IWE_1_2 -kursant 21_12

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

WM 0

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Ogólny cel

nauczania:

Zapoznać kursantów z procesem spalania, rozkładem temperatury w płomieniu ga-
zowym, regulacją płomienia, urządzeniami spawalniczymi do określenia ciśnienia i
zużycia gazu oraz techniką spawania “w lewo” i “w prawo”.

Szczegółowe
cele nauczania:

Kursant musi umieć . . .

. . .

objaśnić zasadę spawania gazowego;

. . .

opisać zakres zastosowania spawania gazowego;

. . .

opisać właściwości gazów stosowanych do spawania gazowego.

. . .

określić rodzaje płomieni stosowanych do spawania gazowego;

. . .

wyjaśnić różnicę pomiędzy płomieniem tlenowo-acetylenowym a płomieniami in-
nych gazów palnych;

. . .

podać stosunek ilości tlenu do ilości acetylenu w płomieniu normalnym;

. . .

wymienić poszczególne strefy spalania w płomieniu tlenowo-acetylenowym i opisać
zachodzące w nich procesy;

. . .

określić położenie strefy roboczej w płomienu tlenowo-acetylenowym;

. . .

podać rozkład temperatury płomienia tlenowo-acetylenowego;

. . .

wyjaśnić możliwości regulacji płomienia w zależności od stosunku tlenu do acetyle-
nu;

. . .

opisać wpływ płomienia na stal w zależności od stosunku tlenu do acetylenu;

. . .

rozróżnić płomień miękki oraz twardy po prędkości wypływu mieszaniny acetylenu i
tlenu z palnika;

. . .

wyjaśnić zachowanie się płomienia przy różnej prędkości wypływu mieszaniny ace-
tylenu i tlenu z palnika;

. . .

wymienić wyposażenie stosowane przy spawaniu gazowym;

. . .

objaśnić zasady działania wytwornicy do acetylenu;

. . .

opisać budowę butli do acetylenu rozpuszczonego;

. . .

objaśnić zadania masy porowatej;

. . .

wymienić dopuszczalne zużycie acetylenu z butli;

. . .

wyjaśnić oznaczenie acetylenu rozpuszczonego wg PN-C-84905:1998;

. . .

opisać budowę butli do tlenu;

. . .

wyjaśnić oznaczenie tlenu sprężonego wg PN-C-84910:1997;

. . .

wymienić warunki składowania butli do gazów;

. . .

objaśnić zasadę działania bezpiecznika wodnego i suchego;

. . .

objaśnić zasadę działania reduktora;

. . .

objaśnić zasadę działania palnika inżektorowego i bezinżektorowego;

. . .

opisać konstrukcje złączy przeznaczonych do spawania gazowego;

. . .

wyjaśnić technikę spawania gazowego “w lewo”;

. . .

wyjaśnić technikę spawania gazowego “w prawo”;

. . .

objaśnić istotę drutu spawalniczego do spawania gazowego;

. . .

opisać normy dotyczące spoiw do spawania gazowego;

. . .

objaśnić oznaczenie drutów do spawania gazowego stali wg norm
PN-EN 12536 i PN-88/M-69420;

. . .

objaśnić oznakowanie prętów do spawania gazowego na wyrobie oraz opakowaniu;

. . .

określić warunki magazynowania prętów do spawania gazowego;

. . .

wyjaśnić typowe problemy wynikające przy spawaniu gazowym;

. . .

podać przykłady zastosowań spawania gazowego;

. . .

wyjaśnić podstawowe zasady BHP przy spawaniu gazowym.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 1

Zasada spawania gazowego

Spawanie gazowe polega na stapianiu brzegów metali ł

czonych przez na-

grzewanie płomieniem powstaj

cym ze spalania si

gazu palnego w at-

mosferze dostarczanego tlenu. Proces mo

e by

prowadzony przy u

yciu

spoiwa lub bez jego udziału (np. spoina brze

na).

Jako gaz palny w zdecydowanej wi

kszo

ci przypadków spawania u

ywany

jest acetylen. Mo

liwe jest zastosowanie innych gazów palnych, tj. propan-

butan, metan oraz wodór, jednak

e zdarza si

to bardzo rzadko.

Zakres zastosowania spawania gazowego

Spawanie gazowe mo

e by

zastosowane do ł

czenia wielu materiałów,

jednak

e najcz

ęś

ciej u

ywa si

je do spawania:

•

stali niestopowych oraz niskostopowych;

•

stali niskostopowych przeznaczonych do pracy w podwy

szonych tempe-

raturach;

•

eliwa;

•

mosi

dzu.

Spawanie gazowe stosuje si

przede wszystkim do prac remontowych.

Znacznie rzadziej bywa ono stosowane bezpo

rednio do wykonania kon-

strukcji oraz wyrobów.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

AW 2

Gazy stosowane do spawania gazowego

Gaz

Wzór

che-

micz-

ść

[kg/m

]

Najwy

sza

tempera-

tura

płomienia

z tlenem,

[°C]

Granice wy-

buchowo

% obj

ciowych gazu

palnego

z powietrzem

Zagro

enia

GAZY PALNE

Acetylen

1,17

3100

2,3-82,0

1) niebezpiecze

stwo wybuchu przy

podwy

szeniu ci

nienia powy

ej 0,15

MPa oraz temperatury powy

ej 100°C ;

2) tworzy mieszanki wybuchowe

z powietrzem i tlenem;

3) tworzy acetylenki wybuchowe z miedzi

Cu i srebrem Ag, a zatem stopy na
armatur

nie mog

zawiera

cej ni

70% Cu lub 25% Ag ;

4) ma działanie usypiaj

ce.

