje każdego podzespołu w zegarze- budziku oraz ich wzajemną  
   współpracę, 
- zidentyfikować części każdego podzespołu i określić rodzaje ich połączeń, 
- zapisać plan montażu zegarka – budzika, potrzebne przyrządy i narzędzia,   
- zorganizować stanowisko do wykonania montażu zgodnie z zasadami  
   bezpieczeństwa i higieny pracy, 
- dobrać narzędzia do montażu: robocze, kontrolne i pomocnicze, 
- wykonać części przygotowawcze do montażu,  
- wykonać montaż zegara – budzika, 
- dokonać kontroli poprawności wykonanego montażu. 

Metody nauczania – uczenia się: 

- pogadanka, 
- metoda przewodniego tekstu. 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

- indywidualna, 
- grupowa. 

Strategia: uczenie się przez doświadczenie. 
Środki dydaktyczne: 

- rysunek złożeniowy zegara – budzika, 
- karta instrukcyjna montażu, 
- poradnik ucznia, 
- komplet części składowych  zegara – budzika, 
- narzędzia robocze, kontrolne i pomocnicze do montażu, 
- czyszczarka do części zegarowych, 

       - komplet olejów do smarowania części. 
Czas: 225 min 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia  
Tematem zadania jest wykonanie montażu  zegara - budzika  przedstawionego na rysunku 
złożeniowym. 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno – porządkowe, podanie tematu zajęć, przedstawienie uczniom zasad 
pracy metodą tekstu przewodniego. 
FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1. Wymień główne podzespoły zegara - budzika. 
2.  Jakie funkcje pełnią wymienione podzespoły? 
3. Wymień części podzespołu przedstawionego na rysunku złożeniowym załączonym do 

zadania. 

4.  Podaj sposób połączenia części podzespołu. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

5.  Czy potrafisz dobrać potrzebne przyrządy, narzędzia i zaplanować technologię montażu 

zegara - budzika? 

 
PLANOWANIE 
1.  Ustal zestaw przyrządów i narzędzi roboczych, kontrolnych oraz pomocniczych do 

montażu zegara - budzika. 

2. Zastanów się, jakie czynności przygotowawcze należy wykonać przed rozpoczęciem 

łączenia części w podzespół? 

3. Zaplanuj kolejność zabiegów montażowych. 
4. Zapisz podjęte ustalenia. 
 
UZGODNIENIA 
1.  Przedstaw swoje ustalenia montażu nauczycielowi. 
2.  Dostosuj  swój plan do uwag nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Zorganizuj stanowisko pracy do montażu zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny 
 pracy. 
2.  Skompletuj potrzebne narzędzia i przyrządy na stanowisku montażu. 
3. Wykonaj czynności przygotowawcze przed montażem. 
4. Wykonaj montaż  zgodnie z zatwierdzonym przez nauczyciela planem. 
5. Zwróć uwagę na estetykę i dokładność wykonywanej pracy. 
6. Przygotuj 

się do zaprezentowania  wykonanej pracy (w przypadku pracy zespołu zespół 

powinien wyznaczyć lidera do prezentowania zadania). 

 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy w zmontowanym budziku poprawnie wykonane są wszystkie połączenia? 
2.  Czy podczas montażu zachowane zostały wszystkie warunki podane na rysunku 

złożeniowym? 

3.  Czy zachowana została estetyka i precyzja wykonanego montażu? 
4. Czy jakość montażu budzika zapewnia  spełnianie  jego funkcji w mechanizmie 

zegarowym?  

 
ANALIZA 

Uczniowie wskazują etapy ćwiczenia, które sprawiły im najwięcej trudności i wraz 

z nauczycielem  wnioskują  jakie rozwiązanie byłoby doskonalsze. 
Nauczyciel podsumowując  ćwiczenie wskazuje jakie nowe umiejętności ukształtowali 
uczniowie, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
Zakończenie zajęć 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

–  anonimowe ankiety ewaluacyjne umożliwiające określenie stopnia zadowolenia ze 

sposobu prowadzenia zajęć, wyłonienie jakie trudności mieli uczniowie oraz w jakim 
stopniu zostały ukształtowane umiejętności. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

5. ĆWICZENIA 
 

5.1. Działanie i montaż mechanizmu dźwiękowego  

 
Ćwiczenie 1 

Z otrzymanego od nauczyciela kompletu części zegara - budzika należy wybrać te części, 

z których zbudowany jest mechanizm budzenia.  Wybrane części należy prawidłowo nazwać 
oraz wpisać do tabeli. 
  
Nazwa mechanizmu: 
 
 
Nr 
części 

Nazwa części: 

  Ilość sztuk 

Uwagi 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć uczniom zasady bezpiecznej pracy przy 
montażu. 

 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać instruktażu nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania -  punkt 4.1.1 z poradnika dla ucznia.  
3)  wybrać części składowe mechanizmu budzenia. 
4)  określić nazwę części, oraz ich ilość w mechanizmie budzenia.                      
5)  wypełnić poprawnie tabelę. 
6)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia w oparciu zaprezentowane 

poprawnie wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla  ucznia, 

– 

tablice poglądowe lub prezentacja komputerowa dotycząca budowy zegara – budzika, 

– 

foliogramy dotyczące mechanizmu budzenia, 

– 

komplet części składowych budzika, 

– 

katalogi części i podzespołów zegarów. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Ćwiczenie 2 

Na podstawie wypełnionej tabeli w ćwiczeniu nr 1 wykonaj montaż mechanizmu 

budzenia. Do montażu mechanizmu budzenia należy dobrać te części z otrzymanego od 
nauczyciela kompletu części budzika, które współpracują z mechanizmem budzenia. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć uczniom zasady bezpiecznej pracy przy 
montażu. 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać instruktażu nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania - punkt 4.1.1 z poradnika dla ucznia. 
3)  zorganizować stanowisko pracy do montażu. 
4)  wybrać    części składowe mechanizmu budzenia zgodnie z wypełnioną tabelką 

w ćwiczeniu nr 1. 

