Narzędzia chirurgiczne i ich rodzaje
Narzędzia chirurgiczne i ich rodzaje
Narzędzia chirurgiczne i ich rodzaje
Narzędzia chirurgiczne i ich rodzaje
Narzędzia chirurgiczne, instrumenty chirurgiczne
Narzędzia chirurgiczne, instrumenty chirurgiczne
– ogół specjalistycznych
– ogół specjalistycznych
narzędzi używanych przez chirurga w czasie operacji. Określenie to dotyczy zarówno
narzędzi używanych przez chirurga w czasie operacji. Określenie to dotyczy zarówno
instrumentów używanych w chirurgii miękkiej, jak i twardej. Wykonane są zazwyczaj
instrumentów używanych w chirurgii miękkiej, jak i twardej. Wykonane są zazwyczaj
ze stali nierdzewnej.
ze stali nierdzewnej.
Narzędzia chirurgiczne w XVIII w.
Narzędzia chirurgiczne w XVIII w.
Skalpel
Skalpel
- mały, bardzo ostry nożyk, pierwotnie chirurgiczny, o jednostronnym ostrzu.
- mały, bardzo ostry nożyk, pierwotnie chirurgiczny, o jednostronnym ostrzu.
Często wykonany z węgliku tytanu (TiC) (ze względu na jego twardość). Używany w
Często wykonany z węgliku tytanu (TiC) (ze względu na jego twardość). Używany w
chirurgii do cięcia tkanek miękkich, ale i wszędzie tam, gdzie jego cechy mogą być
chirurgii do cięcia tkanek miękkich, ale i wszędzie tam, gdzie jego cechy mogą być
szczególnie przydatne, np. w modelarstwie, poligrafii.
szczególnie przydatne, np. w modelarstwie, poligrafii.
Większość obecnie używanych skalpeli posiada wymienne, jednorazowe ostrza,
Większość obecnie używanych skalpeli posiada wymienne, jednorazowe ostrza,
osadzane w metalowej rękojeści lub są to jednorazowe narzędzia z metalowym
osadzane w metalowej rękojeści lub są to jednorazowe narzędzia z metalowym
ostrzem osadzonym w plastikowej rączce.
ostrzem osadzonym w plastikowej rączce.
Różne typy skalpeli. Ostatni po prawej to lancet
Lancet
Lancet
- mały nóż chirurgicny o obustronnym ostrzu, posiadającym wybrzuszenie.
- mały nóż chirurgicny o obustronnym ostrzu, posiadającym wybrzuszenie.
Stosowany do nacięć w celach drenażu.
Stosowany do nacięć w celach drenażu.
Nożyczki chirurgiczne
Nożyczki chirurgiczne
– narzędzie chirurgiczne służące do cięcia tkanek miękkich
– narzędzie chirurgiczne służące do cięcia tkanek miękkich
lub materiału szewnego, tj. nici chirurgicznych. Nożyczki mogą być różnej wielkości,
lub materiału szewnego, tj. nici chirurgicznych. Nożyczki mogą być różnej wielkości,
proste lub odgięte, z tępymi lub ostrymi czubkami. Najczęściej używane są nożyczki
proste lub odgięte, z tępymi lub ostrymi czubkami. Najczęściej używane są nożyczki
typu Mayo.
typu Mayo.
Jeden z rodzajów nożyczek chirurgicznych
Nóż diatermiczny
Nóż diatermiczny
(
(
termokauter
termokauter
) - stosowany w chirurgii nóż elektryczny, będący
) - stosowany w chirurgii nóż elektryczny, będący
rodzajem dwubiegunowej diatermii, której elektroda czynna w kształcie noża lub pętli
rodzajem dwubiegunowej diatermii, której elektroda czynna w kształcie noża lub pętli
służy do przecinania i przyżegania tkanek. Wytwarzana duża ilość ciepła powoduje
służy do przecinania i przyżegania tkanek. Wytwarzana duża ilość ciepła powoduje
koagulację tkanek tkankowych i jednocześnie zamknięcie światła naczyń
koagulację tkanek tkankowych i jednocześnie zamknięcie światła naczyń
krwionośnych, co powoduje znikomą utratę krwi podczas zabiegu operacyjnego.
krwionośnych, co powoduje znikomą utratę krwi podczas zabiegu operacyjnego.
