Psychoterapia tańcem jest 

techniką należącą do 

szerokiego nurtu 

arteterapii (terapii poprzez 

sztukę). Podstawowe 

elementy tańca – rytm i 

ruch stają się drogą do 

uzyskania harmonii ciała i 

umysłu, ułatwiają 

poznanie siebie i swoich 

emocji, a także 

porozumienie z innymi 

ludźmi.

Terapia tańcem nie opiera się na nauce 

zasad technicznych, kroków czy 

kombinacji, można natomiast odnaleźć 

własny rytm i uwolnić się od 

codziennych napięć. Terapia tańcem 

wywodzi się z tańca współczesnego, 

nawiązuje także do starych tańców 

szamańskich i plemiennych, do czasów, 

kiedy taniec był ważną częścią życia 

społecznego każdego człowieka, 

naturalnym sposobem wyrażania 

emocji. 

Techniki, które znalazły 

zastosowanie w pracy 

choeroterapeutów nawiązują 

do improwizacji tanecznej, 

pracy z ciałem, treningu 

odczuwania i relaksacji. W 

zajęciach mogą brać udział 

osoby w każdym wieku i o 

różnym poziomie sprawności. 

Wykorzystanie tańca i ruchu 

jako metody pomagania 

sobie i innym ludziom jest 

nie tylko atrakcyjne ale i 

skuteczne. Terapia tańcem 

łączy ze sobą pracę i zabawę 

tworząc w ten sposób 

unikalny instrument 

jednoczenia ciała, umysłu i 

duszy w celu poprawy jakości 

życia.

„Terapia tańcem polega na użyciu ekspresyjnego ruchu 

oraz tańca jako środków, poprzez które jednostka ma 

możliwość twórczego zaangażowania w proces osobistej 

integracji i rozwoju. Opiera się na założeniu, że ruch 

odzwierciedla indywidualne modele myślenia i 

odczuwania. Poprzez uznanie i wspieranie obecnego 

stylu ruchu klienta, terapeuta zachęca do rozwoju oraz 

do integracji nowych, bardziej adaptacyjnych modeli 

ruchu, wraz z towarzyszącym doświadczeniem 

emocjonalnym. W wyniku ruchu i tańca wewnętrzny 

świat danej osoby staje się bardziej namacalny; 

uczestnicy dzielą wiele osobistych symboli, a we 

wspólnym tańcu widoczne stają się relacje między nimi. 

Terapia tańcem stwarza środowisko, w którym uczucia 

mogą być swobodnie wyrażane, uznawane i 

komunikowane.”

"Psychoterapia Tańcem i Ruchem jest metodą 

psychoterapeutyczną, która wykorzystuje taniec i ruch 

jako proces integracji osoby w sfery emocjonalnej, 

poznawczej, fizycznej i społecznej. Bazuje ona na 

założeniu, że ruch osoby odzwierciedla indywidualny 

sposób myślenia i przeżywania emocji. Zdrowie 

człowieka odzwierciedla się w integracji psychiki i ciała, 

a zaburzenie w rozdzieleniu tej integracji i somatyzacji 

problemów psychicznych. Podstawowe założenie 

psychoterapii , którym jest integracja jednostki znajduje 

wyraz w: zmianach wewnątrzpsychicznych, rozwiązaniu 

konfliktów, realizacji potencjałów jednostki, zdolności 

zaspokajania potrzeb, nawiązywaniu znaczących 

społecznych związków oraz uwolnieniu zdolności do 

żywotności i odprężania się.”

