Wyk³ad nr 3

Kwasy alifatyczne:

• Kwas mrówkowy- najprostszy kwas organiczny, ma ostr¹, charakterystyczn¹ woñ ,w³aœciwoœci parz¹ce, ¿r¹ce i truj¹ce, jest w pokrzywie ,w mrówkach. W kosmetyce: w stê¿eniu 4% w roztworze alkoholu(spirytus mrówkowy) jako konserwant wód toaletowych i p³ynów do w³osów

• Kwas octowy- ciecz, ³atwo miesza siê z wod¹, najczêœciej u¿ywa siê do zobojêtniania myde³, stosowany w formie octów aromatycznych (roztwory w wodzie w stê¿eniu 3-10%) s¹ do nacierania, sk³adniki wód toaletowych i p³ukanek do w³osów.

ALDEHYDY:

• Alifatyczne

• Armatyczne

• Alifatyczno-aromatyczne

Powstaj¹ w reakcji utleniania alkoholi I-rzêdowych. Ni¿esz(alifatyczne) maj¹ nieprzyjemny zapach i nie wykorzystywane s¹ w kosmetyce. Odwrotnie aromatyczne- wykorzystywane w perfumerii.

Aldehydy alifatyczne:

• Formaldehyd- gaz, przykra woñ, ³atwo rozpuszcza siê w wodzie. 40% roztwór w wodzie to formalina(w wyniku utlenienia metanolu) .Stosowana jako œrodek dezynfekuj¹cy(1%). Jako ma³a cz¹stka jest bardzo rekatywna, ulega polimeryzacji do paraformaldehyd.

Paraformaldehyd to cia³o sta³e, dodatek do zasypek na potliwoœæ stóp.

Roztwór 0,5% formaliny u¿ywany jest w p³ynach przeciwpotowych; dzia³a œci¹gaj¹co i garbuj¹co.

Wy¿sze aldehydy alifatyczne(zwi¹zki stosowane w perfumerii):

-aldehyd kaprylowy -owocowy zapach

-aldehyd pelargonowy- zapach ró¿any

-aldehyd laurynowy- zapach fio³ka, gardenii, tuberozy

Z ni¿szych ma zastosowanie tylko formalina (aldehyd mrówkowy)

Aldehydy aromatyczne:

• Aldehyd benzoesowy: ciecz, otrzymywany w wyniku utleniania alkoholu benzoesowego. Do produkcji substancji zapachowych, sam pachnie jak migda³.

• Aldehyd any¿owy: zapach any¿ku, powstaje w wyniku (?) substancji chemicznej o nazwie anetal (albo anetol), wystêpuje te¿ w nasionkach any¿owych. Aldehyd any¿owy nie pachnie any¿kiem. Ma zapach g³ogu, u¿ywany w ró¿nych kompozycjach kwasowych, do produkcji aromatyzowanych pudrów.

• Wanilina: uzyskiwana ze str¹ków storczyka wanilii. Mo¿e byæ te¿ uzyskiwany syntetycznie. U¿ywana do aromatyzowania pudrów, szminek ,kredek.

• Aldehyd cynamonowy: zapach cynamonu, dodatek do kremów, emulsji.

• Aldehyd fenylo-octowy: mieszany, zapach hiacyntu (perfumeria).

KETONY-otrzymywane przez utlenianie alkoholi II rzêdowych :

• Aceton-w zmywaczach. Ciecz, miesza siê z wod¹, ³atwopalny, rozpuszczalnik dla t³uszczy, olei, ¿ywic ,wosku. Lakiery i emalie do zapnokci, zmywacze. Na skórê i p³ytkê paznokcia dzia³a silnie wysuszaj¹co, tak¿e odt³uszczaj¹co. Mo¿e podra¿niaæ. Dodaje siê octan etylu, ¿eby to zmniejszyæ.

Acetol to nie aceton. S¹ to po³¹czenia alkoholi i aldehydów. Wystêpuj¹ w przyrodzie, intensywny zapach, kompozycja zapachowa, perfumerie.

ETERY:

• Etylowy: stosowany do narkozy, bardzo toksyczny dla w¹troby

• Dietylowy :u¿ywany do ekstrakcji barwników

• Difenylowy: ma charakterystyczny zapach ró¿y, geranium ;do produkcji tanich myde³ i tanich pudrów

• Eter metylowy betanaftolu: nazywany nerolin¹; zapach pomarañczy, tani chemicznie; tanie myd³a,pudry,zasypki.

POLIETYLENOGLIKOLE

W zale¿noœci od iloœci cz¹steczek(stopnia polimeryzowania) mamy postaæ gêstego p³yny, mazistej masy, substancji woskowej. Bezbarwny, s³odkawy, nietoksyczny, nie dra¿ni skóry, b³on œluzowych, u¿ywany jako substytut gliceryny czyli jako œrodek nawil¿aj¹cy, jako emulgator, niski ciê¿ar cz¹steczkowy, jest higroskopijny; stanowi dodatek do past do zêbów(pasta nei wysycha po odkrêceniu); o wiêkszym ciê¿arze cz¹steczki s¹ pod³o¿em maœci, produkcji kredek, szamponów, kremów, lotionów, zmywaczy, p³ynów do trwa³ej ondulacji, poprawiaj¹ konsystencjê danego preparatu.

Estry (pochodne kwasowe)

R-COOR1

-najczêœciej s¹ cieczami, ale czasami wystêpuj¹ w postaci cia³ sta³ych

1. Estry wyzszych kwasow tluszczowych i gliceryny (glicerydy)

Razem z kwasami :

-monoglicerydy

Sk³adnik fazy t³uszczowej lekkich kremów, super siê wch³aniaj¹ , dzia³aja nawil¿aj¹co i zmiêkczaj¹co na naskórek

-diglicerydy

-triglicerydy (t³uszcze)

• Mirystynian izopropylu

Ester izopropylu i kwasu mirystynowego, ciecz nierozp. W wodzie , rozp. W alkoholu, u¿ywany jako rozpuszczalnika do kompozycji zapachowych do t³. , wosków i innych substancji czynnych . Bardzo dobrze wchlania siê wg lab naskorka, przyspiesza wchlanianie t³. I innycg subst. Czynnych

Zastosowanie: p³yny od¿ywcze, emulsje do demakija¿u, kremy nawil¿aj¹ce, mleczka, preparaty plazowe, olejki k¹pielowe,

• Palmitynian izopropylu

Ciecz, nierozp. W wodzie i glicerynie, rozpuszczalna w alkoholach, bardzo dobrze wch³ania siê w skórê, przyspiesza wch³anianie innych subst od¿ywczych

Zastosowanie : kremy, p³yny, emulsje do demakija¿u; w kosmetykach kolorowych jako plastyfikator

• Stearynian izopropylu

Cia³o woskowate, nierozpuszczalne w wodzie i glicerynie , miesza siê z alkoholami, olejami roœlinnymi, t³. Zwierzêcymi i woskami. Doskonale siê wchlania

Zastosowanie : kredki do warg, lepiszcza woskowe w kosmetykach do demakija¿u

• Laurynian izopropylu

(jak stearynian izopropylu)

• Adypinian izopropylu

Ciecz, nierozp. W wodzie i glicerynie, doskonale wchlania siê w skórê; stosowany do rozpuszczania substancji czynnych, ulatwia wch³anianie innych subst.

Zastosowanie: kremy nawil¿aj¹ce, emulsje do demakija¿u,