background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 
 
 

 
Elżbieta Ambroziak 
Sylwia Janiak 
 

 

 
 

 
 
 

Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu 
człowieka 322[12].O1.06 

 
 
 
 
 
 
Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 

 
 
 
 
 

 
 
 

Wydawca 

 

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
lek. med. Ewa Rusiecka 
lek. med. Paweł Szymczyk 

 

 
Opracowanie redakcyjne:  
mgr Elżbieta Ambroziak 
 
 
 
Konsultacja:  
mgr Ewa Kawczyńska-Kiełbasa 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  322[12].O1.06 
„Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu człowieka”, zawartego w modułowym 
programie nauczania dla zawodu technik masażysta. 
 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI  
 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1. Podstawowe pojęcia dotyczące zdrowia i choroby 

11 

5. 1. 1. Ćwiczenia 

11 

5.2. Charakterystyczne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu 

13 

5. 2. 1. Ćwiczenia 

13 

5.3. Wskazania  i  przeciwwskazania  do  wykonywania  masażu  u  pacjentów  

z chorobami ogólnoustrojowymi 

16 

5. 3. 1. Ćwiczenia 

16 

5.4. Wskazania  i  przeciwwskazania  do  wykonywania  masażu  w  postępowaniu 

przed- i pooperacyjnym 

20 

5. 4. 1. Ćwiczenia 

20 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

24 

7.  Literatura 

36 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. WPROWADZENIE 
 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla  nauczyciela,  który  będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie technik masażysta. 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania  wstępne,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  posiadać,  aby  bez 
problemów mógł korzystać z poradnika,  

− 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania – 
uczenia się oraz środkami dydaktycznymi, 

− 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania, np. samokształcenia metody 
przewodniego tekstu, metody projektu, analizy przypadków. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróżnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Gwiazdką  oznaczono  ćwiczenia:  pytania,  których  rozwiązanie  może  sprawiać  uczniom 

trudności. W razie potrzeby, trzeba wyjaśnić uczniom wątpliwości. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

322[12].O1.01 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa  

i higieny pracy 

322[12].O1.02 

Stosowanie przepisów prawa i zasad 

ekonomiki w ochronie zdrowia 

 

322[12].O1.03 

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów 

społecznych 

322[12].O1.04

 

Prowadzanie promocji zdrowia i profilaktyki

 

322[12].O1.05

 

Charakteryzowanie budowy i czynności 

organizmu człowieka 

 

322[12].O1.06 

Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu 

organizmu człowieka 

 

322[12].O1. 

Podstawy działalności zawodowej 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.

 

WYMAGANIA WSTĘPNE  

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć

– 

stosować wiedzę z anatomii i fizjologii człowieka w zakresie podstawowym,  

– 

poszerzać i uzupełniać wiedzę, 

– 

nawiązywać i utrzymywać kontakt z pacjentem, 

– 

stosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  w  czasie  wykonywania  zadań 
zawodowych, 

– 

udzielać wsparcia emocjonalnego osobie w trudnej sytuacji, 

– 

posługiwać się programami komputerowymi, 

– 

korzystać z rożnych źródeł informacji, w tym Internetu, 

– 

planować i organizować własną pracę, 

– 

współpracować w zespole. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. 

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

wyjaśnić pojęcia zdrowia i choroby, 

 

scharakteryzować czynniki chorobotwórcze, 

 

dokonać klasyfikacji chorób, 

 

scharakteryzować przebieg i objawy choroby, 

 

wyjaśnić mechanizmy powstawania zaburzeń chorobowych, 

 

scharakteryzować starzenie się ustroju, 

 

scharakteryzować zaburzenia w krążeniu krwi,  

 

scharakteryzować proces zapalenia, 

 

wyjaśnić zjawisko odczynowości i odporności ustroju, 

 

scharakteryzować zmiany wsteczne, 

 

scharakteryzować zmiany postępowe, 

 

scharakteryzować procesy nowotworowe, 

 

określić zaburzenia termoregulacji,  

 

scharakteryzować zaburzenia przemiany materii, 

 

scharakteryzować nieurazowe choroby narządu ruchu,  

 

scharakteryzować schorzenia układu krążenia i układu krwiotwórczego, 

 

scharakteryzować choroby układu oddechowego, 

 

scharakteryzować schorzenia układu trawiennego, 

 

scharakteryzować choroby nerek i dróg moczowych oraz układu płciowego, 

 

scharakteryzować zaburzenia w funkcjonowaniu gruczołów dokrewnych, 

 

określić ogólne zasady leczenia chorób, 

 

określić wskazania i przeciwwskazania do stosowania masażu w leczeniu i usprawnianiu 
pacjentów ze schorzeniami internistycznymi, 

 

scharakteryzować choroby ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, 

 

określić  wskazania  i  przeciwwskazania  do  stosowania  masażu  u  pacjentów  ze 
schorzeniami neurologicznymi, 

 

scharakteryzować choroby leczone chirurgicznie, 

 

określić  możliwości  zastosowania  masażu  w  przygotowaniu  pacjenta  do  operacji 
i usprawnianiu po zabiegach operacyjnych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 
 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca:   
Modułowy program nauczania:  Technik masażysta 322[12] 
Moduł:   

 

 

 

 

 

Podstawy zawodu 322[12].O1 

Jednostka modułowa:  

Analizowanie  zaburzeń  w  funkcjonowaniu  organizmu 
człowieka 322[12].O1.06 

Temat: Udział masażysty w postępowaniu przed- i pooperacyjnym. 