Początki tej metody przypadają na czas tuż po drugiej wojnie 

światowej. W Stanach Zjednoczonych, w Waszyngtonie, 

pracowała wówczas tancerka i choreograf Marian Chace, 

eksperymentowała ona wraz z Denishown Dance Group (której 

była członkiem) nad różnymi formami ruchu (m.in. 

inspirowanymi Wschodem). Zauważyła ona, że nawet 

uczniowie, którzy niekoniecznie chcieli zostać profesjonalnymi 

tancerzami, powracali wciąż na jej zajęcia. Skłoniło ją to do 

refleksji nad ich motywacją. Otóż w ramach pracy 

warsztatowej koncentrowali się oni na indywidualnych 

potrzebach a nie na technikach tanecznych, co stwarzało im 

korzystną sytuację do pracy nad własnym rozwojem i 

świadomością siebie. Wkrótce M. Chace poproszono by 

stworzyła metodę przydatną do pracy w szpitalach. Wykazano 

(Chailkin S., 1976), że choreoterapia jest skuteczna zarówno w 

pracy z osobami zdrowymi, jak i chorymi (tak somatycznie, jak 

też psychicznie).

Jest to bardzo efektywna metoda pracy z 

osobami o zablokowanej, bądź utrudnionej 

komunikacji werbalnej. Wszelkie zaburzenia, 

niedostatki na poziomie psychicznym 

pociągają za sobą konsekwencje w postaci 

charakterystycznych zmian w ruchach danej 

osoby; tak jest w przypadku zaburzeń 

emocjonalnych, depresji, w histerii, 

nadpobudliwości, także w przypadku 

skomplikowanych psychoz, w katatonii

Charakter ruchu u chorego się zmienia. Zostaje 

zahamowana, zablokowana ekspresja ruchu lub 

całościowo czy częściowo wzmożona. Ruchy stają się 

także czasem fragmentaryczne, izolowane, chaotyczne, 

nieprecyzyjne (Chailkin S., 1976). W przypadku klienta 

psychotycznego m.in. dąży się do urealnienia przez 

kontakt z ciałem; pomaga mu to kontrolować 

impulsywne odruchy. U klientów neurotycznych dużo 

można zdziałać w pracy z lękiem i blokami 

emocjonalnymi, napięciami w ciele. Bardzo dobre 

rezultaty przynosi choreoterapia w pracy z dziećmi 

(pomaga im otworzyć się, uruchomić wyobraźnię, 

nawiązać relację), także z tzw. dziećmi trudnymi, z 

zablokowanymi emocjami, trudnościami w sferze 

poznawczej i społecznej; oraz dziećmi autystycznymi 

(muzyka i taniec stają się medium kontaktu). Pomocna 

byłaby także w pracy z osobami starszymi, przy czym 

podkreślam, że nie należy utożsamiać z często 

spotykaną gimnastyką przy muzyce, czy też tańcami 

towarzyskimi.

Muzyka i rytm inspirują, nie przesądzają 

jednak o ruchu. Istnieją oczywiście 

usankcjonowane historycznie i empirycznie 

zasady, np. mocny rytm wyraża siłę, moc, 

niezniszczalność, gotowość, jedność. 

Natomiast tańce wirujące, dla przykładu, 

łączą z wymiarem duchowym, dają uczucie 

bycia poza ciałem. Te spotkania mają 

charakter w dużej mierze inicjacyjny, 

budujemy naszą świadomość siebie, 

rozwijamy swój potencjał. Każde spotkanie, 

jak i cały cykl ma swój wyraźny początek i 

koniec. 

FUNKCJA EKSPRESYJNA

W ekspresji ruchowej bierzemy pod uwagę m.in.: 

 
Kierunek: do środka - na zewnątrz, góra - dół, lewo - prawo; Analizujemy, 

która częć ciała jest bardziej zaangażowana w ruch.

Charakter ruchu: duże zamaszyste ruchy - drobne, delikatne; pewne, 

dynamiczne - łagodne, niepewne; cechy charakterystyczne dla osoby, 

indywidualne

Rytm: regularny - nieregularny, zdecydowany - niezdecydowany, 

pulsujący - niestały. itd. 

Cel: rozpoznanie swojego tempa i rytmu: teraz, zazwyczaj najczęściej.

Wszystko można wyrazić tańcem, bo taniec wyraża życie. Można 

także wyrazić nas samych, nasze emocje, potrzeby, cele, marzenia, 

myśli, relacje z otoczeniem, żeby tak się stało potrzebna jest nam 

świadomość siebie. 

