Determinanty dochodu narodowego – ujęcie popytowe

Charakterystyka konsumpcji według Keynesa

1. Przy stosunkowo niskich poziomach dochodu narodowego, konsumpcja jest od niej większa, co w skali gospodarki narodowej, oznacza korzystanie z kredytów zgromadzonych (oszczędności gospodarcze są ujemne).

2. Przy stosunkowo wyższych poziomach dochodu narodowego konsumpcja jest od niego mniejsza, czyli oszczędności są dodatnie

3. W miarę wzrostu dochodu narodowego wzrasta, ale coraz wolniej, czyli udział konsumpcji w dochodzie narodowym jest malejący

4. Keynes operował pojęciami wielkości przeciętnych i krańcowych

5. Założenie o tym, że inwestycje mają charakter AUTONOMICZNYM, czyli są NIEZALEŻNE od dochodu narodowego. Nawet gdyby dochód narodowy wynosiło, to inwestycje będą kształtowały się na określonym poziomie, będą realizowane z zasobów. Autonomiczne są też wydatki państwa na dobra i eksport. Ceny i płace są stałe.

6. Keynes odróżniał wielkości planowane od efektywnych

7. Funkcji konsumpcji opisuje planowane wydatki konsumpcyjnych przy różnych poziomach faktycznego dochodu narodowego

8. Funkcja oszczędności - opisuje planowane oszczędności przy różnych poziomach faktycznego dochodu narodowego

   Oszczędności – są niekonsumowana częścią dochodów rozporządzalnych

9. Funkcja popytu globalnego – opisuje planowane globalne wydatki przy różnych poziomach faktycznego dochodu narodowego.

Równowaga dochodu narodowego według Keynesa

Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna przy stałych cenach i płacach występuje gdy planowane globalne wydatki (planowany popyt globalny) równe są faktycznej wielkości produkcji (faktycznemu dochodowi narodowemu)

∆Y = m_I * ∆I – formuła mnożnikowa (inwestycji)

m_I = ∆Y / ∆Ia

m_I

m₀ = 1 / 1 – KSK = 1 / KSO

Mnożnik inwestycyjny

Oznacza o ile zmieni się dochód narodowy, jeżeli inwestycje zmieniają się o jednostkę

m_y

m_c = 1 / 1 – KSK = 1 / 1 – KSK (1 - t)

m_g

KSK – krańcowa skłonność do konsumpcji

t – stopa opodatkowania bezpośredniego netto

Mnożnik podatkowy

Zmiana podatków oddziałuje na dochód odwrotnie niż zmiana składników popytu globalnego. Wzrost podatków powoduje zmniejszenie dochodu narodowego w stanie równowagi, a zmniejszenie podatków – jego wzrost (różnokierunkowe zmiany)

m_r = ∆Y/ ∆Ta

Mnożnik podstawowy

Oznacza zmianę dochodu narodowego w stanie równowagi na skutek zmiany podatków autonomicznych o jednostkę

m_t = - KSK / 1 – KSK' = - KSK / 1 – KSK (1 – t)

Mnożnik zrównoważonego budżetu

∆Ga = ∆T

G – wydatki państwa (o charakterze autonomicznym)

∆Y = ∆Ga

Jeżeli zmiana autonomicznych wydatków państwa równa jest zmianie wpływów z tytułu podatków to ostateczna zmiana dochodu narodowego dodatnie równa zmianie autonomicznych wydatków państwa. Nie ma więc zmiany wielokrotnej, czyli mnożnik = 1

Mnożnik w gospodarce otwartej

inwestycyjny m_i

m_c = 1/ 1 – (KSK' – KSI) = 1/ 1 – KSK' + KSI

m_g

eksportowy m_x

KSI – krańcowa skłonność do importu.

Zmiana wydatków na dobra importowane na skutek zmiany dochodu narodowego o jednostkę. Oznacza to jaką część dodatkowej jednostki dochodu narodowego krajowe podmioty gospodarcze skłonne są przeznaczyć na dobra z importu.

mt = -KSK / 1 – (KSK – KSI) = -KSK / 1 – KSK + KSI