Badanie narządu ruchu konia.

Plan badania

1. Opis zwierzęcia i wywiad
2. Badanie w ruchu
3. Badanie w spoczynku konia

stojącego na równym podłożu

4. Badanie kończyny opartej
5. Badanie kończyny podniesionej
6. Próby prowokacyjne
7. Badanie konia na obecność szpata
8. Badania pomocnicze

Opis i wywiad

1. Informacje na temat pacjenta (wiek, płeć, rasa,

stan fizjologiczny, sposób jego użytkowania)

2. Z jakim problemem konia przyprowadzono?
3. Od kiedy kuleje?
4. Kiedy ostatni raz konia przekuwano i dlaczego?
5. Czy kulawizna wystąpiła nagle, np. po kuciu lub

po wyprowadzeniu konia ze stajni?

6. Czy kulawizna pogarsza się?
7. Kto, czym i jak leczono konia?
8. Opis przebiegu ewentualnego wypadku.
9. Czy osoba, która konia przyprowadziła jest jego

właścicielem?

Nieprawidłowe chody -
stęp

1. Ocena konia z boku:



Ocenia  się  łuki,  jakie  rysują  w  powietrzu  kopyta  przy
podnoszeniu się z ziemi, przenoszeniu się w powietrzu i
opuszczaniu  na  ziemię.  Chód  prawidłowy  jest  właściwy
dla  postawy  prawidłowej.  Charakteryzuje  się  łukami
regularnymi,  niezbyt  wysokimi.  Kąty  podniesienia  i
opuszczania  kończyny  są  równe,  stąpanie  odbywa  się
jednocześnie całym brzegiem podstawowym kopyta.



Chód nieprawidłowy widziany z boku może być chwilowy
lub stały. Chwilowy powstaje wskutek wadliwego
wystrugania lub okucia kopyta, względnie kulawizny
i znika po usunięciu przyczyny.
Chód nieprawidłowy stały powstaje przy
nieprawidłowych postawach kończyn.

Nieprawidłowe chody -
stęp

2. Ocena konia z tyłu:
Obserwuje się linie, po których koń

przenosi kończyny oraz miejsca śladów
kopyt tylnych. W chodzie prawidłowym
koń przenosi kończyny po liniach
równoległych do siebie, kończyny tylne
kryją przednie, stąpanie odbywa się
całym brzegiem podstawowym, ślady
kopyt tylnych padają kilka
centymetrów za śladami przednich.

Badanie w kłusie

1. Podłoże twarde - ujawniają się głównie schorzenia

kości i stawów. Wstrząsy wywołane przy uderzeniu
kopytem o kamienisty grunt przenoszą się na te właśnie
elementy tkankowe kończyny.

2. Podłoże miękkie - ujawniają przede wszystkim

schorzenia tkanek miękkich. Wstrząsy doznawane przez
narząd ruchu zmniejszają się, natomiast silnemu
obciążeniu i napinaniu ulega aparat ścięgnowo-
więzadłowy i mięśniowy.

3. Bieg pod górę - kulawizna kończyn tylnich.
4. Bieg w dół - schorzenia kończyn przednich.
5. Bieg po okręgu (P/L) - kulawizna kończyn jednej strony

ciała.

6. Bieg w zaprzęgu (w wozie) lub pod jeźdźcem -

kulawizna dwóch kończyn sąsiadujących.

Badanie w kłusie

Kłus  od  siebie  na  50  m.  Przy  przepędzaniu  konia  od  siebie
obserwuje  się  zad  konia  i  położenie  zewnętrznych  guzów
biodrowych  (czy  poruszają  się  one  na  jednym  poziomie).
Jeżeli jeden, np. lewy jest obniżony, świadczy to o kulawiźnie
kończyny  tylnej  strony  przeciwnej,  tzn.  prawej.  Koń  w  chwili
oparcia kończyny chorej, dla jej odciążenia, przerzuca ciężar
zadu  na  kończynę  sąsiednią  zdrową  i  „zapada”  na  nią.  Guz
po  stronie  kończyny  obciążonej,  zdrowej,  ulega  obniżeniu,
guz po stronie kończyny chorej nie obniża się.

