Wytyczne
w sprawie praktyki pedagogicznej studentów
Instytutu Filologii Angielskiej
1. Ogólne uwagi o praktyce.
Studenci rozpoczynają praktykę pedagogiczną po uzyskaniu zaliczenia zajęć z metodyki
nauczania języka angielskiego czyli po zaliczeniu połowy zajęć przewidzianych planem
studiów. Posiadają więc odpowiednie przygotowanie teoretyczne, praktyczno-językowe
i praktyczno-metodyczne.
Sekcja Kształcenia Praktycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego prosi Panią/Pana o otoczenie
opieką skierowanych do Waszej Szkoły studentów, o ukierunkowanie ich pracy w czasie praktyki, a takŜe pomoc w przygotowaniu prowadzonych przez nich lekcji języka angielskiego, zgodnie
z wymogami współczesnej dydaktyki języków obcych i swoim doświadczeniem pedagogicznym.
Przyjęcie przez Panią/Pana funkcji opiekuna studenckich praktyk zobowiązuje do pełnej realizacji
celów i zadań praktyk, przedstawionych w niniejszych wytycznych, do okazania, troski i koleŜeńskiej
pomocy przyszłym nauczycielom anglistom.
Cele praktyki pedagogicznej wynikają z potrzeby przygotowania wysoko kwalifikowanych
nauczycieli języka angielskiego i są one następujące:
1. Zaznajomienie studentów z całokształtem pracy szkoły, z planowaniem, przygotowaniem,
organizacją i prowadzeniem zajęć dydaktyczno-wychowawczych.
2. Zapoznanie z organizacją, wyposaŜeniem i wykorzystaniem klaso-pracowni języka
angielskiego.
3. Zapoznanie z całokształtem zadań, ich treścią i formami pracy opiekuna jako nauczyciela i wychowawcy w klasie.
4. Zdobycie wiadomości o pracy nauczyciela w środowisku.
5. Zapoznanie z róŜnymi typami i wzorcami lekcji języka angielskiego prowadzonymi przez
opiekuna i analizowanymi z jego udziałem.
6. Zaobserwowanie podczas hospitacji lekcji u nauczyciela - opiekuna jak praktycznie
realizować zasady metodyczne, poznane na wykładach i ćwiczeniach oraz w trakcie
studiowania zaleconej literatury teoretycznej z zakresu dydaktyki języka obcego.
7. Nabycie odpowiedniej wprawy i umiejętności planowania, przygotowania i przekazywania
wiedzy oraz kształtowania nawyków i umiejętności językowych uczniów, zgodnie
z wymogami naukowej organizacji lekcji języka angielskiego w trakcie prowadzenia
samodzielnych lekcji.
1
8. Zdobycie wiadomości i umiejętności w zakresie organizacji oraz prowadzenia pracy wychowawczej w klasie.
Przygotowanie do praktyki powinno objąć:
1. Dokładne poznanie materiału programowego z języka angielskiego, przewidzianego do
opracowania w czasie praktyki.
2. Zaznajomienie z odpowiednimi działami podręczników szkolnych.
3. Przemyślenie metod pracy oraz moŜliwości uŜycia pomocy szkolnych do realizacji programu.
4. Przestudiowanie rozkładów materiałów nauczania z języka angielskiego w szkole objętej
praktyką.
5. Zaznajomienie studenta z planami wychowawczymi tejŜe szkoły.
Zakres praktyki:
Podczas odbywania praktyki pedagogicznej student/-ka hospituje i prowadzi lekcje i zajęcia
pozalekcyjne, pełni częściowo obowiązki wychowawcy klasy, poprawia zeszyty uczniowskie,
przygotowuje pomoce naukowe, bierze udział w organizacji zajęć świetlicowych, imprez szkolnych i wycieczek, zajęć w bibliotece szkolnej, prowadzi zajęcia w kółkach zainteresowań, bierze udział w
pracy prowadzonej przez nauczycieli szkoły.
Praktykanci biorą udział we wszystkich zajęciach prowadzonych przez opiekuna praktyki
(z języka angielskiego oraz innych, wynikających z obowiązków opiekuna w danej szkole).