5)  dobrać dodatkowe części współpracujące, pozwalające na dokonanie montażu 

mechanizmu budzenia. 

6)  wykonać montaż mechanizmu budzenia. 
7)  dokonać samooceny  poprawności dokonanego montażu. 
8)  zaprezentować wykonane zadanie. 
9)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia w oparciu o zaprezentowane 

poprawnie  wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

katalog części i podzespołów  zegarów, 

– 

tabele poglądowe dotyczące budowy i działania zegara - budzika oraz schemat 
mechanizmu budzenia, 

– 

komplet rzeczywistych części składowych budzika, 

– 

narzędzia i przyrządy konieczne do montażu i demontażu mechanizmów budzika, 

– 

narzędzia i przyrządy pomiarowe. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

5.2. Montaż i demontaż budzików 
 

Ćwiczenie 1 

Wykonać demontaż zegara - budzika popularnego. Przy demontażu należy zachować 

staranność wykonania wszystkich czynności, aby uniknąć uszkodzenia części. Kolejno 
wykonywane czynności demontażu należy zapisać w tabeli. 
 
Zapis czynności demontażu mechanizmu zegarowego budzika. 
Nr 
czynności 

                Opis  czynności Ilość 

sztuk 

Stosowane 
narzędzia 

Stosowane 
przyrządy 

Uwagi: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć uczniom zasady bezpiecznej pracy przy 
montażu. 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania punkt 4.2.1 z poradnika dla ucznia. 
3)  zorganizować stanowisko pracy do demontażu. 
4)  dokonać analizy rysunku złożeniowego zegara – budzika popularnego. 
5)  zaplanować demontaż  zegara – budzika popularnego. 
6)  zidentyfikować części i podzespoły oraz ich funkcje w budziku. 
7)  wykonać demontaż zegara – budzika popularnego. 
8)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia. 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

katalog części i podzespołów  zegarów, 

– 

tabele poglądowe dotyczące budowy i zasady działania budzika popularnego, 

– 

schemat budowy mechanizmu budzenia, 

– 

kompletny budzik popularny, 

– 

narzędzia i przyrządy konieczne do montażu i demontażu mechanizmów budzika. 

 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

Ćwiczenie 2 

Wykonaj montaż zegara – budzika popularnego korzystając z  rysunku złożeniowego i 

karty instrukcyjnej montażu. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres 

 

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć zasady przygotowania części do montażu oraz 
zasady bezpiecznej pracy. Zapoznać uczniów z obsługą czyszczarki części zegarowych. 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania – punkt 4.2.1. z poradnika dla ucznia do 

jednostki modułowej 731[05]Z1.04 oraz materiał nauczania – punkt  4.5.1. z poradnika 
dla ucznia  do jednostki modułowej 731[05]Z1.02. 

3)  zorganizować stanowisko pracy do montażu. 
4)  zidentyfikować części i podzespoły i ich funkcje w zegarze – budziku popularnym. 
5)  dokonać analizy rysunku złożeniowego i karty instrukcyjnej demontażu. 
6)  wykonać czynności przygotowawcze do montażu. 
7)  wykonać montaż zegara – budzika popularnego. 
8)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia. 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

rysunek złożeniowy zegara – budzika popularnego, 

– 

karta instrukcyjna montażu, 

– 

poradniki dla ucznia do jednostek modułowych 731[05]Z1.02 i 731[05]Z1.04, 

– 

tabele poglądowe dotyczące budowy i działania budzika naręcznego oraz schemat 
budowy mechanizmu budzenia,  

– 

części składowe mechanizmu zegarowego budzika popularnego, 

– 

komplet olejów do smarowania części, 

– 

narzędzia i przyrządy konieczne do montażu i demontażu mechanizmów budzika, 

– 

narzędzia i przyrządy kontrolne, 

– 

czyszczarka do części zegarowych. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonać demontaż zegara - budzika naręcznego. Wykonując kolejne operacje 

demontażu należy zachować staranność wykonania wszystkich czynności, aby uniknąć 
uszkodzenia części. Kolejno wykonywane czynności demontażu należy zapisać w tabeli. 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

Zapis czynności demontażu mechanizmu zegarowego budzika naręcznego. 
Nr 
czynności 

                Opis  czynności Ilość 

sztuk: 

Stosowane 
narzędzia 

Stosowane 
przyrządy 

Uwagi 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wskazówki do realizacji: 
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć uczniom zasady bezpiecznej pracy przy 
montażu. 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania punkt 4.2.1. z poradnika dla ucznia. 
3)  zorganizować stanowisko pracy do demontażu. 
4)  dokonać analizy rysunku złożeniowego zegara – budzika naręcznego. 
5)  zaplanować demontaż. 
6)  zidentyfikować części i podzespoły oraz ich funkcje w zegarze – budziku. 
7)  wykonać demontaż zegara - budzika naręcznego.  
8)  zapisać w tabeli kolejno wykonane czynności, używane narzędzia oraz przyrządy. 
9)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia. 
10) zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

rysunek złożeniowy zegara – budzika naręcznego, 

– 

katalog części i podzespołów  zegarów, 

– 

tabele poglądowe dotyczące budowy i działania budzika naręcznego,  

– 

kompletny zegar – budzik naręczny, 

– 

narzędzia i przyrządy konieczne do montażu i demontażu mechanizmów budzika. 

