Endodoncja przedkliniczna rok 2 

1 | 

S t r o n a

 

 

1.  Jaki  jest  punkt trepanacyjny i kształt poszerzenia endodontycznego w przedtrzonowcu drugim 

dolnym? 

- punkt trepanacyjny: w środku bruzdy na powierzchni żującej 
- poszerzenie endodontyczne: nieznacznie spłaszczony owal 
 
2.  Zróżnicuj kanał boczny, kanał dodatkowy, via falsa 
Kanał dodatkowy: 



 

kanał nie występujący stale  w danym zębie (w przeciwieństwie do kanału głównego) – nie jest 
anatomicznie typowy dla zęba, występując rzadziej niż przeciętnie 



 

przebiega od komory zęba do ozębnej na różnych poziomach korzenia lub furkacji 



 

kończy się otworem dodatkowym 



 

szczególny rodzaj – kanały komorowo-ozębnowe 

  
Kanał boczny: 



 

odgałęzienia kanału głównego odchodzące na różnych poziomach jego przebiegu w korzeniu 



 

nie biorą początku w komorze – w przeciwieństwie do kanałów dodatkowych 



 

kończą się otworami dodatkowymi na powierzchni korzenia 



 

szczególna forma – pseudokanał 

 
Via falsa: 



 

kanały wypreparowane w sposób przypadkowy, niezamierzony, którym towarzyszy perforacja 
ściany korzenia 



 

powstały z niezachowania naturalnego kształtu i przebiegu kanałów, stanowią one powikłania, 
które mogą utrudniać dalsze etapy leczenia endodontycznego 

 
3.  Zróżnicuj krótko dwie klasyczne metody opracowywania kanału: step-back i crown-down 

1.Nazwa 

STEP BACK 

CROWN DOWN 

2. Technika opracowania zęba  Od komory ku wierzchołkowi 

IF:15, pilniki coraz większe, aż 
do  osiągniecia  MF  (4.pilnik), 
następnie 

coraz 

większe 

pilniki 

wsadza 

się 

na 

głębokość  coraz  mniejsza  o 
1mm 
 

Od  strony  wierzchołka  ku 
komorze  IF:  45,  pilniki  coraz 
mniejsze  aż  do  osiągniecia 
odpowiedniej wielkości MF 

3. Narzędzia 

K-file,  pilniki  z  nietnącymi 
końcami 

H-file, K-file 

4. Etapy pracy 

jeden 

dwa  (1.  etap  orientacyjna 
długość 

robocza, 

2.etap 

całkowita długość robocza) 

5. Długość robocza 

Pomiar  długości  roboczej 
należy 

dokonać 

przed 

rozpoczęciem 
opracowywania kanału 

Najpierw  określamy  długość 
prowizoryczna,  a  dopiero 
później  jesteśmy  w  stanie 
robocza 

6. Pilnik główny 

4. pilnik 

Ostatni (najcieńszy) 

7. Typ kanałów 

Kanały o przekroju okrągłym, 
proste 

lub 

nieznacznie 

zakrzywione 

Średnio zakrzywione, wąskie, 
delikatne wierzchołki korzeni 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

2 | 

S t r o n a

 

 

4.  Podaj  schemat  (w  punktach)  postępowania  w  przypadku  pomiaru  długości  kanału  za  pomocą 

endometru 



 

Podłączamy przewód do endometru – kabel do urządzenia 



 

Podłączamy do przewodu klips wargowy i chwytak pilnika 



 

Zawieszamy klips na wardze pacjenta 



 

Włączamy urządzenie i czekamy 5s. (w tym czasie usuwamy płyn z komory zęba) 



 

Wprowadzić pilnik do 1/3 przykomorowej części kanału, aby nie kontaktował się ze ścianą zęba 



 

Łączymy chwytak pilnika z narzędziem 



 

Wprowadzić pilnik powoli do kanału obserwując skalę endometru 



 

Gdy znacznik na skali osiągnie apex – wycofać narzędzie do miejsca oznaczonego jako punkt 
fizjologiczny 

 
5.  W jaki sposób można usunąć złamane narzędzie z kanału? 



 

narzędzia ultradźwiękowe 



 

narzędzia kanałowe ręczne (pilnik np. H) 



 

pęsety i szczypce kanałowe 



 

igły iniekcyjne i ich modyfikacje  



 

płukanie  



 

cancellier  



 

Meitrac Instrument System 



 

Ruddle Post Removal System 
 

6.  Wymień cele, które osiągamy podczas biomechanicznego opracowania kanału 



 

Wspomaganie  mechanicznego  opracowania  kanału,  a  w  przypadku  stosowania  środków 
zmiękczających zębiny – skrócenie czasu zabiegu 



 

Rozpuszczenie zakażonych resztek miazgi 



 

Usuwanie  mas  martwiczych  z  miejsc  niedostępnych  dla  narzędzi,  takich  jak  odgałęzienia 
boczne kanału głównego, kanały boczne, kanaliki zębinowe 



 

Tworzenie poślizgu dla narzędzi, zapobieganie ich zaklinowaniu i złamaniu 



 

Niszczenie  flory  bakteryjnej  kanału  (działanie  dezynfekujące),  dzięki  czemu  ewentualne 
przepchniecie zawartości kanału do tk. okw. jest mniej niebezpieczne 



 

Płukanie przy zastosowaniu odpowiednich środków: usuwa warstwę mazistą i stwarza warunki 
dla dobrego przylegania brzeżnego mat. wypełniającego kanał 



 

Usuwanie  wiórków  zębinowych  powstałych  w  trakcie  opracowania  mechanicznego,  co 
zapobiega zaczopowaniu światła kanału, a więc skróceniu jego długości roboczej 



 

Udrożnienie kanału 



 

Opracowanie okolicy otworu fizjologicznego 



 

Wybielenie zęba – H2O2 



 

Odtłuszczenie kanału                                                                              



 

Zmniejszenie napięcia powierzchniowego dla lepszej penetracji podchlorynu 



 

Uformowanie światła kanału 



 

Osuszenie kanału  



 

Wygładzenie ścian 

 
 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

3 | 

S t r o n a

 

 

7.  Wymień przyczyny przebarwień zębów występujących po leczeniu endodontycznym. Jak można 

im zapobiegać? 