Studenci studiów stacjonarnych i niestacjonarnych I stopnia odbywają łącznie 150 godzin praktyki pedagogicznej, po 75 godzin po roku I i po roku II.
W okresie praktyki studenci hospitują 35 lekcji oraz przeprowadzają samodzielnie 40 lekcji języka angielskiego u opiekuna oraz ewentualnie innego nauczyciela w szkole (z j. angielskiego bądź
innego j. obcego).
Studenci studiów I stopnia odbywają praktyki w następujących typach szkół:
• po I roku w szkołach podstawowych,
• po II roku w gimnazjach.
Studenci studiów stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia odbywają łącznie 30 godzin praktyki pedagogicznej prowadzonej po roku I. W okresie praktyki studenci hospitują 10 lekcji oraz przeprowadzają samodzielnie 20 lekcji języka angielskiego u opiekuna oraz ewentualnie innego nauczyciela w szkole (z j. angielskiego bądź innego j. obcego). Praktyka odbywa się w szkołach ponad
gimnazjalnych i średnich.
W pierwszych 2-3 dniach studenci hospitują wszystkie lekcje i zajęcia pozalekcyjne opiekuna, w dniach następnych prowadzą swoje lekcje i hospitują lekcje opiekuna, innych nauczycieli języków
obcych i swoich kolegów. Lekcje prowadzone przez praktykanta powinny być rozłoŜone tak, by w ciągu całej czterotygodniowej praktyki istniała realna moŜliwość solidnego przygotowania się do 2
zajęć, a takŜe by hospitujący lekcje pracownik UR miał moŜliwość obejrzenia lekcji w kaŜdym tygodniu trwania praktyki.
Studenci prowadzą odpowiednią dokumentację z lekcji hospitowanych - protokoły lekcji i na ich
podstawie omawiają swoje spostrzeŜenia, bądź formułują pytania w czasie rozmowy z opiekunem.
Byłoby rzeczą poŜądaną, aby w ramach hospitacji studenci mogli zobaczyć róŜne typy lekcji, równieŜ
jeśli jest taka moŜliwość z wykorzystaniem róŜnorodnych środków technicznych (video, komputery, internet, etc.).
Obowiązki szkoły i zadania opiekuna:
Dyrekcja szkoły sprawuje ogólną opiekę nad skierowanymi na praktykę studentami i stara się stworzyć atmosferę mobilizującą i zachęcającą ich do pracy w zawodzie nauczycielskim.
W szczególności zaś dyrektor szkoły:
1. Opracowuje plan praktyki w oparciu o niniejsze wytyczne.
2. Czuwa nad prawidłowym przebiegiem praktyki, kontroluje na bieŜąco realizację jej planu,
mogąc korzystać z pomocy studentów w planowaniu zajęć nauczycieli nieobecnych w pracy,
ale pod warunkiem, Ŝe o takim fakcie powiadomi studentów w przeddzień zajęć, aby mogli się
do nich przygotować.
3. Zapoznaje studentów z kancelarią i dokumentacją szkoły oraz z waŜniejszymi sprawami
administracyjno – gospodarczymi.
4. UmoŜliwia studentom wzięcie udziału w posiedzeniach Rady Pedagogicznej, Komitetu
Rodzicielskiego i w zebraniu rodziców uczniów danej klasy, jeśli tego rodzaju zebranie
odbywa się w czasie trwania praktyki,
5. Przy końcu praktyki organizuje naradę nauczycieli i studentów w celu omówienia przebiegu
i wyników praktyki,
6. Potwierdza w zeszycie praktyk odbycie praktyki ciągłej z określeniem czasu jej trwania
i ustala w porozumieniu z opiekunem praktykanta ocenę pracy studenta oraz przekazuje ją na
piśmie w formie opinii bezpośrednio po zakończeniu praktyki do Instytutu Filologii
Angielskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego (przez studenta).
Opiekun kierujący bezpośrednio praktyką winien:
1. Włączyć studenta od pierwszego dnia jego pobytu na praktyce w tok Ŝycia i pracy szkoły, opracować z nim wspólnie szczegółowy plan i program zajęć na cały okres praktyki oraz
czuwać nad konsekwentną realizacją tego planu.