Butan

2,70

2530

1,5-8,5

1) ci

ęż

szy od powietrza, a zatem nie mo

przechowywany w pomieszczeniach

znajduj

cych si

poni

ej poziomu

terenu;

Propan

2,00

2450

2,1-9,5

2) tworzy mieszanki wybuchowe

z powietrzem i tlenem o ograniczonym
zakresie wybuchowo

ci.

Metan

0,72

2250

5,0-15,0

1) tworzy mieszanki wybuchowe

z powietrzem i tlenem o ograniczonym
zakresie wybuchowo

ci.

Wodór

0,09

2520

4,0-75,0

1) tworzy mieszanki z powietrzem i tlenem,

które wybuchaj

pod wpływem

nagrzania;

2) du

a zdolno

ść

do przenikania przez

małe pory i szczeliny.

GAZY PODTRZYMUJ

CE PALENIE

Tlen

1,43

1) silnie podtrzymuje palenie;
2) w bezpo

rednim zetkni

ciu ł

czy si

w sposób wybuchowy z tłuszczami,
smarami i olejami, nawet je

li s

lady na ubraniu lub zapocone dłonie

Powietrze

1,29

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Rodzaje płomieni stosowane do spawania gazowego

Rozró

nia si

nast

puj

ce rodzaje płomieni:

•

płomie

tlenowo-acetylenowy;

•

płomienie tlenowe innych gazów palnych (propan-butanu, metanu, gazu

ziemnego i gazu koksowniczego).

Płomienie innych gazów palnych zu

ywaj

do spalania znacznie wi

cej tlenu

oraz maj

szy zakres temperatur maksymalnych w porównaniu z płomie-

niem tlenowo-acetylenowym. W zwi

zku z wi

kszym zu

yciem tlenu płomie-

nie innych gazów maj

wła

ciwo

ci utleniaj

ce, przez co zastosowanie ich

do spawania metali o du

ym powinowactwie do tlenu, w tym m.in. stali, jest

ograniczone.

Ponadto, płomienie innych gazów palnych nie maj

wyra

nie zarysowanych

stref spalania, co znacznie utrudnia ich regulacj

Rozkład temperatury w płomieniach:

tlenowo-

acetylenowym

propan-butanu

z tlenem

gazu ziemnego

z tlenem

AW 3

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Strefy spalania w płomieniu tlenowo-acetylenowym

Stadium pierwsze

Stadium

drugie

⇓

Acetylen

Tlen

→

Dwutlenek w

gla +

Para wodna

1 C

1 O

1,5 O

2 CO

⇑

tlen

z palnika

tlen

z powietrza

UWAGA: 1 cz

ęść

acetylenu potrzebuje do spalania pełnego 2,5 cz

ęś

tlenu

AW 4

Strefa robocza

Kita

Tlen z powietrza

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Płomie

tlenowo-acetylenowy

Strefa robocza

Kita

•

Powstanie gazów redukuj

cych:

tlenku w

gla (CO) i wodoru (H

)

•

Ochrona jeziorka spawalniczego

przed utlenianiem

•

Najwy

sza temperatura płomienia

•

Dalsze spalanie gazu poprzez

przyswajanie tlenu z otoczenia

prowadzi do tworzenia si

dwu-

tlenku w

gla (CO

) i pary wodnej

•

Kita działa jak płaszcz ochronny

i blokuje dost

p powietrza

UWAGA: Wewn

trz j

derka znajduje si

dostarczony do palnika acety-

len i tlen - nie ma spalania. Obecno

ść

tlenu w j

derku powo-

duje,

e wprowadzenie materiały spawanego do sto

ka powo-

duje jego utlenianie.

AW 5

Temperatura

Dysza

Jąderko

Strefa robocza

Kita

Tlen z powietrza

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Rodzaj płomienia tlenowo-acetylenowego (1)

naw

glaj

normalny

utleniaj

< 1

= 1

1,2

> 1,2

derko du

o niewyra

nych granicach,

kita wydłu

ona,

pojawia si

wolny w

giel

derko w kształcie

łagodnie zaokr

glonego

sto

derko wyra

nie

sto

kowe, ostro

zako

czone,

słycha

syczenie

Oddziaływanie na stal:

⇓

wzrost twardo

iskrzenie,

tworzenie si

tlenków

AW 6

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Rodzaj płomienia tlenowo-acetylenowego (2)

Zastosowanie ró

nych rodzajów płomienia tlenowo-acetylenowego

do spawania podstawowych materiałów konstrukcyjnych

Materiał

spawany

Rodzaj płomienia tlenowo-acetylenowego

naw

glaj

normalny

utleniaj

Stal

—

eliwo

—

Mied

—

Mosi

—

Aluminium

—

- wskazany

—

- niewskazany

AW 7

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Regulacja płomienia w zale

ci od pr

dko

ci wypływu

mieszaniny tlenu i acetylenu z palnika

Płomie

kki - pr

dko

ść

mała, wkład energii niski

Płomie

redni - pr

dko

ść

rednia, wkład energii

redni

Płomie

twardy - pr

dko

ść

a, wkład energii wysoki

AW 8

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Zachowanie si

płomienia w zale

ci od pr

dko

wypływu mieszaniny tlenu i acetylenu z palnika

dko

ść

zbyt mała - przenikanie płomienia do wn

trza kanału nasadki,

tzw. „cofni

cie si

płomienia”.

dko

ść

rednia - wła

ciwe zachowanie si

płomienia.

dko

ść

zbyt du

a - płomie

urywa si

AW 9

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Wytwornice

Wytwornice s

to urz

dzenia do produkcji acetylenu z karbidu i wody.

