background image

PODSTAWY MARKETINGU

PM 10. Promocja

Gdańsk 2008-2009, semestr 
letni

Dr inż. Jerzy Koszałka

background image

PROMOCJA – KOMUNIKACJA 

MARKETINGOWA

Aktywizacja sprzedaży

Promovere (łac.) – pobudzać, rozwijać, lansować

ZESTAW ŚRODKÓW I DZIAŁAŃ, ZA POMOCĄ KTÓRYCH FIRMA 
KOMUNIKUJE SIĘ Z RYNKIEM – „TUBA MARKETINGOWA”

FUNKCJE:

Informowanie o produktach i firmie

Wyjaśnianie i przekonywanie – kształtowanie opinii

Zachęcanie do zakupu – kierowanie popytem

FUNKCJA GŁÓWNA: AKTYWIZOWANIE SPRZEDAŻY

ROLA I ZNACZENIE PROMOCJI ROŚNIE WRAZ Z ROZWOJEM           
              I DYWERSYFIKACJĄ RYNKU

RYNKI SŁABO ROZWINIĘTE – narzędziem komunikacji jest sam 
produkt    (w tym cena i opakowanie) oraz kanały promocji

RYNKI ROZWINIĘTE – w miarę zwiększania się i różnicowania 
podaży i dróg przepływu towarów niezbędne jest tworzenie 
celowego, rozbudowanego systemu promocji

background image

ELEMENTY PROCESU       

KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ

Nadawca

Odbiorca

Media – kanały przekazu

REAKCJA             

              – 

SPRZĘŻENIE 

ZWROTNE

 

Zakłócenia

KODOWANIE

PRZESYŁANIE 

PRZEKAZU

DEKODOWANI

E

background image

KLASYCZNE INSTRUMENTY 

PROMOCJI

REKLAMA – płatna forma nieosobistej prezentacji i promocji idei, 
dobra    lub usługi przez określonego sponsora; ma charakter 
publicznej, wielokrotnej prezentacji w środkach masowego przekazu

SPRZEDAŻ OSOBISTA – osobista i bezpośrednia prezentacja oferty      
  przez sprzedawcę (rozmowa „twarzą w twarz”)

PROMOCJA SPRZEDAŻY (UZUPEŁNIAJĄCA) – stosowana przez krótki 
czas zachęta dla kupującego; zaproszenie do transakcji w danym 
momencie       w zamian za materialną korzyść

PUBLIC RELATIONS (promocja reputacji) I PUBLICITY (rozgłos) – 
wszelkie działania mające na celu promowanie i/lub ochronę 
wizerunku firmy lub     jej produktów (publicity w mediach – 
nieodpłatnie)

Jako instrument promocji traktowane bywa również OPAKOWANIE, 
które jest elementem PRODUKTU (funkcje użytkowo-ochronne) jak i 
PROMOCJI (informacja, estetyka)

[Oprac. na podst. Ph.: Marketing; Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 

546-552]

background image

UZUPEŁNIAJĄCE INSTRUMENTY 

PROMOCJI

MERCHANDISING – planowanie i promowanie sprzedaży poprzez 
umiejętną prezentację produktu w miejscu sprzedaży 
detalicznej (atrakcyjna ekspozycja na półkach, „kosze na 
okazje”, przyciągająca uwagę aranżacja przestrzeni, muzyka 
towarzysząca zakupom, itp.)
70% decyzji kupna zapada podczas przebywania nabywców w 
sklepach!

