background image

PODSTAWY MARKETINGU

PM 4. Klienci i ich zachowanie 

Gdańsk 2008-2009, semestr 
letni

Dr inż. Jerzy Koszałka

background image

POTRZEBA

ODCZUCIE BRAKU CZEGOŚ WYWOŁUJĄCE DĄŻENIE DO JEGO 

ZASPOKOJENIA

Potrzeb jest relatywnie niewiele i są względnie stałe 

(niezmienne)

Mają charakter czasowy – odnawiają się po okresie ich 

zaspokojenia

Hierarchia potrzeb ustala się odwrotnie   proporcjonalnie do 

stopnia ich zaspokojenia - potrzeba niezaspokojona zyskuje 

priorytet

PRAGNIENIE

POTRZEBA ODCZUWANA PRZEZ OSOBĘ, WYNIKAJĄCA Z JEJ 

INDYWIDUALNYCH DOŚWIADCZEŃ, UPODOBAŃ I GUSTU

Pragnienia są nieograniczone i wciąż zmieniają się pod 

wpływem oddziaływań otoczenia

Możliwe jest kreowanie pragnień (potrzeb) nowych, 

dotychczas nie występujących / nie odczuwanych

[Oprac. na podst. Kotler P.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 6-7 oraz Przybyłowski K. + 3 aut.: 

Marketing. Dom Wydawniczy ABC Sp. z o. o., 1998, s. 12-13]

background image

HIERARCHIA POTRZEB

Samorealizacji 

Osobiste 

Społeczne 

Bezpieczeństwa 

Fizjologiczne 

Głód, pragnienie, oddychanie, sex 

Ochrona życia

zdrowia, zabezpieczenie socjalne

 

Przynależność, przyjaźń, miłość 

Praca

nad sobą

Status

szacunek, prestiż 

PODSTAWOW

E 

WYŻSZEGO

RZĘDU

[Oprac. na podst. Kotler P.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 172; Przybyłowski K. + 3 aut.: 

Marketing. Dom Wydawniczy ABC Sp. z o. o., 1998, s. 116]

background image

KLIENCI I ICH CECHY

KLIENCI INDYWIDUALNI

KUPUJĄ DOBRA I USŁUGI CELEM KONSUMPCJI

Jest ich wielu

Są anonimowi

Kierują się przesłankami pozaekonomicznymi

Nie zawsze znają kupowane produkty

KLIENCI ZORGANIZOWANI

NABYWAJĄ PRODUKTY W CELU PRZETWORZENIA ORAZ PRODUKCJI 

INNYCH DÓBR LUB USŁUG, ODSPRZEDAŻY WZGLĘDNIE ODDANIA W 

UŻYTKOWANIE

Jest ich zazwyczaj niewielu

Mają duże potrzeby

Są zwykle znani

Wykazują znajomość kupowanych produktów

Kierują się przesłankami racjonalnymi

Podejmują decyzje zespołowo

Unikają pośredników

[Opracow. na podst. Kotler P.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 189-191]

background image

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE              

 NA ZACHOWANIE KUPUJĄCYCH

 

[P. Kotler, G. Armstrong: Principles of Marketing. Pearson Prentice Hall, New Jersey 2008, p. 131]

Kulturowe

Kultura

Subkultura

Klasa 

społeczna

Społeczne

Grupy 

odniesienia

Rodzina

Role 

społeczne   

   i  status

Osobiste

Wiek i etap 

cyklu życia

Zawód

Sytuacja 

ekonomiczna

Styl życia

Osobowość 

Psychologicz

ne

Motywacja

Percepcja 

Uczenie się

Wierzenia i 

postawa

    

Kupu

-jący

background image

RYNKI ODBIORCÓW 

ZORGANIZOWANYCH

WYTWÓRCY (PRODUCENCI) – kupują surowce i 

materiały oraz kapitał (dobra inwestycyjne – 

maszyny, urządzenia) celem przekształcenia w 

produkty finalne 

POŚREDNICY – kupują produkty celem sprzedaży:

Hurtownicy – odbiorcom zorganizowanym

Detaliści – konsumentom (dla indywidualnego spożycia)

INSTYTUCJE – dostarczają dóbr i usług osobom 

pozostającym w obszarze ich odpowiedzialności 

(szkoły, szpitale, więzienia, itp.)