Cel ogólny: określić udział i rolę masażysty w postępowaniu przed- i pooperacyjnym. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 
– 

scharakteryzować zadania masażysty w postępowaniu przed i pooperacyjnym, 

– 

komunikować się z personelem szpitala w sprawach związanych z zawodem, 

– 

określić  charakter  pracy  masażysty  w  postępowaniu  przed-  i  pooperacyjnym  w  realiach 
szpitalnych, 

– 

określić własne predyspozycje do wykonywania pracy masażysty. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 
– 

wykład, 

– 

wycieczka dydaktyczna, 

– 

wywiad. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów:
 
– 

praca indywidualna, 

– 

praca w parach, 

– 

praca w grupie. 

 
Czas: 
3 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne:  
– 

film dydaktyczny prezentujący pracę masażysty w oddziale chirurgicznym, 

– 

wyposażenie i środki właściwe dla pracy masażysty w oddziale chirurgicznym. 

 
Zadanie dla ucznia:  

Scharakteryzuj zadania masażysty w postępowaniu przed i pooperacyjnym. 
Ustal własne predyspozycje do pracy jako masażysta w oddziale chirurgicznym. 

 
Przebieg zajęć 
Faza pierwsza  
1)  nauczyciel omawia temat, cel lekcji i zadanie dla uczniów, 
2)  nauczyciel  prowadzi  wykład  na  temat  udziału  i zadań  masażysty  w postępowaniu  przed 

i pooperacyjnym, 

3)  uczniowie prowadzą notatki i zadają pytania, 
4)  uczniowie  oglądają  film  dydaktyczny  pokazujący  pracę  masażysty  w  oddziale 

chirurgicznym, nauczyciel wyjaśnia ważne aspekty zadań, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Faza druga  
1)  uczniowie  uczestniczą  w  wycieczce  dydaktycznej  do  oddziału  chirurgicznego  w  celu 

obserwacji pracy masażysty, 

2)  uczniowie zadają pytania masażystom pracującym w szpitalu. 
 
Zakończenie zajęć 
1)  w dyskusji grupa ustala wnioski wynikające z porównania wiedzy teoretycznej uzyskanej 

w trakcie zajęć w szkole z praktyką szpitalną, 

2)  uczniowie w wypowiedziach oceniają przydatność zadania i jego atrakcyjność. 
 
Praca domowa  

Uzasadnij,  dlaczego  chciałbyś/nie  chciałbyś  pracować  w  szpitalu  w  oddziale 

chirurgicznym jako masażysta. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:  
– 

wypowiedzi uczniów, ankieta. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca:   
Modułowy program nauczania: Technik masażysta 322[12] 
Moduł:  

Podstawy zawodu 322[12].O1 

Jednostka modułowa:  

Analizowanie  zaburzeń  w  funkcjonowaniu  organizmu 
człowieka 322[12].O1.06  

Temat:   Wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  u pacjentów  z  chorobami 

ogólnoustrojowymi. 

Cel ogólny:  Kształtowanie  umiejętności  określania  wskazań  i  przeciwwskazań  do 

wykonywania masażu u pacjentów z chorobami ogólnoustrojowymi.  

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:  

 

scharakteryzować objawy typowych chorób ogólnoustrojowych, 

 

zdecydować, czy masaż u konkretnych pacjentów powinien być wykonany, 

 

uzasadnić  odmowę  wykonania  masażu  i  zaproponować  pacjentowi  konsultacje  
z lekarzem, 

 

komunikować się z pacjentem w trakcie pracy oraz przeprowadzić podstawowy wywiad 
diagnostyczny, 

 

określić  swoje  mocne  i  słabe  strony  w  rożnych  aspektach  zawodowego  kontaktu  
z pacjentami. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 
– 

metoda dramy, 

– 

metoda przypadku, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 
– 

praca indywidualna, 

– 

praca w parach, 

– 

praca w grupie. 

 
Czas: 
2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne:  
– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartki ze wskazaniami do odegrania roli pacjenta, np. z nazwą choroby, 

– 

arkusze wywiadu diagnostycznego masażysty, 

– 

kamera wideo, 

– 

urządzenie do odtworzenia nagrania video. 

 
Zadanie dla ucznia: 

Opisz typowe objawy wylosowanej choroby/chorób ogólnoustrojowych. 
Określ wskazania/przeciwwskazania do wykonania masażu u pacjenta w danej jednostce 

chorobowej. 
 
