Sprawozdanie z laboratoriów z
Miernictwa Elektronicznego (ETEW00002L)
Temat laboratoriów:
Pomiar prądu stałego przyrządami analogowymi i
cyfrowymi
Prowadzący:
dr inż. Lesław Kardysz
Wykonali:
Cichoń Andrzej 170753
Curyk Bartosz 170918
Dudkowski Michał 170863
Czwartek 15
15
– 16
55
31. marca 2009r.
Cel ćwiczeń:
Celem ćwiczenia było poznanie parametrów typowych amperomierzy prądu stałego
oraz warunków ich eksploatacji. Ponadto zapoznaliśmy się z metodami obliczania i
eliminowania błędu pomiaru, wynikającego ze zmiany wartości mierzonej wskutek
włączenia do obwodu przyrządu pomiarowego.
I. Pomiar prądu w obwodach o różnej rezystancji
a) urządzenie analogowe
Parametry amperomierza:
- praca w poziomie
- klasa 0,5
- zakres temperaturowy 0-40
o
C (optymalnie 20
o
C)
- zakres przyjęty na 750
l.p.
U
v
[V]
R
D
[Ω]
I
A
[mA]
∆ I
A
[mA]
δ I
A
[%]
I
A
+∆ I
A
[mA]
δ sys [%]
I
XZM
[A]
I
XZM
-
I
X
[A]
1
0,1
10
10
3,8
37,5
10±3,8
-0,4
9,96
-0,04
2
0,5
50
10
3,8
37,5
10±3,8
-0,08
9,99
-0,01
3
1
100
10
3,8
37,5
10±3,8
-0,04
10
0
4
5
500
10
3,8
37,5
10±3,8
-0,01
10
0
5
10
1000
10
3,8
37,5
10±3,8
0
10
0
U
v
– napięcie ze źródła
R
D
– opór opornicy dekadowej
R
A
– opór własny amperomierza
∆ I
A
– błąd względny pomiaru
δ I
A
– błąd względny pomiaru
δ sys – błąd systematyczny
I
XZM
– wartość zmierzona z poprawką o błąd metody
I
X
– wartość wyliczona bezpośrednio z prawa Ohma
Wykorzystane wzory:
∆ I
A
= (kl ∙ zakres)/100 [mA]
∆ I
A
= (0,5*750)/100 = 3,75 [mA]
δ I
A
= (∆ I
A
/ I
A
) ∙ 100% [%]
δ I
A
= (3,75/10) ∙ 100% = 37,5 [%]
R
A
= 23/I
ZAK
[Ω]
R
A
= 23/750 = 0,04
[Ω]
δ sys = -R
A
/ (R
A
+ R
D
) ∙ 100% [%]
δ sys = -0,04 / (0,04+10) ∙ 100% = 0,4 [%]
(dla 1. analogicznie dla pozostałych)
I
X
= U
V
/ R
D
[mA]
I
X
= 0,1 / 10
= 0,01 [A] = 10 [mA]
(dla 1. analogicznie dla pozostałych)
Czwartek 15
15
– 16
55
31. marca 2009r.
b) urządzenie cyfrowe
Parametry woltomierza:
- zakres przyjęty na 20
- błąd bezwzględny (0,1% ∙ U
X
+ 4 cyfry)
l.p.