FUNJKCJA EKSPLORACYJNA

Poszukiwanie i zyskiwanie świadomości 

samego siebie i wszystkiego, co nas 

dotyczy i otacza. Poznawanie własnych 

możliwości i ograniczeń. świadomość 

siebie rozpoczyna się od świadomości 

własnego oddechu, tempa i rytmu 

ruchów. 

FUNKCJA ROZWOJOWA

Gdy zyskujemy coraz większą 
świadomość przekłada się to na nasz 
rozwój osobisty. Stymuluje nasze 
wewnętrzne wzrastanie, dojrzewanie 
dosamego siebie, szczęśliwszego, 
lepiej radzącego sobie. Nasza droga do 
wewnętrznego domu. 

FUNKCJA HARMONIZUJĄCA

Kartezjusz wprawdzie rozdzielił sferę 

cielesną i duchową (psychiczną) i tak już 

zostało w naszym sposobie myślenia o 

człowieku, jednak w tańcu odkrywamy 

nierozdzielność tych sfer i ich wzajemne 

na siebie wpływanie. To, co się dzieje z 

nami na poziomie emocji wyraża się w 

naszym ciele, posturze, gestach i ruchach, 

a poprzez te ostatnie możemy wpływać na 

nasze odczucia, doświadczenia na 

poziomie psychicznym i duchowym, 

dążenie do równowagi tego, co wewnątrz i 

na zewnątrz. 

FUNKCJA AKTYWIZUJĄCA

Funkcja uruchamiania, budzenia 

zatrzymanego potencjału, energii i 

budowania nowego. Otwieranie 

wewnętrznych możliwości i chęci zmiany. 

Choreoterapia zwiększa poczucie wiary 

we własne siły i nadzieję na przyszłość 

uruchamia poczucie sprawstwa (od nas 

zależy każdy nasz ruch), poczucie mocy, 

adekwatności. Aktywacja twórczego 

potencjału, inspiracji, intuicji, motywacji. 

FUNKCJA STABILIZUJĄCA

Z jednej strony jest związana z wyciszeniem, byciem 

"przy sobie", z drugiej z osadzeniem, budowaniem i 

ugruntowaniem poczucia radzenia sobie i zaufania 

do samego siebie. Zakotwiczenie w rzeczywistości, 

dobre dopasowanie dotyczy także płynnego 

poruszania się w trzech modułach czasowych (przy 

pamięci o przeszłości, wyciągnięciu 

konstruktywnych wniosków i przepracowaniu 

trudnych doświadczeń oraz stałej obecności na 

świadomym poziomie własnych marzeń, celów, 

projektów na przyszłość) jednak przy poczuciu 

bycia "tu i teraz". Zakłada więc elastyczność, daje 

poczucie bezpieczeństwa i utrzymanie 

przekonania: "wiem kim jestem i co jest dla mnie 

ważne". Prowadzi nas to do kolejnej funkcji. 

FUNKCJA KONCENTRUJĄCA

Działania choreoterapeutyczne pozwalają 

nam zogniskować uwagę wokół tego, co dla 

nas najbardziej istotne, co najmocniej 

przeżywamy. Wiąże się z funkcją tańców 

szamańskich i rytualnych, które wyrażały 

prośbę o coś, o jakąś szczególnie ważną 

jakość. Koncentrując uwagę na naszej 

"prośbie", uruchamiamy obszar motywacji, 

całą energię nakierowujemy na to, co 

ważne. Ciało koncentrujemy na pewnym 

ruchu, który sprowadzić ma istotną dla nas 

jakość, koncentracja ciała prowadzi także 

do skupienia na poziomie psychicznym. 

FUNKCJA UWALNIAJĄCA

Ma związek z rozluźnieniem, relaksem, 

odblokowaniem, "przepracowaniem 

trudności". Odpowiada szamańskim lub 

rytualnym "przebłaganiom" za coś bogów, 

żywioły (usunięcie niedogodności itd.). 