Przebieg zajęć:  
Faza pierwsza  
1)  nauczyciel omawia temat, cel lekcji i zadanie dla uczniów, 
2)  omawia kryteria oceniania wiedzy i umiejętności uczniów, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

3)  uczniowie  losują  role  i  przygotowują  się  do  inscenizacji  w  rolach  pacjentów  

i masażystów korzystając z poradnika dla ucznia oraz innych pomocy dydaktycznych, 

4)  uczniowie  w  parach  przemiennie  inscenizują  rozmowę  pacjenta  i  masażysty  według 

wylosowanych wskazówek. Inscenizacje są nagrywane kamerą wideo. 

 
Faza druga 
1)  grupa  wraz  z  nauczycielem  ogląda  poszczególne  nagrania  dyskutując  o  zakresie 

zrealizowania zadania przez inscenizujących, 

2)  nauczyciel ocenia każdego ucznia według ustalonych kryteriów, 
3)  uczniowie w dyskusji formułują wnioski dotyczące trudności w postępowaniu masażysty 

w przypadku, gdy pacjent zgłasza się bez zlecenia lekarza. 

 
Zakończenie zajęć 
1)  nauczyciel  podsumowuje  zajęcia,  ocenia wykonanie  zadania.  Omawia  błędy  popełnione 

przez uczniów, ewentualnie indywidualnie zadaje ćwiczenia, 

2)  uczniowie w wypowiedziach oceniają przydatność zadania i jego atrakcyjność. 
 
Praca domowa  

Określ  swoje  słabe  i  mocne  strony  w  określaniu  wskazań  i  przeciwwskazań  do 

wykonywania masażu. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:  
– 

wypowiedzi uczniów, ankieta. 

 

 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

5.  ĆWICZENIA 

 

 

5.1.  Podstawowe pojęcia dotyczące zdrowia i choroby

 

 

5.1.1. Ćwiczenia  

 

 

Ćwiczenie 1 

Dokonaj klasyfikacji chorób według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów 

Zdrowotnych (ICD-10). 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować odpowiedni fragment materiału nauczania w poradniku dla ucznia,  
2)  dokonać klasyfikacji chorób, 
3)  zaprezentować wyniki na forum grupy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

samokształcenie kierowane. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2  

Sporządź  tabelę,  w  której  dokonasz  analizy  chorób  układu  oddechowego,  które 

przechodziłeś. Dokonaj opisu objawów  i przebiegu poszczególnych chorób z zastosowaniem 
klasyfikacji  okresów  przebiegu  choroby.  Zamieść  także  informacje  o  czasie,  metodach  
i skuteczności leczenia.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  opracować tabelę, 
2)  przeanalizować odpowiedni fragment materiału w poradniku ucznia, 
3)  dokonać opisu objawów i przebiegu chorób, 
4)  określić czas, metody i skuteczność uczenia, 
5)  przeanalizować i zweryfikować efekt pracy w grupie.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ćwiczenie, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia,  

– 

stanowisko komputerowe z programem do edycji tekstu oraz dostępem do Internetu. 
 

Ćwiczenie 3  

Sporządź  wykaz  metod  leczenia  chorób  ogólnoustrojowych.  Posługując  się  opisem 

podstawowych  metod  leczenia,  określ  metody,  które  może  zastosować  lekarz 
w poszczególnych przypadkach. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować odpowiedni materiał w poradniku ucznia, 
2)  wypisać metody leczenia chorób ogólnoustrojowych, 
3)  określić metody leczenia poszczególnych chorób, 
4)  zaprezentować efekty na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ćwiczenie, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia,  

– 

stanowisko komputerowe z programem do edycji tekstu oraz dostępem do Internetu. 

 
 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

5.2.  Charakterystyczne 

zaburzenia 

funkcjonowaniu 

organizmu 

 

5.2.1.  Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Przygotuj prezentację multimedialną, w której przedstawisz rodzaje zmian zachodzących 

w organizmie człowieka prowadzących do zaburzenia homeostazy ustroju. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,  
2)  przeanalizować  odpowiedni  fragment  w  poradniku  ucznia  i  w  literaturze  uzupełniającej, 

według wskazówek nauczyciela,  

3)  skonsultować plan pracy z nauczycielem, 
4)  wykonać prezentację,  
5)  przedstawić i omówić efekt pracy w grupie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ćwiczenie, 

– 

pokaz. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela, 

– 

stanowisko komputerowe z odpowiednim oprogramowaniem (np. Power Point). 
 

Ćwiczenie 2* 

Przeprowadź  wywiad  z  10  osobami  w  wieku  powyżej  75  lat,  aby  określić  zmiany 

zachodzących  w  organizmie  człowieka  na  skutek  starzenia  się  organizmu.  Prowadząc 
wywiad,  pamiętaj  o  właściwym  sposobie  rozmowy,  w  taki  sposób,  by  uzyskać  potrzebne 
informacje, nie naruszając godności i intymności osób starszych. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. Ćwiczenie należy wykonać w grupach 2–3 osobowych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  opracować kwestionariusz pytań szczegółowych, 
2)  skonsultować plan i zakres zadania z nauczycielem, 
3)  przeprowadzić wywiady,  
4)  opracować wnioski szczegółowe, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

5)  określić  ewentualne  trudności  w  komunikowaniu  się  w  trakcie  prowadzenia  wywiadu  

z osobami w wieku starszym,  

6)  ocenić efekty pracy na forum grupy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

wywiad, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela, 

– 

kwestionariusz wywiadu. 
 