Podział wytwornic

wg ci

nienia

wg sposobu działania

wg sposobu ustawiania

niskiego - do 0,01 MPa

redniego -

(0,01

0,15) MPa

wsypowa

dopływowa

wyporowa

przeno

stała

Schematy wytwornic acetylenowych

wsypowa dopływowa wyporowa

UWAGA: Konstrukcje wytwornic podlegaj

badaniu i dopuszczeniu do

ytku przez Urz

d Dozoru Technicznego (UDT).

AW 11

Wytwornice są to urządzenia do produkcji acetylenu z karbidu i wody, w któ-
rych przebiega reakcja:

CaC

+ 2H

O = Ca(OH)

+ C

+ Q

Wytwornice

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Butla do acetylenu

Butla do acetylenu jest zbiornikiem stalowym ci

gnionym, bez szwu, wy-

pełnionym mas

porowat

oraz rozpuszczalnikiem (najcz

ęś

ciej aceto-

nem), w którym rozpuszcza si

acetylen.

Zadania masy porowatej:

•

uniemo

liwienie wybuchowego

rozpadu acetylenu przy ci

nieniu

powy

ej 0,15 MPa;

•

wchłoni

cie i równomierne wypeł-

nienie butli rozpuszczalnikiem.

UWAGI:

•

Maksymalny pobór acetylenu z butli wynosi 1000 l/h, jednak-

e z powodu nadmiernego zu

ycia acetonu ogranicza si

do 500 l/h. W celu zwi

kszenia poboru acetylenu butle nale-

y ł

czy

w baterie.

•

Butli do acetylenu nie mo

na u

ywa

w pozycji le

żą

cej

z powodu nadmiernego zu

ycia acetonu.

•

W butli po zu

yciu acetylenu powinno pozosta

nienie

resztkowe, które w zale

ci od temperatury waha si

0,05 MPa do 0,3 MPa.

AW 12

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 13

Oznaczenie acetylenu rozpuszczalnego

wg PN-C-84905:1998

W zale

ci od zawarto

ci składnika głównego rozró

nia si

cztery

gatunki acetylenu rozpuszczonego:

N 18

- o zawarto

ci 98,0% C

;

N 185

- o zawarto

ci 98,5% C

;

N 20

- o zawarto

ci 99,0% C

;

N 25

- o zawarto

ci 99,5% C

Przykład oznaczenia:

ACETYLEN ROZPUSZCZONY PN-C-84905 – N 18

Oznaczenie barwne na kielichu butli acetylenu wg normy PN-EN 1089-3:

kolor kasztanowaty

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Butla do tlenu

Butle do tlenu s

zbiornikami stalowymi ci

gnionymi bez szwu, w których

tlen znajduje si

w postaci gazu spr

ęż

onego pod ci

nieniem 15 MPa.

1- korpus

2- stopa

3- głowica

4- otwór sto

kowy

5- zawór

6- pier

cie

stalowy

7- kółko do otwierania

i zamykania zaworu

8- kołpak ochronny

UWAGI:

•

Butli do tlenu nie wolno smarowa

, zanieczyszcza

smarem,

tłuszczem lub innymi substancjami, zapalaj

cymi si

przy

zetkni

ciu z tlenem, ani te

dotyka

zatłuszczonymi r

kami,

szmatami lub narz

dziami.

•

Maksymalny pobór tlenu z butli wynosi 10 000 l/h.

•

Butle do tlenu w odró

nieniu od butli do acetylenu mog

ywane w pozycji le

żą

cej.

AW 14

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 15

Oznaczenie tlenu spr

ęż

onego

wg PN-C-84910:1997

W zale

ci od przeznaczenia rozró

nia si

trzy rodzaje tlenu

spr

ęż

onego:

- do celów [technicznych];

- do celów medycznych;

- do celów spo

ywczych.

Do spawania stosowany jest tlen do celów technicznych, który w

zale

ci od zawarto

ci głównego składnika dzieli si

na trzy gatunki:

N 20 - o zawarto

ci 99,0% O

;

N 25 - o zawarto

ci 99,5% O

;

N 27 - o zawarto

ci 99,7% O

Przykład oznaczenia:

PN-C-84910 – T – N 25

Oznaczenie barwne na kielichu butli tlenu wg normy PN-EN 1089-3:

kolor biały

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Warunki składowania butli do gazów

•

Butle nie wolno rzuca

, przewraca

oraz uderza

o nie innymi przedmio-

tami.

•

Butle nale

y chroni

przed bezpo

rednim działaniem ognia oraz ogrza-

niem do temperatury powy

ej 35

•

Butle napełnione gazami i butle opró

nione nale

y chroni

przed opadami

atmosferycznymi, trwał

wilgoci

oraz bezpo

rednim działaniem promieni

słonecznych.

•

Naprawy butli mog

dokonywane wył

cznie w zakładach upowa

nio-

nych do tego przez organy UDT.

