Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Rok studiów I

Wydział inżynierii Środowiska i Geodezji Grupa 7

Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki Wodnej

ĆWICZENIE NR 4

Temat: Mineralogia i petrografia

Rok akademicki 2010/2011 Olga Martiszek

Skała- zespół minerałów o naturalnej genezie powstających w wyniku procesów geologicznych.

-jedno mineralne (mono minerały)

-wielominutowe (polimeryzowały)

Geneza pochodzenia:

1. magmowe- zastygnięcie stopu krzemianu zwanego magmą w głębi (głębinowe i plutoniczne)

lub lawą wewnątrz- skały wulkaniczne i skały pośrednie tzw. żyłowe(duże minerały)

2. osadowe- powstałe w wyniku nagromadzenia się elementów mineralnych i organicznych w postaci osadu na powierzchni skorupy.

-Produkowanych poprzez wietrzenie skał starszych

-produkowanych poprzez działalność mikroorganizmów

-produkowanych poprzez wytrącanie się pierwiastków z roztworów wodnych

3. metamorficzne- powstające przez przeobrażenia skał starszych w wyniku czynników wewnątrz skorupy ziemskiej.

Skały MAGMOWE magma najczęściej w wyniku przetopienia skał. Energia do tego procesu pochodzi z :

• rozpadu pierwiastków promieniotwórczych

• wskutek tarcia kompleksów skalnych podczas przesuwania się względem siebie skał (lustro tektoniczne)

• ciepło pierwotne- wzrost temperatury 33m - 10 stopni Celsjusza- stopni
  geotermiczny

skład chemiczny magmy: w większości przypadków stop glinokrzemianu

1. kwaśne większe niż 65% SiO2 (kwarc)

2. obojętne 52-65% SiO2

3. zasadowe 45-52% SiO2

4. ultrazasadowe mniej niż 45% SiO2

im dalej od źródła ciepła tym stopień geotermiczny mniejszy

Budowa wewnętrzna skał magmowych- sposób wykształcenia i rozmieszczenie składników w skale zależy od składu warunków fizycznych i ich zmian podczas krzepnięcia magmy (krystalizacji). Budowę opisujemy strukturą i teksturą.

- struktura -sposób wykształcenia składników skały zależy od warunków i szybkości krystalizacji magmy w mniejszych stopniu od jej składników

- tekstura- sposób ułożenia i rozmieszczenia składników skały tzn. uporządkowania składników skały i stopnia wypełnienia przez nie przestrzeni w skale

• czas krystalizacji

PODZIAŁ SKAŁ ZE WZGLĘDU NA STOPIŃ KRYSTALIZAJI

• pełno krystaliczne (holokrystaliczne) wszystkie składniki skały są wykrystalizowane sprzyjające warunki krystalizacji

• częściowokrysliczne (hipokrystaliczne) część szkliwo, część kryształ, zmienne warunki krystalizacji występują głównie w skałach wulkanicznych rzadziej żyłowych

• niekrystaliczne (hialinowe, szkiliste) skały składające się ze szkliwa powstają w wyniku gwałtownego stygnięcia stopu krzemianowego występują tylko w skałach wylewnych możliwa petryfikacja- odszklenie

PODZIAŁ SKAŁ ZE WZGLĘDU NA WZAJEMNE RELACJE

• skały równo krystaliczne- skały głębinowe

• skały porfirowe- skały głębinowe

• skały porfirowe- skały wylewne

PODZIAŁ TEKSTURY WDŁUG SPOSOBU UPOŻĄDKOWANIA SKŁADNIKÓW:

• bezładna- składniki rozmieszczone przypadkowo brak prawidłowości wskazuje na równomierny przebieg krystalizacji- skały głębinowe

• kierunkowa- pewna prawidłowość w wyniku krzepnięcia magmy , różnych czynników początkujących np. ciśnienia kierunkowego, płynięcie magmy

PODZIAŁ TEKSTUR WEDŁUG SPOSOBU WYPEŁNIENIA PRZESTRZENI

• zbita- bark wolnych miejsc( próżni) charakterystyczna dla skał plutonicznych, żyłowych, wull, głębinowa

• porowata- występują wolne przestrzenie (pęcherzyki gazowe) zależny od kryształu

-pęcherzykowate- pory kuliste lub elipsoidalne jeżeli pęcherzyki wypełniają wyraźnie tekstura migdałocowa

-miarolityczne- pory ograniczone ścianami kryształów (kanciaste)

SKAŁY OSADOWE

nagromadzenie osadu na powierzchni sedymentacji gromadzenie się lub rozdzielanie

-produkcja wietrzelin skał starszych

-szczątki organiczne

-materiał piroklastyczny

-związki chemiczne wytrącone z roztworów

sedymentacja może być poprzedzona przez transport, po osadzeniu materiał podlega diagenezie

-złożone procesy fizyko- chemiczne przejście osadu luźnego w zwięzłą skałę (plastyfikacje),

• w diagenezie komacja dehydratacja rekrystalizacja krystalizacja.

Miąższość- odległość między stropem a spągiem warstwy.