Ćwiczenie 3  

Przedstaw etiologię i charakterystykę nowotworów. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  odpowiedni  fragment  w  poradniku  ucznia  i  w  literaturze  uzupełniającej, 

według wskazówek nauczyciela,  

2)  określić etiologię nowotworów, 
3)  scharakteryzować różne typy nowotworów, 
4)  zaprezentować wyniki na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

samokształcenie kierowane. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

notatnik, 

– 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Określ zmiany jakie mogły zajść w organizmie człowieka, który w trakcie wspinaczki w 

Tatrach  w  warunkach  zimowych,  zgubił  się  i  spędził  w  górach  12  godzin,  zanim  został 
odnaleziony. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować fragment materiału nauczania poradnika dla ucznia,  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

2)  przeanalizować opisany przypadek, 
3)  określić zmiany w organizmie w opisanej sytuacji, 
4)  zaprezentować wnioski na forum grupy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

metoda analizy przypadku. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

notatnik, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 5  

Oblicz  swój  wskaźnik  masy  ciała  BMI.  Dokonaj  analizy  wyników  pomiaru  dla  grupy, 

opracuj  wnioski  uwzględniające  ocenę  prawidłowości  masy  ciała  oraz  zaproponuj  możliwe 
zalecenia dla osób, których wskaźnik BMI znacząco odbiega od normy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,  
2)  dokonać pomiaru wzrostu i wagi, 
3)  wykonać obliczenia, 
4)  dokonać analizy wyników, 
5)  ustalić propozycje zaleceń dla osób, których wskaźnik BMI jest nieprawidłowy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

dyskusja dydaktyczna, 

– 

ćwiczenie. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura z zakresu zaleceń dla osób z nadwagą i niedowagą, 

– 

waga, 

– 

przyrząd do pomiaru wzrostu. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

5.3.  Wskazania  i  przeciwwskazania  do  wykonywania  masażu  

u pacjentów z chorobami ogólnoustrojowymi 

 
5.3.1.  Ćwiczenia

 

 

 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazania  do 

wykonania masażu u pacjenta z chorobą układu krążenia.  

 

Opis przypadku 

Pacjentka  45-letnia,  otyła,  prowadząca  siedzący  tryb  życia,  zgłasza  obrzęki  goleni 

występujące pod koniec dnia podczas długotrwałego siedzenia, uczucie ciężkości, zmęczenia 
nóg,  kurcze  kończyn  dolnych  (szczególnie  w  nocy),  swędzenie  skóry  kończyn.  Podczas 
oglądania stwierdza się przebarwienia wokół kostek, wężowate poszerzenia żył 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  u  osób  z  zaburzeniami 

krążenia, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura uzupełniająca dotycząca zaburzeń krążenia, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta z zaburzeniami trawienia.  

 

Opis przypadku 

Kobieta  56-letnia,  otyła,  o  jasnej  karnacji  zgłasza  bóle  zlokalizowane  w  prawym 

podżebrzu,  promieniujące  do  prawej  łopatki.  Bóle  pojawiają  się  po  spożyciu  czekolady, 
śmietany, jajka. Objawami dodatkowymi są nudności, wymioty i wzdęcia. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  u  osób  z  zaburzeniami 

trawienia, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca zaburzeń trawienia, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 3 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta z zaburzeniami układu wewnątrzwydzielniczego.  

 

Opis przypadku 

Kobieta  38-letnia  zgłasza  nerwowość,  płaczliwość,  częste  kołatania  serca,  zwiększoną 

potliwość  i  ucieplenie  skóry,  zmniejszenie  masy  ciała  pomimo  nadmiernego  łaknienia, 
biegunka, osłabienie mięśni ud oraz zaburzenia miesiączkowania. W badaniu przedmiotowym 
stwierdza się wole, wytrzeszcz gałek ocznych, częstoskurcz oraz obrzęk przedgoleniowy.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować wskazania i przeciwwskazania do masażu u osób z zaburzeniami układu 

wewnątrzwydzielniczego, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca zaburzeń układu wewnątrzwydalniczego, 

– 

opis przypadku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

Ćwiczenie 4 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta z zaburzeniami układu nerwowego.  

 

Opis przypadku 

Mężczyzna  28-letni  zgłasza  bóle  w  odcinku  lędźwiowym  i  krzyżowym  promieniujące 

wzdłuż  przedniej  powierzchni  uda,  zaburzenia  czucia,  niedowład  i  przykurcze  w  kończynie 
dolnej. W badaniu stwierdza się osłabienie odruchu kolanowego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować wskazania i przeciwwskazania do masażu u osób z zaburzeniami układu 

nerwowego, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca zaburzeń układu nerwowego, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 5 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta z zaburzeniami układu moczowo-płciowego. 