•

Butle mo

na przechowywa

albo w pomieszczeniach zamkni

tych, albo

pod dachem na otwartym powietrzu.

•

Zabronione jest przechowywanie w tym samym pomieszczeniu butli z tle-

nem, butli z gazami palnymi oraz pojemników z karbidem.

•

Butle napełnione gazem powinny by

przechowywane w pozycji pionowej.

•

Butle opró

nione z gazów nale

y układa

osobno w pozycji poziomej.

•

Składy butli powinny by

parterowe, ognioodporne, wyposa

one w pioru-

nochrony, wentylacj

oraz instalacj

elektryczn

wykonan

według norm

dla pomieszcze

niebezpiecznych ze wzgl

du na mo

liwo

ść

wybuchu.

•

W pobli

u składu butli nie wolno przechowywa

materiałów łatwopalnych

ani wykonywa

robót z zastosowaniem płomienia otwartego, jak roboty

kowalskie lub spawalnicze.

•

Odległo

ść

pomi

dzy składem butli a budynkami o przeznaczeniu publicz-

nym, jak szkoły, kina itp., powinna wynosi

powy

ej 100 m.

AW 16

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Bezpieczniki

Bezpieczniki słu

żą

do ochrony przed cofni

ciem si

płomienia.

wodny

suchy

1- zawór zwrotny

2- sito stalowe do rozpraszania strumienia gazu

3- kurek kontrolny

4- zbiornik bezpiecznika

5- dopływ gazu do stanowiska

6- wlew wody

7- rura dopływu gazu

8- kurek spustowy wody

9- konstrukcja chroni

ca bezpiecznik przed

uszkodzeniem w razie cofni

cia si

płomienia

10- zbiornik nadmiarowy wody

1- filtr siatkowy

2- zawór zwrotny

3- spiek porowaty wygaszaj

cy płomie

w razie

jego cofni

cia si

4- zawór z czujnikiem temperaturowym

odcinaj

cy przepływ gazu w chwili cofni

cia

płomienia

5- zawór bezpiecze

stwa

AW 17

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Reduktory

Reduktory słu

żą

do redukcji ci

nienia oraz podtrzymywania go w trakcie

spawania na stałym poziomie.

•

do tlenu

ruba stawidłowa

2- spr

ęż

yna główna

3- gniazdo zaworu redukcyjnego

4- grzybek zaworu redukcyjnego

5- ł

cznik z nakr

tkom

6- spr

ęż

yna dociskowa

7- zawór odcinaj

8- przepona

•

do acetylenu

1- jarzmo

2- klucz

UWAGA: Reduktory do acetylenu s

mocowane na zaworze za pomoc

jarzma, reduktory do tlenu za pomoc

kró

ca z gwintem pra-

wym, za

reduktory do innych gazów palnych - kró

z gwintem lewym.

AW 18

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Palniki

•

smoczkowy (in

ektorowy)

1-r

koje

ść

;

2-zawór acetylenowy;

3-zawór tlenowy;

4-przewód mieszankowy;

5-dysza płomieniowa;

6-nakr

tka ł

nasadk

i r

koje

ść

;

7-smoczek;

8-nasadki wymienne;

9-komora mieszankowa

z oznaczeniem numeru

nasadki.

•

bezin

ektorowy

1-dysza płomieniowa;

2-przewód mieszankowy;

3-komora mieszankowa;

4-zawory gazowe;

5-r

koje

ść

;

6-dopływ tlenu;

7-dopływ acetylenu.

AW 19

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

AW 20

Konstrukcja zł

czy do spawania gazowego

Zł

cza do spawania gazowego, w tym kształt i wymiary rowka, omawia

norma PN-EN ISO 9692-1, która przewiduje nast

puj

ce rodzaje spoin:

Spoina jednostronna czołowa:

•

brze

•

na I

•

na V

Spoina jednostronna pachwinowa:

•

w zł

czu teowym

•

w zł

czu nakładkowym

•

w zł

czu naro

nym

Spoina dwustronna pachwinowa:

•

w zł

czu naro

nym (z odst

pem)

•

w zł

czu naro

nym (bez odst

pu)

•

w zł

czu teowym

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie gazowe

Spawanie gazowe technik

„w lewo” (1)

Stosuje si

głównie do spawania blach o grubo

ci 1

4 mm.

Sposób poruszania si

palnika oraz spoiwa zale

y od pozycji przestrzennej

spawania. Podczas spawania w pozycji podolnej palnik przesuwa si

wzdłu

zł

cza równomiernie, bez ruchów zakosowych. Spoiwo wykonuje małe ruchy

posuwisto-zwrotne.

Zalety

Niedostatki

•

Gładka lub lekko łuskowata

powierzchnia

ciegu

•

Niski wkład energii

•

Spawanie blach o grubo

ci do 4 mm

•

e straty ciepła

•

Lekko przemieszczaj

ce si

z przodu

jeziorko

•

Utrudniona kontrola skuteczno

przetopienia grani

•

Niska efektywno

ść

ochronnego

działania kity

AW 21

I-złącze

Jeziorko

Pozycja spawacza

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Spawanie gazowe technik

„w lewo” (2)

Spawanie technik

w „lewo” bez dodawania spoiwa

Stosuje si

przy doczołowym spawaniu blach o grubo

ci do 2 mm, w przy-

padkach kiedy nie jest wymagana du

a wytrzymało

ść

poł

czenia,

np. w blacharstwie, przy wykonywaniu naczy

bezci

nieniowych, pojemników

oraz w przemy

le samochodowym. Spoina mo

e by

wykonana jako czoło-

wa na I lub brze

na.