 
Ćwiczenie  4 

Wykonaj montaż zegara – budzika popularnego korzystając z  rysunku złożeniowego 

i karty instrukcyjnej montażu.  

 

 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć zasady przygotowania części do montażu oraz 
zasady bezpiecznej pracy. Zapoznać uczniów z obsługą czyszczarki części zegarowych. 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela. 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania – punkt 4.2.1. z poradnika dla ucznia do 

jednostki modułowej 731[05]Z1.04 oraz materiał nauczania – punkt  4.5.1. z poradnika 
dla ucznia  do jednostki modułowej 731[05]Z1.02. 

3)  zorganizować stanowisko pracy do montażu. 
4)  zidentyfikować części i podzespoły i ich funkcje w budziku. 
5)  dokonać analizy rysunku złożeniowego i karty instrukcyjnej montażu. 
6)  wykonać czynności przygotowawcze do montażu. 
7)  wykonać montaż  zegara - budzika naręcznego. 
8)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia. 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

rysunek złożeniowy zegara – budzika popularnego 

– 

karta instrukcyjna montażu, 

– 

poradniki dla ucznia do jednostek modułowych: 731[05]Z1.02 i 731[05]Z1.04, 

– 

tabele poglądowe dotyczące budowy i działania budzika naręcznego oraz schemat 
budowy mechanizmu budzenia,  

– 

części składowe mechanizmu zegarowego budzika naręcznego, 

– 

komplet olejów do smarowania części, 

– 

narzędzia i przyrządy konieczne do montażu i demontażu mechanizmów budzika, 

– 

narzędzia i przyrządy kontrolne, 

– 

czyszczarka do części zegarowych. 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

5.3. Narzędzia i przyrządy do montażu i sprawdzania zegarów – 

budzików 

 

Ćwiczenie 1 

Mając wykaz narzędzi i urządzeń należących do wyposażenia stanowiska zegarmistrza, 

wykonaj polecenia: 
1.  zakwalifikuj każdy ze wskazanych w ćwiczeniu elementów wyposażenia stanowiska do 

właściwej grupy wyposażenia, spośród niżej wymienionych: 

– 

podstawowe narzędzia do montażu i demontażu zegarów, 

– 

wyposażenie pomocnicze do montażu i demontażu, 

– 

podstawowe urządzenia i narzędzia do sprawdzania i ustawiania zegarów, 

– 

narzędzia i urządzenia pomiarowe i diagnostyczne, 

– 

pomoce do konserwacji mechanizmów, 

– 

środki oraz sprzęt do utrzymania czystości na stanowisku.  

2.  sprawdź, które z wymienionych elementów wyposażenia posiadasz na stanowisku pracy, 

wybierz  je i określ cel ich przeznaczenia. 

 
Elementy wyposażenia; 

1.  suwmiarka, 
2.  otwierak uniwersalny, 
3.  lupy powiększające: 3 – krotnie i 12 – krotnie, 
4.  sprawdzarka chodu, 
5.  nabijarka, 
6.  macki dziesiętne, 
7.  wyważarka, 
8.  szczypce płaskie, 
9.  wciskarka do szkieł, 
10. szczypce płaskie, 
11. mikrometr zegarmistrzowski, 
12. nóż do czyszczaków, 
13. dmuchawka, 
14. kleszcze do wskazówek, 
15. benzyniarka, 
16. przyrząd do wkładania szkieł. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć zasady bezpiecznej pracy. 
 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela, 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania –  punkt   4.3.1. z poradnika  dla ucznia, 
3)  wykonać polecenia podane w ćwiczeniu, 
4)  dokonać analizy poprawności  wykonanego ćwiczenia, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

foldery i katalogi wyposażenia stanowiska zegarmistrza, 

– 

kompletne wyposażenie stanowiska zegarmistrza, 

– 

tablice podzespołów i części zegara - budzika, przekroje, modele. 

Ćwiczenie  2 

Przeprowadź kontrolę prawidłowej pracy i sprawdź dokładność wskazań czasu 

otrzymanego od nauczyciela zegarka – budzika. Wyniki kontroli zapisz w arkuszu pomiarów.  
Czynności kontrolne powinny zawierać:  
1.  wstępne osłuchanie pracującego mechanizmu, oraz sprawdzenie dobowej poprawki na  

podstawie sygnału radiowego lub zegarka wzorcowego, Wyniki zapisz w kolumnie: 
„Badanie A”. 

2.  wykonanie czynności sprawdzających w przyrządach:  

– 

chronografie – ustal poprawkę wskazań badanego budzika, 

– 

sprawdzarce chodu (chronokomparatorze), 

Wyniki pomiarów zapisz w kolumnie: „Badanie B”, 

3.  opracowanie i  zapisanie w tabeli wniosków z wykonanych czynności kontrolnych.  
 
Arkusz pomiarów 

 
L.p. 

 
              Nazwa pomiaru 

 
Badanie A 

 
 Badanie 

 
        Wnioski 

 
 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 
Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Przypomnieć sposób sprawdzania zegarów z wykorzystaniem 
chronografu i chronokomparatora, a także zasady bezpiecznej pracy.   