 

Opis przypadku 

Mężczyzna  35-letni  zgłasza  bóle  w  okolicy  lędźwiowej  promieniujące  do  worka 

mosznowego. Dodatkowo występują nudności oraz oddaje małe ilości moczu. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować wskazania i przeciwwskazania do masażu u osób z zaburzeniami układu 

moczowo-płciowego, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca zaburzeń układu moczowo-płciowego, 

– 

opis przypadku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

5.4.  Wskazania  i  przeciwwskazania  do  wykonywania  masażu  

w postępowaniu przed i pooperacyjnym 

 

5.4.1. Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta w postępowaniu po amputacji piersi. 

 

Opis przypadku 

Kobieta  lat  54,  po  amputacji  prawej  piersi,  skarży  się  na  uczucie  ciężkości  kończyny, 

bolesne  napięcie  skóry,  ból  barku.  Obrzęk  zapalny  obejmuje  całą  kończynę  górną  prawą. 
W badaniu przedmiotowym stwierdza się wyraźny obrzęk zapalny obejmujący całą kończynę 
górną prawą. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  w  postępowaniu 

pooperacyjnym po amputacji piersi, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca postępowania po amputacji piersi, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 2  

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta po endoproteroplastyce.  

 

Opis przypadku 

Mężczyzna lat 65, wypisany po endoprotezoplastyce lewego stawu kolanowego. Porusza 

się  przy  pomocy  kul  łokciowych.  Stan  ogólny  średni.  Skarży  się  na  sztywność  ruchów, 
skurcze mięśni łydki w nocy.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu

 

w  postępowaniu 

pooperacyjnym endoproteroplastyce, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura uzupełniająca dotycząca problemu, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 3  

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta.  

 

Opis przypadku 

Kobieta lat 48, zgłasza silne dolegliwości bólowe w nadbrzuszu, gorączkę 

38,7

°

C,  nudności,  wymioty,  wzdęcie  brzucha  oraz  niewielkie  zażółcenie  białkówek.  

W  badaniu  przedmiotowym  stwierdza  się  bolesność  uciskową  w  prawym  nadbrzuszu  
i przyśpieszone tętno. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  w  postępowaniu 

przedoperacyjnym, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

metoda przypadków, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela, 

– 

opis przypadku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

Ćwiczenie 4 

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta w leczeniu ran pourazowych.  

 

Opis przypadku 

Chłopiec  12  lat,  po  przeszczepie  autogennym  skóry  tułowia  wskutek  oparzenia  

III stopnia. Rana zagojona.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  w  postępowaniu  w  leczeniu 

ran pourazowych, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 
3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca leczenia ran pourazowych, 

– 

opis przypadku. 
 

Ćwiczenie 5  

Na  podstawie  opisu  przypadku  ustal  i  uzasadnij  wskazanie  lub  przeciwwskazanie  do 

wykonania masażu u pacjenta po operacji serca. 

 

Opis przypadku 

Kobieta  lat 70. Po dwóch operacjach serca, w tym operacja w krążeniu pozaustrojowym  

z  hibernacją.  W  wyniku  obu  operacji  doszło  do  dużego  zniekształcania  klatki  piersiowej. 
Zgłasza  zaburzenia  równowagi,  okresowe  spadki  temperatury  poniżej  36°C,  duszność, 
trudności w oddychaniu, osłabienie mięśni.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować  wskazania  i  przeciwwskazania  do  masażu  w  postępowaniu  po  operacji 

serca, 

2)  zapoznać się z opisem przypadku, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

3)  określić wskazanie/przeciwwskazanie do wykonania masażu, 
4)  porównać wynik pracy w grupie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

analiza przypadku, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

literatura dotycząca postępowania po operacjach serca, 

– 

opis przypadku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Analizowanie  zaburzeń  
w funkcjonowaniu organizmu człowieka.” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 8, 11, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 5, 7, 9, 10, 12, 14 są z poziomu ponadpodstawowego.  

 
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Klucz  odpowiedzi:  1.  a,  2.  c,  3.  c,  4.  a,  5.d,  6.  a,  7.  c,  8.  a,  9.  c,  10.  b,  11.  d, 
12. a, 13. d, 14. a, 15. c, 16. d, 17. a, 18. c, 19. d, 20. a.