U
v
[V]
R
D
[Ω]
I
A
[mA]
∆ I
A
[mA]
δ I
A
[%]
I
A
+∆ I
A
[mA]
δ sys [%]
I
XZM
[A]
I
XZM
- I
X
[A]
1
0,1
10
10,2
0,4
4,12
10,2±0,4
-0,15
10,1
0,2
2
0,5
50
10,6
0,4
3,96
10,6±0,4
-0,03
10,6
0,6
3
1
100
10,8
0,4
3,89
10,8±0,4
-0,02
10,8
0,8
4
5
500
10,9
0,4
3,85
10,9±0,4
0
10,9
0,9
5
10
1000
10,9
0,4
3,85
10,9±0,4
0
10,9
0,9
U
v
– napięcie ze źródła
R
D
– opór opornicy dekadowej
R
A
– opór własny amperomierza
∆ I
A
– błąd względny pomiaru
δ I
A
– błąd względny pomiaru
δ sys – błąd systematyczny
I
XZM
– wartość zmierzona z poprawką o błąd metody
I
X
– wartość wyliczona bezpośrednio z prawa Ohma
Wykorzystane wzory:
∆
I
A
= (U
ZAKR
∙ a% + n∆r) [A]
(n∆r – ilość cyfr przy minimalnej zauważalnej zmianie wyniku)
∆
I
A
= 0,1% ∙ 20 + 4 ∙ 0,1 = 0,42 [A]
(dla 1. analogicznie dla pozostałych)
δ I
A
= (∆ I
A
/ I
A
) ∙ 100% [%]
δ I
A
= (0,42 / 10,2) ∙ 100% = 4,12[%]
R
A
= 300 [mV]/ZAK
[Ω]
R
A
= 300 / 20 = 0,015
[Ω]
δ sys = -R
A
/ (R
A
+ R
D
) ∙ 100% [%]
δ sys = -0,015 / (0,015+10) ∙ 100% = 0,15 [%]
(dla 1. analogicznie dla pozostałych)
I
X
= U
V
/ R
D
[mA]
I
X
= 0,1 / 10
= 0,01 [A] = 10 [mA]
(dla 1. analogicznie dla pozostałych)
Schemat:
Czwartek 15
15
– 16
55
31. marca 2009r.
V
A
R
D
U
V
II. Pomiar prądu w obwodach o takiej samej rezystacji
(parametry i obliczenia wykorzystane z zadania I)
R
D
= 50 Ω
a) urządzenie analogowe
l.p.
U
v
[V]
I
A
[mA]
∆ I
A
[mA]
δ I
A
[%]
I
A
+∆ I
A
[mA]
δ sys [%]
I
XZM
[A]
I
XZM
- I
X
[A]
1
5
100
3,8
3,8
100±3,8
-0,08
99,9
-0,1
2
10
200
3,8
1,9
200±3,8
-0,08
199,9
-0,1
3
15
300
3,8
1,3
300±3,8
-0,08
299,9
-0,1
a) urządzenie analogowe
l.p.
U
v
[V]
I
A
[mA]
∆ I
A
[mA]
δ I
A
[%]
I
A
+∆ I
A
[mA]
δ sys [%]
I
XZM
[A]
I
XZM
- I
X
[A]
1
5
101,4
0,4
0,4
101,4±0,4
-0,03
101,4
1,4
2
10
201,3
0,4
0,2
201,3±0,4
-0,03
201,3
1,3
3
15
300,7
0,4
0,1
300,7±0,4
-0,03
300,7
0,7
III. Wnioski:
W zadaniu I zauważamy, że przyrząd analogowy jest o wiele mniej dokładny od
cyfrowego, ponieważ błędy pomiaru są bardzo znaczące. Wynikać to może z tego, iż
została przyjęta zbyt duża zakresowość przyrządu co wpłynęło znacząco na dokładność
dokonanych odczytów. Dodatkowo w przypadku urządzenia analogowego błąd metody jest
znikomy tak samo jak różnica pomiędzy wynikiem poprawiony a wartością wyliczoną
wprost z prawa Ohma. W przypadku amperomierza cyfrowego spotykamy również bardzo
mały błąd systematyczny, niemniej jednak różnica pomiędzy wartością z poprawką w
wyliczoną z prawa Ohma jest znacząca. Wynikać to może z niedokładności przyrządów
pomiarowych, ponieważ podczas dokonywania pomiarów były one ustawiane na wartości
dokładne (i takie w których wyniki można było łatwo przewidzieć).
W ćwiczeniu drugim zaobserwowaliśmy, iż w obwodzie o stałym oporze i zmiennym
napięciu błędy są nieznaczne. Jedną z najważniejszych obserwacji jest zapewne wartość
natężenia prądu, która zmieniała się wprost proporcjonalnie do zmiany wartości
przyłożonego napięcia. Jest to sytuacji dokładnie obrazująca poprawność prawa Ohma.
Czwartek 15
15
– 16
55
31. marca 2009r.