- czołowa na I

- brze

AW 22

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Licencja DVS – Düsseldorf.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie gazowe

Spawanie gazowe technik

„w prawo”

Stosuje si

przy spawaniu blach o grubo

ci 4

12 mm.

Palnik przesuwa si

wzdłu

osi zł

cza równomiernie, bez

ruchów

zakosowych. Spoiwo wykonuje małe ruchy zakosowe pozostaj

c przez cały

czas w płynnym jeziorku.

Zalety

Niedostatki

•

Efektywne wykorzystanie energii

•

Gwarantowany przetop grani

•

Niska pr

dko

ść

chłodzenia

•

Lepsze działanie ochronne kity

•

Niezbyt równa, łuskowata

powierzchnia spoiny

•

Technika trudna do zastosowania przy

grubo

ciach blachy poni

ej 4 mm

AW 23

I-złącze

V-złącze

Jeziorko

Pozycja
spawacza

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

AW 24

Spoiwo do spawania gazowego

Spoiwo do spawania gazowego słu

y poprzez stapianie si

w płomieniu do

wypełnienia jeziorka spawalniczego metalem celem uzyskania poł

czenia.

Jako spoiwo do spawania gazowego stosuje si

drut w postaci pr

tów.

Normy dotycz

ce spoiw do spawania gazowego

PN-EN ISO 544

−

dotyczy warunków technicznych dostawy materiałów

dodatkowych do spawania, w tym wymiarów , tolerancji

i oznakowania pr

tów do spawania gazowego

PN-88/M-69420

−

dotyczy drutów litych do spawania i napawania

wszystkimi metodami, w tym spawania gazowego

PN-EN 12536

−

dotyczy klasyfikacji pr

tów do spawania gazowego

stali niestopowych i stali odpornych na pełzanie

Wymiary pr

tów do spawania gazowego wg PN-EN ISO 544.

rednica pr

ta, [mm]

Długo

ść

ta, [mm]

wymiar nominalny

tolerancja

wymiar

tolerancja

0,5

0,6

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

0,01

500

1000

2,4

2,5

2,8

3,0

3,2

4,0

5,0

6,0

8,0

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 25

KLASYFIKACJA SPOIW DO SPAWANIA GAZOWEGO

wg PN-EN 12536

Klasyfikacja pr

tów oparta jest tylko na ich składzie chemicznym:

t EN 12536 – O III

gdzie:

- symbol pr

ta stosowanego do spawania tlenowo-gazowego;

III

- symbol składu chemicznego pr

ta.

Symbol składu chemicznego pr

ta tworz

liczby rzymskie, którym

przyporz

dkowana jest okre

lona zawarto

ść

pierwiastków chemicznych.

Skład chemiczny, [%]

1) 2)

Symbol

C Si Mn P S Ni Mo Cr

O Z

dy inny uzgodniony skład chemiczny

O I

0,03-0,12 0,02-0,20 0,35-0,65

0,030

0,025

- - -

O II

0,03-0,20 0,05-0,25 0,50-1,20

0,025

- - -

O III

0,05-0,15 0,05-0,25 0,95-1,25

0,020 0,020

0,35-0,80

- -

O IV

0,08-0,15 0,10-0,25 0,90-1,20

0,020 0,020

- 0,45-0,65

O V

0,10-0,15 0,10-,025 0,80-1,20

0,020 0,020

- 0,45-0,65 0,80-1,20

O VI

0,03-0,10 0,10-0,25 0,40-0,70

0,020 0,020

- 0,90-1,20 2,00-2,20

Pojedyncze warto

ci w tablicy s

warto

ciami maksymalnymi.

li nie ustanowiono inaczej: Mo

≤

0,3%; Ni

≤

0,3%; Cr

≤

0,15%; V

≤

0,03%; Cu

≤

0,35%

(zawarto

ść

miedzi w stali i w powłoce miedzianej pr

ta).

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

AW 26

Spoiwo do spawania gazowego

Do spawania gazowego stali nale

y u

ywa

drutów o składzie

chemicznym takim samym lub zbli

onym do składu chemicznego materiału

podstawowego.

Skład chemiczny drutów do spawania gazowego stali

wg PN-88/69420

Lp.

Stal -

Stal na drut

Skład chemiczny drutu, [%]

normy

M69420

materiał

podsta-

wowy

rodzaj oznaczenie C Mn Si Cr Ni Mo

Inne

1 niesto-

powa

nisko-

glowa

SpG1

max

0,35

0,65

max

0,03

2 i

manga-

SpG2

0,1

0,8

max

3 drobno-

ziarnista

nowa SpG2J

1,2

0,1

0,3

max

0,20

0,30

Al0,02

0,05

4 SpG4

max

0,12

1,7

2,1

max

0,08

nisko-

glowa

Mn-Ni

SpG1N1 max

0,1

0,3

0,6

max

0,03

1,2

1,5

27 przezna-

czona

nisko-

glowa

SpG1H1M

0,8

1,20

0,4

0,70

29 do

pracy

Mn-Cr-Mo SpG1H2M1

0,4

0,80

0,1

2,0

2,50

max

0,9

1,20

31 podwy

szonych

SpG1H5M

max

0,12

0,30

4,0

6,00

0,30

0,4

36 tempera-

turach

nisko-

glowa

Cr-Mo-V

SpG1H1MF 0,4

0,70

0,8

1,10

0,70

0,2

0,3

44 30HGSA

rednio-

glowa

Mn-Si-Mo

Sp20G1H1M

0,15

0,22

0,4

0,70

0,12

0,35

0,8

1,10

max

0,30

0,15

0,30

46 wysoko-

stopowa

wysoko-

chromowa

Sp08GH14S max

0,08

0,3

0,70

0,3

0,70

max

48 chromowa

Sp15GH25ST

max

0,15

0,4

0,80

0,7

1,00

0,60 Ti

0,5

1,00

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

Oznaczenie drutów do spawania i napawania stali
wg PN-88/M-69420 (1)