 

MARKETING BEZPOŚREDNI – wykorzystanie nieosobistych 
narzędzi kontaktu (listy, telefony, e-mail) w celu komunikowania 
się z określonymi grupami obecnych i potencjalnych odbiorców

SPONSORING – pieniężne lub rzeczowe wsparcie wydarzeń o 
charakterze sportowym, kulturalnym lub społecznym (zawody 
sportowe, koncert         czy akcja charytatywna) przez sponsora 
w zamian za określone umową świadczenia promocyjne 
dotyczące firmy lub jej produktów

[Oprac. na podst. Sztucki T.: Promocja. PLACET, Warszawa 1995, s. 130-133 i 160-161 oraz Kotler Ph.: Marketing; 

Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 546]

background image

ZASIĘG I CZĘSTOTLIWOŚĆ 

REKLAMY

ZASIĘG REKLAMY – określa, jaka część docelowego segmentu 
odbiorców reklamy miała choćby jedną szansę zetknięcia się z 
reklamą w określonym czasie

CZĘSTOTLIWOŚĆ REKLAMY – informuje o tym, ile razy 
przeciętny odbiorca reklamy miał szansę zetknięcia się z nią w 
określonym czasie
Wg „teorii trzech uderzeń” (H. Krugman, b. menedżer General 
Electric, teoretyk reklamy
):

Pierwszy kontakt z reklamą – szukanie przez adresata reklamy 
odpowiedzi na pytanie „Co to jest
?”

Drugi kontakt z reklamą  - „I co z tego wynika?” – polega na 
ocenie wiarygodności i przydatności informacji

Trzeci kontakt z reklamą  - „Kupić czy zapomnieć?” – to 
przypomnienie tego, co klient wie o marce

Każdy kolejny kontakt z reklamą – to trzeci kontakt (potrzeba 
często kilku – by były skuteczne)

[Oprac. na podst.  J.Kall.: Reklama. PWE, Warszawa 1998, s. 101-103]

background image

WADY I ZALETY REKLAMY                

       W RÓŻNYCH MEDIACH

MEDIA

ZALETY

WADY

Gazety

 

 

 

Telewizja

 

 

 

Radio

 

 

 

Magazyny

 

 

 

Outdoor

 

 

Listy

Dobre „pokrycie” lokalnego rynku, 

można umieszczać szybko, duża 

akceptacja konsumentów, reklamy 

można wycinać 

 

Używa wizji, dźwięku i ruchu, dociera 

do wszystkich klientów, zapewnia dużą 

uwagę bez konkurencji innych mediów

 

Niski koszt, może dotrzeć do 

poszczególnych grup klientów, bardzo 

elastyczne, dobre do lokalnego 

marketingu

 

Docierają do poszczególnych grup 

klientów, dobry kolor, długi żywot 

reklamy, reklamy można wycinać i 

zachowywać

 

Dobrze widoczne, powtarzalne, niskie 

koszty, dla lokalnego rynku

 

Najlepsze do reklamy na specyficznych 

rynkach, bardzo plastyczne, reklamę 

można zachować

Reklamy konkurują z innymi 

działami     w gazecie, brzydkie 

kolory, zwykle są wy-rzucane 

razem z gazetą (krótki żywot)

 

Wysokie koszty, krótki czas 

nadawania, przygotowanie 

wymaga czasu

 

 

Ludzie mogą nie słuchać reklam 

radio-wych, zależą od jednego 

zmysłu, krótki czas nadawania

 

Mało  elastyczne, reklamy często 

muszą być dostarczane parę 

tygodni przed publikacją, 

względnie wysokie koszty

 

Ograniczony przekaz, mała 

selektywność w doborze 

publiczności

 

Wysokie koszty, odrzucenie przez 

konsumenta jako „śmieci”

[Oprac. na podst.  Nickels W. G.: Zrozumieć biznes. Wyd. Bellona, Warszawa 1995, s. 238]

background image

SYTUACJE SPRZEDAŻY OSOBISTEJ

Produkt wymaga demonstracji działania oraz próby (np. samolot 
sportowy
)

Wykorzystanie produktu wymaga fachowej pomocy (np. komputer)

Decyzja o zakupie wymaga istotnego zaangażowania się nabywcy

Cena produktu nie jest stała, lecz negocjowalna (np. nieruchomości)

Kanały dystrybucji są krótkie i bezpośrednie

Pośrednicy handlowi wymagają przeszkolenia i częstej pomocy

Reklama nie jest w stanie skutecznie oddziaływać na wybrany rynek 
docelowy

Informacje o produkcie pożądane przez nabywców nie mogą być w 
pełni przekazane za pomocą reklamy lub promocji (np. polisy 
ubezpieczeniowe
)

Wielkość i zróżnicowanie rynku powodują, że reklama staje się zbyt 
kosztowna

Budżet promocyjny jest mały, a sprzedaż na jednego klienta – wysoka

[Oprac. na podst. Cravens D. W., Hills G. E., Woodruff R. B.: Marketing Decision Making: Concepts and Strategy. 

