Liszaj płaski

Nieinfekcyjna, typowa pod 
względem klinicznym oraz 
histologicznym, swędząca 
dermatoza grudkowa, która może 
zajmować błonę śluzową, 
paznokcie oraz może powodować 
łysienie bliznowaciejace.

Epidemiologia

•Chorobowość – 0,5%
•Pierwsze objawy ok. 40 roku 

życia

•Nieco częściej dotyczy kobiet

Etiopatogeneza

• Powiązania z chorobami autoimmunologicznymi
• Reakcja autoimmunologiczna przeciw 

keratynocytom warstwy podstawnej

• Naciek przy granicy skórno-naskórkowej (Th1, Tc)
• INF-gamma
• Związek z chorobami wątroby
• Leki – sole złota
• Czynniki emocjonalne

Objawy kliniczne

•Gładkie, błyszczące, 

spłaszczone na szczycie 
fiołkowego koloru zlewające 
się grudki z siateczką 
Wickhama

•Brązowe pozapalne 

przebarwienia

Odmiany kliniczne

1. Liszaj płaski wysiewny
   

   Miejsca predysponowane – wewn. części   

nadgarstków i grzbietów stóp, szyja, 
przedramiona, golenie, genitalia, okolice odbytu.

2. Liszaj płaski ograniczony

        ograniczona liczba większych grudek – 

podudzia, prącie, szyja, dolne części pleców.

Odmiany kliniczne

3.  Liszaj płaski obrączkowaty

Blaszki ustępujące w części centralnej

4.  Liszaj płaski linijny
5.  Liszaj płaski przerosły

Golenie i grzbietowe powierzchnie stóp; silny świąd

6.  Liszaj płaski guzkowy
7.  Liszaj płaski zanikowy

Duży naciek, potem zanik. Dolne części kończyn

  

Odmiany kliniczne

8.  Liszaj płaski pęcherzowy

• Pęcherze, pęcherzyki
• Typu pemphingoid

9.  Liszaj płaski nadżerkowy

Nadżerki na obszarach po urazach, gł. Śluzowki 

jamy ustnej, podeszwy stóp; bolesne, trudno się 
goją.

10.  Liszaj płaski typu actinic

Strefa tropikalna; obszary eksponowane na Słońce

Odmiany kliniczne

11.  Liszaj płaski dłoni i podeszew

Prowadzi do inwalidztwa, oporny na leczenie. Grudki 

przerosłe/hiperkeratotyczne, nadżerki, 
owrzodzenia.

12.  Liszaj płaski paznokci

Podłużne prążkowanie, rozszczepianie, nieregularne 

zagłębienia, hiperkeratoza podpaznokciowa, 
scienczenie. Skrzydlik

13.  Liszaj planopilaris

Czerwone hiperkeratotyczne grudki wokół mieszków 

włosowych. Zgięciowe powierzchnie kończyn, 
OSG

Odmiany klinicze

14. Liszaj płaski jamy ustnej

Koronkowa sieć, bolesne nadżerki, gojenie z 

bliznowaceniem. SCC

15. Liszaj płaski okolicy płciowej

Żołędź – małe grudki, ogniska obrączkowate
Wargi sromowe większe – koronkowa sieć, bolesne 

nadżerki.

16. Liszaj płaski okołoodbytniczy

swiąd

Przebieg

• U ponad 95% pacjentów dochodzi do 

remisji po 2 latach, pojawiają się 

nawroty

Leczenie

• GKS
• Inhibitory kalcyneuryny
• UVB, PUVA
• Acytretyna
• Izotretynoina
• Cyklosporyna A
• Prednizon