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela. 
1)  dokładnie przeczytać materiał nauczania –  punkt 4.2.1.  poradnika dla ucznia do 

jednostki modułowej 731[05] Z1.04. oraz materiał nauczania –  punkt  4.5.1. poradnika 
dla ucznia do jednostki  modułowa 731[05] Z1.03, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

2)  zapoznać się z instrukcjami obsługi chronografu i chronokomparatora, 
3)  zapisać w tabeli wyniki pomiarów kontrolnych, 
4)  sporządzić i zapisać wnioski z przeprowadzonego ćwiczenia, 
5)  dokonaj analizy poprawności wykonanego ćwiczenia, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradniki dla  ucznia, 

– 

instrukcje obsługi  i katalogi przyrządów pomiarowych, 

– 

narzędzia i przyrządy pomiarowe, 

– 

kompletny zegarek – budzik, 

– 

chronograf, 

– 

chronokomparator. 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

5.4. Sprawdzenie poprawności montażu i regulacja zegarów –

budzików 

 
Ćwiczenie 1 

Określ jakie mogą wystąpić usterki podczas  montażu otrzymanych od nauczyciela 

podzespołów zegara – budzika.   

Wyjaśnij  również: 

1.  w jaki sposób przeprowadza się diagnozę usterek, 
2.  sposób usunięcia usterek. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela, 
2)  dokładnie przeczytać  materiał nauczania –  punkt 4.4.1. z poradnika  dla ucznia, 
3)  wykonać ćwiczenie zgodnie z poleceniami, 
4)  dokonać analizy poprawności wykonanego ćwiczenia, 
5)  zaprezentować rozwiązanie ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla  ucznia, 

– 

instrukcje i katalogi przyrządów do sprawdzania, 

– 

kompletne wyposażenie stanowiska zegarmistrza, 

– 

komplet części składowych  zegara - budzika, 

– 

tablice podzespołów i części zegara - budzika, przekroje, modele. 

 

Ćwiczenie  2 

Wykonaj sprawdzenie poprawności działania i jakości montażu mechanizmu zegarowego 

otrzymanego od nauczyciela zegara – budzika popularnego. W przypadku nie stwierdzenia 
usterek wykonaj czynności regulacyjne. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres 

 

i sposób wykonania ćwiczenia. Należy również  przypomnieć zasady bezpiecznej pracy. 
 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania - punkt 4.4.1. z poradnika  dla ucznia do 

jednostki modułowej 731[05].Z1.04  oraz materiał nauczania – punkt 4.5.1. z poradnika 
dla ucznia do jednostki modułowej – 731 [ 05 ] Z1.02, 

3)  wykonać ćwiczenie zgodnie z poleceniami, 
4)  sporządzić wnioski z wykonanego ćwiczenia, 
5)  dokonaj analizy poprawności wykonanego ćwiczenia, 
6)  zaprezentować wnioski z wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradniki dla  ucznia do jednostek: 731[05].Z1.02 i 731[05].Z1.04, 

– 

kompletne wyposażenie stanowiska zegarmistrza, 

– 

kompletny zegar – budzik popularny, 

– 

przyrządy i narzędzia pomiarowe, 

– 

instrukcje i katalogi przyrządów do sprawdzania, 

– 

tablice podzespołów i części zegara – budzika popularnego. 

 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj sprawdzenie poprawności działania i jakości montażu otrzymanego od 

nauczyciela zegara – budzika naręcznego. W przypadku nie stwierdzenia usterek wykonaj 
czynności regulacyjne. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres  

i sposób wykonania ćwiczenia. Należy również  przypomnieć zasady bezpiecznej pracy.

 

 

Sposób realizacji ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  uważnie wysłuchać wskazówek nauczyciela, 
2)  dokładnie przeczytać materiał nauczania – punkt 4.4.1. z poradnika  dla ucznia do 

jednostki modułowej 731[05].Z1.04  oraz materiał nauczania – punkt 4.5.1. z poradnika 
dla ucznia do jednostki modułowej – 731 [ 05 ] Z1.02, 

3)  wykonać ćwiczenie zgodnie z poleceniami, 
4)  sporządzić wnioski z wykonanego ćwiczenia, 
5)  dokonaj analizy poprawności wykonanego ćwiczenia, 
6)  zaprezentować wnioski z wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania – uczenia się:  

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

Środki dydaktyczne: 

– 

poradniki dla  ucznia : do jednostki 731[05].Z1.02 i 731[05].Z1.04, 

– 

tablice podzespołów i części zegara- budzika naręcznego, 

– 

kompletne wyposażenie stanowiska zegarmistrza, 

– 

kompletny zegar -  budzik naręczny, 

– 

przyrządy i narzędzia pomiarowe, 

– 

instrukcje i katalogi przyrządów do sprawdzania. 

 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

6. EWALUACJA  OSIĄGNIĘĆ  UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Montowanie 
zegarów – budzików” 
   

Test składa się  z  22 zadań, z których: 

-

  1 – 14   są z poziomu podstawowego, 

-

  15 – 22 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za nieprawidłową odpowiedź 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 
-

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 4 zadań z poziomu podstawowego,

 

-

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,

 

-

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań , w tym 2 z poziomu ponadpodstawowego,

 

-

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań w tym co najmniej 5 z poziomu 
ponadpodstawowego.

 

 

Plan testu                                 Klucz odpowiedzi 

Nr zadania 

 
 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymaga

ń 

 
 

Poprawna 

odpowiedź 

1. Określić przeznaczenie rezonatora. 

2. Określić przeznaczenie zestawu nastawczo- 

wyłączającego w zegarze – budziku. 

 

 

 

3. Określić przeznaczenie zastawki sygnału. B 

4. Nazwać budziki powtarzające sygnał. A 

P d 

5. Ustalić kolejność montażu zegara – budzika. 

6. Określić cel smarowania podczas montażu. B 

7.   Rozróżnić przeznaczenie narzędzi kontrolnych. 

8.   Ustalić kolejność demontażu zegara – budzika. 

9. Zidentyfikować narzędzia pomiarowe. 

10. Określić zasady demontażu  zegarów – 

budzików 

B P 

11. Określić przeznaczenie urządzenia naciągowego. B  P 

12. Scharakteryzować działanie balansu. 

13. Scharakteryzować zasady smarowania łożysk. C P  Ilość smaru dla 

każdego łożyska 

powinna być 

starannie dozowana, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

gdyż za duża ilość 

smaru jest szkodliwa i 

może spowodować 

zatrzymanie się 

budzika. 