Jest to także taka pseudomagiczna, a tak 

naprawdę terapeutyczna funkcja 

uzdrawiająca (na poziomie cielesnym, 

psychicznym i duchowym), pozwala np. 

przynajmniej częściowo uwolnić się od 

własnego skryptu życiowego, przekazów 

rodzinnych i kulturowych, ograniczających 

nas schematów i stereotypów. 

FUNKCJA WYMIANY

To funkcja społeczna, kontaktująca i 

wiążąca nas z innymi ludźmi, ale 

pozwala nam to ujrzeć samych siebie w 

odniesieniu do innych. Wymiana 

dotyczy emocji, myśli, działań, przeżyć, 

doświadczeń. Inni stanowią dla nas 

źródło inspiracji i informacje o nas. 

Każdy coś ze sobą wnosi w grupę i 

współtworzy jej niepowtarzalną 

atmosferę. 

Ruch, gest jest najbardziej podstawową formą komunikowania się. Tak więc 

wymiana dotyczy komunikacji znaczeń, sensów, uczuć, etc. Z drugiej 

strony w grupie wymieniamy także energię, to już nie jest energia 

pojedynczych osób, ale wspólna, która pozwala nam osiągnąć dużo 

więcej niż w pojedynkę. Grupa dzieli doświadczenia, emocje (radość w 

grupie jest większa, smutek czy ból jest mniej dotkliwy), inspirację. 

Inne osoby, ich działania są dla nas czasami wyzwalaczem a innym 

razem katalizatorem (przyspieszaczem) naszej osobistej zmiany i 

rozwoju. Wszystko to prowadzi do poczucia jedności i wspólnoty. Grupa 

daje nam także poczucie wsparcia i akceptacji. Nie ocenia się i nie 

interpretuje cudzych ruchów, każdy w grupie ma prawo czuć się 

bezpiecznie. W kontakcie z grupą odkrywamy, że nie wszyscy muszą 

być tacy sami, by być w porządku. Dla każdego jest miejsce. 

Poszukujemy siebie w związku, relacji z innymi, ale bez konieczności 

porównań i wartościowania.

Poziom 

efektywności

Zyski terapeutyczne

Na poziomie 

ciała

Rozluźnienie napięć, bloków, usztywnień, lepsze poczucie równowagi, 
koordynacji ruchów, rzadsze somatyzacje, "czucie ciałem", czyli lepszy z nim 
kontakt i otwarcie na komunikaty z ciała, kontrola, opanowanie, gdy potrzebne, 
spontaniczność i gotowość do improwizacji. Harmonia - ciałem wyrażam, co 
myślę i czuję.

Na poziomie 

psycholo-

gicznym

Świadomość emocji, przepracowanie w bezpieczny sposób tych trudnych uczuć, 
świadomość własnych motywów (także tych niejawnych), pogłębienie 
motywacji do zmiany, wzrost empatii i intuicji, inteligencji emocjonalnej. 
Przyspieszenie i ukierunkowanie rozwoju osobistego, zgodnie z indywidualnymi 
celami. Pogłębienie i większa świadomość, otwarcie i wrażliwość w kontaktach 
interpersonalnych. Uczymy się szacunku, zaufania i akceptacji w stosunku do 
siebie i innych. Uczymy się także brać za siebie odpowiedzialność i 
podejmować wybory. "Ćwiczymy" elastyczność (przez dopasowanie się do 
muzyki, rytmu, dopasowanie do własnych możliwości, dopasowanie do innych).

Na poziomie 

duchowym

Urzeczywistniamy jakieś własne wartości (piękno), poczucie 
znaczenia, sensu, celu i kierunku naszego życia. Realizujemy 
samych siebie jako osobę, zyskujemy poczucie harmonii tego, co 
wewnątrz i tego, co na zewnątrz nas. Równowaga z uniwersum. 
Duchowy wymiar tworzenia siebie. Cele szamańskie, magiczne, gdy 
próbujemy do czegoś się przygotować, zmienić naszą 
rzeczywistość, uwolnić się od czegoś, uzdrowić jakiś wymiar 
naszego życia. Przeżycia mistyczne, doświadczenie wglądu. Kontakt 
przez ruch, metaforę, z nieświadomym poziomem archetypów, 
symboli, wzorów kulturowych. Doświadczenie bycia częścią całości.

