ENDOENZYMY 

EKTOENZYMY

Damian Drożdż

Gr. 5

 

 

Endoenzymy



Są to enzymy wewnątrzkomórkowe, spełniające swoją 
funkcje w komórce, w której powstały



Do tej grupy należy większość enzymów ustroju:



enzymy przemian anabolicznych (np. synteza kwasów 
tłuszczowych, enzymy biorące udział w biosyntezie 
aminokwasów endogennych)



enzymy przemian katabolicznych (np. enzymy glikolizy)



Przemiany katalizowane przez endoenzymy często układają 
się w długie szlaki metaboliczne i cykle, przemiany te są ze 
sobą sprzężone i powiązane w ramach metabolizmu 
wewnątrzkomórkowego

 

 

 

Przykładowe szlaki katalizowane 
przez endoenzymy

glikoliza

cykl mocznikowy

 

 

Endoenzymy cd.



Aktywność endoenzymów polega na złożonej 
regulacji głównie poprzez związane ze zjawiskiem 
allosterii, mechanizmy stężenia zwrotnego, inhibicje 
niekompetycyjną



Bardzo istotna dla regulacji endoenzymów jest 
kompartmentalizacja, tzn. dany enzym 
umiejscowiony jest w określonym przedziale 
błonowym komórki w którym panuje odpowiednie 
środowisko związane z pH czy obecnością jonów

 

 

Endoenzymy

ENDOENZYMY 

CYTOZOLOWE:

Enzymy glikolizy

Enzymy cyklu 

pentozofosforanowego

Enzymy syntezy kw. 

tłuszczowych

ENDOENZYMY 

MITOCHONDRIALNE

Enzymy cyklu Krebsa

Enzymy beta-

oksydacja

 

 

Do endoenzymów zaliczamy 
również:



Enzymy indykatorowe- enzymy występujące 
wewnątrzkomórkowo, w osoczu występują w bardzo 
małym stężeniu, ich stężenia wzrasta w wyniku 
uszkodzenia komórek



Aminotransferaza asparaginianowa, AspAT 



Aminotransferaza alaninowa, ALAT 



Kinaza kreatynowa, CK



Kompleksy wieloenzymatyczne, ME- jest to kompleks 
kilku enzymów, które katalizują reakcje zazwyczaj 
następujące po sobie, łączą się one w wyżej 
zorganizowane struktury np. dehydrogenaza 
pirogronowa

 

 

Ektoenzymy



Enzymy związane ze środbłonkiem naczyń 
krwionośnych (zakotwiczone w jego błonie na 
fosforanie heparanu – dlatego heparyna trawiąca 
ten związek powoduje ich uwolnienie do światła 
naczynia krwionośnego)



W surowicy ich stężenie jest niskie



Uwalniane z błony  w wyniku  solubilizacji 
czynnikami lipofilnymi np. kwasy żółciowe

 

 

Przykłady ektoenzymów



Lipaza lipoproteinowa (LPL) – śródbłonek mięśni



Lipaza wątrobowa triglicerydowa (HTGL) – 
śródbłonek zatok wątroby



Gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP) – kanaliki 
żółciowe w wątrobie



Acetylotransferaza lecytyna-cholesterol (LCAT)



Fosfataza zasadowa (AP) – błony komórek 
wyścielające kanaliki żółciowe

 

 

Dziękuję za uwagę!