Przykład:

T STALOWY Sp20G1H1M - 4 - pm

T STALOWY

- rodzaj wyrobu;

Sp20G1H1M

- gatunek stali na drut lub pr

rednica drutu lub pr

ta;

- odmiana drutu lub pr

ta.

Rodzaj wyrobu

Rodzaj wyrobu mo

e by

okre

lony wyrazami „DRUT STALOWY” lub

„PR

T STALOWY”

AW 27

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Oznaczenie drutów do spawania i napawania stali

wg PN-88/M-69420 (2)

Gatunek stali na drut lub pr

−

symbol gatunku stali na drut lub pr

−

symbol okre

laj

cy maksymalna zawarto

ść

gla w setnych

ęś

ciach procentu;

⎬⎬⎬⎬

−

symbol składnika stopowego i jego zawarto

ść

w procentach.

UWAGI:

1. Cyfry znajduj

ce si

za literowymi symbolami składników stopowych

okre

laj

zawarto

ść

danego składnika stopowego w procentach, gdy jego

zawarto

ść

przekracza 1%. Pomini

cie cyfr oznacza zawarto

ść

pierwiastka

nie przekraczaj

1%.

2. Dla stali wysokostopowych zawarto

ść

manganu oznacza si

cyfr

odpowiadaj

jego

redniej zawarto

ci, a dla stali niskow

glowych

i niskostopowych cyfr

dwukrotnie wi

ksz

od zawarto

redniej.

Przykład:

SpG1

- stal niestopowa o zawarto

ci ok. 0,5% Mn.

Sp08GH14S - stal wysokostopowa o zawarto

ci nie wi

cej ni

1% Mn.

AW 28

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Oznaczenie drutów do spawania i napawania stali
wg PN-88/M-69420 (4)

rednica drutu lub pr

rednica drutu lub pr

ta okre

la si

według normy PN-EN ISO 544

i mo

e by

(0,6

÷÷÷÷

6,0) mm.

Odmiana drutu lub pr

W zale

ci od stanu powierzchni drutu lub pr

ta rozró

nia si

drut lub

t z powłok

miedzian

;

chromow

;

niklow

;

- z br

zu;

bielone

- nie pokryte warstw

bielone;

brak symbolu - nie pokryte warstw

metalu.

AW 30

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 31

Oznakowanie pr

tów do spawania gazowego wg

PN-EN ISO 544

Oznakowanie pr

tów na wyrobie

dy pr

t do spawania gazowego powinien wg PN-EN ISO 544 by

trwale

oznaczony przez producenta lub dostawc

, w sposób umo

liwiaj

cy jedno-

znaczn

identyfikacj

rodzaju wyrobu.

Oznakowanie na opakowaniu

Na zewn

trznej stronie ka

dego opakowania producent powinien wykaza

•

nazw

producenta lub dostawcy;

•

nazw

handlow

;

•

oznaczenie zgodnie z odpowiedni

norm

;

•

wymiary;

•

numer partii wyrobu, wytopu lub serii;

•

ilo

ść

sztuk lub ci

ęż

ar netto;

•

dopuszczenia, je

li dotyczy;

•

ostrze

enia dotycz

ce zdrowia i bezpiecze

stwa, je

li s

wymagane.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Warunki magazynowania pr

tów do spawania

gazowego

1. Pr

ty do spawania gazowego nale

y przechowywa

w suchym po-

mieszczeniu w nienaruszonym opakowaniu fabrycznym.

2. Je

eli opakowanie fabryczne zostało podczas transportu lub w wyniku

ęś

ciowego zu

ycia naruszone, to przed dalszym magazynowaniem

uszkodzone opakowanie nale

y odpowiednio zabezpieczy

przed za-

wilgoceniem pr

tów lub przedostaniem si

innych zanieczyszcze

AW 32

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 37

Lanca tlenowa

Lanca tlenowa u

ywana jest do przepalania grubych płyt i bloków stalowych,

staliwnych i

eliwnych przeznaczonych na złom, jak równie

do wytapiania

otworów w blokach stalowych, w piecach hutniczych (otwory spustowe)

i w betonie.

Lanc

tlenow

stosuje si

wtedy, gdy dokładno

ść

wymiarowa ci

cia lub

przebijania nie jest wymagana.