14. Określić przeznaczenie przekładni wskazań. B 

Przekładnia wskazań 

to dwustopniowa 

przekładnia 

zwalniająca, która 

służy do napędzania 

wskazówki 

godzinowej. 

15. Określić przeznaczenie urządzenia 

zapadkowego. 

C PP 

16. Wyjaśnić rozwiązanie konstrukcyjne wychwytu 

hakowego. 

B PP 

17. Scharakteryzować zasady montażu  zegara- 

budzika. 

D PP 

18. Scharakteryzować montaż wychwytu hakowego. 

PP 

19. Scharakteryzować działanie wychwytu 

hakowego. 

PP 

W pierwszej fazie 

położenia palety i 

wychwytu hakowego 

paleta zatrzymuje 

ruch przekładni; 

następuje spoczynek. 

20. Określić charakterystyczne cechy wychwytu 

szwajcarskiego. 

B PP 

21. Ustalić kolejność operacji montażowych zegara- 

budzika. 

C PP 

22. Opisać zasadę działania zastawki napędu 

stosowanej w mechanizmach budzenia zegarów 
– budzików. 

C PP Na 

wałku sprężyny 

osadzony jest zębnik 

(2), który podczas 

sygnału obraca 

koło(1) w kierunku 

oznaczonym strzałką. 

Gdy bezzębna część 

koła(1)  oprze się  

o zęby zębnika, 

sygnał ustaje. Podczas 

nakręcania zegara 

koło (1) obraca się w 

kierunku odwrotnym, 
aż do chwili, w której 

na kole (1) nie ma 

zębów. Sprężyna (3) 

zapobiega 

całkowitemu 

wyzębieniu się koła 

(1) z zębnika (2).  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

Przebieg testowania 
  

Instrukcja dla nauczyciela 
 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1. Przeczytaj 

uważnie instrukcję. 

2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3. Zapoznaj 

się z zestawem zadań. 

4.  Test zawiera 22 zadania o różnym stopniu trudności. Są to zadania otwarte, z luką 

i wielokrotnego wyboru. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej 

rubryce znak X lub wpisując prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki należy 
błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź 
prawidłową. 

6. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom 

podstawowy, II część - poziom ponad podstawowy. 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
8.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego 

rozwiązanie  na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

9. Na 

rozwiązanie testu masz 90 min. 

 

Materiały dla ucznia 
– 

instrukcja,

 

– 

zestaw zadań testowych,

 

– 

karta odpowiedzi. 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

ZESTAW  ZADAŃ  TESTOWYCH 

 
1. W celu zapewnienia przyjemnego i dostatecznie głośnego brzmienia gongi wyposaża się   
    dodatkowo w: 
    a)  rezonator,  
    b)  rezystor, 
    c)  dzwonek, 
    d)  głośnik. 
 
2. Zestaw nastawczo – właczający budzika stanowi połączenie mechanizmu budzenia z: 
    a)  przekładnią wskazań, 
    b)  mechanizmem chodu, 
    c)  zespołem regulatora, 
    d)  wychwytem. 
 
3. Do przerywania sygnału budzenia w budzikach stosuje się część zwaną: 
    a)  dźwignią wyłączającą, 
    b)  zastawką sygnału,   
    c)  wyłącznikiem sygnału, 
    d)  przyciskiem wyłączającym sygnał. 
 
4. Budziki, które powtarzają  sygnał budzenia to: 
    a)  budziki specjalne, 
    b)  budziki powtarzające, 
    c)  budziki repetiery,  
    b)  budziki wielokrotnego sygnału. 
 
5. Montaż zegara -  budzika rozpoczyna się od: 
    a)  płyty tylnej, 
    b)  płyty środkowej, 
    c)  płyty przedniej,  
    d)  mostka balansu. 
 
6.  Brak czynności smarowania podczas montażu zegara – budzika spowoduje: 
    a)  wypadnięcie osi koła zębatego  z łożyska, 
    b)  zatarcie współpracującego mechanizmu,  
    c)  osadzenie palety na zębie koła wychwytowego, 
    d)  pęknięcie sprężyny napędowej. 
 
 
7.   Którym narzędziem kontrolnym można sprawdzić średnicę wałka: 
    a)  suwmiarką, 
    b)  kątomierzem, 
    c)  czujnikem, 
    d)  wyrównoważarką. 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

8. Pierwszą czynnością podczas demontażu zegara -  budzika jest: 
    a)  wyłączenie sygnału budzenia,  
    b)  zwolnienie sprężyny napędowej,  
    c)  wyjęcie półmostaka z regulatorem balansowym, 
    d)  wyjęcie  zespółu naciągowo-nastawczego. 
 
9. Który z wymienionych elementów wyposażenia stanowiska zegarmistrza jest  
    narzędziem pomiarowym: 
    a)  chwytak, 
    b)  szczypce, 
    c)  mikrometr, 
    d)  wkrętak. 
 
10. Nie wolno rozpoczynać demontażu zegarka – budzika, gdy jego sprężyna napędowa jest   

      napięta. 

    a)  tak,   
    b)  nie.    
 
11. Urządzeniem naciągowym nazywa się zespół części mechanizmu zegarowego służącego  

do nastawiania wskazówek.    

    a)  tak, 
    b)  nie.   
 
