Prowadzący: Karolina Przeworowska

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie:

Poziom edukacyjny: gimnazjum, klasa II

Czas realizacji: 45 minut

Temat zajęć: Grupy społeczne i ich rodzaje.

1. Cele:

Uczeń :

-uczeń potrafi: zdefiniować pojęcia: grupa społeczna, więź społeczna, podać przykłady małych i dużych grup społecznych,
uczeń rozumie: pojęcie - kryterium
- uczeń wie: jak kryteria podziału grup wpływają na ich podział

2. Metody: podające i aktywizujące,

3. Formy pracy: pogadanka, praca z podręcznikiem, burza mózgów

4. Środki dydaktyczne: podręcznik,

Przebieg lekcji:

1. Dlaczego mówimy, że człowiek jest istotą społeczną?
2. Czy możliwy jest prawidłowy rozwój człowieka poza społeczeństwem? Uzasadnij swoją wypowiedz.

3. Nauczyciel prowokuje dyskusję: Czym jest rola społeczna?

Rola społeczna

·         to postępowanie człowieka zgodne z zasadami i obowiązkami przyjętymi w danej grupie, np. w rodzinie – rola matki, ojca, dziecka; w grupie rówieśniczej – rola kolegi, ucznia, studenta. Szczególnie ważne znaczenie w życiu człowieka mają role zawodowe, np. nauczyciela, rolnika, lekarza, urzędnika, żołnierza, robotnika, policjanta.

4. Co to jest według ciebie grupa?

Uczniowie podają przykłady grup, które kojarzą im się z tym pojęciem np. grupa ludzi, klasa, grupa przyjaciół, drużyna harcerska, drużyna sportowa.
Nauczyciel pyta, dlaczego ludzie chcą i lubią przebywać razem? Co łączy wymienione wcześniej przez uczniów grupy. Uczniowie: wspólne zainteresowania, nauka, sport, wiek.
Uczniowie czytają temat z podręcznika dotyczący grup społecznych i ich funkcjonowania.

4. Nauczyciel podaje definicję:

Grupa społeczna zbiorowość ludzi minimum trzech, połączonych ze sobą trwałymi więziami wynikającymi z uznania wspólnych wartości , poglądów przekonań , celów zasad postępowania i zainteresowań.

Więź – ogól połączeń i zależności skupiających jednostki i zbiorowości.

Kryterium – rodzaj wyróżnika, który przyjmuję się w celu wyodrębnienia grupy.
Możemy przyjąć następujące kryteria: liczby, rodzaju więzi, rodzaju zorganizowania

1. Ze względu na sposób zorganizowania:

Grupy formalne

Cechy grup formalnych:

• posiadają ściśle określona sformalizowane strukturę

• są powołane w wyniku aktu prawnego

• cele i zasady działania określają przepisy prawne

• możliwe jest stosowanie sankcji wobec członków

Przykłady grup formalnych:

• szkoła

• wojsko

• związek zawodowy

• partia polityczna

• stowarzyszenie

• administracja

Grupy nieformalne

Cechy grup nieformalnych:

• tworzą się spontanicznie, bez stosowania procedur i formalności

• nie mają sformalizowanej struktury

• nie posiadają wewnętrznych przepisów prawnych

• opierają się na wewnętrznych relacjach pomiędzy członkami

• tworzą się za względu na wspólne zainteresowania, sposób spędzania czasu lub poglądy

Przykłady grup nieformalnych:

• grupa koleżeńska

• kółka zainteresowań

• krąg znajomych

• gangi

• klany

2. Ze względu na charakter członków:

Grupy zamknięte (ekskluzywne)

Cechy grup zamkniętych:

• przynależności jednostki decyduje spełnienie przez nią określonych kryteriów np. majątek, wykształcenie lub poświęcenie i oddanie.

• do niektórych grup zamkniętych można należeć automatycznie np. przez urodzenie.

Przykłady grup zamkniętych:

• stowarzyszenie biznesowe.

Grupy otwarte (inkluzywne)

• przynależności decyduje wola jednostki lub polityka prowadzona przez ta grupę

3. Ze względu na wielkość grupy:

Grupy małe

Cechy grup małych:

• posiadają prosta strukturę wewnętrzną

• nie występuje podział na mniejsze podgrupy

• stosunki pomiędzy członkami są bardziej bezpośrednie i osobiste

Przykłady grup małych:

• szkolny zespół baletowy

• rodzina

• społeczność lokalna

• grupa rówieśnicza

Grupy duże

Cechy grup dużych:

• posiadają rozbudowaną strukturę wewnętrzną

• wewnątrz grupy istnieje wiele podgrup

• członkowie nie zawsze znają się osobiście

• przynależność do grupy jest pośrednia np. przez małe grupy

Przykłady dużych grup:

• plemienne

• narodowe

• religijne

• partie polityczne

4. Ze względu na rodzaj więzi:

Grupy pierwotne (naturalne)

Cechy grup pierwotnych:

• członków łączy silna więź emocjonalna i kontakty osobista

• przynależność nie zawsze wynika z woli jednostki

• każdy członek wspólnoty nosi cechy wspólne z pozostałymi członkami np. rysy ciała, czy język

• istnieją określone tradycje, zwyczaje i normy

• udział w grupie wynika z norm i tradycji

Przykłady grup pierwotnych:

• rodzina

• grupa rówieśnicza

• krąg przyjaciół i najbliższych znajomych

• sąsiedzi mający ze sobą bliskie kontakty

Grupy wtórne (tworzone sztucznie)

Cechy grup wtórnych:

• członków łączy więź rzeczowa wynikająca ze wspólnych zainteresowań

• członkowie są na zasadzie dobrowolnego wyboru

• mają "sztuczną" genezę

• tworzone są w celu osiągnięcia określonego celu, wykonania zadania, lub zamierzonego interesu

Przykłady grup wtórnych:

• partia polityczna

• związek zawodowy

• organizacje kościelne

• stowarzyszenia

• zakłady pracy

• szkoły