Okolice klatki piersiowej:
1. Powierzchnia przednia:
a)
okolica nadobojczykowa
b)
okolica podobojczykowa
c)okolica sutkowa – przedłużenie okolicy
podobojczykowej ku dołowi do VI żebra
d)
okolica podżebrowa klatki piersiowej -
ciągnąca się od VI żebra do brzegu żeber
Okolice klatki piersiowej:
2. Powierzchnia boczna:
a)
okolica pachowa
3. Powierzchnia tylna:
a)
okolica nadgrzebieniowa
b)
okolica podgrzebieniowa
c)okolica podłopatkowa
d)
okolica międzyłopatkowa
Linie orientacyjne klatki piersiowej:
1. Ściana przednia:
- linia pośrodkowa ciała
- parzyste linie mostkowe
- parzyste linie środkowo-obojczykowe
- parzyste linie przymostkowe
Linie orientacyjne klatki piersiowej:
2. Ściana boczna:
- parzyste przednie linie pachowe
- parzyste środkowe linie pachowe
- parzyste tylne linie pachowe
Linie orientacyjne klatki piersiowej:
3. Ściana tylna:
- linia kręgowa
- parzyste linie przykręgowe
- parzyste linie łopatkowe
Charakterystyczne punkty kl.
piersiowej:
1. Wcięcie jarzmowe mostka
2. Kąt Ludwika – połączenie rękojeści z trzonem
mostka oraz miejsce przyczepu chrząstek
drugich żeber
3. Uwypuklenie wyrostka ościstego siódmego
kręgu szyjnego
1. Oglądanie
2. Badanie palpacyjne
3. Opukiwanie
4. Osłuchiwanie
Oglądanie:
1. Symetria:
- prawa połowa jest niewiele większa od lewej
- wypełnione dołki nad- i podobojczykowe
- kąt mostkowy jest miernie zaznaczony
- międzyżebrza wypełnione
- łopatki przylegają ściśle do ściany kl.
piersiowej
- barki znajdują się na tym samym poziomie
- kąt nadbrzuszny jest prawie prosty
Oglądanie:
2. Kształt kl. piersiowej:
- kl. piersiowa rozedmowa
- kl. piersiowa krzywicza (np. „pierś kurza”)
- kl. piersiowa lejkowata i szewska
Oglądanie:
3. Ocena ruchomości kl. piersiowej
4. Ocena częstości oddychania (14-20 /min,
stosunek czasowy wdechu do wydechu 2:3)
5. Ocena toru oddychania:
- brzuszny (typus abdominalis)
- piersiowy (typus costalis)
6. Ocena okolicy przedsercowej
- uderzenie koniuszkowe
Badanie palpacyjne:
1. Rozszerzalność kl. piersiowej (ograniczenie
rozszerzalności po stronie zmiany – rozedma,
zwłóknienie płuc, płyn w jamie opłucnej,
złamania żeber)
2. Drżenie piersiowe (dostarcza informacji o
gęstości leżącego pod spodem miąższu lub
obecności zmian w jamie opłucnowej –
warunkiem powstania jest drożność oskrzeli)
Badanie palpacyjne:
2. Drżenie piersiowe cd.:
- osłabione: odma opłucnowa, wysiękowe
zapalenie opłucnej, w miejscu dużego guza w
ścianie kl. piersiowej, w chorobach
wywołujących zatkanie oskrzeli
- wzmożone: w chorobach przebiegających ze
wzmożeniem spoistości płuc – zapalenie , guz,
zawał, zwłóknienie (bez upośledzenia drożności
oskrzela)
Badanie palpacyjne:
3. Krepitacje (trzeszczenia) – odma podskórna
4. Uderzenie koniuszkowe serca – efekt uderzenia
koniuszka serca w czasie skurczu o przednią
ścianę kl. piersiowej, wyczuwalne w V m.ż.
przyśrodkowo od linii środkowo-obojczykowej
lewej.
Opukiwanie:
1. Orientacyjne – oceniające symetryczność
odgłosu (2 m.ż. z przodu kl. piersiowej,
dołki nadobojczykowe, 4 m.ż. w linii środkowo-
obojczykowej, 6 m.ż. w linii pachowej
środkowej , środki okolic nadgrzebieniowych,
międzyłopatkowych, podłopatkowych
2. Szczegółowe – oceniające charakter odgłosu
opukowego, granice płuc, ruchomość granic
płuc.
