Emocje i motywacje

Konserwatoria

Mgr. Nina Skrzypska

[Wybierz datę]

Konwesatoria; Przedmiot: Emocje i motywacje.

Emocja – uświadomiona -nadawanie znaczenia -interpretacja poznawcza

Afekt- nieświadomy - pobudzenie do i od obiektu (ze znakiem+ lub-) -reakcja na zmianę tu i teraz -krótkotrwały, nazywany także protoemocją.

Nastrój- uświadomiony -długotrwały -niezależny od tu i teraz

Definicja emocji (Oatley, Jenkins)
spowodowana zazwyczaj przez świadome lub nieświadome wartościowanie przez podmiot jakiegoś zdarzenia jako istotnego dla ważnej dla niego sprawy; emocja odczuwana jest jako pozytywna jeśli zdarzenie sprzyja tej sprawie. Rdzeniem emocji jest gotowość do działania i podsuwanie planów; konkretna emocja nadaje priorytet jednemu lub kilku rodzajom działania, narzucając poczucie ich pilności- może więc zakłócać alternatywne procesy umysłowe lub działania albo rywalizować z nimi. Odmienne typy gotowości tworzą odmienne wyjściowe zarysy relacji z innymi. Konkretna emocja jest zazwyczaj doznawana jako konkretny typ stanu umysłowego, któremu towarzyszą lub następują po nim zmiany somatyczne, akty ekspresji i działania.

Psychologia motywacji zajmuje się wyjaśnianiem ukierunkowania, trwałości i intensywności zachowań.
Motywacja- konstrukthipoptetyczy(można ją stwierdzić nie bezpośrednio lecz po jej najprościej mówiąc objawach). Aktywizujące ukierunkowanie aktualne.

Emocje spełniają pewne funkcje w obrębie bieżące interakcji jednostki z otoczeniem.

Zdrada

Ewolucyjne znaczenie:
ze znakiem+
-mężczyźni rozsiewają swoje geny.

Kulturowo społeczne znaczenie:
ze znakiem-
-zagrożenie ostracyzmem społecznym
-straty materialne

Jedno zdarzenie, różne interpretacje w zależności od przyjętego punktu widzenia.

E mocja- nadaje priorytet i nadzoruje „nadprogramy”

-

Adaptacja

Powtarzanie problemu adaptacyjnego

koordynuje (wyznacza, hamuje, moduluje natężenie)

- ma swoje podprogramy

- wpływa na fizjologię

-procesy poznawcze( pamięć, wnioskowanie, cele, myślenie, percepcja)

-zachowanie (od i do)

P odział Emocji

PODSTAWOWE:
złość, radość, smutek, strach

-wrodzone
-nabyte na drodze ewolucji
-uniwersalne

świadome - odczucia
nieświadomy może być obiekt powodujący

wpływ społeczno-kulturowy:
- reguły okazywania
- różne przyzwolenie

Z.N.O. nakierowane na obiekt
do: przywiązanie, troska, pożądanie
od: wstręt

-uniwersalne
-wrodzone

świadome - obiekt
nieświadome - może być przyczyna

wpływ społeczno-kulturowy:
- kultura nadaje znaczenie obiektom

ZŁOŻONE
rdzeń: podst/z.n.o.

świadoma ocena odnosząca się do konstruktów Ja, innych, świata

-duma, zażenowanie, miłość, nienawiść, wstręt, tęsknota, zazdrość, poczucie winy

funkcje emocji: określenie odległości od celu; zmniejszenie rozbieżności miedzy osobą a celem.

Przywiązanie

1. Istota i funkcje przywiązania (John Bowlby)

 

 

Przywiązanie to długotrwały, emocjonalny związek z konkretną osobą, który charakteryzuje się  następującymi cechami:

 

-          Selektywność – skupianie się na konkretnej osobie, która wywołuje zachowania przywiązania w sposób i w zakresie niespotykanym w relacjach z innymi osobami.

-          Poszukiwanie fizycznej bliskości – staranie się o utrzymanie bliskości z obiektem przywiązania.

-          Komfort i bezpieczeństwo – wynikają bezpośrednio z osiągnięcia bliskości.

-          Lęk separacyjny – pojawia się w momencie, gdy więź zostaje przerwana i niemożliwe jest uzyskanie bliskości.

 

 

Biologiczna funkcja przywiązania  zwiększenie szans na przeżycie.

 

           Tego rodzaju więzi mają swoje źródło w ewolucji. Ich integralną częścią jest zestaw następujących mechanizmów, odpowiadających za zapewnienie bezpieczeństwa potomstwu:

 

-          Płacz – środek służący do przyciągania uwagi rodziców

-          Uśmiech i wokalizacje – środki służące do utrzymywania uwagi rodziców

-          Podążanie za rodzicem, czepianie się jego ciała – środki umożliwiające uzyskanie bliskości

 

„Program genetyczny” aktywujący powyższe reakcje behawioralne jest początkowo uogólniony (odnosi się do całego otoczenia). W ciągu 1 r.ż. zawęża się do kręgu jednej lub dwóch osób.

 

Psychologiczna funkcja przywiązania  zapewnienie sobie bezpieczeństwa.

 

Jest to możliwe wtedy, gdy rodzic odwzajemnia uwagę dziecka, co jest wynikiem rozwoju rodzicielskiego systemu przywiązania, dzięki któremu rodzice są gotowi reagować na sygnały płynące ze strony dziecka.