Imadło chirurgiczne
Imadło chirurgiczne
- jest
- jest
narzędziem za pomocą którego chirurg trzyma igłę w
narzędziem za pomocą którego chirurg trzyma igłę w
trakcie zakładania szwów. Dodatkowo służy też do wiązania końcówek nici
trakcie zakładania szwów. Dodatkowo służy też do wiązania końcówek nici
chirurgicznych, tzw. wiązanie szwów na narzędziu.
chirurgicznych, tzw. wiązanie szwów na narzędziu.
Imadła posiadają różne kształty i rozmiary w zależności od rodzaju szytych tkanek i
Imadła posiadają różne kształty i rozmiary w zależności od rodzaju szytych tkanek i
używanych nici chirurgicznych. Najpowszechniejsze w użyciu są imadła typu Mathieu
używanych nici chirurgicznych. Najpowszechniejsze w użyciu są imadła typu Mathieu
i Hegara. Dzieli je się na modele z twardymi, lub miękkimi wkładkami. Te pierwsze są
i Hegara. Dzieli je się na modele z twardymi, lub miękkimi wkładkami. Te pierwsze są
trwalsze, ponieważ lepiej znoszą trzymanie igły (wykonane są z twardszego metalu).
trwalsze, ponieważ lepiej znoszą trzymanie igły (wykonane są z twardszego metalu).
Imadło chirurgiczne typu Hegara
Kleszczyki chirurgiczne
Kleszczyki chirurgiczne
–
–
narzędzie chirurgiczne służące do zamknięcia światła
narzędzie chirurgiczne służące do zamknięcia światła
naczynia krwionośnego lub jelita w celu zapobieżenia wydostania się jego treści.
naczynia krwionośnego lub jelita w celu zapobieżenia wydostania się jego treści.
Wykonane ze stali nierdzewnej.
Wykonane ze stali nierdzewnej.
Wyróżnia się kleszczyki twarde typu
Wyróżnia się kleszczyki twarde typu
pean
pean
i
i
kocher
kocher
(takie jak
(takie jak
pean
pean
ale na końcu z
ale na końcu z
ząbkami) i miękkie typu
ząbkami) i miękkie typu
klem
klem
.
.
Rodzaje kleszczyków typu
Rodzaje kleszczyków typu
klem
klem
:
:
naczyniowe
naczyniowe
jelitowe
jelitowe
Szczypczyki chirurgiczne, pęseta chirurgiczna
Szczypczyki chirurgiczne, pęseta chirurgiczna
– instrument chirurgiczny
– instrument chirurgiczny
zakończony ostrymi ząbkami umożliwiającymi mocne podtrzymanie tkanek zwłaszcza
zakończony ostrymi ząbkami umożliwiającymi mocne podtrzymanie tkanek zwłaszcza
przy ich zszywaniu. Nie używa się jej do szycia delikatnych narządów, bo może je
przy ich zszywaniu. Nie używa się jej do szycia delikatnych narządów, bo może je
pokaleczyć.
pokaleczyć.
Szczypczyki chirurgiczne (przykład)
Szczypczyki anatomiczne
Szczypczyki anatomiczne
,
,
szczypczyki chirurgiczne anatomiczne
szczypczyki chirurgiczne anatomiczne
,
,
pęseta
pęseta
anatomiczna
anatomiczna
– instrument chirurgiczny zakończony delikatnymi poprzecznymi
– instrument chirurgiczny zakończony delikatnymi poprzecznymi
prążkami umożliwiającymi delikatne podtrzymanie narądów przy ich zszywaniu lub
prążkami umożliwiającymi delikatne podtrzymanie narądów przy ich zszywaniu lub
oglądaniu.
oglądaniu.
