Robaki płaskie

Robaki płaskie

układu

pokarmowego i

krwionośnego

Fasciola hepatica

Paragonimus westermani

Schistosoma haematobium

Schistosoma mansoni

Schistosoma japonicum

Clonorchis sinensis

Fasciola hepatica

•

Kosmopolityczna przywra występująca

na terenie Francji, Kuby i Portugalii.

•

W Polsce inwazje rzadkie

•

Pasożytuje u zwierząt roślinożernych i

wszystkożernych

•

Przypadkowo inwazji ulega człowiek

•

pasożytuje w wątrobie i drogach

żółciowych

Fasciola hepatica

•

Kolor szary z rdzawobrunatnymi

plamami

•

Powierzchnia ciała pokryta jest

nierównomiernie różnorodnymi

kolcami skierowanymi do tyłu

•

Motylica jest obojnakiem

•

Układ wydalniczy

protonefridialny

Fasciola hepatica

ZARAŻAMY SIĘ PRZEZ SPOŻYCIE

NIE

GOTOWANYCH WARZYW

LUB

WYPICIE

NIE

PRZEGOTOWANEJ

WODY Z METACERKARIAMI

Fascjoloza

POSTAĆ OSTRA

•

PODWYŻSZONA TEMPERATURA

•

BÓLE MIĘŚNI I STAWÓW

•

NUDNOŚCI I WYMIOTY

•

POWIĘKSZENIE WĄTROBY I

ŚLEDZIONY

(HEPATOSPLENOMEGALIA)

•

ŻÓŁTACZKA

•

NIEDOKRWISTOŚĆ

•

POKRZYWKA

Fascjoloza

POSTAĆ PRZEWLEKŁA

•

ROZROST NABŁONKA ŻÓŁCIOWGO

I ZWŁÓKNIENIE PRZEWODU

ŻÓŁCIOWEGO WSPÓLNEGO

•

OSTRE BÓLE W NADBRZUSZU

•

ŚWIĄD

•

ROPNIE I MARSKOŚĆ WĄTROBY

Fascjoloza

Sporadycznie:

•

inwazje do płuc,

•

ośrodkowego układu nerwowego,

•

mięśni, skóry oraz gałek ocznych

Wykrywanie

Fasciola

hepatica

W FAZIE OSTREJ

Badanie serologiczne:

odczyn wiązania dopełniacza,

hemaglutynacja pośrednia,

immunofluorescencja pośrednia,

immunodyfuzja,immunoelektroforeza

Test ELISA

Wykrywanie

Fasciola

hepatica

W FAZIE PRZEWLEKŁEJ



Jaja w kale

(najwcześniej po 8 tygodniu

od zarażenia) lub w treści dwunastnicy



we krwi obwodowej zwiększona liczba

krwinek białych



wzrost komórek kwasochłonnych



podwyższone stężenie Ig klasy G, M i E

Zwalczanie

Fasciola

hepatica

Profilaktyka

odrobaczanie zarażonych zwierząt

niszczenie żywicieli pośrednich

- unikanie spożywania surowych roślin

oraz

- picia nie przegotowanej wody

Leki w fascjolozie

•

Prazykwantel (Cesol)

•

Niklozamid (Yomesan)

•

Dehydroemetyna

Badania kontrolne po 1 miesiącu

po leczeniu

Paragonimus westermani

Przywra pasożytująca w płucach

człowieka oraz licznych zwierząt

(kot, pies, świnia, szczur)