12. Balans jest elementem regulatora obracającym się wokół osi przechodzącej przez jego  
      środek ciężkości wykonujący ruch obrotowy wokół tej osi pod działaniem momentu  
      sprężyny. 
    a)  tak, 
    b)  nie. 
 
13. Uzupełnij: 
      Ilość smaru do każdego łożyska powinna być starannie dozowana, gdyż za duża ilość  
      smaru jest szkodliwa i może spowodować ................. .  
 
14. Uzupełnij: 
      Przekładnia wskazań to dwustopniowa przekładnia zwalniająca, która służy do     
      napędzania  wskazówki ............. 
 
15. Urządzenie zapadkowe cofające ma na celu zlikwidowanie zbyt silnego momentu  

napędowego. 

    a)  tak,    
    b)  nie.    
 
 
16. Odpadem w wychwycie hakowym nazywamy odległość między  paletą a: 
    a)  zębem koła wychwytowego,  
    b)  zębem koła napędowego, 
    c)  zębnikiem minutowym, 
    d)  zębem koła zapadkowego. 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

17. Symetryczny ruch chodu  zegara -  budzika uzyskuje się poprzez: 
    a)  oś drążka widełek, oś balansu oraz oś palca przerzutowego powinna znajdować się                         
          w  jednej linii,  
    b)  oś drążka widełek i oś balansu powinna być w jednej linii, 
    c)  oś balansu i oś palca przerzutowego powinna znajdować się w jednej linii, 
    d)  oś drążka widełek i oś palca przerzutowego powinna znajdować się w jednej linii. 
 
18. Wychwyt hakowy jest dobrze ustawiony, gdy odpady są jednakowe na obu paletach. 
    a) tak, 
    b) nie.   
 
19. Uzupełnij: 
      W I fazie położenia palety wychwytu hakowego, paleta zatrzymuje ruch przekładni,   
      następuje ..................... 

 

20. Wychwyt szwajcarski  stosowany w budzikach , wyróżnia się spośród innych wychwytów  
      zaletą:  
    a)  wymaga precyzyjnego ustawienia palet, 
    b) impuls udzielany regulatorowi nie jest symetryczny, 
    c)  działa prawidłowo we wszystkich pozycjach i mało reaguje na wstrząsy, 
    d)  wykonanie wychwytu jest droższe. 
 
21. Jaka jest kolejność montażu budzika: 

1. regulacja mechanizmu, 
2. mycie części, 
3. montaż mechanizmu regulatora, 
4. montaż mechanizmu chodu, 
5. montaż mechanizmu budzeni, 
6. montaż mechanizmu naciągowo-nastawczych. 
 

    a)  1, 3, 4, 2, 5, 6, 
    b)  2, 4, 5, 3, 6, 1,  
    c)  1, 2, 5, 6, 3, 4, 
    d)  2, 3, 4, 5, 6, 1. 
 
22. W mechanizmach budzenia w budzikach stosuje się zastawkę napędu. Opisz zasadę    
      działania mechanizmu posługując się numeracją części podanymi na rysunku. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……………………………………………………........................................... 

 
Montowanie zegarków – budzików  731[05]Z1.04 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź, wpisz brakujące wyrazy lub udziel odpowiedzi opisowej 

 
 

Nr  

zadania 

                                  Odpowiedź   

 
      

Punkty 

1.   a 

 

2.   a 

 

3.   a 

 

4.   a 

 

5.   a 

 

6.   a 

 

7.   a 

 

8.   a 

 

9.   a 

 

10.  a 

 

11.  a 

 

   12. 

 

 

 13. 

 

...............................................................................................................................
............................................................................................................................... 

 

 
14. 

 

...............................................................................................................................
............................................................................................................................... 

 

15. a 

 

16. a 

 

17. a 

 

18. a 

 

 

19. 

 
...........................................................................................................
........................................................................................................... 

 

20. 

           a 

           b 

            c 

 

21. a 

 

 
 

      22. 

 
 
 

........................................................................................................... 
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
........................................................................................................... 

 

                                                                                                       Razem: 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

TEST 2 

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Montowanie zegarów 
budzików” 
 

Test składa się z 24 zadań, z których: 

  zadania 1 – 15 są z poziomu podstawowego, 

  zadania 16 – 24 są z poziomu ponadpodstawowego 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń  otrzymuje 1 punkt. Za nieprawidłową 

odpowiedź lub jej brak uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 
-

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 4 zadań z poziomu podstawowego,

 

-

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

 

-

 

dobry – za rozwiązanie 18 zadań , w tym 2 z poziomu ponadpodstawowego,

 

-

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 21 zadań w tym co najmniej 6 z poziomu

 

ponadpodstawowego.

 

 

Plan testu                                Klucz odpowiedzi 
 

Nr zadania 

 
 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymaga

ń 

 
 

Poprawna 

odpowiedź 

1. Określić przeznaczenie zespołu nastawczo –

wyłączającego w zegarze budziku. 

B P 

2. Określić przeznaczenie budzików 

sygnalizujących. 

B P 

3. Określić przeznaczenie rezonatora. 

4. Scharakteryzować działanie balansu. 

Balans jest 

elementem regulatora 

wykonującym ruch 

obrotowo – 

wahadłowy wokół osi 

przechodzącej przez 

jego środek 

5. Określić przeznaczenie urządzenia naciągowego. B  P 

6. Określić przeznaczenie zastawki sygnału. B 

7. Nazwać drobne wady powstałe podczas 

montażu. 

A P 

8. Nazwać budziki powtarzające kilka razy sygnał 

budzenia. 

A P 

9. Określić przeznaczenie sprawdzarki 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

10.   Scharakteryzować proces badania  budzika. 

11. Określić cel smarowania czopów osi balansu. 

12. Dobrać narzędzie pomiarowe. 

13. Określić rodzaj napędu w mechanizmie 

budzenia. 