Szczypczyki anatomiczne (przykład)
Gwóźdź chirurgiczny
Gwóźdź chirurgiczny
– wykonany ze stali nierdzewnej element służący do
– wykonany ze stali nierdzewnej element służący do
leczenia złamań głównie kości długich, poprzez:
leczenia złamań głównie kości długich, poprzez:
unieruchomienie nastawionych odłamów kostnych, do czasu powstania zrostu, a
unieruchomienie nastawionych odłamów kostnych, do czasu powstania zrostu, a
następnie usunięcie gwoździa
następnie usunięcie gwoździa
zastosowanie gwoździa podczas nastawiania złamania, w wyciągach
zastosowanie gwoździa podczas nastawiania złamania, w wyciągach
bezpośrednich.
bezpośrednich.
Gwoździe chirurgiczne mają różne kształty i wymiary, dostosowane do długości
Gwoździe chirurgiczne mają różne kształty i wymiary, dostosowane do długości
i średnicy kości.
i średnicy kości.
Przykładami gwoździ chirurgicznych są:
Przykładami gwoździ chirurgicznych są:
1.
1.
gwóźdź Küntschera
gwóźdź Küntschera
– stanowi spiczasto zakończony element o przekroju U- albo
– stanowi spiczasto zakończony element o przekroju U- albo
V-kształtnym, po przeciwnej stronie zakończony niewielkim otworem ułatwiającym
V-kształtnym, po przeciwnej stronie zakończony niewielkim otworem ułatwiającym
wyciąganie, używany w śródszpikowym zespalaniu złamań trzonów kości długich
wyciąganie, używany w śródszpikowym zespalaniu złamań trzonów kości długich
2.
2.
gwóźdź Nyströma
gwóźdź Nyströma
– pręt o kwadratowym przekroju, posiadający żłobienia na
– pręt o kwadratowym przekroju, posiadający żłobienia na
bokach, nagwintowany u podstawy; stosowany do zespalania złamań szyjki kości
bokach, nagwintowany u podstawy; stosowany do zespalania złamań szyjki kości
udowej
udowej
3.
3.
gwóźdź Smitha-Petersena
gwóźdź Smitha-Petersena
– posiada centralny kanał przepuszczający drut
– posiada centralny kanał przepuszczający drut
Krischnera, ma trzy podłużne listewki o ostrych krawędziach rozmieszczone co
Krischnera, ma trzy podłużne listewki o ostrych krawędziach rozmieszczone co
120°, używany do zespalania złamań szyjki kości udowej
120°, używany do zespalania złamań szyjki kości udowej
4.
4.
gwóźdź Steinmanna
gwóźdź Steinmanna
– sztywny pręt jednostronnie zaostrzony, przeprowadzany
– sztywny pręt jednostronnie zaostrzony, przeprowadzany
w kierunku poprzecznym przez kość piętową, guzowatość piszczeli albo nadkłykcie
w kierunku poprzecznym przez kość piętową, guzowatość piszczeli albo nadkłykcie
kości udowej, po wprowadzeniu do kości uderzeniami młotka łączony jest na
kości udowej, po wprowadzeniu do kości uderzeniami młotka łączony jest na
końcach z ramionami klamry wyciągowej.
końcach z ramionami klamry wyciągowej.
Raspator
Raspator
-
-
to narzędzie chirurgiczne służące do oddzielania okostnej od
to narzędzie chirurgiczne służące do oddzielania okostnej od
kości. Przybiera różnorodne formy w zależności od obszaru w którym ma być
kości. Przybiera różnorodne formy w zależności od obszaru w którym ma być
stosowany, jednak generalnie ma kształt dłuta lub bardzo małej łyżki.
stosowany, jednak generalnie ma kształt dłuta lub bardzo małej łyżki.
Trepan
Trepan
– narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma
– narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma
kształt okrężnej piły, służący do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej
kształt okrężnej piły, służący do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej
tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem. Za pomocą trepana wykonuje się np.
tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem. Za pomocą trepana wykonuje się np.
trepanobiopsję szpiku, trepanację czaszki.
trepanobiopsję szpiku, trepanację czaszki.
