1. 

Przyczyny, postacie i objawy zużycia ostrzy skrawających. 

a.  objawy: 



 

zużycie narzędzia 



 

wzrost poboru mocy przez obrabiarkę 



 

wymiary przedmiotu nie mieszczą się w tolerancjach 



 

niska jakość powierzchni obrobionej 



 

powstawanie zadziorów na detalu 



 

wydzielająca się nadmierna ilość ciepła 



 

wykruszenia krawędzi skrawającej 



 

słabe odprowadzanie ciepła podczas procesu 



 

duży hałas podczas obróbki 

b.  przyczyny 

Przyczynami  zużycia  ostrzy  skrawających  są  procesy  trybologiczne  oraz 
oddziaływania  cieplne  i  chemiczne,  które  zachodzą  w  warunkach  podwyższonej 
temperatury  pracy,  bardzo  dużych  nacisków  jednostkowych  oraz  względnego 
przemieszczenia się materiału obrabianego i ostrza. 

c.  postacie: 

 

2. 

Sposób oceny zużycia ostrzy. Geometryczne wskaźniki zużycia. 

 

 

VB

B

 - 

średnia szerokość pasma zużycia powierzchni przyłożenia 

VB

max

 - 

maksymalna szerokość pasma zużycia powierzchni przyłożenia 

VB

C

 - 

szerokość pasma zużycia naroża 

VB

N

 - 

szerokość zużycia wrębowego 

KT - 

głębokość żłobka 

KB - 

szerokość żłobka  

KE - cofn

ięcie naroża 

KF - 

odległość żłobka od pierwotnej krawędzi skrawającej 

K - 

współczynnik żłobka K = KT/KM 

3. 

Różnica  pomiędzy  zużyciem  a  stępieniem  ostrza  (zużyciem  dopuszczalnym).  Kryteria 
st

ępienia ostrza. 

Kryterium stępienia to umowna  wartość  wskaźnika zużycia ostrza w chwili gdy ostrze uległo 
stępieniu. Wyróżnia się następujące kryteria stępienia ostrza: 



 

geometryczne  - 

umowne  wartości  wskaźników  zużycia  powierzchni  przyłożenia  lub 

natarcia przyjęte na podstawie wieloletnich doświadczeń 



 

technologiczne  - 

takie  umowne  zużycie  narzędzia,  w  którym  zostaje  przekroczony 

ważny parametr technologiczny, np. chropowatość powierzchni 



 

fizykalne 



 

ekonomiczne - 

wyznacza się je, aby określić najniższe koszty eksploatacji narzędzia 

4.  Ty

powy  przebieg  zużycia  ściernego 

          oraz  krzywa  intensywności  zużycia 

  
  

       

 

 
I - 

okres przyspieszonego zużycia 

II - 

okres zużycia równomiernego 

III - 

okres zużycia przyspieszonego, aż do zużycia katastroficznego 

5. 

Trwałość  ostrza  i  sposób  jej  wyrażania.  Zależność  ilościowa  między  trwałością  a 
prędkością skrawania (funkcja Taylora). 
Trwałość  narzędzia  to  wielkość  charakteryzująca  w  sposób  bezpośredni  czas  skrawania  lub 
pośrednio  liczbę  wykonanych  operacji,  długość  drogi  skrawania  do  chwili  osiągnięcia 
kryterium stępienia. 
 

 

I - 

dość gwałtowny spadek trwałości spowodowany dużym udziałem zużycia adhezyjnego dla 

takich prędkości skrawania 
II - 

zanik zużycia adhezyjnego, wzrost trwałości 

III - przekroczen

ie pewnej granicznej prędkości skrawania, trwałość zaczyna ponownie maleć