2. Zapoznać studenta ze swoim warsztatem dydaktycznym, naukowym i technicznym
wyposaŜeniem pracowni przedmiotowej, z programem i realizacją zajęć pozalekcyjnych
i planami wychowawczymi szkoły, ze sposobami przygotowania lekcji.
3
3. Opracować ze studentem okresowy rozkład materiału i szczegółowe planowanie lekcji w ramach jednostki metodycznej podręcznika.
4. Zapoznać studenta z prowadzeniem zeszytów uczniowskich i ich oceną, z oceną ustnych
wypowiedzi uczniów, itd.
5. Przekazywać praktykantowi wskazówki i rady metodyczne płynące z własnego
doświadczenia, literatury przedmiotu itd.
6. Zapoznać studenta z formą prowadzenia dziennika lekcyjnego.
7. Najpóźniej dzień przed kaŜdą lekcją omówić opracowany przez studenta konspekt tej lekcji i po stwierdzeniu jego prawidłowości, zarówno merytorycznej jak i formalnej, zatwierdzić go
własnym podpisem.
8. Obserwować wszystkie lekcje studenta, w tym samym dniu po lekcji omówić ją i wystawić ocenę lekcji przez zapis w konspekcie, w razie potrzeby podać wytyczne i określić zasady
przegotowania i opracowania kolejnej lekcji.
9. Wprowadzić studenta w całokształt pracy w szkole i zadań nauczyciela wychowawcy, oraz
nauczyciela anglisty; zapraszać w porozumieniu z dyrekcją szkoły na posiedzenia Rady
Pedagogicznej, inne zebrania nauczycieli i uroczystości organizowane przez dyrekcję.
10. Zapoznać studenta z formami i treścią współpracy z rodzicami uczniów, Komitetem
Rodzicielskim itd.
11. Wprowadzić studenta w zajęcia pozalekcyjne z Języka angielskiego(koło anglistów).
12. Pokazać lekcję wychowawczą i działalność organizacji młodzieŜowych działających w szkole.
13. Obserwować pracę studenta, jego przygotowanie i stosunek do zawodu nauczycielskiego
i młodzieŜy.
14. Pozostawać w czasie praktyki rzecznikiem interesów studenta w stosunku do pozostałych
osób w szkole w zakresie prawidłowej realizacji celów praktyki i warunków materialnych jej
odbywania.
15. Prezentować Ŝyczliwy stosunek, ale równocześnie stosować wymogi wobec praktykantów, by
zamierzone cele zostały osiągnięte.
Zadania studentów – praktykantów:
Student na praktyce zobowiązany jest:
1. Przygotować się do praktyki poprzez dokładne zapoznanie się z niniejszymi wytycznymi.
2. Przybyć do wyznaczonej szkoły na praktykę w ustalonym terminie, bez spóźnienia i zgłosić się w dyrekcji szkoły i u opiekuna praktyki.
3. Uczestniczyć obowiązkowo we wszystkich lekcjach języka angielskiego i zajęciach
prowadzonych przez opiekuna oraz w zajęciach pozostałych studentów-praktykantów.
4. Sporządzać protokoły hospitowanych lekcji w zeszycie według ustalonego schematu.
4
5. W pierwszych 2-3 dniach tylko hospitować lekcje, a w kolejnych prowadzić swoje lekcje i hospitować pozostałe lekcje i zajęcia z angielskiego.
6. Najpóźniej jeden dzień przed przeprowadzeniem lekcji przedstawić opiekunowi do akceptacji
i podpisu konspekt lekcji wraz z niezbędnymi pomocami naukowymi; w przypadku braku
takowych w szkole przygotować je samodzielnie.
7. NaleŜycie przygotowywać się do lekcji jako zasadniczego obowiązku na praktyce, w tym celu
przygotować się do realizacji tematu lekcji na podstawie notatek z wykładów i odpowiedniej
literatury metodycznej.