Dawny rodzaj trepanu
Trepan ręczny z różnymi końcówkami
Trokar
Trokar
- narzędzie chirurgiczne w kształcie prowadnicy rurowej (kaniula), w
- narzędzie chirurgiczne w kształcie prowadnicy rurowej (kaniula), w
której umieszczony jest stalowy trzpień (mandryn, obturator) o ostrym bądź tępym
której umieszczony jest stalowy trzpień (mandryn, obturator) o ostrym bądź tępym
zakończeniu. Trokary stosuje się w chirurgii endoskopowej w celu wytworzenia kanału
zakończeniu. Trokary stosuje się w chirurgii endoskopowej w celu wytworzenia kanału
przez powłoki ciała do jamy otrzewnej, jamy opłucnej, przestrzeni zaotrzewnowej
przez powłoki ciała do jamy otrzewnej, jamy opłucnej, przestrzeni zaotrzewnowej
bądź części ciała. Po osadzeniu trokaru usuwa się mandryn, a pozostawiona
bądź części ciała. Po osadzeniu trokaru usuwa się mandryn, a pozostawiona
metalowa kaniula jest wykorzystywana jako port umożliwiający wprowadzanie
metalowa kaniula jest wykorzystywana jako port umożliwiający wprowadzanie
narzędzi endoskopowych. Kaniule trokaru posiadają na końcach uszczelki
narzędzi endoskopowych. Kaniule trokaru posiadają na końcach uszczelki
zapobiegające ucieczce gazu wprowadzonego do jamy ciała w celu utrzymania odmy.
zapobiegające ucieczce gazu wprowadzonego do jamy ciała w celu utrzymania odmy.
Techniki endoskopowe najczęściej stosuje się w operacjach na narządach jamy
Techniki endoskopowe najczęściej stosuje się w operacjach na narządach jamy
brzusznej (laparoskopii). W weterynarii trokar można stosować w celu upuszczenia
brzusznej (laparoskopii). W weterynarii trokar można stosować w celu upuszczenia
gazów przy wzdęciach (np. przy wzdęciu żwacza u bydła).
gazów przy wzdęciach (np. przy wzdęciu żwacza u bydła).
Trokar
Osteotom lub dłuto kostne
Osteotom lub dłuto kostne
– narzędzie chirurgiczne w kształcie dłuta i
– narzędzie chirurgiczne w kształcie dłuta i
działające na tej samej zasadzie, które służy do przecinania kosci.
działające na tej samej zasadzie, które służy do przecinania kosci.
Hak Farabeufa
Hak Farabeufa
- to rodzaj haka chirurgicznego używanego przy preparowaniu
- to rodzaj haka chirurgicznego używanego przy preparowaniu
powłok, głównie tkanki podskórnej i mięśni. Nazwa pochodzi od francuskiego chirurga
powłok, głównie tkanki podskórnej i mięśni. Nazwa pochodzi od francuskiego chirurga
Louisa Huberta Farabeufa
Louisa Huberta Farabeufa
Nici chirurgiczne i metody szycia
Nici chirurgiczne i metody szycia
W zależności od rodzaju szytej tkanki używane są nici różnej grubości,
W zależności od rodzaju szytej tkanki używane są nici różnej grubości,
oznaczanych cyframi ( np. 7-0 (najcieńszy), 6-0, 5-0,..., 0, 1, itd.). Nić jest nawlekana
oznaczanych cyframi ( np. 7-0 (najcieńszy), 6-0, 5-0,..., 0, 1, itd.). Nić jest nawlekana
na ucho igły chirurgicznej bądź w nią fabrycznie wtapiana.
na ucho igły chirurgicznej bądź w nią fabrycznie wtapiana.
Rodzaje szwów
Rodzaje szwów
1.