Kłus do siebie z odległości 50 m. Przy przepędzaniu konia do
siebie obserwuje się ruchy głowy. Jednostronne jej pochylanie
(obniżanie)  równocześnie  z  wyrzutem  kończyny  przedniej,
np.  lewej,  świadczy  o  kulawiźnie  kończyny  przedniej
sąsiedniej, tzn. prawej. Koń w chwili oparcia kończyny chorej
o  ziemię,  odciąża  ją,  a  obciąża  kończynę  sąsiednią  zdrową,
którą silnie stąpa, „zapada” na nią

Badanie w spoczynku na równym
terenie

Oglądanie kończyn.
1. Oglądanie przednich kończyn z

przodu.



Zwraca się uwagę na rozstawienie
kończyn i pion upuszczony ze
stawu barkowego.



Podstawa prawidłowa:
  –  rozstawienie  kończyn  przednich
winno  być  takie,  aby  między
kopytami  zmieściło  się  trzecie
kopyto takich samych wymiarów
–  pion  ze  stawu  barkowego  winien
połowić kończynę i stawy położone
poniżej  stawu  barkowego  oraz
kopyto i padać na ziemię tuż przed
kopytem.

Badanie w spoczynku na równym
terenie

2. Oglądanie tylnich

kończyn z tyłu:



Postawa prawidłowa:
–  rozstawienie  kończyn
jak  przy  kończynach
przednich
–  pion  opuszczony  z
guza

kulszowego

winien

połowić

kończynę

(wszystkie

stawy niżej tego guza
położone) i padać w
środek dołupiętkowego.

Badanie w spoczynku na równym
terenie

3. Oglądanie kończyn przednich i

tylnych z boku:
Zwraca

się

uwagę

pion

upuszczony ze środka łopatki
(kończyna

przednia)

pion

upuszczony z guza kulszowego
(kończyna tylna).



Postawa prawidłowa.



Kończyna

przednia

pion

upuszczony ze środka łopatki
połowi kończynę, aż do stawu
pęcinowego i pada tuż za piętkami
na ziemię.



Kończyna tylna - pion upuszczony z
guza kulszowego biegnie stycznie z
tylną krawędzią nadpęciny i pada
za kopytem.



Badanie kopyta i rogu kopytowego.

Badanie kończyny opartej



Opukiwanie kopyta młoteczkiem:

Przy badaniu kończyny przedniej należy unieruchomić

konia przez podniesienie kończyny sąsiedniej, przy
badaniu kończyny tylnej przez podniesienie kończyny
przedniej po stronie badanej kończyny tylnej.

Puszkę  kopytową  opukuje  się  początkowo  lekko,  aby  konia
przyzwyczaić do opukiwania, później coraz silniej. Opukuje się
ją  na  1/3  wysokości  od  korony,  rozpoczynając  opukiwanie  od
środka  ściany  przyśrodkowej  i  przechodzi  na  stronę
zewnętrzną  puszki,  aż  do  okolicy  zewnętrznej  ściany
przedkątnej  i  narożnika,  uderzając  w  każdym  miejscu
młoteczkiem  trzykrotnie.  Po  opukaniu  strony  zewnętrznej
kopyta wraca się z powrotem na środek ściany przyśrodkowej
(punkt wyjścia opukiwania) i opukuje podobnie jak poprzednio
ścianę boczną i przedkątną przyśrodkową.

Badanie kończyny opartej

Przy  opukiwaniu  ściany  przedkątnej  przyśrodkowej
występuje zwykle reakcja, ponieważ róg puszki w tym
miejscu  jest  cieńszy  i  bardziej  obciążony.  Przy  reakcji
wyczuwa  się  lewą  dłonią  drżenie  mięśni,  w  stanach
patologicznych  reakcja  konia  może  być  tak  silna,  że
zwierzę  „przyklęka”  na  badanej  kończynie  lub  ją
wyrywa.
Na reakcję występującą przy opukiwaniu kopyta
należy  patrzeć  krytycznie,  porównując  ją  ze
stopniem  kulawizny  ustalonej  wcześniej.  U  koni
spokojnych  ze  zdrowymi  kopytami  w  trakcie
badania

najczęściej

obserwujemy

bowiem

jedynie niepokój, ale jeśli trafi nam się nerwowy
pacjent to jego reakcja na badanie będzie
przypominała reakcję na ból.

