RYS HISTORYCZNY

• Starożytność - wynik starzenia się ustroju

• 1835 r. Lobstein - wprowadzenie pojęcia stwardnienie tętnic

• Początek XX wieku - odróżnienie starczego stwardnienia tętnic od zmian miażdżycowych (badania Arniczkowa i Chałatowa)

MIAŻDŻYCA

Proces chorobowy rozwija się w błonie wewnętrznej tętnic (intima):

• Zaburzenie krążenia krwi

• Stopniowe zwężanie światła tętnicy

• Utrudnienie przepływu krwi (uszkodzenie narządów)

• Całkowite zamknięcie światła naczyń, zatrzymanie dopływu krwi, obumarcie komórek w miejscu niedokrwionym

ŚCIANA TĘTNICY

1. Tkanka łączna

2. Warstwa mięśni gładkich i elastycznej tkanki łącznej

3. Warstwa komórek śródbłonka naczyniowego

• Miażdżyca tętnic wieńcowych

• Miażdżyca tętnic mózgowych

• Miażdżyca tętnic obwodowych

• Miażdżyca tętnic nerkowych

• Miażdżyca aorty

CZYNNIKI RYZYKA

• Zaburzenie przemiany lipidowej (obniżony poziom HDL, podwyższony LDL i VLDL oraz cholesterolu ogółem)

• Podwyższony poziom glukozy (cukrzyca)

• Nadciśnienie tętnicze

• Predyspozycje genetyczne

• Czynniki środowiskowe (żywienie)

• Wirusowe i bakteryjne czynniki zakaźne: Chlamydia pneumonae, Helicobacter pylori, HSV, CMV

POWSTAWANIE ZMIAN MIAŻDŻYCOWYCH

• Uszkodzenie śródbłonka:

tlenek węgla, toksyny bakteryjne, wirusy, czynniki wewnątrz ustrojowe: angiotensyna II, katecholaminy, serotonina, bradykinina, kompleksy antygen-przeciwciało, lipoproteiny (LDL, VLDL), homocysteina, niedotlenienie krwi (palenie papierosów)

• Zaburzenie przepływu krwi

• Aktywacja trombocytów

• Gromadzenie komórek układu odpornościowego: monocyty, granulocyty, limfocyty

5. Migracja monocytów do głębszych warstw

6. Komórki piankowe

7. Nacieczenia tłuszczowe

• Wydzielenie MEDIATORÓW ZAPALNYCH przez komórki piankowe i inne komórki układu odpornościowego

• Pobudzenie komórek mięśni gładkich

10. Powstanie blaszki miażdżycowej

• BLASZKI MIAŻDŻYCOWE

SKŁAD BLASZKI MIAŻDŻYCOWEJ

RDZEŃ

• Kryształy cholesterolu, estry cholesterolu i wapnia, pozostałości komórek, nacieczeń lipidowych, glikozoaminoglikany np. siarczan dermatanu

WŁÓKNISTA POKRYWA

• Miocyty, makrofagi, komórki piankowe, kolagen