Homewood, Ill. 1976, s. 676, cyt. za: Garbarski L., Rutkowski I., Wrzosek W.: Marketing. PWE, Warszawa 1996, s. 

486-487]

background image

CELE STOSOWANIA WYBRANYCH 

ŚRODKÓW

PROMOCJI SPRZEDAŻY

ŚRODEK 

PROMOCJI

CEL STOSOWANIA

Okresowe obniżki 
cen

Stymulowanie wzrostu sprzedaży, utrwalenie 
zaufania stałych klientów, zachęcenie do 
odwiedzenia sklepu

Kupony

Stymulowanie chęci spróbowania produktu, 
utrwalenie zaufania stałych klientów, wyprzedaż 
towarów

Pokazy, 
demonstracje

Zaprezentowanie sposobu działania produktu, 
stymulowanie chęci spróbowania

Bezpłatne próbki 
produktu

Wprowadzenie nowego produktu na rynek, 
zachęcenie     do próbnego zakupu, 
przyciągnięcie nowych klientów

Wystawy w 
punktach 
sprzedaży

Zwrócenie uwagi, stymulowanie zakupów 
impulsywnych, zachęcenie do odwiedzenia 
sklepu, wprowadzenie nowego produktu na 
rynek

Konkursy, loterie

Uzupełnienie oddziaływania wystaw, zachęcenie   
           do odwiedzenia sklepu, rozszerzenie 
znajomości marki produktu wobec klientów

[Oprac. na podst. Garbarski L., Rutkowski I., Wrzosek W.: Marketing. PWE, Warszawa 1996, s. 490]

background image

SFERY PUBLIC RELATIONS

Reputacja firmy - jej ochrona i poprawa

Służba informacyjna – rozpowszechnianie informacji o firmie z pomocą 
różno-rodnych mediów interpersonalnych i masowych

Komunikowanie marketingowe – wykazywanie zalet produktów, 
nagłaśnianie nowych, itp.

Relacje inwestycyjne – podtrzymywanie dobrych kontaktów z 
akcjonariuszami

Relacje finansowe – utrzymywanie dobrych kontaktów z bankami, 
analitykami

Relacje z społecznościami i władzami lokalnymi oraz organizacjami 
społecznymi

Relacje z własnymi pracownikami – komunikowanie się kierownictwa i 
załogi

Organizacja firmowych imprez promocyjnych – przyjmowanie gości, 
konferencje prasowe, dni otwarte, zwiedzanie, itp.

Rozwiązywanie nagłych problemów firmy – minimalizowanie wpływu 
kryzysów na wizerunek firmy

Kwestowanie i sponsoring – pomoc w rozpatrywaniu wniosków o wsparcie, 
sponsorowanie osób, instytucji i imprez, pozyskiwanie funduszy

[Oprac. na podst. Goban-Klas T.: Public Relations; czyli promocja reputacji. BUSINESS PRESS, Warszawa, s. 28-29]

background image

KANAŁY KOMUNIKACYJNE (MEDIA)

TRANSMISYJNE

DRUKOWANE

BEZPOŚREDNIE

WYSTAWIENNICZE

MIEJSCE SPRZEDAŻY

INNE MEDIA

KANAŁY KOMUNIKACYJNE MOGĄ BYĆ:

OSOBOWE – nadawca i klient kontaktują się osobiście (bezpośr., telef., 
listow.)

