Reakcje charakterystyczne kationów I grupy analitycznej wg Freseniusa

kation Ag⁺

Położenie srebra w szeregu napięciowym: ... H Bi Cu Ag Hg ....

Roztwarzanie srebra metalicznego:

3Ag⁰ + NO₃^- + 4H⁺ → 3Ag⁺ + NO + 2H₂O

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1) Ag⁺ + Cl^- → AgCl

AgCl + 2NH₃·H₂O → [Ag(NH₃)₂]⁺ + Cl^- + 2H₂O

[Ag(NH₃)₂]⁺ + Cl^- +2H⁺ → AgCl + 2NH₄⁺

2) 2Ag⁺ + 2OH^- → Ag₂O + H₂O

3) 2Ag⁺ + 2NH₃·H₂O → Ag₂O + 2NH₄⁺

Ag₂O + 4NH₃·H₂O → 2[Ag(NH₃)₂]⁺ + 2OH^- + 3H₂O

4) Ag⁺ + I^- → AgI

AgI + I^- → bez zmian

5) 2Ag⁺ + H₂S →Ag₂S + 2H⁺

6) 2Ag⁺ + CrO₄^2- → Ag₂CrO₄

Ag₂CrO₄ + 4NH₃·H₂O → 2[Ag(NH₃)₂]⁺ + CrO₄^2- + 4H₂O

7) 2Ag⁺ + Zn⁰ → 2Ag⁰ + Zn²⁺ (podobnie z Fe⁰, Cu⁰)

Reakcje charakterystyczne kationów I grupy analitycznej wg Freseniusa

kation Hg₂²⁺

Położenie rtęci w szeregu napięciowym: … H Cu Hg Pt …

Roztwarzanie rtęci metalicznej:

3Hg⁰ + 2NO₃^- + 8H⁺ → 3Hg²⁺ + 2NO + 4H₂O

Hg⁰ + Hg(NO₃)₂ ↔ Hg₂(NO₃)₂

Hg⁰ + Hg²⁺ ↔ Hg₂²⁺

6Hg⁰ + 2NO₃^- + 8H⁺ → 3Hg₂²⁺ + 2NO + 4H₂O

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1) Hg₂²⁺ + 2Cl^- → Hg₂Cl₂

Hg₂Cl₂ + 2NH₃·H₂O → [HgNH₂]Cl + Hg⁰ + NH₄⁺ + Cl^- + 2H₂O

2) Hg₂²⁺ + 2OH^- → HgO + Hg⁰ + H₂O (może pojawić się osad soli zasadowej o barwie białej)

3) Hg₂²⁺ + 5NH₃·H₂O → [Hg₂N]OH + Hg⁰+ 4NH₄⁺ + 4H₂O

4) Hg₂²⁺ + 2I^- → Hg₂I₂

Hg₂I₂ + 2I^- → Hg⁰ + [HgI₄]^2-

5) Hg₂²⁺ + H₂S → Hg₂S + 2H⁺ → HgS + Hg

6) Hg₂²⁺ + CrO₄^2- → Hg₂CrO₄

7) Hg₂²⁺ + Cu⁰ → 2Hg⁰ + Cu²⁺ (próba na lustro rtęciowe - dają ją też jony Hg²⁺)

8) Hg₂²⁺ + SO₄^2- → Hg₂SO₄

9) Hg₂²⁺ + Sn²⁺ → 2Hg⁰ + Sn⁴⁺

Hg₂Cl₂ + Sn²⁺ → 2Hg⁰ + Sn⁴⁺ + 2Cl^-

Reakcje charakterystyczne kationów I grupy analitycznej wg Freseniusa

kation Pb²⁺

Położenie ołowiu w szeregu napięciowym: ... Ni Sn Pb H Bi ...

Roztwarzanie ołowiu metalicznego:

Pb⁰ + 2HCl_rozc. → PbCl₂ + H₂ (tylko na powierzchni metalu)

Pb⁰ + 4HCl_stęż. → H₂[PbCl₄] + H₂ ↔ 2H⁺ + [PbCl₄]^2-

6Pb⁰ + 2NO₃^- + 8H⁺ → 3Pb²⁺ + 2NO + 4H₂O

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1) Pb²⁺ + 2Cl^- → PbCl₂

PbCl₂ → Pb²⁺ + 2Cl^- (temp., H₂O)

2) Pb²⁺ + 2OH^- → Pb(OH)₂

Pb(OH)₂ + 2OH^- → [Pb(OH)₄]^2-

Pb(OH)₂ + 2OH^- → PbO₂^2- + 2H₂O

3) Pb²⁺ + 2NH₃·H₂O → Pb(OH)₂ + 2NH₄⁺

Pb(OH)₂ + NH₃·H₂O → bez zmian

4) Pb²⁺ + 2I^- → PbI₂

PbI₂ + 2I^- → [PbI₄]^2-

5) Pb²⁺ + H₂S → PbS + 2H⁺ (przy dużym stężeniu HCl stosowanego do zakwaszania środowiska może powstać sól mieszana o barwie czerwonej)

6) Pb²⁺ + SO₄^2- → PbSO₄

PbSO₄ + H₂SO_{4 stęż..} → Pb(HSO₄)₂ → Pb²⁺ + 2HSO₄^-

7) Pb²⁺ + CrO₄^2- → PbCrO₄ (rozp. w HNO₃ i alkaliach)

PbCrO₄ + 4OH^- → [Pb(OH)₄]^2- + CrO₄^2-

2PbCrO₄ + 4H⁺ → 2Pb²⁺ + H₂Cr₂O₇ + H₂O

8) Pb²⁺ + Fe⁰ → b.z.

3