background image

 

 

 

 

BADANIE FIZYKALNE 

BADANIE FIZYKALNE 

GRUCZOŁÓW 

GRUCZOŁÓW 

PIERSIOWYCH

PIERSIOWYCH

Alicja Zegarek

Alicja Zegarek

Natalia Stanisławska

Natalia Stanisławska

Magda Szczechowska

Magda Szczechowska

Paulina Szmaglińska

Paulina Szmaglińska

Dawid Skubisz

Dawid Skubisz

Olga Urbanowska

Olga Urbanowska

Anna Starczewska

Anna Starczewska

Sylwia Stefaniak

Sylwia Stefaniak

Gr. 7

Gr. 7

Pielęgniarstwo II rok studia stacjonarne

Pielęgniarstwo II rok studia stacjonarne

background image

 

 

 

 

Badanie fizykalne piersi

Badanie fizykalne piersi

1.

1.

Obserwacja:

Obserwacja:

Pozycja ciała do obserwacji piersi- stojąca:

Pozycja ciała do obserwacji piersi- stojąca:

Ręce opuszczone wzdłuż ciała

Ręce opuszczone wzdłuż ciała

Ręce oparte na biodrach

Ręce oparte na biodrach

Ręce uniesione do góry

Ręce uniesione do góry

Zakres obserwacji piersi

Zakres obserwacji piersi

:

:

Wielkość, symetria, zarys, wygląd skóry

Wielkość, symetria, zarys, wygląd skóry

Kształt i kierunek wychylenia brodawek

Kształt i kierunek wychylenia brodawek

Wyciek z brodawek

Wyciek z brodawek

background image

 

 

 

 

2. 

2. 

Badanie palpacyjne

Badanie palpacyjne

:

:

Badanie polega na dotykaniu i 

Badanie polega na dotykaniu i 

obmacywaniu struktur piersi opuszkami 

obmacywaniu struktur piersi opuszkami 

palców z zastosowaniem ucisku 

palców z zastosowaniem ucisku 

najpierw słabego, mocniejszego i 

najpierw słabego, mocniejszego i 

silnego

silnego

Dotykiem bada się obszar piersi

Dotykiem bada się obszar piersi

Od mostka do pachy

Od mostka do pachy

Od obojczyka do dolnego brzegu piersi

Od obojczyka do dolnego brzegu piersi

Oraz dół pachowy, doły nad i 

Oraz dół pachowy, doły nad i 

podobojczykowe

podobojczykowe

Każdą pierś bada się oddzielnie w 

Każdą pierś bada się oddzielnie w 

pozycji stojącej i siedzącej 3 razy.

pozycji stojącej i siedzącej 3 razy.

background image

 

 

 

 

Metody badania 

Metody badania 

palpacyjnego piersi

palpacyjnego piersi

Metoda spirali

Metoda spirali

Metoda zegara

Metoda zegara

Metoda kwadrantów

Metoda kwadrantów

Co oceniamy:

Co oceniamy:

Spoistość i sprężystość gruczołu piersiowego 

Spoistość i sprężystość gruczołu piersiowego 

brodawki, otoczki i skóry piersi

brodawki, otoczki i skóry piersi

Wysięk z brodawek sutkowych

Wysięk z brodawek sutkowych

Reakcje bólową na dotyk gruczołów 

Reakcje bólową na dotyk gruczołów 

piersiowych

piersiowych

background image

 

 

 

 

Badanie dołu pachowego

Badanie dołu pachowego

Doły pachowe bada się przy rozluźnieniu 

Doły pachowe bada się przy rozluźnieniu 

mięśni kończyny górnej

mięśni kończyny górnej

Badać je dłonią ze złączonymi palcami

Badać je dłonią ze złączonymi palcami

Rozpoczyna się badanie od:

Rozpoczyna się badanie od:

1.

1.