 

Gesty odnoszące się do poszukiwania bliskości ulegają ewolucji w miarę rozwoju kompetencji poznawczych i behawioralnych dziecka. Zależą one również od kondycji dziecka (zmęczenie, choroba) oraz sytuacji zewnętrznej (otoczenie znajome/nieznajone).

Etapy rozwoju przywiązania

Przed-przywiązanie (0-2)* - niezróżnicowane reakcje społeczne; dzieci wykazują pewne predyspozycje świadczące o ich przygotowaniu do życia społecznego: selektywność percepcyjna (zwracanie uwagi na innych ludzi) oraz zachowania sygnałowe.

Przywiązanie w trakcie tworzenia (2-7) – nauka podstawowych zasad wzajemnych kontaktów; Wzajemna regulacja uwagi i wrażliwości; synchronizacja zachowań matki i dziecka (skutkuje w późniejszym przyswojeniu zasady naprzemienności w procesie konwersacji).

Wyraźnie ukształtowane przywiązanie (7-24) – Sprzeciw w sytuacji separacji, nieufność względem obcych, komunikacja zamierzona; silna orientacja na matkę (uczucie tęsknoty).

Związek ustanowiony ze względu na cel (od 24) – Relacje bardziej dwustronne, dzieci rozumieją potrzeby rodziców; dzieci potrafią przewidywać skutki swoich działań; dziecko świadomie korzysta ze swojego repertuaru reakcji przywiązania. Związki celowe – charakteryzują się zdolnością partnerów do planowania swych działań pod kątem własnych celów przy jednoczesnym uwzględnieniu celów drugiej osoby; Przywiązanie podlega wewnętrznym odczuciom i oczekiwaniom (nie jest już tylko systemem wzbudzanych i wygaszanych reakcji); Wewnętrzne modele operacyjne – struktury poznawcze reprezentujące wzajemne relacje i emocje doświadczane w kontaktach z głównymi postaciami przywiązania – jako już utrwalony system kieruje zachowaniem dziecka w późniejszych bliskich relacjach.

Reprezentacja relacji przywiązaniowej (relacja emocjonalna):

-buduje się na podstawie doświadczeń z dzieciństwa.

-jest nieświadoma (brak sygnalizacji, okres przedwerbalny)

-zbiór reguł i oczekiwań.

-

wariant optymistyczny- relacja pewna, ufna.

wariant pesymistyczny- lęk, niepokój, brak poczucia bezpieczeństwa.

to, co dzieje się na poziomie behawioralnym, dziecko uwewnętrznia.

 

3. Różne wzorce przywiązania (Mary Ainsworth)

Sytuacja obcości – procedura pozwalająca ocenić jakość przywiązania małego dziecka. Składa się z kilku epizodów wywołujących u dziecka stres, umożliwiający uruchomienie zachowań przywiązania i jest używana do klasyfikowania dzieci pod względem jakości bezpieczeństwa ich przywiązania.

Typ przywiązania bezpiecznego – dziecko wykazuje umiarkowane skłonności do szukania bliskości z matką; niepokoi się jej zniknięciem; po jej powrocie ciepło ją wita (większość dzieci).

Typ przywiązania pozabezpiecznego; unikanie – dziecko unika kontaktu z matką, zwłaszcza po jej powrocie; w towarzystwie obcej osoby nie wykazuje zbytniego zaniepokojenia.

Typ przywiązania pozabezpiecznego; opór – silny niepokój spowodowany nieobecnością matki; po jej powrocie trudno odzyskuje spokój; jednoczesne poszukiwanie bliskości i przeciwstawianie się jej.

Typ przywiązania zdezorganizowanego – brak spójnych systemów radzenia sobie ze stresem; sprzeczne zachowania względem matki – poszukiwanie/unikanie bliskości; zagubienie i lęk dotyczący związku z matką.

(przedstawione powyżej opisy dotyczą zachowania dziecka w warunkach eksperymentalnej sytuacji obcości)

Zdaniem M.Ainsworth, różnice w klasyfikacji przywiązania wynikają z różnej wrażliwości matek wobec dziecka w pierwszych miesiącach jego życia w takich sytuacjach, jak karmienie, zabawa. Późniejsze badania wykazały jednak, że związek między matczyną wrażliwością a poczuciem bezpieczeństwa dziecka nie jest aż tak silny. Ważną rolę odgrywają inne cechy rodziców. Nawet przypadki przemocy nie muszą zaburzyć rozwoju prawidłowych form poczucia bezpieczeństwa.

4. Charakterystyka wewnętrznych modeli operacyjnych

Reprezentacje umysłowe dotyczące zarówno ogólnego obrazu innej osoby oraz związku z nią, jak i -uczuć wywołanych przez ten związek.

-Funkcjonują w większości poza świadomością.

- Są wynikiem doświadczeń dziecka z poszukiwaniem bliskości.

-Na charakter w.m.p. wpływa poziom akceptacji dla poszukiwania bliskości przez dziecko.

- Nabierają stabilnego charakteru, ale nie są odporne na wpływ dalszych doświadczeń w zakresie kontaktów interpersonalnych.

-Ich funkcją jest dostarczenie jednostce reguł w zakresie zachowania oraz uczuć względem ważnych dla niej osób. Umożliwiają przewidywanie i interpretację zachowań innych ludzi, a także planowanie własnego zachowania w odpowiedzi na nie.