plik

wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Wciąż do końca nie wiadomo,
co wywołało tak potężny wybuch. Inną niewyjaśnioną zagadką są różne
relacje świadków z rejonu rzeki

Angara

oraz z rejonu rzeki

Dolna

Tunguzka

; relacje te mówią m.in. o różnych kierunkach przemieszczania

się obiektu oraz o różnym czasie, w którym obiekt został
zaobserwowany. Świadkowie z okolic Angary mówią o wczesnym ranku,
Dolnej Tunguski — o popołudniu. Kolejną tajemnicę stanowi fakt
istnienia trzech wywałów drzew na terenie katastrofy, co także zdaje się
potwierdzać, iż katastrofa tunguska nie była dziełem jednego obiektu.
Obiekty te mogły mieć do 50 m średnicy.

Badania zjawiska

Brak bezpośrednich obserwacji katastrofy tunguskiej spowodował
powstanie wielu mniej lub bardziej prawdopodobnych

hipotez

, mających

wyjaśnić przyczynę owego

fenomenu

. Aby położyć kres różnym teoriom

i bezpodstawnym domniemaniom, w

1927

— dopiero 19 lat po wybuchu

— sowieckie środowisko akademickie postanowiło wysłać pierwszą
poważną

ekspedycję naukową

w rejon Podkamiennej Tunguzkiej.

Badania zostały przeprowadzone przez

Leonida Kulika

Sowieckiej

Akademii Nauk

. Po odnalezieniu w archiwalnej gazecie wiadomości o

wydarzeniu, uczony ów wyraził przypuszczenie, iż na obszar Syberii
spadł gigantyczny

meteoryt

, zbudowany z

żelaza

niklu

. Chcąc znaleźć

dowody na poparcie tej tezy, Kulik długie lata prowadził badania w
strefie

torfowisk

na górze

Stojkowicz

. Poszukiwania ekspedycji Kulika

zakończyły się niepowodzeniem — nie znaleziono żadnych
pozostałości

meteorytu

lub

krateru uderzeniowego

, zawdzięczamy jej

jednak sporą ilość materiału fotograficznego, demonstrującego krajobraz
tajgi po katastrofie. Zdaniem czechosłowackiego astronoma

Ľubora

Kresáka

, który wyraził swoją opinię na temat ekspedycji w

1978

, stanowi

to dowód, iż przyczyną katastrofy tunguskiej był

meteoroid

, którym był

oderwany fragment

Komety Enckego

Stanowisko to odbiło się szerokim i niespodziewanym echem w
światowych mediach, co spowodowało kolejną falę polemiki na temat
możliwych przyczyn katastrofy. Jedni (np. naukowiec

Andrew Chaikin

)

twierdzili, że w rejon Podkamiennej Tunguski spadła skalna

asteroida

Inni przychylali się do koncepcji eksplodującego w powietrzu meteorytu
(co wyjaśniałoby brak krateru), radioaktywnej komety bądź też eksplozji
bagiennego gazu. Żadna z tych hipotez nie brała jednak pod uwagę
anomalii, z jakimi w obszarze tajgi zetknęła się ekspedycja Kulika i
późniejsze: wzrost na terenie katastrofy zdeformowanych drzew oraz
odnalezieniu kulek szkła o średnicy 1 mm, przypominających

tektyty

Hipoteza Korlevica

1990

w rejon katastrofy udała się ekspedycja naukowa

składająca się z badaczy rosyjskich, bułgarskich, francuskich i
szwedzkich, oraz Chorwata

Korado Korlevica

. Ten ostatni, po

dziesięciu dniach pobierania próbek ziemi, oznajmił, że wyrobił
sobie pogląd na przyczynę i przebieg katastrofy tunguskiej.
Zdaniem Korlevica wybuch spowodowany został zderzeniem Ziemi
z meteorytem o wielkości porównywalnej z drapaczami chmur.
Dwadzieścia sekund po eksplozji na niewielkiej wysokości powstał
grzyb rozżarzonej pary wodnej o temperaturze 15 000 °C, który
"ugotował" całą strefę uderzenia – popiół i piasek stopiły się,
tworząc

tektyty

— szklane kuleczki, odnalezione przez ekspedycję

Kulika. Według chorwackiego uczonego powstała

fala

uderzeniowa

rozchodziła się równolegle do powierzchni ziemi, co

wyjaśnia, dlaczego zniszczenia lasów na powierzchni 2150 km²
miały nieregularny kształt, który widziany z góry
przypominał

motyla

. Korlevic wyjaśnił również nietypowy kształt

drzew, jakie rosną do dnia dzisiejszego w rejonie Podkamiennej
Tunguski — miałoby to być wynikiem opaleń powstałych wskutek
pożarów, jakie miały miejsce po upadku meteorytu.

Jezioro Czeko

W czerwcu

2007

Luca Gasparini

Giuseppe Longo

dwóch naukowców z

Uniwersytetu Bolońskiego

oświadczyło, że odnalazło krater powstały w wyniku
uderzenia dużego meteorytu lub fragmentu komety w
powierzchnię Ziemi

[1]

. Według nich kraterem

poimpaktowym jest jezioro

Czeko

znajdujące się 8 km

na północny zachód od wyznaczonego dotychczas
epicentrum, a więc w kierunku zgodnym z zeznaniami
świadków zdarzenia oraz kierunku załamania drzew.
Jezioro owalnym kształtem odróżnia się od
pozostałych zbiorników w okolicy, a na jego dnie
włoscy badacze natrafili na odłamki skalne lub
sprasowane osady denne, będące prawdopodobnie
pozostałościami meteorytu. Zbiornik nie jest
zaznaczony na żadnej z map obszaru sprzed

