Blokery
receptora b
- adrenergicznego
Definicja
b
- blokery wiążą się wybiórczo z receptorami adrenergicznymi b,
wywołując kompetycyjny i odwracalny antagonizm względem efektów
oddziaływań bodźców adrenergicznych na różne narządy
UWAGA:
b-
blokery mają stosunkowo mały wpływ na częstotliwość rytmu i
kurczliwość serca u osoby będącej w spoczynku, ale:
Zwalniają
rytm serca
itp.)
Klasyfikacja
b-
blokerów
Czyści
agoniści – posiadają powinowactwo do receptora bez aktywności
wewnętrznej
Częściowi
agoniści = agoantagoniści – posiadają słabe właściwości
sympatykomimetyczne
Klasyfikacja
b-
blokerów
Niewybiórcze
– wykazują podobne powinowactwo do rec. b1
i b2
Propranolol,
Timolol
Kardiowybiórcze
– działają wybiórczo na rec. b1
Metoprolol,
Bisoprolol, Acebutolol, betaksolol
Wybiórczy
antagoniści rec. b2
– nie mają istotnego znaczenie w klinice
Wybiórczość
do rec. b1
Nebiwalol
> Bisoprolol > Atenolol > Metoprolol > Acebutolol
Siła
działania sympatykomimetycznego
Pindolol
> Alprenolol > Oksprenolol > Acebutolol
Leki
niewybiórcze bez działania wewnętrznego
Mogą
wywoływać skurcz oskrzeli i naczyń krwionośnych
LDL, TG,¯
HDL
Nasilają
hipoglikemię i bradykardię
W
większym stopniu blokują działanie amin katecholowych à
skuteczne w prewencji pierwotnej i wtórnej zawału serca
Skuteczniej
znoszą drżenie mięśni wywołane sympatykomimetykami
Działanie
sympatykomimetyczne
Nawet
niewielkie działanie sympatykomimetyczne zapobiega wpływowi na
metabolizm glukozy i nie nasila skurczu oskrzeli, natomiast leki
kardiowybiórcze w żadnym stopniu nie wpływają na metabolizm
Leki
pozbawione działania sympatykomimetycznego są przeciwwskazane u
chorych z niewydolnością krążenia (silne działanie (-)
inotropowe i ¯
oporu obwodowego)
Leki
pozbawione działania sympatykomimetycznego są wskazane w stanach
wymagających ¯
nadmiernego napięcia ikładu współczulnego (np. nadczynność
tarczycy)
Działanie
błonowe b
- blokerów
Działanie
stabilizujące na błony komórkowe, poprzez hamowanie funkcji
kanałów jonowych, w czym przypominają środki miejscowo
znieczulające
Propranolol
Oksprenolol
Alprenolol
Praktolol
(kardiowybiórczy)
Od
tego działania zależeć mogą działania niepożądane:
osłabienie
inotropizmu serca
osłabienie
przewodnictwa
Leki
lipofilne
Metoprolol
Propranolol
Tymolol
Wchłaniają
się szybko z p. pokarmowego
Duży
efekt pierwszego przejścia
Biodostępność
– 20-30%
Okres
póltrwania – 1-5 h
Łatwo
wnikają do OUN
Mogą
się kumulować u chorych ze zmniejszonym przepływem wątrobowym
Leki
hydrofilne
Wchłaniają
się niecałkowicie z p. pokarmowego i są wydalane przez nerki w
stanie niezmienionym
Okres
półtrwania – 6-24h
Znikome
przechodzenie przez barierę krew-mózg
Uwaga
u pacjentów ze zmniejszonym przepływem nerkowym (osoby w podeszłym
wieku,
z
niewydolnością nerek)
Leki
o zrównoważonym klirensie
Niewielki
efekt pierwszego przejścia
Przenika
do OUN
Wydalany
po 50% przez nerki i wątrobę
Mechanizm
działania b
- blokerów
Inotropowo
(-)