 

Matowe  szkliwo  oraz  zabarwienie  korony  na  kolor  żółtoszary,  szary  lub  szaroniebieski 
przemawia za zębem pozbawionym żywej miazgi 



 

Różowe  przebarwienie  korony  może  świadczyć  o  resorpcji  wewnętrznej  lub  pourazowym 
wylewie krwi do miazgi 



 

Materiały  do  wypełnień  kanałów  korzeniowych  mogą  powodować  przebarwienia  (pasta 
rezorcynowa) 



 

Nie wymycie endomethazonu 



 

Zbyt wysokie obcięcie ćwieków gutaperkowych 



 

Przebarwienia spowodowane pozostawieniem miazgi z powodu niedokładnego oczyszczenie, 
bądź  pozostałości w zachyłkach 



 

Przebarwienia wywołane tetracyklinami 

 

8.  Wymień  preparaty  stosowane  w  trakcie  leczenia  biologicznego  miazgi  metodą  pokrycia 

bezpośredniego: 



 

Bezpośrednio na obnażenie: nietwardniejący wodorotlenek wapnia: Biopulp, Dycal 



 

Na dno komory twardniejący wodorotlenek wapnia, możliwy drugi podkład leczniczy z tlenku 
cynku z eugenolem (Caryosan Rapid), albo twardniejący Ca(OH)

2

: Dycal, Life 



 

Drugi podkład: cement polikarboksylowy i cement glass-jonomerowy (Ketac Endo) 



 

Wypełnienie adhezyjne – aby była szczelność wypełnienia 

 
9.  Jaki  jest  punkty  trepanacyjny  i  kształt  poszerzenia  endodontycznego  w  trzonowcu  pierwszym 

dolnym? 

-  punkt trepanacyjny: środek bruzdy centralnej 
-  poszerzenie  endodontyczne:  kształt  wąskiego  trapezu,  dłuższa  podstawa  skierowana  mezjalnie, 
krótsza – dystalnie 
 
10.  Zróżnicuj: delta korzeniowa, kanał komorowo – ozębnowy 
Kanał komorowo-ozębnowy 

  szczególny rodzaj kanału dodatkowego 
  przebiega od komory do ozębnej w miejscu furkacji 

Delta korzeniowa 

  liczne kanały boczne w wierzchołkowej części korzenia 
  przebiegają przez cement i zębinę lub przez sam cement 

 
11.  Wymień metody opracowania kanałów korzeniowych i podaj ich podstawowe zasady 
Grupa metod wierzchołkowo-koronowych [od przywierzchołkowej części kanału] 
-metoda tradycyjna 
-metoda step back (wstecznego stopniowania) 
Grupa metod koronowo – wierzchołkowych [od przykoronowej części kanału] 
-crown-down 
-crown-down (narzędzia maszynowe NiTi o większym stopniu stożkowatości) 
-crown-down pressureless – beznaciskowa metoda postępującego stopniowania 
-balanced-force 
Tradycyjna: pomiar długości roboczej przed opracowywaniem kanału, każdym narzędziem opracowuje 
się całą długość kanału, wykonuje się poszerzenie do 30-35. Najczęściej używa się poszerzaczy typu K 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

4 | 

S t r o n a

 

 

(ruch obrotowy w prawo 180*) i pomocniczy ruch piłowania w górę i dół. Powstaje stożek o nieznacznej 
zbieżności ścian, więc wypełnia się go metodą konwencjonalną. 
Step-back: podstawowymi narzędziami w tej metodzie to pilniki z nietnącymi wierzchołkami. 
Faza I – pomiar długości roboczej kanału narzędziem o najmniejszym rozmiarze. 
Faza II  

MF nr 30 

dl. 22mm 

Narzędzie nr 35 

dl. 21mm, płukanie, rekapitulacja MAF 

Narzędzie nr 40 

dl. 20mm, -------------‘’----------------------- 

Narzędzie nr 45 

dl. 19mm, -------------‘’----------------------- 

Narzędzie nr 50 

dl. 18mm, -------------‘’----------------------- 

 
12. Wymień przyczyny złamania instrumentu w kanale 



 

nieprzestrzeganie właściwych procedur leczenia endodontycznego 



 

zły dobór narzędzi 



 

używanie nadmiernej siły 



 

„zmęczenie materiału” narzędzi spowodowane wielokrotnym ich używaniem 



 

nieprawidłowa technika pracy narzędziem  



 

brak lubrykantu (środka smarującego) i odpowiedniej irygacji (płukania) kanału  



 

obliteracja kanału korzeniowego  

 
13. Jakie jest postepowanie w przypadku perforacji dna komory? 



 

Wykonanie  znieczulenia  przewodowego  artykainą,  (wyekstyrpowano  z  kanałów  miazgę, 
określono ich długość roboczą i mechaniczno-chemicznie je opracowano)  



 

Zaopatrzeniu  perforacji  preparatem  MTA.  Proszek  preparatu  MTA  połączono  z  wodą  i  po 
uzyskaniu konsystencji mokrego piasku założono z użyciem upychała do amalgamatu na obie 
perforacje 



 

Po dociśnięciu wilgotną sterylną watką założono wypełnienie czasowe 



 

Na kolejnej wizycie usunięto z komory watkę, kanały wypełniono metodą bocznej kondensacji 
gutaperki  na  zimno  z  użyciem  Pasty  AH  Plus  jako  uszczelniacza  oraz  wykonano  kontrolne 
zdjęcie RTG 



 

Całe dno komory pokryto cementem szkło-jonomerowym, łącznie z pokrywającym perforację 
preparatem MTA 



 

Tkanki korony zęba odbudowano materiałem złożonym 



 

Po  okresie  12  miesięcy  pacjentka  zgłosiła  się  na  wizytę  kontrolną.  Stwierdzono  brak 
dolegliwości,  w  badaniu  klinicznym:  brak  reakcji  na  opukiwanie  pionowe  i  poziome  oraz 
prawidłowa głębokość szczeliny dziąsłowej w miejscu perforacji. Na kontrolnym zdjęciu RTG 
nie stwierdzono w miejscu perforacji obecności zmian patologicznych 

 
14. Wymień  preparaty  stosowane  w  trakcie  leczenia  biologicznego  miazgi  metodą  pokrycia 

pośredniego 



 

preparaty do badania żywotności miazgi, np. chlorek etylu 



 

preparaty do przemywania komory - sól fizjologiczna 0,9%, woda destylowana o temperaturze 
ciała 



 

podkład leczniczy - preparaty na bazie wodorotlenku wapnia lub tlenku cynku z eugenolem 



 

podkład izolacyjny - polikarboksylowy lub glassjonomerowy 



 

wypełnienia czasowe (gdy leczenie 2-wizytowe) - cementy cynkowo-siarczanowe (fleczer) lub 
tlenek cynku z eugenolem 