Rodzaj podkowy



Letnia bez zębca z hacelami

odkutymi z końców ramion podkowy.



Pantoflowa – gładka bez zębca i

haceli.



Zimowa z zębcem i ostrymi hacelami

wkręcanymi.



Podkowa otwarta lub zwarta.



Najbardziej ekonomiczna i higieniczna jest
podkowa pantoflowa. Przy strzałce prawidłowej
stosuje się podkowę otwartą, zwartą przy strzałce
słabo wykształconej.

Umocowanie podkowy



Sprawdzamy uciskając kciukami

obydwu dłoni końce ramion
podkowy od góry (odciąga się
podkowę od puszki). Podkowa jest
dobrze umocowana, kiedy przy
jej odciąganiu kciukami nie ma
szczeliny między podkową a
brzegiem podstawowym.

Starcie podkowy i haceli



Równomierne i obustronne



Hacele prostopadłe do ramion

podkowy



Hacel zewnętrzny na podkowie

zimowej - ustawienie wzdłuż
ramienia, przyśrodkowy
poprzecznie.

Przyziemna powierzchnia
podkowy



Główki podkowiaków –zwykle 4 po stronie
zewnętrznej, 3 po przyśrodkowej. Ustalić ich
osadzenie w rowku, czy wystają z niego. Rowek za
płytki sprawia, że podkowiaki dobijają się w czasie
chodu i podkowa ulega rozluźnieniu. Ocenić
przebieg rowka, czy przebiega on w 1/3
zewnętrznej szerokości ramienia podkowy.
Podkowa płytko rowkowana posiada rowek
umieszczony blisko brzegu zewnętrznego, trzyma
się słabo na kopycie, podkowiaki rozluźniają się.
Podkowa głęboko rowkowana ma rowek
umieszczony w środku ramienia (w 1/2 a nie 1/3
szerokości) i podkowiaki wychodzą poza linię białą i
mogą spowodować zagwożdżenie.

Przykopytna powierzchnia
podkowy



Czy podkowa nie leży na strzałce,

jakie ma wybuchtowanie.
Podkowa na kopycie
posiadającym wklęsłą podeszwę
może być na przodku
wybuchtowana.

Podeszwowa strona
kopyta



Podeszwa - jakość rogu; czy

pokryta starym, popękanym
rogiem, czy świeżo wystruganym,
czy zaczyna się uwypuklać.
Strzałka - konsystencja rogu
strzałki, jej budowa i wielkość –
rozwinięta lub w zaniku,
głębokość rowka środkowego,
gnicie rogu, rany, ciało obce.



Ściany wsporowe - ich kształt i

przebieg oraz nachylenie w
stosunku do strzałki.

Piętka, chrząstki, dołek
piętkowy



Piętki – ustala się wielkość, wrażliwość, ciepłotę, sprężystość,
zranienia.



Chrząstki kopytowe – wciska się kciuki rąk w dołek piętkowy
i odciąga chrząstki na zewnątrz. Zwraca się uwagę na
sprężystość, wrażliwość chrząstek. Przy skostnieniu chrząstki
są nieruchome.



Dołek piętkowy - oglądamy identyfikując jego –szerokość,
obrzęk, ropień, narośl kostną. Dołek zbyt głęboki zbliża piętki
do siebie, strzałka wtedy zanika (kopyto obustronnie
ścieśnione). Uciskiem kciukami lub końcem trzonka młoteczka
– bada się wrażliwość dołka. Wolny koniec trzonka umieszcza
się w dołku piętkowym i przyciska się kciukiem lewej ręki do
dołka, przy czym reszta palców lewej ręki obejmuje pęcinę od
przodu. Górną część trzonka ujmuje się poniżej młoteczka
prawą dłonią i pociąga oddalając jąod kończyny (wolny koniec
trzonka wchodzi w głąb dołka). Reakcja – zginacz głęboki,
kaletka.