 

 

 
Plan testu 
 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Zdefiniować pojęcie „zdrowie” 

Scharakteryzować stan choroby 

Zidentyfikować czynniki etiologiczne  

Wyjaśnić pojęcie patogenezy 

Sklasyfikować choroby oka  

PP 

Wymienić okresy przebiegu choroby 

Określić rodzaj badania 

PP 

Zdefiniować pojęcie „leczenie” 

Scharakteryzować leczenie zachowawcze 

PP 

10  Zanalizować pojęcie „wady rozwojowe” 

PP 

11  Dokonać klasyfikacji zespołu Downa  

12  Określić wskazanie do masażu 

PP 

13  Scharakteryzować pojęcie „zwyrodnienie” 

14  Zanalizować występowanie zwyrodnienia 

węglowodanowego 

PP 

15  Rozpoznać skutki zmian postępowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

16  Zdefiniować proces starzenia się ustroju 

17  Scharakteryzować nowotwór 

18  Zdefiniować mutageny 

19  Wyjaśnić pojęcie „reaktywność ustroju” 

20  Rozpoznać cechy hipotermii 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi.  

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 
1.  Według WHO zdrowie nazywamy 

a)  stan pełnego dobrostanu człowieka. 
b)  stan dobrobytu społecznego. 
c)  sprawne funkcjonowanie ciała człowieka. 
d)  sprawne funkcjonowanie układu nerwowego człowieka. 

 
2.   Reakcję ustroju na działanie czynnika zaburzającego funkcje nazywamy 

a)  homeostazą. 
b)  odpornością. 
c)  chorobą. 
d)  hiperpireksją. 
 

3.   Czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania są 

a)  receptory. 
b)  bodźce. 
c)  czynniki etiologiczne. 
d)  determinanty. 

 
4.   Patogeneza wyjaśnia 

a)  mechanizmy powstawania i rozwoju choroby. 
b)  okres zdrowienia. 
c)  sposób leczenia zachowawczego. 
d)  sposób leczenia przyczynowego. 
 

5.   Retinopatie, jaskra i zaburzenia akomodacji są klasyfikowane jako 

a)  choroby ucha i wyrostka sutkowatego. 
b)  choroby układu nerwowego. 
c)  wady rozwojowe wrodzone. 
d)  choroby oka i przydatków. 
 

6.   Przebieg procesu chorobowego obejmuje okresy 

a)  utajenia, prodromalny, jawny, zdrowienia i wyzdrowienia. 
b)  jawny i zdrowienia. 
c)  prodromalny, jawny i zdrowienia. 
d)  utajenia, jawny i wyzdrowienia. 
 

7.   Objawy podmiotowe zdrowia i choroby dotyczą 

a)  badania lekarskiego. 
b)  wyników badań laboratoryjnych. 
c)  odczuć pacjenta. 
d)  badania Rtg. 
 

8.   Leczeniem to 

a)  zespół czynności medycznych. 
b)  lekoterapia. 
c)  działanie służby zdrowia. 
d)  rehabilitacja. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

9.   Leczenie zachowawcze nie polega na 

a)  stosowaniu diety. 
b)  stosowaniu środków farmakologicznych. 
c)  wykonaniu zabiegu operacyjnego. 
d)  stosowaniu zabiegów fizykalnych. 
 

10.  Zaburzeniami  rozwoju  narządów,  do  których  dochodzi  w  pierwszych  kilkunastu 

tygodniach ciąży nazywamy 
a)  zanik z mnożeniem jąder. 
b)  wady rozwojowe. 
c)  zwyrodnienie wodniczkowi. 
d)  stłuszczenie. 
 

11.  Zespół Downa klasyfikuje się jako 

a)  niektóre stany rozpoczynające się w okresie okołoporodowym. 
b)  urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych. 
c)  choroby układu nerwowego. 
d)  genetycznie uwarunkowaną wadę rozwojową. 
 

12.  Wskazaniem do wykonania masażu w przypadku chorób układu krążenia jest/są 

a)  zespoły żylakowe bez owrzodzeń. 
b)  choroba nadciśnieniowa. 
c)  krwotoki. 
d)  niewyrównane wady serca. 
 

13. Nadmierne  gromadzenie  się  w  komórkach  lub  poza  nimi,  substancji, które w  warunkach 

prawidłowych występują w niewielkiej ilości lub wcale, to 
a)  wady rozwojowe. 
b)  martwica. 
c)  zanik. 
d)  zwyrodnienie. 
 

14.  Gromadzenie się glikogenu w obrębie jądra hepatocytu (zwyrodnienie węglowodanowe), 

nie występuje w 
a)  nadciśnieniu. 
b)  cukrzycy. 
c)  akromegalii. 
d)  chorobie Wilsona. 
 

15.  Zmiany postępowe nie skutkują 

a)  przerostem tkanki/narządów. 
b)  rozrostem tkanki/narządu. 
c)  zwyrodnieniem szklistym. 
d)  naprawą tkanki martwiczej. 
 

16.  Proces starzenia się ustroju jest 

a)  stanem choroby. 
b)  patologią. 
c)  zwyrodnieniem tkanek i narządów. 
d)  naturalnym procesem fizjologicznym. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

17.  Nowotworem nazywamy 

a)  nieprawidłowy  i  nadmierny  rozrost  tkanki  ustroju  w  sposób  nieskoordynowany  

z pozostałymi tkankami. 

b)  nieprawidłowy  i  nadmierny  rozrost  organów  ustroju  w  sposób  nieskoordynowany  

z pozostałymi organami. 

c)  rozrost organów  w sposób skoordynowany z pozostałymi organami. 
d)  nieprawidłowy i nadmierny zanik tkanek ustroju.  
 