Linia
Płuco prawe
Płuco lewe
Przymostkowa
V żebro
IV żebro
Środkowo-
obojczykowa
VI żebro
VI żebro
Środkowo-
pachowa
VII żebro
VIII żebro
Łopatkowa
XI żebro
XI żebro
Przykręgowa
X żebro
X żebro
Opukiwanie:
1. Charakter odgłosu opukowego:
- jawny – niskie brzmienie, trwa stosunkowo
długo, stwierdza się go w miejscach przylegania
prawidłowego płuca do ściany kl. piersiowej
(wzór – środek II lewego m.ż.)
- nadmiernie jawny – dźwięk nieco niższy,
trwający dość długo (rozedma, odma
opłucnowa)
Opukiwanie:
1. Charakter odgłosu opukowego cd.:
- stłumiony – dźwięk krótki, o wyższej
częstotliwości, występuje w chorobach narządu
oddechowego, które prowadzą do
bezpowietrzności tkanki płucnej, powstania
bezpowietrznych jam lub znacznego utrudnienia
przewodzenia drgań ściany klatki piersiowej
Opukiwanie serca:
a) Stłumienie względne – rzut sylwetki serca i
dużych naczyń na przednią ścianę klatki
piersiowej (obarczone dużym błędem)
b) Stłumienie bezwzględne – obszar
bezpośredniego przylegania serca do przedniej
ściany klatki piersiowej (lewa granica pokrywa
się z miejscem uderzenia koniuszkowego,
granicę prawą stanowi lewy brzeg mostka,
górna granica to górny brzeg IV żebra)
Osłuchiwanie:
Zadania osłuchiwania kl. piersiowej:
- określenie charakteru szmerów oddechowych
- poszukiwanie szmerów oddechowych
dodatkowych
- zbadanie przewodzenia głosu i szeptu
Osłuchiwanie:
1.
Szmery oddechowe podstawowe:
- szmer oskrzelowy- słyszalny na przebiegu rzutu
tchawicy na kl. piersiową, w innej lokalizacji jest szmerem
patologicznym i świadczy o bezpowietrzności miąższu
płuca przy drożnym oskrzelu (nacieczenie, niedodma)
- szmer pęcherzykowy – najbardziej rozległy szmer
podstawowy, który się słyszy u zdrowych osób w zakresie
przylegania płuc do kl. piersiowej, powstaje przy
przechodzeniu powietrza z oskrzeli o szerszym świetle do
oskrzeli coraz węższych, a z nich do pęcherzyków
płucnych
Osłuchiwanie:
Szmer pęcherzykowy cd.:
- prawidłowy – najlepiej słyszalny podczas
wdechu, a warunkiem powstania jest drożność
oskrzela oraz powietrzność miąższu płuca
- zaostrzony – powstaje w wyniku zwiększania
się oporów w drogach oddechowych (zapalenie
oskrzeli, astma oskrzelowa)
- osłabiony – konsekwencja upośledzenia
przewodzenia szumu (rozedma, niedodma,
choroby opłucnej)
Osłuchiwanie:
2. Szmery oddechowe dodatkowe:
- rzężenia – powstają w oskrzelach i jamach
opłucnych podczas oddychania i kaszlu wskutek
drgań powietrza wywołanych przesuwaniem się
w nich wydzieliny
a) suche – powstają wyłącznie w oskrzelach
przy
obrzmieniu błony śluzowej i
gromadzeniu się w nich gęstej wydzieliny
(świsty – dotyczą małych oskrzeli;
furczenia –
zmiany zlokalizowane w dużych
oskrzelach)
Osłuchiwanie:
Szmery oddechowe dodatkowe cd.:
b) wilgotne – mogą powstawać w oskrzelach i
jamach opłucnych, słyszymy je w zapaleniach
oskrzeli, w rozszerzeniach oskrzeli, w
przypadkach jam na tle gruźlicy; w zależności
od kalibru oskrzeli wyróżniamy
-rz.w. drobnobańkowe
-rz.w. średniobańkowe
-rz.w. grubobańkowe
Osłuchiwanie:
Szmery oddechowe dodatkowe cd.:
- trzeszczenia – powstają na skutek
gwałtownego otwierania się pęcherzyków
płucnych częściowo wypełnionych materiałem
zapalnym lub uciśniętych przez nieczynne
pęcherzyki
Osłuchiwanie serca:
1. Zastawka dwudzielna – okolica uderzenia
koniuszkowego
2. Zastawka tętnicy głównej – II prawe m.ż. przy
mostku
3. Zastawka tętnicy płucnej – II lewe m.ż. przy
mostku
4. Zastawka trójdzielna – przyczep V prawego
żebra do mostka