Schemat stanowiska do ci

cia lanc

tlenow

1 - płyta stalowa lub

elbetonowa

4 - reduktor centralny

2 - lanca : rurka stalowa o

rednicy

5 - zbieracz butli do tlenu (min. 10

12) mm i długo

ci (2

5) m

butli)

3 - w

ąż

tlenowy

6 - lance do wymiany

W celu zapalenia lancy nale

y jej wylot podgrza

do temperatury czerwone-

aru, najlepiej osobnym palnikiem spawalniczym, a nast

pnie otworzy

zawór na uchwycie lancy.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

łobienie gazowe

łobienie za pomoc

tlenu stosuje si

przy wycinaniu wad lub usuwaniu zb

nego materiału we wlewkach i półwyrobach hutniczych, jak równie

do przy-

gotowania zł

czy do spawania lub usuwania wad w poł

czeniach spawanych.

Zasada procesu

łobienia

Proces

łobienia polega na nagrzaniu materiału do odpowiednio wysokiej

temperatury i wypaleniu metalu po otwarciu strumienia tlenu tn

cego.

Zalety

łobienia płomieniowego

•

palnik taki jak przy ci

ciu;

•

brak promieniowania ultrafioletowego oraz o

lepiaj

cej emisji

wiatła, jak

przy

łobieniu elektrogazowym;

•

mniejszy hałas oraz znacznie mniejsze zapylenie i emisja tlenku w

gla,

przy

łobieniu elektrogazowym;

•

nie wyst

puje ryzyko lokalnego wzrostu zawarto

ci w

gla w materiale.

AW 38

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 39

Skórowanie tlenem

Skórowanie tlenem stosuje si

przy usuwaniu niezgodno

ci powierzchnio-

wych lub naskórka wlewków stalowych w sposób warstwowy.

Proces skórowania jest podobny do procesu

łobienia tlenowego z t

lecz

ró

nic

e specjalna konstrukcja palnika powoduje wypłyni

cie tlenu

poprzez w

, podłu

szczelin

Budowa palnika do skórowania

1 - szczelina tlenu do skórowania

2 - wylot mieszanki palnej

Proces skórowania jest podobny do procesu żłobienia z tą różnicą, że

specjalna konstrukcja palnika powoduje wypłynięcie tlenu poprzez wąską,

podłużną szczelinę.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Opalanie płomieniowe (1)

Proces opalania nazywany równie

oczyszczaniem stosuje si

do usuwania

z powierzchni blach, kształtowników, zbiorników, kotłów, rur i innych kon-

strukcji stalowych rdzy, zgorzeliny, farby, lakieru, kamienia, betonu, oleju,

brudu i innych zanieczyszcze

. Proces ten mo

e by

równie

stosowany do

przygotowania powierzchni elementów do pierwszego malowania.

Przebieg procesu opalania

Proces opalania odbywa si

z wykorzystaniem płomienia utleniaj

cego

o du

ej koncentracji bez nadmiernego wnikania ciepła w gł

b materiału.

W zwi

zku z powy

szym oraz du

żą

dko

posuwu palnika, która wyno-

si (3

4,5) m/min, nie wyst

puj

adne odkształcenia materiału.

Palnik do opalania płomieniowego

AW 40

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 41

Opalanie płomieniowe (2)

Zalety opalania płomieniowego

•

a szybko

ść

;

•

brak konieczno

ci specjalnego przygotowania materiału;

•

prostota procesu;

•

brak ubytku czyszczonego materiału;

•

a skuteczno

ść

przy czyszczeniu podło

a betonowego (np. na hali pro-

dukcyjnej) - nast

puje wypalanie oleju na kilka centymetrów w gł

Powy

sze zalety sprawiaj

e opalanie płomieniowe w niektórych przypad-

kach mo

e by

bardziej korzystne, ni

piaskowanie, wysokoci

nieniowe

czyszczenie wodne, czy nawet szlifowanie.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

Nagrzewanie płomieniowe

Proces nagrzewania płomieniowego polega na podgrzaniu pewnego obsza-

ru elementu do okre

lonej temperatury.

Zastosowanie nagrzewania płomieniowego

Nagrzewanie płomieniowe stosuje si

do podgrzewania wst

pnego przed

spawaniem konstrukcji, jak równie

po zako

czeniu spawania w celu obni-

enia pr

dko

ci studzenia. Nagrzewanie stosuje si

tak

e przy obróbce pla-

stycznej na gor

co, do poł

cze

skurczowych (np. tulei na wałku), czy te

przy utwardzaniu powierzchniowym (hartowaniu powierzchniowym).

Przykłady:

•

nagrzewanie spoiny

•

hartowanie

AW 42

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 43

Prostowanie płomieniowe

Przy prostowaniu płomieniowym płomie

gazowy u

ywany jest do nagrze-

wania

le okre

lonych obszarów elementu do temperatury, w której ob-

szary te osi

stan plastyczno

ci. Miejsce nagrzania rozszerza si

, jed-

nak

e proces ten jest blokowany przez otaczaj

cy zimny metal. Powoduje

to powstanie sp

cze

. Podczas stygni

cia obszar, w którym powstały sp

czenia kurczy si

bardziej, ni

rozszerzył. Powoduje to wyprostowanie

zdeformowanego elementu.

UWAGI:

•

W trakcie prostowania płomieniowego bardzo wa

nym jest

przeprowadzenie nagrzewania miejscowego w bardzo szyb-
kim tempie, aby ograniczy

przechodzenie ciepła w s

siednie

obszary.

•

Studzenie nagrzanych obszarów mo

e odbywa

swobod-

nie w powietrzu, jak równie

w sposób przy

pieszony poprzez

zastosowanie spr

ęż

onego powietrza lub wody. Efekty prosto-

wania s

takie same, jednak przy studzeniu spr

ęż

onym po-

wietrzem lub wod

skraca si

czas przeprowadzenia całej

operacji.