B P  W 

mechanizmach 

budzenia stosuje się 

napęd sprężynowy. 

14. Scharakteryzować regulację okresu wahań 

balansu. 

C P  Regulacja 

okresu 

wahań balansu polega 

na zmianie czynnej 

długości sprężyny 

włosowej . 

15. Zdefiniować przekładnię napędu. A 

16. Scharakteryzować wychwyt  hakowy 

PP 

17. Scharakteryzować rozwiązanie konstrukcyjne 

wychwytu hakowego. 

B PP 

18. Określić zadanie urządzenia zapadkowego 

cofającego 

B PP 

19. Rozróżnić rodzaje urządzeń nastawczo – 

wyłączających. 

B PP 

20. Ustalić kolejność czynności przygotowawczo – 

zakończeniowych przy montażu. 

C PP 

21. Rozróżnić na rysunku części zespołu balansu. 

PP 

22. Ustalić kolejność zabiegów montażowych przy 

montażu budzika. 

C PP 

23. Wymienić usterki jakie mogą powstać  

w wychwycie. 

B PP 

24. Opisać działanie zastawki budzenia. 

PP 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

Przebieg testowania 
 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

12.  Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

 
1.   Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3. Zapoznaj 

się z zestawem zadań. 

4.  Test zawiera 24 zadania o różnym stopniu trudności. Są to zadania otwarte, z luką 

i wielokrotnego wyboru. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej 

rubryce znak X lub wpisując prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki należy 
błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź 
prawidłową. 

6. Test 

składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: 

I część – poziompodstawowy,   
II część - poziom ponad podstawowy. 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
8.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego 

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

9. Na 

rozwiązanie testu masz 90 min. 

 
Materiały  dla ucznia : 
– 

instrukcja,

 

– 

zestaw zadań testowych,

 

– 

karta odpowiedzi.

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

ZESTAW  ZADAŃ  TESTOWYCH 

 

1. Zespół nastawczo- włączający stanowi połączenie dwóch podzespołów: 
   a)  przekładni  chodu z mechanizmem  budzenia,  
   b)  przekładni wskazań z mechanizmem budzenia, 
   c)  regulatora z mechanizmem budzenia, 
   d)  wychwytu z mechanizmem budzenia. 
 
2. Wybierz zdanie fałszywe: 
     Budziki należące  do grupy  zegarów  sygnalizujących mogą  wykonywać następujące  
     zadania: 
   a)  budzić użytkownika ze snu o uprzednio nastawiony czasie, 
   b)  oznajmiać upływający czas, 
   c)  wygrywać jakąś melodię w pewnych odstępach czasu lub w czasie uprzednio  
          nastawionym, 
   d)  sterować urządzeniami sygnalizacyjnymi.  

 

3. W celu zapewnienia przyjemnego i dostatecznie głośnego brzmienia gongi wyposaża się   
    dodatkowo w: 
   a)  rezonator,  
   b)  rezystor, 
   c)  dzwonek, 
   d)  głośnik. 
 
4. Uzupełnij: 
      Balans jest elementem regulatora wykonującym ruch obrotowo –…………….... wokół   
       osi przechodzącej przez jego środek ciężkości. 

 

5. Urządzeniem naciągowym w budziku nazywa się zespół, który służy do: 
   a)  sterowania wskazówkami, 
   b)  nakręcania zegara, 
   c)  ustawienia mechanizmu budzenia, 
   d)  regulowanie naciągu sprężyny. 
 
 
 6. Do przerywania sygnału budzenia w budzikach stosuje się: 
   a)  zastawkę napędu, 
   b)  zastawkę sygnału,  
   c)  przycisk wyłączający, 
   d)  zapadkę. 

 

 
 7.  Drobne wady powstałe podczas montażu budzika , nazywamy: 
   a)  usterkami, 
   b)  awariami. 
   c)  wadami, 
   d)  poprawkami. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

 8. Budziki, które powtarzają  sygnał budzenia kilka razy: 
   a)  budziki repetiery,  
   b)  budziki specjalne, 
   c)  budziki powtarzające, 
   d)  budziki wielokrotnego sygnału  wielokrotnego. 
  
 9. Której czynności kontrolnej nie można sprawdzić za pomocą sprawdzarki: 
   a)  luzu między wskazówkami,  
   b)  niewyrównoważenia balansu, 
   c)  wielkości amplitudy regulatora, 
   d)  wady zazębienia, 
 
 10. Badanie budzika polega na wyszukaniu i usunięciu przyczyn złego funkcjonowania lub   
 

 zatrzymaniu zegara: 

   a)  tak, 
   b)  nie. 

 

11.  Brak smarowania czopów osi balansu może spowodować: 
   a)  przyspieszenie pracy przekładni chodu, 
   b)  zatarcie czopów osi balansu, 
   c)  opóźnienie pracy przekładni chodu, 
   d)  nie spowoduje usterki. 
    
12.  Średnicę wałka naciągowego można zmierzyć: 
   a) mikrometrem  zegarmistrzowskim,  
   b) mackami  dziesiętnymi, 
   c) lupa powiększająca, 
   d) grafoskopem. 

 

13. Uzupełnij: 
      W mechanizmach budzenia stosuje się napęd …………………… 
   
14. Uzupełnij: 
      Regulacja okresu wahań balansu polega na zmianie czynnej …………………..sprężyny  
      włosowej (włosa). 
 
15. Przekładnia napędu jest to jedno – lub dwustopniowa przekładnia, która dostarcza energię  
       od sprężyny do przekładni wskazań: 
   a)  tak, 
   b)  nie. 