 

wypełnienia stałe, np. kompozyt 

 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

5 | 

S t r o n a

 

 

15. Jaki jest punkt trepanacyjny i kształt poszerzenia endodontycznego w przedtrzonowcu pierwszym 

górnym: 

- punkt trepanacyjny: w środku bruzdy na powierzchni żującej 
- poszerzenie endodontyczne: owal spłaszczony mezjalno-dystalnie  
 
16. Wymień  jakie  właściwości  powinny  posiadać  preparaty  stosowane  do  wypełniania 

tymczasowego kanałów 



 

BYĆ ŁATWY W PRZYGOTOWANIU 



 

MIEĆ ODPOWIEDNIĄ PŁYNNOŚĆ 



 

WOLNO TWARDNIEĆ PO WPROWADZENIU DO KANAŁU 



 

DAĆ SIĘ ŁATWO USUNĄĆ Z KANAŁU PO STWARDNIENIU 



 

BYĆ NIEWRAŻLIWY NA WILGOĆ   



 

ZACHOWYWAĆ STAŁĄ OBJĘTOŚĆ 



 

NIE KURCZYĆ SIĘ W CZASIE TWARDNIENIA  



 

POSIADAĆ DOBRĄ PRZYCZEPNOŚĆ DO ŚCIAN KANAŁU 



 

SZCZELNIE  ZAMYKAĆ  KANAŁ,  DZIAŁAĆ  BAKTERIOBÓJCZO  LUB  BAKTERIOSTATYCZNIE,  NIE 
RESORBOWAĆ SIĘ W KANALE 



 

NIE DRAŻNIĆ TKANEK PRZYZĘBIA PRZYWIERZCHOŁKOWEGO 



 

RESORBOWAĆ SIĘ W PRZYPADKU PRZEPCHNIĘCIA POZA WIERZCHOŁEK KORZENIA 



 

MIEĆ WYSTARCZAJĄCY KONTRAST RENTGENOWSKI 



 

NIE PRZEBARWIAĆ TWARDYCH TKANEK ZĘBA 



 

PRZYSPIESZYC GOJENIE TKANEK OKW. I ODBUDOWE KOSCI WYROSTKA ZEBOGOLOWEGO 



 

POWINIEN LATWO DAWAC SIE WPROWADZAC DO KANALU 

 
17. Wymień w punktach cechy nieprawidłowo wypełnionego kanału korzeniowego 



 

wypełnienie kanału korzeniowego nie sięga do otworu fizjologicznego 



 

wypełnienie kanału korzeniowego sięga poza otwór wierzchołkowy 



 

kanał jest niedopełniony materiałem wypełniającym 

 
18. Jaki  jest  punkt  trepanacyjny  i  kształt  poszerzenia  endodontycznego  w  trzonowcu  pierwszym 

górnym? 

- punkt trepanacyjny: w bruździe, na środku powierzchni żującej  
- poszerzenie endodontyczne: czworobok z zaokrąglonymi kątami 
 
19. Wymień metody stosowane do wypełniania kanałów korzeniowych. Podziel je na grupy 
I. Metoda konwencjonalna 

1.  wypełnienie kanału pastą  

A. z wykorzystaniem narzędzi ręcznych 
B. z wykorzystaniem narzędzi maszynowych 

2. wypełnienie kanału pastą i ćwiekiem lub ćwiekami gutaperkowymi 

II. metoda kondensacji bocznej 
III. metoda kondensacji pionowej 
IV. metody termoplastyczne 

Thermafill, Obtura II, System B, Microseal, Softcore  

V. metody termomechaniczne 
VI. metody mieszane 
 
 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

6 | 

S t r o n a

 

 

Materiały do wypełnień kanałów korzeniowych: 
  przeznaczone do wypełnień kanałów w zębach stałych  
materiały w postaci ćwieków: 
gutaperkowe, srebrne, tytanowe, z tworzywa sztucznego opłaszczonego gutaperka 
pasty i cementy: 
na  bazie  ZNOE,  Ca(OH)2,  żywic  syntetycznych,  siloksanow,  cementy  glass-jonomerowe,  na  bazie 
chemicznie  uplastycznionej  gutaperki,  fosforanów  wapnia,  zawierających  paraformaldehyd  i 
kortykosteroidy 
na bazie żywic metakrylanowych 
 
  przeznaczone do wypełnień wstecznych 
amalgamat srebra, cementy glass-jonomerowe, chemicznie uplastyczniona gutaperka, Pro Root MTA 
  przeznaczone do wypełnień kanałów w zębach mlecznych 
pasty jodoformowe, pasty ZNOE, materiały Ca(OH)

2

 utwardzane salicylanami 

  materiały do wypełnienia perforacji ścian korzenia 
Pro Root MTA, cementy na bazie Ca(OH)

2

, cementy glassjonomerowe 

 
20. Podaj  definicje  następujących  pojęć  :  otwór  fizjologiczny,  otwór  anatomiczny,  wierzchołek 

radiologiczny korzenia, długość robocza kanału 

otwór  anatomiczny:  znajduje  się  na  wierzchołku  korzenia,  wrota  zęba  dla  nerwów  i  naczyń 
krwionośnych 
otwór fizjologiczny: naturalne przewężenie kanału – miejsce, w którym styka się cement i zębina. W 
zależności  od  odkładania  się  cementu  wtórnego  znajduje  się  od  0.5  mm  do  2mm  od  otworu 
wierzchołkowego 
długość  robocza  kanału:  długość  pomiędzy  otworem  fizjologicznym  a  punktem  referencyjnym  w 
obrębie korony 
wierzchołek radiologiczny korzenia: wierzchołek korzenia uzyskany na zdjęciu RTG , niekoniecznie musi 
pokrywać się z wierzchołkiem anatomicznym korzenia 
 
21. Zróżnicuj krótko dwie metody opracowania kanału – metodę tradycyjną i klasyczną metodę 

crown-down 

1.Nazwa 

TRADYCYJNA 

CROWN DOWN 

2. Technika opracowanie 

zęba 

Od komory ku wierzchołkowi 
IF:15, pilniki coraz większe 
powodujące stopniowe 
poszerzenie kanału, aż do 
osiągniecia MF (5.pilnik – 
przeważnie rozmiar 30-35)), 
a następnie każdy pilnik o 
rozmiar większy 
wprowadzamy o 1 mm wyżej 
od poprzedniego 
  

Od wierzchołka ku 
komorze IF: 45, pilniki 
coraz mniejsze, aż do 
osiągniecia odpowiedniej 
wielkości MF. 