Stawy palca

•

Staw kopytowy - rotacja (obrót) w
wyprostowaniu. Kciuki opiera się na końcach
ramion podkowy lub na piętkach i pociąga kopyto
ku dołowi obracając na zewnątrz a następnie do
środka.

•

Staw koronowy - rotacja w zgięciu. Staw leży
blisko kopytowego utrudniając ustalenie, którego
stawu dotyczy bolesność zjawiająca się przy
rotacji. W razie wątpliwości należy opukać puszkę
młoteczkiem. Dodatnia reakcja puszki na
opukiwanie i na rotację w zgięciu wskazuje na staw
kopytowy, wyklucza koronowy.

•

Staw pęcinowy - staw ten bada się za pomocą
rotacji oraz w wyprostowaniu i zgięciu.

Ścięgna zginaczy



Kciukiem i palcem wskazującym - ujmuje się
zginacze między te palce jednej dłoni i przesuwa
rękę wzdłuż ścięgien z góry na dół (od miejsca
leżącego poniżej garstka do stawu pęcinowego).
Zwraca się uwagę na zgrubienia w ich przebiegu.



Palpacja ścięgien - omacuje się po kolei
poszczególne ścięgna (powierzchowny, głęboki,
międzykostny), sprawdzając czy oddzielają się
(ujmuje się między kciuk a palec wskazujący).
Kontroluje się także głowę dodatkową zginacza
głębokiego i przyczepy międzykostnego do
trzeszczek, do III kości śródręcza (śródstopia)
zwracając uwagę na ich wrażliwość i ciepłotę.

Badanie ruchomości stawu garstkowego

Prawidłowo te dwie części kończyny (śródręcze i
podramię) winny przylegać do siebie. Przy
schorzeniach garstka i nakostnikach, zakres zginania
jest ograniczony

Badanie stawu łokciowego

Badający chwyta dłonią przednią powierzchnię
podramienia i pociąga ją doogonowo

Badanie stawu barkowego

Jedną ręką chwytamy kończynę w zgiętku pęcinowym
i unosimy ją., po czym prostujemy we wszystkich
stawach, prócz łokciowego. Po oparciu drugiej ręki na
stawie barkowym wykonujemy ruchu przywodzenia i
odwodzenia w stawie barkowym.

Próby prowokacyjne

•

W celu sprawdzenia bolesności struktur ścięgnisto-
stawowych wykonuje się tzw. próby
prowokacyjne. Należą do nich próby biernego
zginania, prostowania i skręcania stawów oraz
próby zgięciowe (flexion tests). Te ostatnie polegają
na przytrzymaniu badanego stawu w pozycji zgiętej.

•

Próby zgięciowe przeprowadza się na wszystkich
czterech kończynach, po wcześniejszym ustaleniu
stopnia kulawizny i kończyny na którą koń kuleje.
Zawsze należy zaczynać badanie od kończyn
zdrowych tak, aby nie zaburzyć stopnia kulawizny.
Przykładowo, u konia kulejącego na kończynę prawą
przednią, pierwsza próbę zgięciową zaczynamy
realizować od kończyny lewej tylnej.

Próba zginania stawów
palca



staw pęcinowy, koronowy i

kopytowy Należy ją
przeprowadzać z wyczuciem, aż
do oporu lub do wywołania u
badanego zwierzęcia silnej
bolesności, koń wyrywa
kończynę, próbuje się cofać. Staw
nadgarstkowy zgięty w
nieznacznym stopniu.

Próba zginania stawu
stępu



Stawy palca są w ułożeniu

swobodnym. Przytrzymując
kończynę w tej pozycji przez
około 2 minuty uzyskujemy tak
zwaną „próbę szpatową”.

Document Outline