Południowo-wschodnia Azja

Paragonimus westermani

Płaska od strony brzusznej

Pokryta łukowatymi kolcami

Jaja złocistobrązowe z wieczkiem

Paragonimus westermani



Dwóch żywicieli pośrednich

I - ślimaki, II - raki lub kraby



Źródłem zarażenia człowieka są raki

lub

kraby

spożywane na surowo

zawierające metacerkarie

Postać dojrzała żyje 20 lat

Paragonimus westermani

Paragonimoza

Pierwszy okres

ekscystacja metacerkarii w

dwunastnicy

przenikanie przez ściany jelita

- może przebiegać bezobjawowo

Paragonimus westermani

Paragonimoza

•

Metacerkarie przechodząc przez przeponę do jamy

opłucnej i płuc, wywołują nacieki z komórek

kwasochłonnych i obojętnochłonnych

•

Wiele przebija się do oskrzeli uwalniając jaja,

pękająca torebka wywołuje kaszel

•

Jaja drogą krwi mogą się dostać do wątroby, ściany

jelita, otrzewnej, mięśni, mózgu i rdzenia kręgowego

Paragonimus westermani

Paragonimoza

W przypadku lokalizacji w OUN

(gł. płat

skroniowy i potyliczny) stwierdza się:

podwyższona temperaturę,

bóle głowy z nudnościami, wymioty,

padaczką, zaburzenia widzenia,

osłabienie ruchowe, porażenie połowicze

lub całkowite,

objawy zapalenia opon,

encefalopatia,

rzekomy guz

Paragonimus westermani

Wykrywanie

•

Jaja w

kale, plwocinie lub

popłuczynach oskrzelowo-płucnych

•

Metody serologiczne

(OWD,

hemaglutynacja pośrednia,

immunoelektroforeza, przeciwbieżna

elektroforeza, ELISA, antygeny w

surowicy)

Paragonimus westermani

Zwalczanie – profilaktyka

Zwalczanie żywicieli pośrednich

Unikanie spożywania surowego mięsa krabów i

raków

Zwalczanie – leczenie

Prazykwantel (Cesol)

Dehydroemetyna

Badanie kontrolne 1 miesiąc po leczeniu

Schistosoma

haematobium

Przywra pasożytująca w splotach

żylnych pęcherza moczowego i

miednicy mniejszej człowieka

Występuje w Portugalii,

krajach Afryki,

Bliskiego Wschodu

Schistosoma

haematobium

Przywra rozdzielnopłciowa

Brązowo-żółte jaja pozbawione wieczka z prostym

kolcem na jego tylnym biegunie (cecha gatunku)

Samica składa jaja

wewnątrz

pęcherza moczowego

i miednicy mniejszej

Schistosoma

haematobium

Jeden żywiciel pośredni – ślimak

Pominięcie stadium redii

Cerkarie w postaci

furkocerkarii

(długi

rozwidlony na końcu ogon)

Z jednego miracidium powstaje ok. 250

tys. Cerkarii

Człowiek zaraża się przez wniknięcie

przez skórę cerkarii

Schistosoma

haematobium

Chorobotwórczość (Schistosomoza)

Faza skórna:

świąd i miejscowy odczyn zapalny, ok. 36h.

trwająca grudkowo-plamista wysypka

Faza toksyczno – alergiczna

Podwyższona temperatura ciała, dreszcze,

skurcze oskrzeli, bóle głowy, stawów i

brzucha, biegunka, powiększenie węzłów

chłonnych, wątroby i śledziony, obrzęki,

pokrzywka na skórze

Schistosoma

haematobium

cd. Chorobotwórczość (Schistosomoza)

Faza traumatyczna (narządowa)

- okres

wydalania jaj, bóle w podbrzuszu,

częstomocz, krwiomocz

Następstwem zarażenia

mogą być:

miejscowe zmiany zapalne, krwotoczne i

przerostowe brodawczakowate,

zwapnienia, zbliznowacenia i

zezłośliwienia.

zatory naczyń żylnych

Schistosoma

haematobium

Wykrywanie

Jaja w moczu

(osad dobowej zbiórki moczu po 5 tyg. po

zarażeniu), w kale lub zeskrobinach błony śluzowej

jelita grubego

Test wylegania miracidiów

Testy serologiczne

(OWD, immunofluorescencja

pośrednie, hemaglutynacja pośrednia,

immunoelektroforeza, ELISA antygeny krążące w

surowicy, znaczna eozynofilia krwi obwodowej)