Szczytu dołu pachowego potem przesuwać 

Szczytu dołu pachowego potem przesuwać 

dłoń ku dołowi w okolicę:

dłoń ku dołowi w okolicę:

Powierzchnie żeber i mięśnia zębatego przedniego

Powierzchnie żeber i mięśnia zębatego przedniego

Przedniej i tylnej fałdy pachy

Przedniej i tylnej fałdy pachy

Wewnętrznej górnej części ramienia

Wewnętrznej górnej części ramienia

2.

2.

Badanie uzupełnia ocenę dołów 

Badanie uzupełnia ocenę dołów 

nadobojczykowych i podobojczykowych

nadobojczykowych i podobojczykowych

background image

 

 

 

 

Zasady badania:

Zasady badania:

Badanie należy przeprowadzić w atmosferze 

Badanie należy przeprowadzić w atmosferze 

poszanowania godności i intymności kobiety

poszanowania godności i intymności kobiety

Wymaga ono szczególnego taktu i delikatności ze 

Wymaga ono szczególnego taktu i delikatności ze 

strony osoby prowadzącej badanie

strony osoby prowadzącej badanie

Należy zebrać szczegółowe informacje na temat 

Należy zebrać szczegółowe informacje na temat 

umiejętności pacjentki w wykonywaniu 

umiejętności pacjentki w wykonywaniu 

samobadania piersi

samobadania piersi

Badanie wykonuje się raz w miesiącu pomiędzy 5 a 

Badanie wykonuje się raz w miesiącu pomiędzy 5 a 

7 dniem cyklu gdy piersi nie są obolałe i obrzmiałe

7 dniem cyklu gdy piersi nie są obolałe i obrzmiałe

Kobieta w okresie przekwitania powinna 

Kobieta w okresie przekwitania powinna 

kontrolować swoje piersi co miesiąc w ten sam 

kontrolować swoje piersi co miesiąc w ten sam 

dzień

dzień

background image

 

 

 

 

Niepokojące zmiany w 

Niepokojące zmiany w 

piersiach( sygnały 

piersiach( sygnały 

ostrzegawcze) 

ostrzegawcze) 

1.

1.

Objaw „ skórki pomarańczowej”

Objaw „ skórki pomarańczowej”

2.

2.

Pojawienie się stwardnienia, zgrubienia lub guzka 

Pojawienie się stwardnienia, zgrubienia lub guzka 

(nawet niebolesnego) w obrębie miąższu piersi

(nawet niebolesnego) w obrębie miąższu piersi

3.

3.

Pojawienie się guzka w dole pachowym

Pojawienie się guzka w dole pachowym

4.

4.

Wystąpienie nietypowego bólu

Wystąpienie nietypowego bólu

5.

5.

Wystąpienie asymetrii piersi

Wystąpienie asymetrii piersi

6.

6.

Wciągnięcie, zaczerwienie lub zasinienie piersi

Wciągnięcie, zaczerwienie lub zasinienie piersi

7.

7.

Wystąpienie obrzęku, owrzodzenia piersi

Wystąpienie obrzęku, owrzodzenia piersi

8.

8.

Zaobserwowanie wycieku z brodawki piersiowej 

Zaobserwowanie wycieku z brodawki piersiowej 

zwłaszcza krwistego

zwłaszcza krwistego

background image

 

 

 

 

cd.

cd.

Zmiana kształtu lub wielkości sutka

Zmiana kształtu lub wielkości sutka

 może być 

 może być 

objawem różnych chorób sutka łącznie z rakiem, 

objawem różnych chorób sutka łącznie z rakiem, 

ale może to być również skutek naturalnych 

ale może to być również skutek naturalnych 

przemian miąższu sutka, zwłaszcza w okresie 

przemian miąższu sutka, zwłaszcza w okresie 

pokwitania i menopauzy. Zawsze obowiązuje 

pokwitania i menopauzy. Zawsze obowiązuje 

dokładne badanie kliniczne piersi oraz badania 

dokładne badanie kliniczne piersi oraz badania 

mammograficzne- rutynowo u kobiet po 35 r.ż.

mammograficzne- rutynowo u kobiet po 35 r.ż.