AGENDY RZĄDOWE (centralne, regionalne, lokalne) 

– kupują lub wynajmują dobra i usługi celem 

wypełniania funkcji rządowych i samorządowych

 

Instytucje i agendy rządowe i samorządowe – zwykle 

dokonują zakupów w ramach przetargów

 

Specyficzny rynek tworzą organizacje pozarządowe 

[Elabor. on the base of P. Kotler, G. Armstrong: Principles of Marketing. Pearson Prentice Hall, New Jersey 2008, 

p. 174-176]

background image

CENTRUM ZAKUPÓW

Wszystkie osoby i jednostki 
uczestni-czące w procesie 
podejmowania decyzji o zakupach 
na rynkach odbiorców 
zorganizowanych

[P. Kotler, G. Armstrong: Principles of Marketing. Pearson Prentice Hall, New Jersey 2008, p. 166]

background image

POSTĘPOWANIE KLIENTA           

  NA RYNKU 

UŚWIADOMIENIE POTRZEBY

POSZUKIWANIE INFORMACJI

Identyfikacja sposobów zaspokojenia 

potrzeby

OCENA ALTERNATYW I 

WYBÓR

ZAKUP

OCENA ZAKUPU:

Satysfakcja lub dysonans 

pozakupowy

[Opracow. na podst. Kotler P.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 178-185]

background image

RODZAJE ZAKUPÓW

RUTYNOWY – zakup powtarzalnych, tych samych 

produktów (np. środki żywności, kosmetyki, prasa 

codzienna), dokonywany wg zwyczajowej, powtarzalnej 

procedury

ZMODYFIKOWANY – nabywca zmienia asortyment 

produktów, cenę lub sposób zapłaty bądź warunki 

dostawy, modyfikując powtarzalną procedurę zakupów

NOWY – nabywca kupuje produkt po raz pierwszy 

(mieszkanie, samochód, egzotyczne wakacje), 

przeprowadzając pełny proces decyzyjny zakupu

SYSTEMOWY – nabywca kupuje złożony, kompleksowy 

produkt na drodze jednej decyzji, zamiast wielu 

oddzielnych zakupów, które łączy w całość (np. hala 

fabryczna, system produkcyjny, kompleksowe 

zaopatrzenie producenta, itp.); dotyczy głównie 

nabywców zorganizowanych

[Oprawcow. na podst.  P. Kotler, Marketing. Analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, Gebethner & Ska, 

Warszawa 1994, s. 191-192]

background image

UCZESTNICY PROCESU ZAKUPU

NA RYNKU KONSUMPCYJNYM 

INICJATOR

DORADCA

DECYDENT

NABYWCA

UŻYTKOWNI
K

-

Osoba wysuwająca pomysł zakupu 
określonego produktu (wyrobu lub 

usługi)

-

Osoba, której poglądy lub rady mają 
wpływ na podjęcie decyzji zakupu

-

Osoba podejmująca decyzję o zakupie, 
określająca:  co kupić, jak kupić, gdzie 
kupić?

-

Osoba, która dokonuje właściwego 
zakupu

-

Osoba, która konsumuje lub użytkuje 
wyrób lub usługę

[Oprawcow. na podst.  P. Kotler Ph.: Marketing. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s. 193]

Na rynkach odbiorców zorganizowanych – uczestnikami 
rynku bywają również tzw. STRAŻNICY (gatekeepers) – 
sekretarki, telefonistki, pracownicy służb zaopatrzennia, 
itp.)

background image

PROCES ADAPTACJI PRODUKTU 

ZMIANY W PSYCHICE KONSUMENTA OD CZASU, GDY 

USŁYSZY O ISTNIENIU NOWEGO PRODUKTU DO JEGO 

ZAAKCEPTOWANIA
FAZY ADAPTACJI:

Świadomość

Zainteresowanie (poszukiwanie informacji)

Ocena użyteczności

Próba

Całkowita adaptacja

SEGMENTY RYNKU WEDŁUG GOTOWOŚCI NABYWCÓW
DO PRZYSWOJENIA NOWYCH PRODUKTÓW

Innowatorzy                               (ok. 2,5%)

Pierwsi naśladowcy                (ok. 13,5%)

Wczesna większość                   (ok. 34%)

Późna większość                        (ok. 34%)

Maruderzy (konserwatyści)       (ok. 16%)

[Opracow. na podst. Garbarski L., Rutkowski I., Wrzosek W.: Marketing. PWE, Warszawa 1996,  s. 139–144]

background image

PRZEPŁYWY GOTÓWKOWE         

   W OKRESIE OBSŁUGI KLIENTA

- 2 

     1

   2

 3

4            5             6

         7      

Lata 

[Opracow. na podst. P. Doyle: Marketing wartości. Felberg SJA, Warszawa 2003, s. 97]

Zysk bazowy 

Polecanie oferty 

innym klientom 

Obniżone koszty 

Wzrost wartości 

zakupów klienta 

Stosowanie 

wyższych cen 

Koszty pozyskania 

klienta 


Document Outline