Schistosoma

haematobium

Zwalczanie

Niszczenie żywicieli pośrednich

Nie oddawanie moczu i kału w miejscach

komunikujących się z siedliskami ślimaków,

zaniechanie kąpieli w akwenach

zanieczyszczonych

Leczenie

•

Prazykwantel (Cesol)

•

Niklozamid (Yomesan)

•

Dehydroemetyna

•

Nirydazol

Badanie kontrolne miesiąc po leczeniu

Schistosoma mansoni

Przywra pasożytująca u człowieka i

niektórych innych ssaków (pawian,

koczkodan, szczur)

Bytuje w splotach żylnych jelita grubego

(żyła kreskowa dolna)

Nieco mniejsze rozmiary od

S. haematobium

Schistosomoza

(faza skórna, toksyczno-

alergiczna, traumatyczna)

Schistosoma mansoni

Leczenie

•

Prazykwantel (Cesol)

•

Niklozamid (Yomesan)

•

Dehydroemetyna

•

Nirydazol

•

Oksamnichina (Vansil)

Badanie kontrolne miesiąc po leczeniu

Schistosoma japonicum

Przywra pasożytująca u człowieka

Pasożytuje w splotach żylnych krezki

(żyła krezkowa górna)

Schistosomoza - najcięższa postać

W fazie toksyczno-alergicznej - ciężki

stan, nieregularna gorączka, silne

bóle brzucha, powiększająca się

wątroba, śledziona, żółtaczka

Schistosoma japonicum

Schistosomoza

W fazie narządowej

postać mózgowa

(zaburzenia mowy,

utrata pamięci, napady padaczki,

niedorozwój umysłowy)

postać jelitowa

(biegunki, krwawienia z

przewodu pokarmowego, niedokrwistość

marskość wątroby, wodobrzusze)

Schistosoma japonicum

Wykrywanie

metoda koproskopowa

metody serologiczne

biopsja wątroby

Clonorchis sinensis

•

Przywra pasożytująca w drogach

żółciowych człowieka, kota, psa i

innych ssaków mięsożernych

•

Rozmieszczenie geograficzne –

południowo-wschodnia Azja

Clonorchis sinensis

Budowa i rozwój

•

Postać dojrzała- 10-25 mm

•

Dwóch żywicieli pośrednich:

ślimaki,

ryby

•

Człowiek zaraża się po spożyciu surowej

nie dogotowanej lub źle uwędzonej ryby

zawierającej metacerkarie

Clonorchis sinensis

KLONORCHOZA

•

STAN OSTRY

PODWYŻSZONA TEMP. CIAŁA

DRESZCZE BÓLE W

NADBRZUSZU

GORĄCZKA TKLIWOŚĆ

WĄTROBY

BIEGUNKA ŻÓŁTACZKA

Clonorchis sinensis

KLONORCHOZA

•

STAN PRZEWLEKŁY

•

TĘPE BÓLE BRZUCHA

•

UCZUCIE DYSKOMFORTU

•

POWIĘKSZENIE WĄTROBY

•

ŻÓŁTACZKA MECHANICZNA

•

NAWRACAJĄCE ROPNE ZAPALENIE

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

NASTĘPSTWEM MOŻE BYĆ

PRZEWLEKŁE ZAPALENIA TRZUSTKI

Clonorchis sinensis

Wykrywanie

- Wykrycie jaj w kale lub treści

dwunastnicy

- Diagnostyka serologiczna (odczyn

wiązania dopełniacza, test

hemaglutynacji pośredniej)

Clonorchis sinensis

Zwalczanie

•

niszczenie żywicieli pośrednich

•

niespożywanie surowych, nie

dogotowanych lub niedostatecznie

uwędzonych ryb

Document Outline