 

 
16.  Stosowany w budzikach  wychwyt hakowy zalicza się do wychwytów: 
   a)  cofających,  
   b)  spoczynkowych, 
   c)  swobodnych, 
   d)  impulsowych. 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

17. W wychwycie hakowym, stosowanym w konstrukcji budzika, palety stanowią jedną  

        całość  z  kotwicą: 
   a)  tak, 
   b)  nie. 
 
 18. Urządzenie zapadkowe cofające ma na celu zlikwidowanie zbyt silnego momentu  

  napędowego. 

   a)  tak,    
   b)  nie. 
 
19.  Urządzenie nastawczo-włączające z centralną wskazówką nastawczą umożliwia  
        nastawienie godziny budzenia znacznie dokładniej niż urządzenie z boczną wskazówką  
        nastawczą; 
   a)  tak, 
   b)   nie. 
 
20.  Jaka jest kolejność czynności przygotowawczo – zakończeniowych montażu: 
       1. mycie i czyszczenie części, 
       2. smarowanie części, 
       3. regulacja mechanizmu, 
       4. sprawdzenie poprawności montażu. 
 
   a)  1, 3, 4, 2, 
   b)  2, 3, 4, 1, 
   c)  1, 2, 4, 3, 
   d)  1, 2, 3, 4. 
   
21.  Rysunek przedstawia zespół balansu. Jakimi numerami na rysunku są oznaczone; 
       balans, sprężyna, oś balansu, przesuwka?.  

  

 

    a) 1, 2, 3, 4, 
    b) 1, 3, 2, 4, 
    c) 1, 4, 3, 2, 
    d) 1, 2, 4, 3. 
 
 22. Jaka jest kolejność montażu budzika: 

1. regulacja mechanizmu, 
2. mycie części, 
3. montaż mechanizmu regulatora, 
4. montaż mechanizmu chodu, 
5. montaż mechanizmu budzeni, 
6. montaż mechanizmu naciągowo – nastawczych. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

 
   a)  2, 4, 5, 3, 6, 1, 
   b)  2, 1, 4, 3, 5, 6, 
   c)  2, 3, 4, 5, 6, 1, 
   d)  2, 1, 3, 4, 5, 6. 
       
 
 23. Wybierz zdanie fałszywe: 
        W  wychwytach mogą wystąpić usterki: 
   a)  nasadzenie palety na ząb koła wychwytowe, 
   b)  skrzywiony ząb koła wychwytowego, 
   c)  niejednakowe odpady i spoczynki, 
   d)  skrzywienie zęba zapadki.  
 
 
24. Rysunek przedstawia zastawkę budzenia. Opisz działanie zastawki budzenia posługując  
      się numeracją części podaną na rysunku.  

                                       

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

KARTA ODPOWIEDZI 

 
 

Imię i nazwisko ……………………………………………………........................................... 
 

Montowanie zegarów – budzików  731[05]. Z1.04 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź, wpisz brakujące wyrazy lub udziel odpowiedzi opisowej
 

 

Nr  

zadania 

                                 Odpowiedź 

    Punkty 

 1. 

 

 2. 

 

3. a 

 

 

4. 

 

.

..........................................................................................................

...........................................................................................................

 

 

5. a 

 

6. a 

 

7. a 

 

8. a 

 

9. a 

 

10. a 

 

11. a 

 

12. a 

 

 

13. 

 

.

..........................................................................................................

...........................................................................................................
...........................................................................................................

 

 

 

14. 

………………………………………………………………...……
………………………………………………………………...……
……………………………………….……………………………. 

 

15. a 

 

16. 

a b c d   

17. a 

 

      18. 

 

19. a 

 

20. 

a b c d   

21. 

a b c d   

22. 

a b c d   

23. 

a b c d   

 
 

     24. 

 
 

...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
........................................................................................................... 

 

                                                                                                       Razem: 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38

6. LITERATURA

 

 
1.  Adler K. :  Poradnik zegarmistrza. WPLiS. Warszawa. 1965. 
2.  Bartnik St.: Technologia mechanizmów zegarowych. Mechanizmy. WSiP, Warszawa, 

1986 

3.  Bartnik St.,  Podwapiński W. : Zegarmistrzostwo, WSiP, Warszawa, 1992. 
4.  Bartnik St.,  Podwapiński W.: Zegary, zegarki specjalne, ISBN, Warszawa, 1993. 
5.  Bartnik St.,  Podwapiński W.: Technologia mechanizmów zegarowych. Montaż, 

konserwacja  i naprawa, WSiP, Warszawa,1986.    

6.  Głęboki Z.:  Zegarmistrzowie warszawscy XIX w. PWN, Warszawa, 1992. 
7.  Mrugalski Z.: Mechanizmy zegarowe, WNT, Warszawa, 1972. 
8.  Mac S., Lwowski J.: Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Podręcznik dla szkół 

zasadniczych.  WSiP, Warszawa, 1999. 

9.  Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Zegary i zegarki. Tom 6. Wpis Warszawa, 1973. 
10.  Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Technologia warsztatowa. Tom 7, WPLiS, 

Warszawa ,1962. 

11.  Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Elektryczne zegary pojedyncze. Tom 9. Libra, 

Warszawa, 1973. 

12.  Praca zbiorowa: Zegarmistrzostwo. Niepokalanów, 1956. 
13.  Solis H. Lenart T.: Technologia i eksploatacja maszyn. WSiP, Warszawa,1994. 
14.  Tryliński Wł.: Zegary i zegarki. Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa, 1960. 
15.  Tryliński Wł.: Drobne mechanizmy i przyrządy precyzyjne, WNT, Warszawa, 1961. 
16.  Zegarmistrzostwo. Ilustrowany słownik zegarmistrzowski, PWN, Warszawa, 1990.