4.Charakterystyka rodzajów ćwiczeń ortograficznych (przepisywanie, pisanie z pamięci, pisanie ze słuchu). (ćw 3 z 10.03.2009)

Rodzaje ćwiczeń ortograficznych:

• Przepisywanie- najprostsza forma ćwiczeń w pisaniu. Polega na na odtwarzaniu tekstu podanego jako wzór. Ma na celu połączenie czynności ruchowej z pamięcią wzrokową. Uczeń zapamiętuje obraz graficzny wyrazu jako całość a następnie reprodukuje go w poprawnej postaci.

• Pisanie z pamięci- to pośrednie forma między przepisywaniem i pisaniem ze słuchu. Polega na zapamiętywaniu obrazu graficznego pojedynczego wyrazu lub zdania, które powstają w trakcie pisania z pamięci (wzrokowe, słuchowe i ruchowe) rozwijają spostrzegawczość, uwagę, oraz świadomość ortograficzną.

• Pisanie ze słuchu- czyli dyktando- to ćwiczenie, które ma na celu usłyszenie słowa mówionego przez nauczyciela, następnie rozłożenie go na dźwięki i przyporządkowaniu odpowiednich znaków graficznych, a następnie zapisanie go. W procesie nauczania ortografii występują następujące rodzaje dyktand:

- dyktando wprowadzające- może zawierać tylko jeden rodzaj trudności ortograficznych; pisownia pozostałych wyrazów powinna być przez uczniów opanowana

-dyktando utrwalające- czyli wdrażające, służy do utrwalenia materiału ortograficznego, uprzednio wprowadzonego; może obejmować jedną lub kilka reguł ortograficznych

- dyktando sprawdzające- może obejmować tylko ten materiał ortograficzny, który został uprzednio opracowany drogą równorzędnych ćwiczeń

Klasa I - około 4 zdania lub pojedyncze zdania

Klasa II - około 7 zdań

Klasa III - ponad 10 zdań

5.Proszę przedstawić założenia i tok postępowania przy pisaniu ze słuchu. (Internet i trochę też ćw.3)

Pisanie ze słuchu polega na pisaniu pod dyktando. Jest to ćwiczenie kształcące. Ma na celu usłyszenie słowa mówionego przez nauczyciela, następnie rozłożenie go na dźwięki i przyporządkowaniu odpowiednich znaków graficznych, a następnie zapisanie go. Napisanie dyktowanych wyrazów i zdań bez możliwości korzystania ze zworu.

Tok postępowania:

1. należy zacząć od pisania ze słuchu sylab, następnie wyrazów i w końcu zdań

2. ćwiczenia ze słuchu powinny występować po ćwiczeniach w pisaniu i w pamięci, które przeprowadzamy wcześniej

3. nie wprowadzać zbyt wcześnie wyrazów, których pisownia nie jest zgodna z brzmieniem

4. można wprowadzić pisanie selektywne, np. dzieci piszą tylko najprostsze elementy wyrazu, zaznaczając pozostałe np. kreską lub dzieci piszą tylko wyrazy jednosylabowe

Dyktując dzieciom dyktando należy:

• zapoznać uczniów z całym tekstem tak, aby pisząc wyrazy i zdania rozumieli sens całości

• dyktować wolno, wymawiając wyrazy starannie, ale naturalnie

• nieznacznie akcentować sylaby

• nie ograniczać się do jednorazowych powtórzeń

6.Proszę przedstawić założenia i tok postępowania przy pisaniu z pamięci. (Internet i trochę też ćw.3)

Pisanie z pamięci kształci pamięć wzrokową, spostrzegawczość, świadomość. Wyrabia nawyk ortograficznego pisania.

Warunkiem skuteczności tej formy ćwiczeń jest wyuczenie dzieci dokładnej obserwacji ortogramu i dokonaniu korekty.

W przygotowaniu dzieci do pisania z pamięci ważną rolę odgrywają następujące czynności:

• Wyraźne, zgodne z wymową odczytywanie całego zdania lub tekstu

• Analiza gramatyczna i ortograficzna tekstu- podział na zdania

• Zwrócenie uwagi na trudne elementy

• Ponowne odczytanie tekstu

• Podział na cząstki ułatwiający zapamiętanie

• Zasłonięcie tekstu z wyjątkiem pierwszej cząstki i jej obserwacja

• Zasłonięcie pierwszej cząstki i pisanie jej z pamięci

• Odsłonięcie pierwszej cząstki, sprawdzenie zapisu

• Dokonanie poprawek

Tak samo postępujemy z dalszymi cząstkami zdania lub tekstu.

Ćwiczenia należy zacząć od pisania z pamięci sylab i wyrazów, zwiększając stopniowo zakres materiału i stosować je równolegle z ćwiczeniami w przepisywaniu jako ćwiczenia utrwalające.