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

1.2

AW 46

Przepisy BHP

Przepisy BHP uj

te s

•

Rozporz

dzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000r. w spra-

wie bezpiecze

stwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych (Dz.U.

nr 40, poz.470).

•

Rozporz

dzeniu Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia

z dnia 15 maja 1954r. w sprawie bezpiecze

stwa i higieny pracy przy

ytkowaniu butli z gazami spr

ęż

onymi, skroplonymi i rozpuszczonymi

pod ci

nieniem (Dz.U. nr 29, poz.115).

Niektóre wymagania ogólne przy spawaniu gazowym:

•

Spawanie i ci

cie metali powinno odbywa

w specjalnie na ten cel

przeznaczonym pomieszczeniu, za

na otwartej przestrzeni powinno

w miar

liwo

ci zabezpieczone przed opadami atmosferyczny-

mi.

•

Spawalnie powinny posiada

wentylacj

•

W pobli

u stanowiska powinno znajdowa

stale naczynie napełnio-

ne wod

słu

żą

do ochładzania palnika.

•

Przy prowadzeniu prac spawalniczych w pobli

u łatwopalnych przed-

miotów nale

y je zabezpieczy

, np. poprzez zasłoni

cie blach

•

Zabrania si

ywania strumienia czystego tlenu do przedmuchiwania

zbiorników i przewietrzania pomieszcze

Opracowanie Instytut Spawalnictwa - Gliwice.

Wszelkie prawa zastrze

żone. Powielanie lub rozpowszechnianie ca

ło

ści wzgl

ędnie

fragmentu w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób jest zabronione.

KURS MIĘDZYNARODOWEGO

INŻYNIERA / TECHNOLOGA / MISTRZA / INSTRUKTORA SPAWALNIKA

(IWE/IWT/IWS/IWP)

Spawanie tlenowo-gazowe i procesy pokrewne

1.2

Instytut

Spawalnictwa

w Gliwicach

AW 47

Wykaz literatury

1. Pałasz J.: Poradnik spawacza gazowego. WNT, Warszawa, 1996.
2. Mistur L.: Spawanie gazowe, elektryczne i w osłonach gazów ochronnych.

Wydawnictwo "KaBe", Krosno, 1999.

3. Mrowiec J.: Spawanie i cięcie gazowe. Materiały szkoleniowe Instytutu Spawalnictwa,

Gliwice, 1997.

4. Niagaj J., Winiowski A.: Materiały dodatkowe do spawania stali stosowanych na

konstrukcje spawane. Poradnik inżyniera. Spawalnictwo. Pod red. Jana Pilarczyka,
Tom 1, rozdział 11, WNT, Warszawa, 2003.

5. Niagaj J.: Spawanie gazowe. Poradnik inżyniera. Spawalnictwo. Pod red. Jana

Pilarczyka, Tom 2, rozdział 8.1, WNT, Warszawa, 2005.

6. PN-EN 12536:2002 Materiały dodatkowe do spawania - Pręty do spawania gazo-

wego stali niestopowych i stali odpornych na pełzanie - Klasyfikacja.

7. PN-EN ISO 1071:2005 Materiały dodatkowe do spawania - Elektrody otulone,

druty, pręty i druty proszkowe do spawania żeliwa - Klasyfikacja.

8. PN-EN ISO 544:2011 Materiały dodatkowe do spawania - Warunki techniczne

dostawy spoiw i topników - Typ wyrobu, wymiary, tolerancje i znakowanie.

9. PN-88/M-69420 Spawalnictwo. Druty lite do spawania i napawania stali.
10. PN-C-84905:1998 Gazy techniczne. Acetylen rozpuszczony.
11. PN-C-84908:1997 Gazy techniczne. Wodór sprężony.
12. PN-C-84910:1997 Gazy techniczne. Tlen sprężony.
13. PN-C-96008:1998 Przetwory naftowe. Gazy węglowodorowe. Gazy skroplone C3-C4.
14. PN-EN ISO 9692-1:2008 Spawanie i procesy pokrewne - Zalecenia dotyczące

przygotowania złączy - Część 1: Ręczne spawanie łukowe, spawanie łukowe elek-
trodą metalową w osłonie gazów, spawanie gazowe, spawanie metodą TIG i spa-
wanie wiązką stali.

15. PN-EN ISO 15609-2:2005 Specyfikacja i kwalifikowanie technologii spawania me-

tali - Instrukcja technologiczna spawania - Część 2: Spawanie gazowe.

16. PN-EN 1800:2006 Butle do gazów - Butle do acetylenu - Wymagania podstawo-

we, definicje i typy badań.

17. PN-EN ISO 14114:2001 Sprzęt do spawania gazowego - Zestawy butli acetyleno-

wych do spawania, cięcia i procesów pokrewnych - Wymagania ogólne.

18. PN-EN ISO 15615:2005 Sprzęt do spawania gazowego - Instalacje acetylenowe

do spawania, cięcia i procesów pokrewnych - Wymagania bezpieczeństwa doty-
czące urządzeń wysokociśnieniowych.

19. PN-EN ISO 10297:2009 Butle do gazów - Zawory do butli do gazów - Specyfika-

cja i badanie typu.

20. PN-EN 1089-3:2011 Butle do gazów - Znakowanie butli (z wyłączeniem LPG) -

Część 3: Kod barwny.