18.  Mutageny to 

a)  czynniki naprawcze. 
b)  interakcje mediatorów odczynu zapalnego. 
c)  czynniki kancerogenne. 
d)  objawy procesu nowotworowego. 

 
19.  Zdolność ustroju do reagowania na czynniki środowiska zewnętrznego to 

a)  patogeneza. 
b)  melanogeneza. 
c)  termogeneza. 
d)  reaktywność ustroju. 
 

20.  Hipotermią jest 

a)  podwyższenie temperatury ciała powyżej 41

°

C. 

b)  obniżenie temperatury ciała poniżej 35

°

C. 

c)  podwyższenie temperatury ciała do 37,5–38,5

°

C. 

d)  podwyższenie temperatury ciała do 38,5–39

°

C. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko............................................................................... 
 

Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu człowieka 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

 
 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

Test 2 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Analizowanie  zaburzeń  
w funkcjonowaniu organizmu człowieka” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania 1, 3, 4, 5,6, 7, 10, 11, 14, 15, 17, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 2, 8, 9, 12, 13, 16 są z poziomu ponadpodstawowego.  

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Klucz  odpowiedzi:  1.  a,  2.  c,  3.  b,  4.  d,  5.  a,  6. a,  7.  a,  8.  b,  9.  c,  10.  a,  11.  a, 
12. b, 13. b, 14. b, 15. a, 16. a, 17. b, 18. a, 19. a, 20. a.  
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Wymienić biologiczne czynniki 
chorobotwórcze 

Porównać ostry i przewlekły przebieg 
choroby 

PP 

Rozpoznać choroby pasożytnicze 

Scharakteryzować okres prodromalny 
choroby 

Zdefiniować okres zdrowienia 

Rozpoznać zakres leczenia objawowego 

Scharakteryzować pojecie „ektopia” 

Określić czynnik etiologiczny WZW 

PP 

Sklasyfikować objawy starzenia się ustroju 

PP 

10 

Scharakteryzować proces zapalny 

11 

Scharakteryzować rubor 

12 

Zanalizować mechanizm odporności 

PP 

13 

Określić położenie termoreceptorów 

PP 

14 

Zidentyfikować zaburzenia termoregulacji 

15 

Scharakteryzować zespól metaboliczny X 

16 

Zanalizować etiologię cukrzycy 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

17 

Rozpoznać zmiany urazowe 

18 

Rozpoznać przeciwwskazanie do masażu 

19 

Rozpoznać wpływ masażu na mięsnie 

20 

Rozróżnić wskazania i przeciwwskazania do 
masażu 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi.  

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

 
1.  Bakterie, riketsje, wirusy, priony należą do 

a)  biologicznych czynników chorobotwórczych. 
b)  chemicznych czynników chorobotwórczych. 
c)  termicznych czynników chorobotwórczych. 
d)  fizycznych czynników chorobotwórczych. 
 

2.  Ostry i przewlekły przebieg choroby 

a)  są zawsze niezależne. 
b)  nigdy nie występują razem. 
c)  mogą się przenikać. 
d)  zawsze występują razem. 
 

3.  Pneumocystoza, rzęsistkowica, filarioza, lamblioza to choroby 

a)  grzybicze. 
b)  pasożytnicze. 
c)  bakteryjne. 
d)  wirusowe. 

 
4.  Czas  od  pojawienia  się  pierwszych  objawów  choroby  do  pełnego  rozwoju  objawów 

klinicznych nazywamy okresem 
a)  utajenia. 
b)  jawny. 
c)  zdrowienia. 
d)  prodromalnym.  
 

5.  Okres zdrowienia to czas, w którym 

a)  następuje wycofanie się głównych objawów choroby. 
b)  przejściowo nasilają się objawy choroby. 
c)  całkowicie ustępują objawy choroby. 
d)  następuje całkowite wyleczenie. 
 

6.  Leczenie objawowe 

a)  usuwa objawy choroby, lecz nie jej przyczyny. 
b)  nasila okresowo objawy choroby w celu usunięcia jej przyczyn. 
c)  usuwa objawy choroby i jej przyczyny. 
d)  usuwa źródło choroby. 

 
7.  Ektopią nazywamy 

a)  nieprawidłowe umiejscowienie narządu. 
b)  brak światła przewodu. 
c)  brak narządu przy obecności zawiązka. 
d)  nieprawidłowe zespolenia tkanek. 
 

8.  Wirusowe zapalenie wątroby jest spowodowane 

a)  martwicą skrzepową. 
b)  martwicą rozpływną. 
c)  zwyrodnieniem tłuszczowym. 
d)  zwyrodnieniem glikozaminoglikanowym. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

9.  Zmniejszenie wysokości ciała i obniżenie elastyczności skóry spowodowane są 

a)  hiperpireksją. 
b)  upośledzeniem termoregulacji. 
c)  starzeniem się ustroju. 
d)  hipotermią. 
 