3. Narzędzia 

Przekrój poprzeczny kanału 
Okrągły: poszerzacze typu K, 
Owalny: najpierw poszerzacz, 
następnie  w  tym  samym 
rozmiarze; K-file, H-file 

H-file, K-file 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

7 | 

S t r o n a

 

 

4. Etapy pracy 

jeden 

dwa  (1.  etap  orientacyjna 
długość  robocza,  2.etap 
całkowita długość robocza) 

5. Długość robocza 

Pomiar długości roboczej 
należy dokonać przed 
rozpoczęciem 
opracowywania kanału. 

Najpierw określamy 
długość prowizoryczna, a 
dopiero później jesteśmy w 
stanie robocza. 

6. Pilnik główny. 

5. z kolei 

Ostatni (najcieńszy) 

7. Typ kanałów 

Kanały o przekroju okrągłym, 
proste 

lub 

nieznacznie 

zakrzywione 

Średnio 

zakrzywione, 

wąskie, 

delikatne 

wierzchołki korzeni 

8. Metoda następowego 

wypełnienia 

Metoda konwencjonalna 

Metoda 

kondensacji 

bocznej 

 
22. Omów krótko różnicując dwie metody leczenia: pulpotomia i pulpektomia 
Pulpotomia  –  amputacja  przyżyciowa  –  zabieg  stosowany  najczęściej  w  leczeniu  dzieci,  polega  na 
usunięciu koronowej części żywej miazgi i pozostawienie miazgi korzeniowej. 
Pulpektomia  –  ekstyrpacja  przyżyciowa/martwa  –  zabieg  polegający  na  usunięciu  zarówno  miazgi 
koronowej i korzeniowej. Może to być miazga żywa (ekstyrpacja przyżyciowa) lub martwa (ekstyrpacja 
mortalna). Technika: Miazga koronowa jest usunięta tak jak w pulpotomii przyżyciowej, miazga może 
być  martwa  lub  wykazywać  nieodwracalne  zmiany  zapalne.  W  zależności  od  stanu  miazgi,  tj. 
nieodwracalnego  zapalenia  lub  martwicy  zalecana  jest  jedno-  lub  dwuetapowa  technika. 
Technika jednoetapowa (stopień C) - znajduje się ujścia kanałów. Kanały opracowywane są oszczędnie. 
Następnie osusza się kanały sączkami papierowymi. Czysty tlenek cynku z eugenolem jest mieszany do 
konsystencji rzadkiej pasty i umieszczony w kanałach spiralnym wypełniaczem korzeniowym. Reszta 
komory  miazgi  jest  następnie  odbudowywana  tak  jak  w  poprzednich  technikach  i  ustala  się 
odpowiednie wizyty kontrolne. Technika dwuetapowa - wizyta 1: usuwa się martwiczą miazgę, jeśli 
istnieje przetoka to można ją nakłuć, aby polepszyć drenaż, gdy jest to konieczne. Kanały korzeniowe 
są opracowane i przepłukane, miazga pokryta formokrezolem na watce, ubytek uszczelniony ZnOE na 
tydzień. 

Jeśli 

istnieje 

zapalenie 

okolicznych 

tkanek 

zapisywany 

jest 

antybiotyk. 

Wizyta 2 - objawy powinny ustąpić, a ząb powinien być leczony jak w technice jednoetapowej. 
 
23. Wymień możliwe przyczyny i sytuacje, w których może dojść do perforacji kanału korzeniowego 



 

Bezpośrednia perforacja powstaje zwykle przy poszukiwaniu ujść kanałów 



 

Oś korony protetycznej jest również często niezgodna z długą osią zęba 



 

Kiedy operator nie rozpozna małej lub spłaszczonej komory miazgi 



 

Niedostateczna orientacja podczas trepanacji i wykonywania dostępu skutkuje perforacją 



 

Brak znajomości anatomii zębów 



 

Ześlizgniecie narzędzia 

 
24. Wymień w punktach cechy nieprawidłowo wypełnionego kanału korzeniowego oraz wymień w 

punktach możliwe przyczyny nieprawidłowego wypełnienia kanału korzeniowego 



 

wypełnienie kanału korzeniowego nie sięga do otworu fizjologicznego 



 

wypełnienie kanału korzeniowego sięga poza otwór wierzchołkowy 



 

kanał jest niedopełniony materiałem wypełniającym 



 

wypełnienie nie przylega szczelnie do ścian kanału 



 

niezamierzone przepchniecie materiału poza otwór wierzchołkowy 

 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

8 | 

S t r o n a

 

 

25. Omów występujące typy kanałów korzeniowych 
Wedlug Weine’a 
Typ  I  –  pojedynczy  kanał  biegnący  od  komory  do  wierzchołka,  zakończony  jednym  otworem 
wierzchołkowym 
Typ II – dwa kanały wychodzące z komory, leczące się przed wierzchołkiem w jeden kanał zakończony 
jednym otworem wierzchołkowym 
Typ  III  –  dwa  osobne  kanały  biegnące  przez  całą  długość  korzenia  i  kończące  się  dwoma  otworami 
wierzchołkowymi 
Typ  IV  –  jeden  kanał  wychodzący  z  komory,  dzielący  się  przed  wierzchołkiem  na  dwa  odgałęzienia 
kończące się oddzielnymi otworami wierzchołkowymi 
 
26. Podaj, jak należy postępować w przypadku krwawienia występującego w ekstyrpacji 

przyżyciowej miazgi? 



 

Zastosowanie  środków  zmniejszających  krwawienie  (strzykawka  w  okolicy  otworu 
fizjologicznego) 



 

Próba zatamowania saczkami papierowymi/opiłkami zębiny 



 

W przypadku uporczywego krwawienia z kanałów najczęściej znajduje zastosowanie czasowe 
ich wypełnienie pastą z wodorotlenku wapnia. Takie postepowanie wymaga podczas drugiej 
wizyty ponownego opracowania kanałów pilnikami o jeden rozmiar większymi w porównaniu 
z  tymi,  którymi  zakończono  opracowanie.  Po  osuszeniu  kanałów  jałowymi  kalibrowanymi 
sączkami papierowymi można przystąpić do ich wypełnienia. 