Dromotropowo
(-)
Tonotropowo
(-)
Chronotropowo
(-)
Mechanizm
działania b
- blokerów
Działanie
przeciw nadciśnieniowe
¯
rzutu serca
¯
uwalniania reniny i A II
blokowanie
presyaptycznych rec. a,
które nasilają uwalnianie NA z zakończeń nerwów współczulnych
i ¯
ośrodkową aktywność naczynioruchową
Mechanizm
działania b
- blokerów
Działanie
przeciw niedokrwienne
¯
zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen
¯
kurczliwość mięśnia sercowego
¯
skurczowego ciśnienia skurczowego
Mechanizm
działania b
- blokerów
Zwiększenie
oporu obwodowego
Skurcz
oskrzeli
Zmniejszenie
wydzielania insuliny
Nietolerancja
glukozy
Zaburzenia
gospodarki lipidowej (zmniejszenie lipolizy)
Mechanizm
działania b
- blokerów
Blokowanie
rec. b1
w nerkach:
¯
uwalniania reniny i aktywacji ukladu RAA
Poprawa
budowy i czynności lewej komory przez zmniejszenie jej rozmiaru i
zwiększenie frakcji wyrzutowej
Mechanizm
działania b
- blokerów
zwolniony
rytm serca
zwolnienie
przewodzenia
wydłużenie
okresu refrakcji węzła AV
zmniejszenie
napędu współczulnego
Działania
niepożądane
Skutki
sercowo – naczyniowe
bradykardia
blok
AV
skurcz
naczyń obwodowych (obj. Reynauda) – ochlodzenie kończyn,
nasilenie obj. chorobowych u pacjentów ze zmianami w naczyniach
Skutki
te są slabsze w przypadku leków wykazujących dzialanie
naczyniorozszerzające oraz b1
- selektywnych
Działania
niepożądane
tłumienie
objawów hipoglikemii (nieselektywne), takich jak tachykardia, czy
drżenie
zwiększenie
oporów w drogach oddechowych à
napad astmy oskrzelowej
Działania
niepożądane
zmęczenie
ból
głowy
zaburzenia
snu (bezsenność/żywe sny)
depresja
wywołanie
lub nasilanie impotencji
utrata
libido
UWAGA:
Nagle
odstawienie beta-blokerów może powodować wystąpienie objawów
z odbicia:
Nadciśnienie
tętnicze
Zaburzenia
rytmu serca
Zaostrzenie
dlawicy piersiowej
Związane
jest to ze zwiększeniem liczby receptorów b
w czasie przewleklego leczenia lekami b-adrenolitycznymi
Wskazania
Choroba
niedokrwienna serca
Nadciśnienie
tętnicze
Krążenie
hiperkinetyczne
Zaburzenia
rytmu wywołane nadpobudliwością
Kardiomiopatia
przerostowa/zastoinowa
Zespoły
abstynencyjne
Stres
(przedegzaminacyjny, trema)
Jaskra
Propranolol
Amp.
0.001, 0.005
Tabl.
0.01, 0.04
Nawracające
krwawienia z żylaków przełyku
Nerwice
lękowe, abstynencj alkoholowa, migrena
Zespół
abstynencyjny (tachykardia, dreszcze, niepokój, zaburzenia rytmu)
Niewydolność
serca (ale w połączeniu z glikozydami naparstnicy)
Nadczynność
tarczycy
Praktolol
Po
dłuższym stosowaniu może wystąpić zespół
oczno – śluzówkowo – skórny
Stan
zapalny śluzówek
Zmniejszenie
wydzielania łez
Bliznowacenie
spojówek
Uszkodzenie
rogówki
Włókniejące
zapalenie błon surowiczych
Interakcje
b
- blokerów z lekami nasercowymi
Glikozydy
nasercowe (chrono- i dromotropowo (-))
Chinidyna
(chronotropowo (-))
Werapamil
(dromotropowo (-))
Leki
hipoglikemizująceZmniejszają siłę skurczówJeśli układ nerwowy
współczulny jest pobudzony (wysiłek fizyczny, stres