•

·  zwykle unikają wyrażania uczuć albo wyrażają swe emocje używając 

nieadekwatnych słów 

•

·  doświadczają uczuć czy przeżycia w sposób tak przytłaczający, że wyrażanie ich 

słowami staje się niemożliwe 

•

·  problemy swe odzwierciedlają w sylwetce ciała, w trudnościach w poruszaniu się 

•

·  doświadczają stałych napięcia czy zablokowania pewnych części ciała - co może 

występować zarówno w nadpobudliwości psychoruchowej jak i zaburzeniach 

lękowych i depresyjnych 

•

·  mają kłopoty związane z zaburzonym obrazem własnego ciała charakterystycznym 

w zaburzeniach odżywiania 

•

·  doświadczają niemożności bliskości, kontaktów fizycznych czy zaufania - objawy 

obecne w zaburzeniach osobowości, u Dorosłych Dzieci Alkoholików 

•

·  doświadczają trudności emocjonalnych, wewnętrznych konfliktów czy dużego 

stresu chcą poprawić osobiste umiejętności w porozumiewaniu się, odkrywaniu 

swego wnętrza lub samozrozumienia 

•

·  mają zdiagnozowane choroby fizyczne, psychiczne 

•

·  są ofiarami przemocy słownej, fizycznej i seksualnej 

•

·  dla osób niepełnosprawnych 

•

·  są członkami rodzin lub opiekunami osób chorych 

•

·  pracują w służbie zdrowia, domach opieki społecznej, stowarzyszeniach i 

fundacjach pracujących na rzecz osób poszkodowanych przez los, chorych i 

sprawnych inaczej 

•

·  chcą wchodzić w kolejne obszary rozwoju osobistego

Gdy chcesz lepiej poznać swoje ciało i uwolnić zablokowane 

emocje, zamknij się w pokoju sam na sam z magnetofonem, 

włącz kasetę z ulubio ną muzyką i ruszaj się po prostu tak, jak 

dyktu je ci własne. Po jakimś czasie zacznij obser wować, jakich 

ruchów nie potrafisz lub boisz się wykonać, gdzie czujesz ból 

czy blokadę. Zacznij pracować nad udoskonaleniem 

sprawiających ci trudność gestów czy kroków, staraj się poluzo 

wać sztywne części ciała.

Gdy chcesz dodać sobie energii, włącz muzy kę, którą lubisz, i 

tańcz, jak ci w duszy gra, my śląc o czymś przyjemnym.

Gdy chcesz rozładować złość lub inne negatyw ne uczucia, włącz 

kasetę z muzyką bębnów i tup lub wykonuj takie ruchy rąk, 

jakbyś coś z nich strzepywała; równocześnie myśl, że 

pozbywasz się złości.

Gdy czujesz się słaba, pokonana przez los, włącz muzykę bębnów 

i wywołaj w myślach uczucie mocy, wykonując jednocześnie 

ruchy manifestujące siłę.

•

wywołanie zjawisk leczniczych i korekcji czynników 

patologicznych; 

•

w wyniku systematycznego udziału pacjentów w 

choreoterapii, dochodzi do korzystnych zmian w 

sferze psychicznej, społecznej i motorycznej. 

Można do nich zaliczyć: 

•

lepsze funkcjonowanie społeczne, 

•

łatwiejsze wyrażanie emocji, 

•

zmniejszenie napięcia psychofizycznego, 

•

przywrócenie spontaniczności i zdolności do 

zabawy, 

•

zmniejszenie napięcia psychofizycznego, 

•

poprawę koordynacji ruchowej i kondycji.