 

Utrzymujące  się  po  wyłuszczeniu  miazgi  krwawienie  jest  objawem  pozostawienia  w  kanale 
resztek miazgi 

 
27. W jaki sposób można zmierzyć długość roboczą kanału? 
a) metody orientacyjne: ukłucie, przewężenie, krwawienie, porównanie z RTG 
b) radiologiczne:  
-  wymagające  użycia  narzędzia  kanałowego  w  kanale  jako  kontrastu  (metoda  dodawania,  metoda 

porównań, metoda Besta, metoda Bergera) 

- nie wymagające użycia narzędzia w kanale 
- radiowizjografia 
c) nieradiologiczne: endometria oporowa, endometria akustyczna  
 
28. Do  czego służą: igła Lentulo, igła Millera, endometr, ćwiek gutaperkowy, miazgociąg, upychadło   

kanałowe?  

Igła Lentulo służy do wypełniania kanałów materiałami o półpłynnej konsystencji (past i cementów) Ich 
część pracująca która ma kształt bardzo wydłużonego stożka tworzy luźno zwinięta spirala z cienkiego 
drutu. Lentulo mogą być przeznaczone do pracy ręcznej lub maszynowej. 
 
Igła Millera narzędzie ręczne mogące służyć do sondowania kanałów korzeniowych i aplikacji leków w 
kanale. 
 
Endometr służy do elektronicznego wyznaczania długości roboczej kanału. Znane są dwa rodzaje tego 
typu aparatów endometry odpornościowe i częstotliwościowe. Oba mają elektrodę czynną – badającą 
do której montuje się narzędzie endodontyczne wprowadzane do kanału i elektrodę bierną w postaci 
klipsa zakładanego na wargę oraz ekran umożliwiający odczyt wyników pomiaru 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

9 | 

S t r o n a

 

 

Ćwiek gutaperkowy zawierają 18-22% czystej gutaperki w fazie B oraz kilka innych składników, tlenek 
cynku związki metali, woski i żywice. Wprowadzane do kanału celem jego wypełnienia, w zależności od 
dodatków mają różne właściwości. 
 
Miazgociąg – przyrząd ręczny służący do usuwania miazgi żywej zmumifikowanej lub znajdującej się w 
stanie  martwicy  suchej,  część  pracująca  wykonana  jest  z  miękkiej  nierdzewnej  stali  posiada  ok.  40 
spiralnie ułożonych kolców – ząbków które ustawione są pod kątem ostrym do długiej osi narzędzia, 
ząbki te są giętkie i nachylone w kierunku uchwytu narzędzia, co zapobiega zsuwaniu się nawiniętej na 
nie miazgi. 
 
Upychadło  kanałowe  (korzeniowe)  służą  do  upychania  gutaperki,  dzielą  się  na  rozpychacie  które 
przeznaczone  są  do  kondensacji  bocznej  (poziomej)  gutaperki  oraz  na  upychacze  które  służą  do 
kondensacji  pionowej  (wierzchołkowej  na  gorąco).  Służą  także  do  kondensacji  past  leczniczych 
czasowo wypełniających kanały. Istnieją upychała do uchwytu palcami tzw. Palcowe oraz całą dłonią 
tzw. ręczne. 
 
29.  Czym grozi pozostawienie części sklepienia komory? 



 

zły wgląd w dno komory i dostępność dla narzędzi 



 

przebarwienie spowodowane rozpadem pozostawionej miazgi 



 

złe wypłukanie uszczelniacza z komory i przebarwienia 



 

infekcja tkanek okołowierzchołkowych 

 
30.  Korzyści z płukania kanałów 
Stosuje się w tym celu środki o właściwościach przeciwbakteryjnych, litycznych w stosunku do subst. 
org. oraz zmiękczające zębinę. 
-ułatwia to i skraca czas opracowania mechanicznego 
-usuwa martwicze masy z miejsc niedostępnych dla narzędzi (odgałęzienia boczne, kanały dodatkowe, 
kanaliki zębinowe) 
-tworzy poślizg dla narzędzi i zapobiega ich zaklinowaniu w kanale i złamaniu 
-dezynfekuje  kanał  (ewentualne  przepchnięcie  zakażonego  materiału  staje  się  wtedy  mniej 
niebezpieczne) 
-rozpuszcza subst. org. i usuwa je z kanału (zakażone resztki miazgi) 
-może usuwać warstwę mazistą (umożliwia to dobre przyleganie brzeżne mat. wypełn.) 
-usuwa wióry zębinowe (powstałe podczas opracowywania kanału) i zapobiega zaczopowaniu światła 
kanału 
 
31.  Środki do płukania kanałów 
Cechy: działanie bakteriobójcze, rozpuszczanie subst. org., usuwanie warstwy mazistej, niskie napięcie 
powierzchniowe, nie drażnienie tkanek okołowierzchołkowych. 
Płukanie, strszykawką z igłą irygacyjną prostą lub zagiętą(najlepiej z otworem bocznym), maszynowe, 
ultradźwiękowe 
a)podchloryn sodu 
-antyseptyk 
-0,5- 5,25% 
-silnie rozpuszcza martwe tkanki 
-drażni tk. Okołow. 
-nie działa na subst. nieorg. Zębiny 
-np. Clorox, Chloran, Chlorocid 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

10 | 

S t r o n a

 

 

b)woda utleniona  
-bakteriobójcza 
-ma małe działanie drażniące 
-brak właść. litycznych  
-tworząca się piana dobrze usuwa bakt., elementy martwej tkanki i wióry zębinowe 
c)roztwór chlorcheksydyny 
-0,2% 
-sbakteriobójcza 
-brak właść litycznych 
d)chelatory tj. EDTA 
-ułatwia opracowanie mechaniczne 
-usuwanie w. Mazistej 
-chemicznie poszerzają wąskie kanały (rozpuszczanie soli wapnia) 
-brak właść litycznych i bakteriobójczych 
-stwarza ryzyko perforacji kanału 
e)nadtlenek mocznika 
-bakteriobójczy 
-właść lityczne 
-nie drażni tj podchloryn sodu 
-nie rozpuszcza zębiny 
 
32. Co to jest Via falsa? 
-kanał fałszywy, którego ujście znajduje się w innym miejscu niż anatomiczny otwór wierzchołkowy 
-towarzyszy temu perforacja ściany korzenia 
-powoduje to poważne powikłania 
-wyróżnia się perforacje wewnątrz i zewnątrz zębodołowe 
 
33.  Co sprzyja perforacji korzenia 

-mało elastyczne narzędzia 
-zbyt duża siła nacisku 
-preparaty rozmiękczające zębinę 
-korzenie o cienkich ścianach 
-korzenie  silnie  zakrzywione  o  nieregularnym  przebiegu  (należy  używać  pilników  tj  Safety 
Hoedstrem) 
 

