Przeciwdziałanie i zwalczanie przestępczości ubezpieczeniowej

Przestępczość ubezpieczeniowa, przejawiająca się w rożnych formach i stadiach działalności, generuje wysokie koszty społeczne, stwarzając poważne zagrożenie
dla zakładów ubezpieczeń i całego rynku ubezpieczeniowego. Z tego względu, problem przestępczości ubezpieczeniowej od kilku lat wzbudza coraz większe zainteresowanie w naszym kraju, zwalczaniem i minimalizowaniem jego skutków,
nie tylko organów ścigania, lecz całego rynku ubezpieczeniowego.

W policyjnym systemie TEMIDA (baza danych statystycznych) ujęto dane, dotyczące następujących przestępstw ubezpieczeniowych, penalizowanych zarówno
przez przepisy kodeksu karnego, jak i innych ustaw:

• art. 286 § 1-3 k.k.,

• art. 287 § 1-2 k.k.,

• art. 298 § 1 k.k.,

• art. 47 i 48 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r. nr 124 poz. 1154 z późn. zm)

• art. 224 do 232 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r. nr 124 poz. 1151
  z późn. zm.).

Poniżej przedstawiono efekty procesowe zwalczania przestępczości ubezpieczeniowej, zawierające dane łączne ze wszystkich wymienionych
wyżej artykułów:

Rok	Ogółem wszczęto	Zakończono	Przestępstwa stwierdzone	Przestępstwa wykryte	Podejrzani
2004	660	853	2817	2814	1363
2005	625	871	1393	1406	1351
do V 2006	248	256	567	570	503

Źródło: TEMIDA

Skuteczne zwalczanie przestępstw ubezpieczeniowych zależy w dużej mierze
od jakości współpracy i współdziałania zakładów ubezpieczeń z organami ścigania.

Z dotychczasowych doświadczeń policji i ubezpieczycieli wynika, że zwalczanie przestępstw ubezpieczeniowych powinno być ukierunkowane na zwiększenie skuteczności wykrywczej organów ścigania. Warunkiem sine quanon owego zwiększenia skuteczności wykrywczej jest bliska współpraca zarówno środowisk ubezpieczeniowych (głównie zakładów ubezpieczeń) z Policją, jak również z innymi środowiskami, stanowiącymi element rynku ubezpieczeniowego (rzeczoznawcy, eksperci, biegli) oraz innymi organami (np.: Urzędy Celne, Urzędy Skarbowe). Niebagatelne znaczenie ma w tym przypadku również świadomość społeczna, dotycząca niewątpliwie niekorzystnego wpływu, jaki wywierają przestępstwa ubezpieczeniowe z jednej strony na sytuację finansową zakładów ubezpieczeń,
z drugiej zaś - na wysokość kosztów, jakie finalnie ponoszą klienci owych zakładów.

1