1.
wchłanialne
wchłanialne
naturalne (catgut, catgut chromowany)
naturalne (catgut, catgut chromowany)
syntetyczne (jedno- lub wielowłóknowe, np. kwas poliglikolowy, poliglaktyna)
syntetyczne (jedno- lub wielowłóknowe, np. kwas poliglikolowy, poliglaktyna)
2.
2.
niewchłanialne
niewchłanialne
jednowłóknowe syntetyczne (poliamid, poliester, polipropylen)
jednowłóknowe syntetyczne (poliamid, poliester, polipropylen)
wielowłóknowe
wielowłóknowe
naturalne (len, jedwab)
naturalne (len, jedwab)
syntetyczne (poliamid, poliester)
syntetyczne (poliamid, poliester)
metalowe (stal)
metalowe (stal)
Metody szycia ran
Metody szycia ran
szew pojedynczy węzełkowy
szew pojedynczy węzełkowy
szew poziomy materacowy
szew poziomy materacowy
szew pionowy materacowy
szew pionowy materacowy
szew ciągły
szew ciągły
szew ciągły przekładany
szew ciągły przekładany
szew ciągły poziomy materacowy
szew ciągły poziomy materacowy
szew śródskórny
szew śródskórny
Szew pojedynczy
węzełkowy
Szew
materacowy
pionowy
Szew
materacowy
poziomy
Szew śródskórny
Metody zastosowania szwów podczas leczenia ran
Metody zastosowania szwów podczas leczenia ran
Szew pierwotny rany
Szew pierwotny rany
Stosowany w leczeniu ran ciętych nie zakażonych, których brzegi są dobrze
Stosowany w leczeniu ran ciętych nie zakażonych, których brzegi są dobrze
dopasowane. Może być również zastosowany po zabiegu pierwotnego wycięcia rany.
dopasowane. Może być również zastosowany po zabiegu pierwotnego wycięcia rany.
Celem takiego leczenia jest skrócenie okresu gojenia i zmniejszenie wielkości blizny.
Celem takiego leczenia jest skrócenie okresu gojenia i zmniejszenie wielkości blizny.
Odroczone zszycie rany
Odroczone zszycie rany
Stosowany w razie braku pewności co do jałowości rany lub jej wystarczającego
Stosowany w razie braku pewności co do jałowości rany lub jej wystarczającego
ukrwienia. Po oczyszczeniu ranę zostawia się otwartą (z jałowym opatrunkiem) na 24-
ukrwienia. Po oczyszczeniu ranę zostawia się otwartą (z jałowym opatrunkiem) na 24-
72 godz., jeżeli rana goi się prawidłowo można ją zamknąć.
72 godz., jeżeli rana goi się prawidłowo można ją zamknąć.
Szew wtórny rany
Szew wtórny rany
Stosowany po wtórnym wycięciu rany odroczonej lub wcześniej zakażonej po
Stosowany po wtórnym wycięciu rany odroczonej lub wcześniej zakażonej po
ustąpieniu zakażenia. Gdy występuje ziarninowanie wykonywane jest wycięcie tkanek
ustąpieniu zakażenia. Gdy występuje ziarninowanie wykonywane jest wycięcie tkanek
martwiczych i następnie założenie szwów.
martwiczych i następnie założenie szwów.
Catgut
Catgut
- (najprawdopodobniej od ang. cattle - bydło, gut - jelito), struna
- (najprawdopodobniej od ang. cattle - bydło, gut - jelito), struna
chirurgiczna - włókno wytwarzane z baranich lub kozich jelit charakteryzujące się
chirurgiczna - włókno wytwarzane z baranich lub kozich jelit charakteryzujące się
dobrymi właściwościami mechanicznymi, ulegające biodegradacji. Stosowane w
dobrymi właściwościami mechanicznymi, ulegające biodegradacji. Stosowane w
chirurgii. W Europie wprowadzone w XIX wieku przez angielskiego chirurga Josepha
chirurgii. W Europie wprowadzone w XIX wieku przez angielskiego chirurga Josepha
Listera. Obecnie zastępowane przez włókna poliglikolowe.
Listera. Obecnie zastępowane przez włókna poliglikolowe.