Zaczerwienienie lub powierzchowne owrzodzenie 

Zaczerwienienie lub powierzchowne owrzodzenie 

brodawki, otoczki lub skóry sutka-

brodawki, otoczki lub skóry sutka-

 wymaga 

 wymaga 

pełnego rozpoznania

pełnego rozpoznania

U kobiet do 30 r. ż. , przy krótkim czasie trwania zmiany, 

U kobiet do 30 r. ż. , przy krótkim czasie trwania zmiany, 

należy przypuszczać, że przyczyną jest stan zapalny

należy przypuszczać, że przyczyną jest stan zapalny

U kobiet po 30 r. ż. ,zwłaszcza, gdy zmiana utrzymuje się 

U kobiet po 30 r. ż. ,zwłaszcza, gdy zmiana utrzymuje się 

długo, należy podejrzewać, że jest to rak.

długo, należy podejrzewać, że jest to rak.

background image

 

 

 

 

Wyciek z brodawki sutkowej

Wyciek z brodawki sutkowej

 u kobiet po okresie 

 u kobiet po okresie 

karmienia jest objawem nieprawidłowym, 

karmienia jest objawem nieprawidłowym, 

wymagającym wyjaśnienia przyczyny. Może on 

wymagającym wyjaśnienia przyczyny. Może on 

być wynikiem nieprawidłowości hormonalnych i 

być wynikiem nieprawidłowości hormonalnych i 

wyciek ma wówczas zwykle wygląd mleka lub 

wyciek ma wówczas zwykle wygląd mleka lub 

surowicy. Wyciek krwisty z brodawki jest 

surowicy. Wyciek krwisty z brodawki jest 

najczęściej objawem brodawczaka lub licznych 

najczęściej objawem brodawczaka lub licznych 

brodawczaków w przewodach mlecznych i 

brodawczaków w przewodach mlecznych i 

niekiedy raka. Zmiany brodawczakowate można 

niekiedy raka. Zmiany brodawczakowate można 

stwierdzić za pomocą badania 

stwierdzić za pomocą badania 

mammograficznego lub po wycięciu tkanki.

mammograficznego lub po wycięciu tkanki.

Guzki, guzy lub nacieki miąższu sutka

Guzki, guzy lub nacieki miąższu sutka

 mogą być 

 mogą być 

objawami zarówno chorób nowotworowych( stany 

objawami zarówno chorób nowotworowych( stany 

zapalne, ropnie, ogniska martwicze po urazie, 

zapalne, ropnie, ogniska martwicze po urazie, 

torbiele), nowotworów łagodnych( włókniak, 

torbiele), nowotworów łagodnych( włókniak, 

gruczolak, gruczolakowłókniak ,tłuszczak, guz 

gruczolak, gruczolakowłókniak ,tłuszczak, guz 

liściasty i inne) jak i nowotworów złośliwych.

liściasty i inne) jak i nowotworów złośliwych.

background image

 

 

 

 

cd.

cd.

Liczne lub pojedyńcze zmiany 

Liczne lub pojedyńcze zmiany 

drobnotorbielkowe( MASTOPATIA, DYSPLAZJA) i 

drobnotorbielkowe( MASTOPATIA, DYSPLAZJA) i 

torbiele w miąższu sutka

torbiele w miąższu sutka

 są wynikiem 

 są wynikiem 

przewlekłych zaburzeń hormonalnych. W Polsce 

przewlekłych zaburzeń hormonalnych. W Polsce 

u ponad 50% zdrowych kobiet w wieku 20-60 lat 

u ponad 50% zdrowych kobiet w wieku 20-60 lat 

stwierdza się tego typu odchylenia od normy. 

stwierdza się tego typu odchylenia od normy. 