34. Co to są kanały boczne? 
-odgałęzienia kanału głównego, nie posiadające ujścia komorowego 
-mogą odgałęziać się w różnych miejscach 
-przebiegają przez zębinę i cement i łączą się dodatkowymi otworami w ozębną (moą też kończyć się 
ślepo w zębinie) 
-odmianą są pseudokanały, które odgałęziają się od kanału i po samodzielnym przebiegu na pewnym 
odcinku ponownie łączą się z kanałem głównym 
 
35. Co to jest kanał dodatkowy? 
-mają początek w komorze zęba i kończą się w ozębnej otworami dodatkowymi 
-nie zawsze mają przebieg równoległy do kanału głównego 
-mogą powstawać po zakończeniu rozwoju zęba np. w kanałach o przekroju biszkoptowatym (przez 
odkładanie się zębiny wtórnej fizjologicznej) 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

11 | 

S t r o n a

 

 

-odmianą są tzw. kanały komorowo-ozębnowe - częste w zębach trzonowych w miejscu rozwidlenia 
się korzeni 
 
36. Co to jest delta korzeniowa? 
-utworzona jest z kanałów bocznych w wierzchołkowej części korzenia 
-kanały mogą przebiegać przez cement oraz cement i zębinę 
-kanały przebiegające przez sam cement powstają po uformowaniu zębiny w czasie nawarstwiania się 
cementu 
-może utrudniać lub uniemożliwiać prawidłowe leczenie endodontyczne 
-wypełniona jest tkanką miazgowo-ozębnową 
 
37. Środki smarujące (poślizgowe, lubrykanty) 
-zawierają  glicerynę , niekiedy też EDTA i nadtlenek mocznika 
-ułatwia opracowanie stwarzając poślizg dla narzędzi 
-chroni to przed zaklinowaniem i złamaniem narzędzia w kanale 
-postać żelu lub kremu 
-zwykle dostępne w strzykawkach  
-np. Glyda, Endogel, Gly-oxide 
-wskazane przy kanałach niedrożnych (zobliterowanymi solami wapnia), wąskich, zakrzywionych 
-obowiązkowo używa się ich  przy narzędziach maszynowych 
-po opracowaniu kanału muszą być dokładnie wypłukane (np. podchlorynem sodu) 
 
38. Co to jest i jak usuwa się warstwę mazistą z kanału zębowego? 
Warstwa mazista: 
-drobne cząsteczki zanieczyszczeń na pow. Zębiny 
-są to elementy org i nieorg. 
-opiłki  zębiny,  resztki  tkanki  miazgoweji  włókana  odontoblastów,  drobnoustroje,  cząstki  metali  (z 
narzędzi) oraz woda 
-1-2 um grubości 
-wnika w światło kanalików zębinowych nawet na głębokość 40um 
-składa  się  z  2  warstw    1)powierzchowna  –luźna,  łatwo  usuwalna    2)głęboka  –zakotwiczona  w 
kanalikach i trudna do usunięcia 
Korzyści z jej usunięcia: 
-lepsze odkażenie świateł kanalików zębinowych 
-lepsza szczelność brzeżna wypełnienia 
-zmniejszenie ryzyka reinfekcji 
Usuwanie: 
-najskuteczniej w dwóch etapach 1) przepłukanie EDTA lub 40% kwasem cytrynowym, 2) 
przepłukanie 2,5% Na0Cl 
-z wykorzystaniem ultradźwięków i roztworu NaOCl 
 
39. Jakie są cele opracowania biomechanicznego? 
a)usunięcie zainfekowanych resztek martwej miazgi i najbardziej zakażonych części zębiny przyległych 
bezpośrednio do mas zgorzelinowych 
-zmniejsza to ilość DU 
-odsłonięcie  szerszego  światła  regularnych  kanalików  co  pozwala  na  lepsze  działanie  środków 
odkażających  
b)nadanie odp. rozmiaru i kształtu stożka co ułatwia wprowadzenie mat. wypełn. do kanału 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

12 | 

S t r o n a

 

 

c)wygładzenie ścian kanału i lepsze przyleganie materiałów (szczelność brzeżna) 
 
40. Jakie są ogólne zasady opracowania kanałów? 
1)-zachowanie naturalnego przebiegu i kształtu kanału 
-oszczędzanie zębiny przywierzchołkowej 
-nadanie kształtu stożka 
-opracowanie  zgodnie  z  przebiegiem  krzywizny  kanału  (doginanie  narzędzi,  pilniki  giętkie,  pilniki 
Safety-H) 
2)-uformowanie stopnia w zębinie przy otworze fizjologicznym 
3)-używanie narzędzi wykalibrowanych na długość roboczą kanału 
4)-pierwsze  narzędzie  powinno  być  dobrane  do  średnicy  kanału  i  stanowić  punkt  odniesienia  dla 
kolejnych narzędzi 
-stosowanie kolejno narzędzi o numer większych lub mniejszych (zależnie od wybranej metody) 
5)-rozmiar poszerzenia zależy od morfologii i średnicy kanału przed leczeniem 
-minimalna szerokość w części przyw. odpowiada narzędziu o numerze 25-30 
6)-kanały zakażone- ze zgorzelinowym rozpadem miazgi należy opracowywać szerzej 
7)-opracowywanie w środowisku wilgotnym 
8)-używanie narzędzi jałowych 
9)-narzędzia  o  nr  10  lub  mniejszym  używać  jednorazowo  (uniknięcie  ryzyka  złamania,  dużo 
efektywniejsza praca) 
 
41. Co to jest i jakie znasz metody pomiaru długości roboczej kanału? 
Długość robocza – od otworu fizjologicznego do dowolnie obranego punktu referencyjnego 
1)metody orientacyjne (niedokładne, służą jednak jako metody pomocnicze) 
-nakłucie- aż do odczucia bólu przez pacjenta spowodowanego podrażnieniem ozębnej (igłą Millera, 
pilnikiem , poszerzaczem) 
-sączkiem papierowym- po wcześniejszym osuszeniu kanału (pacjent czuje lekki bój, a wierzchołek 
sączka staje się wilgotny) 
2)metody radiologiczne 
-z użyciem narzędzia w kanale 
-Bergera (ćwiek pomiarowy przymocowany na zewnątrz kanału do szyjki zęba klamrą Hatcha) 
-Besta (ćwiek na zewnątrz kanału, umocowany woskiem) 
-Ingle’a 
-Lenheima (klisza do zdjęć rtg z podziałką) 
Przeciwskazania do tego rodzaju metod to: przebyta radioterapia, ciąża, silne odruchy wymiotne 
spowodowane koniecznością umieszczenia kliszy w JU 
3)metody endometryczne 
-endometry opornościowe 
-endometry częstotliwościowe 
 