8. Czynnie uczestniczyć w całokształcie pracy szkoły i aktywnie współpracować z opiekunem
w jego działalności jako nauczyciela języka angielskiego i wychowawcy poprzez:
a/ opiekę nad klaso-pracownią języka angielskiego, przygotowanie pomocy dydaktycznych,
b/ udział w planowaniu pracy opiekuna,
c/ prowadzenie zapisu w dzienniku klasowym, poprawianie zeszytów uczniowskich,
d/ pełnienie dyŜurów w szkole, wykonywanie innych czynności opiekuna klasy,
e/ bezpośredni i czynny udział w pracy róŜnych zespołów i organizacji młodzieŜowych w szkole,
f/ uczestnictwo w zebraniach, konferencjach, uroczystościach szkolnych,
g/ czynny udział i organizację zajęć pozalekcyjnych z jęz. angielskiego,
h/ hospitację, w miarę organizacyjnych moŜliwości, lekcji innych języków zachodnioeuropejskich,
i/ zapoznanie się z administracją szkoły,
j/ wykonywanie wszelkich innych czynności i poleceń opiekuna i dyrektora szkoły bezpośrednio
związanych z celami praktyki.
9. Prowadzić zeszyt lekcji hospitowanych, dziennik praktyk, skompletować konspekty
prowadzonych lekcji.
5
W okresie trzech dni od rozpoczęcia praktyki student powinien przesłać harmonogram hospitowanych
i prowadzonych zajęć na adres:
Uniwersytet Rzeszowski,
Instytut Filologii Angielskiej,
Rzeszów, al. Rejtana 16 B,
sporządzony wg schematu:
HARMONOGRAM PRAKTYKI
OPIEKUN PRAKTYKI Z RAMIENIA SZKOŁY: ...........................................................
(imię i nazwisko, podpis nauczyciela)
I TYDZIEŃ
Charakter
Lp.
Data
Dzień
Nr godz.
Godziny
Klasa
Sala
lekcji
tygodnia
lekcyjnej
trwania
(hospitacja/
lekcji
prowadzenie)
Ocena praktyki pedagogicznej:
Na ocenę praktyki składają się:
1. NaleŜyta realizacja wytycznych.
2. Treść konspektów wraz z oceną kaŜdej lekcji wystawioną przez opiekuna.
3. Opinia pracownika Instytutu Filologii Angielskiej hospitującego lekcję praktykanta.
4. Ogólna opinia dyrektora szkoły i opiekuna o realizacji zadań w czasie praktyki.
Na ogólną ocenę lekcji składają się:
1. Zgodna z teorią nauczania języków obcych struktura lekcji.
2. Stopień realizacji głównego zadania lekcji i zadań drugoplanowych.
3. Jakość i efektywność sposobów (technik) i ćwiczeń stosowanych w realizacji zadania lekcji na
kolejnych etapach lekcji.
4. Stopień wyposaŜenia lekcji i aktywizacji zespołu.
5. Poprawność językowa praktykanta.
6. Właściwe formułowanie celów lekcji.
7. RóŜnorodność typów lekcji.
6
W opinii ogólnej powinny znaleźć się uwagi opiekuna o stopniu poprawności i umiejętności
realizacji wyszczególnionych w instrukcji celów i zadań praktyki pedagogicznej ze szczególnym uwzględnieniem stopnia osiągniętych umiejętności nauczania języka angielskiego w szkole, uwagi o brakach studenta (rzeczowych i metodycznych), pozytywach w pracy oraz ocena według
proponowanej skali. Opinia powinna być konkretna i wyczerpująca. Opinia jest jawna. Dyrekcja szkoły i opiekun proszeni są o wręczenie w ostatnim dniu praktyki opinii oceniającej przebieg praktyki studenta.
Zajęcia praktykantów hospitować mogą: nauczyciele pokrewnych przedmiotów w danej szkole
oraz pracownicy UR. W przypadku negatywnej opinii student nie moŜe uzyskać zaliczenia praktyki.
Po zakończeniu praktyki studenci przekazują do Instytutu Filologii Angielskiej w ciągu tygodnia
- konspekty, karty informacyjne, opinie i inne dokumenty związane z odbyciem praktyki.
Opracowała:
Zatwierdził:
dr Agnieszka Uberman
dr hab. Grzegorz A. Kleparski, prof. UR
z-ca Dyrektora Instytutu Filologii Angielskiej
Dyrektor Instytutu Filologii Angielskiej
7