10.  Zapaleniem nazywamy 

a)  powiększaniu tkanki lub narządu na skutek zwiększania się liczby jego komórek. 
b)  szereg złożonych reakcji organizmu w odpowiedzi na czynnik patogenny. 
c)  procesem o charakterze ochronnym organizmu. 
d)  proces mający na celu sekwestrację i usunięcie procesów reparacyjnych. 
 

11.  Rubor to 

a)  miejscowe zaczerwienienie.  
b)  wzrost temperatury. 
c)  upośledzenie funkcji. 
d)  obrzęk. 
 

12.  Odporność organizmu człowieka 

a)  jest zawsze taka sama. 
b)  podlega zmianom. 
c)  nigdy nie zależy od działania lekarza. 
d)  zależy wyłącznie od działania lekarza. 
 

13.  Termoreceptory zimna i ciepła nie 

a)  dostarczają informacji do mózgu. 
b)  są umiejscowione w podwzgórzu. 
c)  dostarczają informacji o bezwzględnej temperaturze i zmianach. 
d)  są umiejscowione w skórze. 
 

14.  Hipertermia i hipotermia 

a)  są schorzeniami narządu ruchu. 
b)  są rodzajami zaburzenia termoregulacji. 
c)  to zmiany postępowe. 
d)  to zaburzenia odporności. 
 

15.  Cechą zespołu metabolicznego X jest 

a)  obwód talii powyżej 88 cm u kobiet i 102 cm u mężczyzn. 
b)  glikemia poniżej 100mg/dl. 
c)  ciśnienie tętnicze poniżej 130/85. 
d)  poziom trójglicerydów poniżej 150 mg/dl. 
 

16.  Cukrzyca nie jest 

a)  hiperlipoproteinemią. 
b)  uwarunkowana jest genetycznie. 
c)  następstwem bezwzględnego niedoboru insuliny. 
d)  przewlekłym  zaburzeniem  przemiany  materii  spowodowanym  całkowitym  lub 

względnym niedoborem insuliny. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

17.  Stłuczeniem, skręceniem, zwichnięciem są 

a)  jałowe martwice kości. 
b)  urazowe choroby narządu ruchu. 
c)  choroby układowe. 
d)  zmiany zwyrodnieniowo-wsteczne. 
 

18.  Ostre stany zapalne stawów 

a)  stanowią przeciwwskazanie do masażu. 
b)  są wskazaniem do masażu sportowego. 
c)  są wskazaniem do intensywnego masażu. 
d)  są wskazaniem do masażu klasycznego. 

 
19.  Masaż wpływa na układ mięśniowy 

a)  dodatnio. 
b)  niekorzystnie. 
c)  ujemnie. 
d)  obojętnie. 
 

20.  Pacjent z postępującym zanikiem mięśni: 

a)  nie powinien być masowany. 
b)  może być masowany.  
c)  powinien być intensywnie i często masowany. 
d)  powinien być masowany rzadko, lecz intensywnie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko............................................................................... 

 

Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu człowieka 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

 
 
 
 

 
 
 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

7.  LITERATURA  

 
1.  Dega  W.,  Milanowska  K.:  Rehabilitacja  medyczna.  Wydawnictwo  Lekarskie  PZWL, 

Warszawa 2003 

2.  Gerd  H.:  Medycyna  wewnętrzna.  Repetytorium  dla  studentów  i  lekarzy.  Wydawnictwo 

Lekarskie PZWL, Warszawa 2005  

3.  Kasperczyk  T.,  Magiera  L.,  Mucha D., Waliszek  R.:  Masaż z  elementami rehabilitacji., 

Wydawnictwo Rehmed, Kraków 2003 

4.  Kokot F.: Choroby wewnętrzne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005 
5.  Prochowicz  Z.:  Podstawy  masażu  leczniczego.  Wydawnictwo  Lekarskie  PZWL, 

Warszawa 2004 

6.  Straburzyńska-Lupa A., Straburzyński G.: Fizjoterapia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 

Warszawa 2004 

7.  www.gutman.nazwa.pl 
8.  www.e-masaz.pl 
9.  www.masaz.ciechocinek.pl 
10.  www.masazysta.info.pl 
11.  www.masseuse.pl 
12.  www.medigo.pl 
 

Literatura metodyczna: 

1.  Figurski J., Symela K. (red.): Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym. 

Wydawnictwo ITeE, Radom 2001 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia. WSiP S.A., Warszawa 1999 
3.  Okoń  W.:  Wprowadzenie  do  dydaktyki  ogólnej.  Wydawnictwo  Akademickie  „Żak”. 

Warszawa 2003 

4.  Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE , Radom 2000 
5.  Plewka  Cz.:  Metodyka  nauczania  teoretycznych  przedmiotów  zawodowych,  cz.  I  i  II. 

Wydawnictwo ITeE, Radom 1999