NIEOSOBOWE – gdy kontakt odbywa się za pośrednictwem środków 
przekazu

  radio

  

telewizja

  gazety

  magazyny (tygodniki, 

miesięczniki)

  poczta

  roznosiciele

  media elektroniczne

  nieruchome (np. plakaty, znaki, 

słupy)

  ruchome (np. na samochodach, 

tramwajach)

  wystrój punktu sprzed. (ang. POS) i jego 

otoczenie

  księgi adresowe

  książki telefoniczne

  kino

[Oprac. na podst. Mruk H., Pilarczyk B., Sojkin B., Szulce H.: Podstawy marketingu. Wyd. AE, Poznań 1996, s. 227]

background image

STRATEGIE PROMOCJI

PRODUCEN

T

PROMUJE

AGRESYWNI

E

HURTOWNIK

PROMUJE

AGRESYWNI

E

DETALISTA

PROMUJE

AGRESYWNI

E

KLIENT

PRODUCENT

PROMUJE

AGRESYWNIE

HURTOWNIK

DETALISTA

KLIENT

STRATEGIA PUSH ( PCHAJ ) /produkty powszechne, mało 
zróżnicowane/

STRATEGIA PULL ( WCIĄGAJ SIĘ ) /produkty markowe/

background image

ZINTEGROWANA KOMUNIKACJA  

MARKETINGOWA

[P. Kotler, G. Armstrong: Principles of Marketing. Pearson Prentice Hall, New Jersey 2008, s. 402]

Reklama

Ostrożnie łączona kompozycja instrumentów promocji

Promocja 

sprzedaży

Marketing 

bezpośredni

Sprzedaż 

osobista

Public 

relations (PR)

Logiczne, czyste 

   i  

przyciągające 

uwagę 

przesłanie firmy 

i  marki

background image

KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA 

PROGRAMU PROMOCYJNEGO 

FIRMY

Identyfikacja docelowego segmentu rynku 
(audytorium)

Określenie celów promocji

Opracowanie przesłania (przekazu) 
promocyjnego

Wybór kanałów komunikacji

Ustalenie budżetu promocyjnego

Wybór instrumentów promocji

Realizacja i pomiar wyników promocji

Koordynacja działań promocyjnych

[Oprac. na podst. Kotler Ph.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 549-571; Żurawik B., Żurawik W.: 

Zarządzanie marketingiem w przedsiębiorstwie. PWE, Warszawa 1996, s. 322]

background image

OKREŚLENIE CELÓW PROMOCJI

EKONOMICZNE, gdy mają charakter skwantyfikowany i wyrażony przez 
wielkości ekonomiczne (sprzedaż, koszty, zysk lub kombinacje):

wzrost dochodów (np. wzrost utargu, ekspansja i zdobycie nowych 
rynków, utrzymanie obrotów, itp.)

oszczędność kosztów (np. kierowanie popytem przez eliminację 
wahań sprzedaży, racjonalizację sprzedaży – przez zachęcanie do 
zakupu określonych partii, propagowanie określonych technik 
sprzedaży i form zapłaty, jak zakupy bezgotówkowe, itp.)

SPOŁECZNE, gdy dotyczą zadań związanych z:

firmą jako podmiotem (nadawcą) promocji (np. zwiększenie stopnia 
znajomości firmy, poprawa jej wizerunku, przedstawienie zamierzeń, 
itp.)

klientami / konsumentami (edukacja rynkowa, pozyskanie lojalności, 
poznanie preferencji, itp.)

produktem (kształtowanie wizerunku produktu, informowanie o 
sposobach wykorzystania, rozszerzenie stopnia znajomości 
produktu, itp.)

WYWODZĄ SIĘ Z OGÓLNYCH CELÓW FIRMY I STRATEGII MARKETINGOWEJ

[Oprac. na podst. Podstawy marketingu. Praca zbiorowa pod red. Altkorna J. Instytut Marketingu, Kraków 1992, s. 

318-319]

background image

APELE W PRZESŁANIU 

PROMOCYJNYM

RACJONALNE, czyli przekonujące argumentami korzyści 
(użyteczności, wartości, oszczędności, jakości), co bywa 
szczególnie ważne dla odbiorców przemysłowych

 

EMOCJONALNE, gdy usiłują wzniecać emocje:

pozytywne - radość, honor, miłość, duma lub

negatywne - strach, poczucie winy i wstydu, obawy

MORALNE - aby nakłonić ludzi do pewnych działań 
uznawanych     za dobre i właściwe, np. ochrona 
środowiska, pomoc poszkodowanym, równouprawnienie 
kobiet, itp.