Zmiany mastopatyczne mogą występować jako 

Zmiany mastopatyczne mogą występować jako 

małe ogniska lub zajmować część lub cały 

małe ogniska lub zajmować część lub cały 

miąższ w jednym lub obu sutkach. Należy 

miąższ w jednym lub obu sutkach. Należy 

pamiętać, że mastopatia może zwiększyć ryzyko 

pamiętać, że mastopatia może zwiększyć ryzyko 

zachorowania na raka sutka, i że wśród zmian 

zachorowania na raka sutka, i że wśród zmian 

mastopatycznych może rozwijać się rak.

mastopatycznych może rozwijać się rak.

background image

 

 

 

 

SAMOBADANIE PIERSI JEST TANIĄ 

SAMOBADANIE PIERSI JEST TANIĄ 

I PROSTĄ METODĄ WCZESNEGO 

I PROSTĄ METODĄ WCZESNEGO 

WYKRYWANIA GUZKÓW I 

WYKRYWANIA GUZKÓW I 

INNYCH NIEPRAWIDŁOWOŚCI W 

INNYCH NIEPRAWIDŁOWOŚCI W 

PIERSIACH

PIERSIACH

background image

 

 

 

 

Cele samobadania

Cele samobadania

1.

1.

Poznanie budowy własnych piersi i ich 

Poznanie budowy własnych piersi i ich 

zmian w cyklach miesiączkowych

zmian w cyklach miesiączkowych

2.

2.

Poznanie zmian, które mogą wystapić w 

Poznanie zmian, które mogą wystapić w 

piersi

piersi

3.

3.

Poznanie techniki samobadania piersi; 

Poznanie techniki samobadania piersi; 

uzyskanie wiedzy i praktycznej 

uzyskanie wiedzy i praktycznej 

sprawności w ocenie zmian, które 

sprawności w ocenie zmian, które 

nazywamy „sygnałami ostrzegawczymi”

nazywamy „sygnałami ostrzegawczymi”

background image

 

 

 

 

Samobadanie:

Samobadanie:

     

     

1.

1.

Stań przed lustrem i obejrzyj piersi - czy są 

Stań przed lustrem i obejrzyj piersi - czy są 

symetryczne, mają regularne zarysy, nie widać na 

symetryczne, mają regularne zarysy, nie widać na 

nich zaczerwienień lub zaciągnięć. Sprawdź, czy 

nich zaczerwienień lub zaciągnięć. Sprawdź, czy 

brodawki nie są wciągnięte, czy gładka jest ich 

brodawki nie są wciągnięte, czy gładka jest ich 

skóra. Oględzin powinnaś dokonać w dwóch 

skóra. Oględzin powinnaś dokonać w dwóch 

pozycjach: stojąc z opuszczonymi, a potem z 

pozycjach: stojąc z opuszczonymi, a potem z 

podniesionymi ramionami

podniesionymi ramionami

    

    

 

 

2.

2.

Unieś zgiętą w łokciu prawą rękę, połóż dłoń z tyłu 

Unieś zgiętą w łokciu prawą rękę, połóż dłoń z tyłu 

głowy. Lewą ręką badaj prawą pierś. Obmacaj ją, 

głowy. Lewą ręką badaj prawą pierś. Obmacaj ją, 

zaczynając od zewnętrznych części, dalej okrężnym 

zaczynając od zewnętrznych części, dalej okrężnym 

ruchem kieruj się ku środkowi piersi aż do samej 

ruchem kieruj się ku środkowi piersi aż do samej 

brodawki. Zegnij w łokciu lewą rękę, załóż na głowę i 

brodawki. Zegnij w łokciu lewą rękę, załóż na głowę i 

prawą ręką zbadaj lewą pierś. Badanie to łatwiej 

prawą ręką zbadaj lewą pierś. Badanie to łatwiej 

wykonywać podczas kąpieli, mając namydlone ciało.

wykonywać podczas kąpieli, mając namydlone ciało.

background image

 

 

 

 

      

      

3

3

. Złóż razem palce i zataczaj koła na piersi 

. Złóż razem palce i zataczaj koła na piersi 

zgodnie z ruchem wskazówek zegara, lekko 

zgodnie z ruchem wskazówek zegara, lekko 

naciskaj. Zakreśl najpierw duże koło, potem 

naciskaj. Zakreśl najpierw duże koło, potem 

coraz mniejsze. Staraj się wyczuć, czy nie 

coraz mniejsze. Staraj się wyczuć, czy nie 

występuje guzek lub stwardnienie, które się 

występuje guzek lub stwardnienie, które się 

wyróżnia.

wyróżnia.