42. Wg jakich kryteriów ocenia się poprawność wypełnienia? 
Cel wypełnienia:  
-szczelne zamknięcie kanału tzn. całkowita izolacja jego światła od otworu wierzchołkowego 
-ochrona przed reinfekcją (drobnoustrojami w rozgałęzieniach bocznych lub kanalikach zębinowych 
lub z mikroprzecieku z JU) 
1)prawidłowe wypełnienie - do otworu fizjologicznego. Wg Barańskiej- Gachowskiej są pewne granice 
tolerancji: 
-u dzieci i młodzieży 0,5 –1mm przed wierzchołkiem radiologicznym 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

13 | 

S t r o n a

 

 

-u dorosłych 1-2mm 
2)złe wypełnienie: 
-kanał niedopełniony (powstaje wtedy przestrzeń wypełniająca się płynem tkankowym, który może 
ulec zakażeniu 
-przepchnięcie materiału wypełniającego 
 
43. Jakie jest postępowanie w przypadku perforacji ścian kanału? 
-stanowi to poważne powikłanie w leczeniu endodontycznym 
-bardzo często stanowi przeciwskazanie do kontynuowania leczenia 
-wyróżnia się perforacje zewnątrz i wewnątrz zębodołowe 
-jeśli jest ono blisko komory można zamknąć ją glass-jonomerem , preparatami na bazie wodorotlenku 
wapnia lub hydroksyapatytów oraz preparatem Pro Root-MTA 
-jeśli  perforacja  jest w  1/3  przywierzch.  Części  kanału  można  uratować  ząb  poprzez  resekcję  części 
korzenia 
 
44. Jakie mogą być przyczyny przebarwień zębów? 
1)przyczyny miejscowe: 
-urazy zębów prowadzące do przerwania pęczka naczyniowo nerwowego i wylew krwi do jamy zęba 
(w wyniku rozkładu hemoglobiny tworzy się ciemny siarczek żelaza) 
-zabieg  ekstyrpacji  w  znieczuleniu,  podczas  którego  krew  może  wniknąć  w  kanaliki 
zębinowe(Gachowska) 
-obecność martwej miazgi w jamie zęba i rozkład mas zgorzelinowych 
-lekkie  urazy  i  zabiegi  lecznicze  prowadzące  do  powstania  zębiny  reparacyjnej  (nieco  ciemniejsze 
zabarwienie) 
-materiały  stosowane  do  odbudowy  twardych  tkanek  zęba  (tj.  amalgamaty,  wielokrotnie  używany 
tlenek cynku z eugenolem, który powoduje żółto-brunatne zabarwienie) 
-materiału  do  wypełniania  kanałów  tj:  pasty  rezorcynowo-formalinowe  (różowo-czerwone 
przebarwienia),  pasty  jodoformowe  (brunatne  p.),  pasty  tlenkowo-cynkowo-eugenolowe 
(żółtobrunatne p.) 
2)przyczyny ogólnoustrojowe 
a)choroby tj. zwłóknienie torbielowate i niewydolność trzustki, przewlekłe choroby płuc, niewydolność 
innych gruczołów wydzielania wewnętrznego (brunatne, szaroczarne p.) 
b)tetracyklina (używana w okresie rozwoju zęba) –p. brunatne 
c)fluoroza endemiczna –p. kredowo-białe, brunatne, czarne 
 
45. Wymień metody wypełniania kanałów korzeniowych 
-m. jednego ćwieka 
-m. kondensacji bocznej (zimnej lub ogrzanej gutaperki) 
-kondensacja pionowa ciepłej gutaperki 
-kondensacja termochemiczna 
-m. wstrzykiwania gutaperki (m. termoplastyczna) systemami Thermaphil, Obtura II, 
System B 
-systemy próżniowego wypełniania jamy zęba 
 
46. W których zębach występuje dno komory? 
a)w szczęce: -1 przedtrzonowiec -1 trzonowiec -2 trzonowiec 
b)w żuchwie: -1 trzonowiec -2 trzonowiec 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

14 | 

S t r o n a

 

 

47. Na czym polega dewitalizacja miazgi. Wymień powikłania i ich przyczyny 
Środki dewitalizujące: zawierają paraformaldehyd, mają postać maści lub past (Parapasta, Depulpin) 
Proces:  zachodzi  na  zasadzie  mechanizmu  koagulacji  białek  pod  wpływem  uwalnianego 
paraformaldehydu co prowadzi do denaturacji i w końcu do utraty ich życiowych funkcji, 
-jest to proces nieodwracalny 
-paraformaldehyd mumifikuje tez miazgę i wytwarza tzw linię demarkacyjną na granicy z ozębną 
Zakładanie:  bezpośrednio  na  obnażoną  miazgę,  przykryć  tamponem  z  waty  i  założyć  szczelny 
opatrunek  z  fleczeru  (zakładać  w  dwóch  warstwach:  1-zarobionej  rzadko,  2  bardzo  gęstej),  fleczer 
zakładać bez ucisku na ścianę dokomorową 
Na przebieg procesów potrzebny jest czas ok. 1-2 tygodni. Ok. 1 tydz. w zębach jednokorzeniowych i 
ok. 2 tyg. w zębach wielokorzeniowych 
Powikłania: 
-bóle następcze, wynikające z samego działania pasty z paraformaldehydem, często przyczyną jest zbyt 
mocny ucisk tamponu z waty na założony preparat 
-przesączanie  na  przyzębie  brzeżne,  może  doprowadzić  do  martwicy  dziąsła,  spowodowane 
nieprawidłowym i nieszczelnym założeniem opatrunku 
-podrażnienie lub zapalenie tk. okołow. , z powodu użycia zbyt dużej ilości preparatu dewit. 
-uszkodzenie  tkanki  miazgowo-ozębnowej,  która  traci  właściwości  metaplastyczne  i  nie  wytwarza 
twardej blizny zamykającej otwór wierzchołkowy (zapory dla bodźców patogennych) 
 
48. Polip miazgi, objawy kliniczne zmiany morfologiczne, metody leczenia 
1)zmiany morfologiczne 
-polip miazgi należy do pulpopatii nieodwracalnych 
-miazga nie obumiera, ale zaczyna proliferować 
-powstaje rozrost ziarniny z dużą ilością młodych naczyń i z komory zęba wyłania się polip miazgi 
-powstają nacieki zapalne składające się z: limfocytów, makrofagów, i kom. plazmatycznych, i tucznych 
-powierzchnia polipa jest zwykle pokryta nabłonkiem przeszczepionym z błony śluzowej JU. 
-po pewnym czasie pojawiają się ogniska martwicy i miazga obumiera 
2)objawy kliniczne 
a) w badaniu podmiotowym: 
-brak dolegliwości bólowych 
-lub długotrwałe bóle o dużym nasileniu 
b) w badaniu przedmiotowym: 
-widoczny ubytek wypełniony polipem wyrastającym z zęba 
-miazga wykazuje osłabioną lub zwiększoną wrażliwość 
-reakcja na opukiwanie (-) lub (+) 
3)leczenie: usunięcie polipa, ekstyrpacja miazgi w znieczuleniu 
 
49.  Wymień w 4 punktach sposoby, które znacząco ułatwią opracowanie kanałów zakrzywionych, 

niezależnie od zastosowanej metody opracowywania? 