Najskuteczniejsze bywają przekazy umiarkowanie 
sprzeczne              z opiniami audytorium

[Oprac. na podst. Ph.: Marketing; Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 

553]

background image

WYBÓR KANAŁÓW KOMUNIKACJI

IM BARDZIEJ ZŁOŻONY I DROGI PRODUKT ORAZ 

SKOMPLIKOWANA DECYZJA KUPNA (samochód, 
egzotyczna wycieczka
) tym więcej informacji należy 
dostarczyć nabywcy  i dlatego ROŚNIE ZNACZENIE 
SPRZEDAŻY OSOBISTEJ

Ważną rolę pełnią tzw. LIDERZY OPINII, którzy 

ze względu na zajmowane stanowisko, sprawowane 
funkcje, prestiż lub wiedzę STANOWIĄ WZORCE DO 
NAŚLADOWANIA         lub których rady i informacje 
poszukiwane są przez otoczenie bądź pośredniczą w 
przekazywaniu informacji

[Oprac. na podst. Kotler Ph.: Marketing; Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola. Gebethner & Ska, Warszawa 

1994, s. 557-559]

background image

METODY USTALANIA                 

BUDŻETU PROMOCYJNEGO

UDZIAŁ OD WIELKOŚCI SPRZEDAŻY (%) ISTNIEJĄCEJ LUB 
OCZEKIWANEJ
Zalety: wydatki promocyjne nie przekraczają możliwości firmy
wygodny  jest sposób naliczania budżetu promocji
Wady: budżet promocji tak określony jest wynikiem dostępności 
funduszy
nie zależy od sytuacji rynkowej i potrzeb promocyjnych produktów

NA POZIOMIE WYDATKÓW KONKURENCJI
Rozumowanie: jeżeli na promocję wyda się tyle ile konkurencja, 
zapewni     to utrzymanie dotychczasowego udziału w rynku, co bywa 
zwodnicze

W ZALEŻNOŚCI OD CELÓW DZIAŁANIA
Budżet ujmuje środki niezbędne na realizację przyjętych celów i 
zadań,      co jest rozwiązaniem najkorzystniejszym

WEDŁUG MOŻLIWOŚCI FIRMY ("na co nas stać")
Wada: nie uwzględnia potrzeb promocji

[Oprac. na podst. Kotler Ph.: Marketing; Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola. Gebethner & Ska, Warszawa 

1994, s. 560-561]

background image

WYBÓR INSTRUMENTÓW 

PROMOCJI

NIE MA UNIWERSALNYCH METOD ROZDZIAŁU BUDŻETU 
PROMOCYJNEGO MIĘDZY POSZCZEGÓLNE INSTRUMENTY 
PROMOCJI 

WSKAZÓWKI:

PRODUKTY KONSUMPCYJNE - stosować przede wszystkim 
reklamę i promocję sprzedaży

PRODUKTY PRZEMYSŁOWE - stosować sprzedaż osobistą   
             i promocję sprzedaży

STRATEGIA PUSH (Pchania) - odpowiednia dla produktów 
powszechnego użytku, mało zróżnicowanych cenowo i 
jakościowo, przeważnie niemarkowych

STRATEGIA PULL (Ssania) - zalecana dla produktów 
markowych

background image

POMIAR SKUTKÓW PROMOCJI

BADANIE WIELKOŚCI SPRZEDAŻY PRZED I PO PROMOCJI
Metoda stosunkowo prosta i wygodna, choć nie daje 
podstaw        do zbyt daleko idących wniosków

 

BADANIE ZNAJOMOŚCI PRODUKTU, MARKI, FIRMY 
WŚRÓD KONSUMENTÓW
Metoda trudniejsza, choć ułatwiająca pełniejsze 
zrozumienie wszystkich skutków kampanii promocyjnej


Document Outline