4

4

. Badanie brodawki: ściśnij ją palcem 

. Badanie brodawki: ściśnij ją palcem 

wskazującym i kciukiem i sprawdź, czy nie 

wskazującym i kciukiem i sprawdź, czy nie 

wydobywa się z niej wydzielina surowicza 

wydobywa się z niej wydzielina surowicza 

lub zabarwiona krwią.

lub zabarwiona krwią.

5

5

. Połóż się na wznak i podłóż poduszkę pod 

. Połóż się na wznak i podłóż poduszkę pod 

badaną stronę. Rękę podłóż pod głowę. 

badaną stronę. Rękę podłóż pod głowę. 

Palcami drugiej dłoni sprawdź pierś 

Palcami drugiej dłoni sprawdź pierś 

podobnie jak w pozycji stojącej.

podobnie jak w pozycji stojącej.

6.

6.

 W pozycji leżącej sprawdź również węzły 

 W pozycji leżącej sprawdź również węzły 

chłonne. Jedną rękę połóż wzdłuż ciała, a 

chłonne. Jedną rękę połóż wzdłuż ciała, a 

drugą zbadaj pachę. Zauważ, czy węzły 

drugą zbadaj pachę. Zauważ, czy węzły 

chłonne nie są powiększone (kształt fasolki). 

chłonne nie są powiększone (kształt fasolki). 

Następnie zbadaj drugą pachę.

Następnie zbadaj drugą pachę.

background image

 

 

 

 

Samobadanie (ilustracje)

Samobadanie (ilustracje)

background image

 

 

 

 

Cd.

Cd.

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Modele do badania piersi

Modele do badania piersi

background image

 

 

 

 

Rak piersi

Rak piersi

Jest najczęściej występującym 

Jest najczęściej występującym 

nowotworem u kobiet

nowotworem u kobiet

Każdego roku jest rozpoznawanych 

Każdego roku jest rozpoznawanych 

ok.8 

ok.8 

tys.

tys.

 nowych zachorowań. Oznacza to, że 

 nowych zachorowań. Oznacza to, że 

jedna na 12 kobiet w Polsce będzie miała 

jedna na 12 kobiet w Polsce będzie miała 

rozpoznanego raka piersi w jakimś okresie 

rozpoznanego raka piersi w jakimś okresie 

swego życia. Większość z nich czeka 

swego życia. Większość z nich czeka 

amputacja piersi( 

amputacja piersi( 

ponad 5 tys

ponad 5 tys

. rocznie ) a 

. rocznie ) a 

potem długie leczenie i rehabilitacja.

potem długie leczenie i rehabilitacja.

a przecież nie musi tak być. 

a przecież nie musi tak być. 

background image

 

 

 

 

Diagnostyka raka piersi

Diagnostyka raka piersi

Badania fizykalne

Badania fizykalne

Badania mammograficzne 

Badania mammograficzne 

Badania ultrasonograficzne

Badania ultrasonograficzne

Badania biopsyjne( BAC- biopsja 

Badania biopsyjne( BAC- biopsja 

cienkoigłowa )

cienkoigłowa )

background image

 

 

 

 

Bibliografia

Bibliografia

Badanie kliniczne”- Kamiński

Badanie kliniczne”- Kamiński

Wywiad i badanie przedmiotowe”- 

Wywiad i badanie przedmiotowe”- 

Kokot

Kokot

Internet

Internet

Czasopismo „Magazyn medycyny 

Czasopismo „Magazyn medycyny 

rodzinnej” nr 9, 1999.

rodzinnej” nr 9, 1999.


Document Outline