1929

Odkrycie Włochów skrytykował doktor

Gareth

Collins

Londynu

. Stwierdził, iż niecka zbiornika nie

ma cech charakterystycznych dla poimpaktowego
krateru, a w jego pobliżu rosną ponadstuletnie drzewa

kosmicznego przy jego wejściu do atmosfery wynosiła 17 metrów, a
masa - 10 tysięcy ton. Lot meteorytu od chwili wejścia do atmosfery
do jego zniszczenia trwał 32,5 sekundy. Do wybuchu doszło na
wysokości około 20 kilometrów nad powierzchnią Ziemni. Lot ciała
niebieskiego – jaskrawej, świecącej się kuli z długim warkoczem
białego dymu, obserwowali w piątek mieszkańcy Baszkirii,
obwodów tiumeńskiego, kurgańskiego, swierdłowskiego,
czelabińskiego w Rosji, a także północnych terenów Kazachstanu.
Meteoryt eksplodował na niebie nad Czelabińskiem, tam również
zanotowano największe szkody. Nad ranem w sobotę jedną trzecią
wybitych przez falę uderzeniową szyb okiennych odtworzono.
Przed poniedziałkiem mają być uporządkowane wszystkie żłobki,
przedszkola i szkoły, -poinformował rozgłośnię „Głos Rosji" szef
serwisu prasowego uralskiego regionalnego centrum rosyjskiego
MSN Wadim Griebiennikow:
Na terytorium obwodu czelabińskiego uszkodzonych zostało 3724
budynków. Z tego 671 - to instytucje oświatowe. W sumie fala
uderzeniowa wybiła około 200 tysięcy metrów kwadratowych szkła
okiennego. Obecnie główne naciski kładzie się na prace przy
odbudowie zniszczeń. W Czelabińsku pracuje 320 brygad. Napływa
pomoc z innych obwodów. W tej chwili liczba osób, które zwróciły
się o pomoc lekarską, wynosi 1147, z tego 50 osób znalazło się w
szpitalach. Nie było pacjentów w stanie ciężkim, w stanie średnio
ciężkim znajdują się dwie osoby. Jedną kobietę przetransportowano
do Moskwy na pokładzie specjalnego samolotu MSN. 7 samolotów
z powietrza zbadało terytorium wzdłuż trasy lotu meteorytu – w
trakcie tych prac na powierzchni ziemi nie znaleziono żadnych jego
odłamków. Przypuszczalnie ciało niebieskie nie składało się z
kamienia czy żelaza, lecz było z lodu, - powiedział pracownik
naukowy

Instytutu Astronomii Rosyjskiej Akademii Nauk Władysław Leonow:
Był to bolid: czyli zjawisko atmosferyczne, które można obserwować z
ziemi przy wejściu do atmosfery. Najprawdopodobniej, było to jądro
komety, ponieważ zniszczenia spowodowała fala uderzeniowa. Meteoryt
nie pozostawił po sobie żadnych śladów. Tak więc musiało to być ciało o
składzie komety, przy tym komety pierwszego pokolenia. Chodzi o oto,
że składają się one tylko z lodu, związków nietrwałych i pyłu, które w

wykrywania próbnych wybuchów jądrowych.
„Siła eksplozji towarzysząca wczorajszemu upadkowi asteroidy w
rejonie Czelabińska porównywalna jest do siły wybuchu bomby
jądrowej o mocy 300 do 500 kiloton, co odpowiada jednocześnie
sile używanych obecnie bomb jądrowych”- tak poinformował Bill
Cooke, szef Biura Ochrony Środowiska z NASA Marshall Space
Flight Center w Huntsville, Alabama.
Naukowcy z NASA twierdzą, że obiekt ten pochodzi z pasa
planetoid krążących na orbicie pomiędzy Marsem a Jowiszem,
który to pas krążących po tej orbicie odłamków kosmicznych, jest
pozostałością, z początków tworzenia się układu słonecznego.
Asteroid ten najprawdopodobniej oddzielił się od pasa pozostałych
asteroid już rok temu, zanim wczoraj spadł na Ziemię w okolicach
Czelabińska.
Fakt, że asteroida uderzy w tym samym dniu, gdy zbliżał się do
Ziemi inny asteroid znany jako 2012DA14 jest zwykłym
przypadkiem i nie wiązał się z jego pojawieniem, gdyż asteroid ten
leciał zupełnie innym kursem i znacznie szybciej niż 2012DA14- tak
przekonywał inny naukowiec z NASA Jet Propulsion Laboratory w
La Canada Flintridge; Paul Chodas.
Powodem, dla którego nie został zauważony wcześniej wczorajszy
asteroid było to, że:
„…dosłownie ukazał się nagle w czasie wschodu Słońca, a jak
wiadomo teleskopy nie widzą w ciągu dnia”- dodał wspomniany
wcześniej Bill Cooke.
NASA prowadzi obecnie międzynarodowe badania mające na celu
śledzenie i wykrywanie większych asteroid, które mogą stanowić
potencjalne zagrożenie, tak aby zidentyfikować je z co najmniej
95% skutecznością. Te zaś, które są mniejsze są znacznie
trudniejsze do zauważenia i to stwarza obecnie poważny problem.
Tak to przedstawiło NASA, a jaka jest prawda, może ujawni się
niebawem?

Nie wiadomo więc - mini asteroida, czy jadro komety?

Jedna z ostatnich informacji z portalu Głos Rosji mówi, że
w zbadanym przez płetwonurków jeziorze Czebarkul też nie
znaleziono odłamków meteorytu. Ciekawe, czy uda się w
końcu wyjaśnić, co zaszło nad Czelabińskiem, a jeśli tak, to

Document Outline