Wg Gachowskiej: 
- doginanie narzędzi stalowych, mało elastycznych zgodnie z przebiegiem krzywizny kanału 
- stosowanie antykrzywiznowego opracowania kanału po uprzednim określeniu w danym przypadku 
stref zagrożonych, na obszarze których zbytnie skrawanie zębiny grozi perforacją kanału 
- stosowanie narzędzi ze zmodyfikowanym nietnącym (bezpiecznym) wierzchołkiem  
- stosowanie bardzo giętkich narzędzi ze stopów NiTi 
 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

15 | 

S t r o n a

 

 

Wg Jańczuka: 
- uzyskanie odpowiedniego poszerzenia ułatwiającego, aby nie zwiększyć krzywizny kanału 
-  odpowiednie opracowanie  części przykomorowej kanału, aby choć trochę wyprostować drogę  dla 
narzędzia 
- wprowadzenie dogiętego narzędzia do krzywizny kanału 
- wprowadzanie i wyjmowanie dogiętego pilniczka bez obrotów w kanale 
 
50. Wady i zalety metod wypełniania kanałów: 
1.  Metody  konwencjonalne:  mało  szczelne.  Nie  zalecane.  Można  w  zębach  mlecznych  lub  stałych  z 
wąskimi kanałami i zakrzywionymi, bo ładnie wypełni pasta/cement 
2. Termomechaniczna - homogenność, szczelność, szybko i dokładnie i łatwo. Temperatura - narażenie 
tkanek okołowierzchołkowych i możliwość przepchnięcia 
3. Bocznej kondensacji - duża siła może się złamać ząb, pękanie zębiny, brak homogenności, bo jest 
uszczelniacz. Najczęściej, duża szczelność 
4. Pionowej - szczelne wypełnienie szczególnie w przypadku delty , wada – temp; przepchniecie i siła 
5. Termoplastyczne - szczelne, szybko, homogenne; Temperatura plus drogie urządzenia 
 
1) Tradycyjna- możliwość stworzenia schodków, perforacji, nie stosujemy w kanałach bardzo wąskich 
w części wierzchołkowej; 
-  Wskazania:  kanały  o  przekroju  okrągłym,  proste  lub  nieznacznie  zakrzywione,  wąskie,  przy 
opracowaniu których nie ma potrzeby udrażniania ich do dużych rozmiarów 
-  Metoda  stwarza  ryzyko  przepchnięcie  poza  otwór  wierzchołkowy  zawartości  kanału  podczas  jego 
opracowywania 
 
2) step-back: uzyskujemy gładką powierzchnie bez stopni, metoda czasochłonna, umożliwia dokładne 
opracowanie części przywierzchołkowej, stwarza dobre warunki do wypełnienia metodą kondensacji 
bocznej,  w  czasie  opracowywania  możliwość  przepchnięcia  zawartości  kanału  poza  otwór 
wierzchołkowy 
zarówno proste jak i zakrzywione 
-w porówn. do met trad: mniejsza utrata zębiny w okolicy okołowierzchołkowej 
-jest  metodą  z  wyboru  przy  wąskich  delikatnych  wierzchołkach  korzeni  oraz  w  kanałach  średnio 
zakrzywionych 
-tworzy możliwość bardziej stożkowatego opracowania kanału 
-wada: stwarza ryzyko przepchnięcia zawartości kanału poza otwór fizjologiczny 
 
 3)  crown-down:  minimalizacja  przepchnięcia  zakażonej  zawartości,  ułatwia  dostęp  do 
przywierzchołkowych części kanału, szybsze, dokładniejsze opracowanie 
-  metoda pozbawiona jest wad metody step-back 
- wskazaniem do stosowania są zarówno kanały proste i szerokie jak i wąskie i zakrzywione 
-  łatwiejszy  dostęp  do  części  przywierzchołkowej  umożliwia  szybsze  i  dokładniejsze  opracowanie 
zakrzywionej części kanału 
 
 
 
 
 
 

Endodoncja przedkliniczna rok 2 

16 | 

S t r o n a

 

 

51. 

Zróżnicuj podchloryn sodu i nadtlenek mocznika. Właściwości, mechanizm działania, możliwości 
zastosowania, stężenia + wady i zalety

 

Podchloryn: 
Właściwości: bakteriobójcze, proteolityczne, wybielające 
Mechanizm działania: rozkłada się w kanale do jonu Na+ i anionu podchlorynowego, który łączy się z 
grupami aminowymi białek na powierzchni błony i powoduje lizę komórki 

Możliwości zastosowania: płyn do irygacji kanałów korzeniowych 
Stężenia: 1% - 5.25% 

Zalety: silna dezynfekcja, wybielające, rozpuszcza resztkową miazgę żywą/martwą/zgorzelinową, 
aktywacja termiczna (im większa temperatura, tym lepsze działanie bakteriobójcze i proteolityczne), 
nie uszkadza tkanek twardych 
Wady: nieprzyjemny smak i zapach, konieczność zachowania ostrożności, działanie drażniące i 
toksyczne, możliwość poparzenia błon śluzowych, skóry, warg, oczu,  
 

Nadtlenek mocznika: 
Właściwości: bakteriobójcze, proteolityczne, silne wybielające 
Mechanizm: po wprowadzeniu do kanału wydziela duże ilości tlenu, który niszczy DU i rozpuszcza 
materię organiczną 

Możliwości zastosowania: środki do płukania kanałów, ale częściej jako dodatek do past smarujących 
Stężenia: 10% 

Zalety: działa dezynfekującą, proteolitycznie, wybielająco, można stosować w zębach niedojrzałych i 
mlecznych, mniejsze działanie toksyczne i drażniące 

Wady: wydzielane są duże ilości pęcherzyków tlenu - ryzyko odmy.