ENNEAGRAM  

 
TROCHĘ HISTORII  
   
Enneagram, to wywodzący się z Bliskiego Wschodu starożytny system, 

opisujący dziewięć głównych rodzajów osobowości i relacji między nimi. 

Niektóre ze źródeł, określają czas jego powstania na ok. 4500 lat temu, a 

do dnia dzisiejszego przetrwał przede wszystkim w tradycji sufich, 

islamskich mistyków, derwiszy, którzy dążąc do oświecenia dbają o 

wewnętrzny rozwój i starannie pielęgnują najwyższe wartości religijne. 

Jeszcze do niedawna, nauka ta przekazywana była ustnie, i to w sposób 

bardzo ostrożny, tak, aby nie przeciążyć zbyt dużą ilością wiedzy 

niedojrzałego umysłu. Mistrz badał typ charakteru swojego studenta, a 

następnie rozpoznając, jakie ma on możliwości przyjmowania, dzielił się 

z nim swoją mądrością. Początkowo, były to oczywiście tylko te 

wiadomości, które dotyczyły samego ucznia. Dopiero, kiedy ten rozwinął 

się, i osiągnąwszy wyższy poziom świadomości zasłużył wreszcie na 

pełne zaufanie mistrza, wtajemniczany był w istnienie szczególnych cech 

pozostałych typów ludzkich.  

W 1905 roku, do pewnego klasztoru na Bliskim Wschodzie, związanego 

ze starożytnym bractwem Sarmoun - poszukiwaczy mądrości, dotarł 

ormiański podróżnik i myśliciel, Georgij Gurdżijew (1869-1949). 

Najprawdopodobniej właśnie tam, zapoznał się z wiedzą o Enneagramie, 

którą rozpropagował następnie wśród swoich uczniów podczas dalszych 

podróży po Azji, Europie i Ameryce. W Paryżu, w instytucie powołanym 

do życia w 1923 r., jego nauki pobierali m.in. G. Bennett i Maurice 

Nicoll. Do Ameryki Południowej, a następnie Północnej, Enneagram 

dotarł dzięki Oskarowi Ichazo.  W Polsce, wydane zostały książki 

„Enneagram” Hellen Palmer, uczennicy Claudio Naranjo, oraz 

„Enneagram w działaniu” Kathleen V. Hurley i Theodore E. Dobson. 

Pewną część tych nauk, odnaleźć możemy także we „Fragmentach 

nieznanego nauczania” Piotra Demianowicza Uspieńskiego.  

    

 

 

 

CZYM JEST ENNEAGRAM?  

   

Wiedza ta służy wewnętrznemu rozwojowi. Dzięki rozpoznaniu swoich 

słabości i specyficznego dla danego typu osobowości sposobu 

uzależnienia się od określonych form zachowania, można rozpocząć 

próbę przekraczania blokujących nas ograniczeń. Tak więc, dostrzeżenie, 

iż w wielu przypadkach reagujemy schematycznie, nie ma służyć 

biernemu poddaniu się takiemu stanowi rzeczy. Dzięki samopoznaniu, 

nauczymy się jak zrywać z nawykowym działaniem, oraz jak wyjść poza 

„zaczarowany krąg” niemocy i rozwinąć wyższą świadomość.  

Schemat Enneagramu oparty jest na dziewięcioramiennej gwieździe, 

symbolizującej dziewięć podstawowych charakterów ludzkich. Jednak nie 

jest to struktura zamknięta. Możliwy jest przepływ pomiędzy 

poszczególnymi typami. Przesuwając się w górę lub w dół, po liniach 

łączących liczby, obserwujemy przeniesienie ciężaru jednej z osobowości 

i zmieszanie się jej ze specyficznymi cechami innej. 

  

  

 

  

 

Dziewięcioramienna gwiazda Enneagramu powstała z połączenia trójkąta 

symbolizującego Świętą Trójcę, z zasadą Siódemki, symbolizującej 

prawo oktawy, mającej pieczę nad cyklem wcielenia się życia w świat 

fizyczny, oraz koła symbolizującego Pełnię.  

 

Święta Trójca, występujące w wielu systemach religijnych, również w 

Chrześcijaństwie. Wedy przedstawiają je jako trzy, cyklicznie działające 

siły reprezentowane przez potężne bóstwa: 

·        Stwarzającego z chaosu świat fizyczny BRAHMĘ 

·        Utrzymującego boskie stworzenie WISZNU 

·        SZIWĘ, który pod koniec każdego cyklicznego Stworzenia, niszczy 

je w swoim boskim tańcu. 

Cykl ten przedstawiamy poprzez arytmetyczne działanie dzielenia 

Jedności przez Trzy ( 1: 3 = 0.333...). Otrzymujemy ułamek, w którym 

liczba trzy powtarza się w nieskończoność. Podstawowy trójkąt tworzymy 

więc poprzez zwielokrotnienie trójki. Otrzymujemy w ten sposób liczby 

3, 6 i 9. 

Siódemkowy cykl, zaczyna działać, kiedy znajdziemy się już w świecie 

materii. Najwyraźniej przejawia się w muzyce. Siedem dźwięków 

symbolizuje wchodzenie w wibracje tego świata i nasz w nim rozwój. 

Ostatni ton, jest powtórzeniem pierwszego. Kończy jedną, ale też 

jednocześnie rozpoczyna następną, wyższą oktawę. Arytmetycznie 

przedstawia się tą zasadę poprzez dzielenie Jedności przez Siedem ( 1: 7 

= 0,142857142857...). Otrzymujemy ułamek, w którym pojawiają się 

cyklicznie pozostałe liczby Enneagramu, przy czym żadna z nich nie 

dzieli się przez 3. Liczby te symbolizują również kolejność różnych 

etapów rozgrywających się zdarzeń. 

·      1 - Stwórca, Praprzyczyna, esencja, absolut, przechodzenie z niebytu w egzystencję 

·      4 - Wszechświat Materialny, wysiłek i praca, racjonalna organizacja i 

zapobiegliwość 

·      2 – mnogość, dualizm, możliwość wyboru, wejście w relacje, rozejście dróg, 

dyplomację, obosieczny miecz 

·      8 – równowaga przeciwstawnych sił, rozrost, płodność, materialne zadowolenie, 

zdrowie i bogactwo 

·      5 - symbolizuje zmianę, ruch, zmysłowość, cieszenie się, podróże, ziemską 

duchowość i wszystkie siły Natury 

·      7- symbolizuje wiedzę, świętość, znajomość ziemskich ograniczeń, wyrzeczenie się 

i zbliżenie do boskości *) 

*) Słownik Symboli Władysława Kopalińskiego