1. Podział mózgowia. Kresomózgowie i międzymózgowie.
Budowa neuronu. Neuroprzekaźniki. Podział układu nerwowego. Podstawy
rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Budowa zewnętrzna i
wewnętrzna oraz drogi własne kresomózgowia i międzymózgowia.
Lokalizacja czynnościowa kory mózgu.
2. Pień mózgu
Budowa zewnętrzna i wewnętrzna oraz drogi własne śródmózgowia,
mostu i rdzenia przedłużonego.
3. Móżdżek i rdzeń kręgowy. Obwodowy układ nerwowy.
Budowa zewnętrzna i wewnętrzna oraz drogi własne móżdżku i rdzenia
kręgowego. Pojęcie neuromeru. Budowa nerwu rdzeniowego. Nerwy
czaszkowe i obwodowe.
4. Układ komorowy mózgu. Opony mózgowo-rdzeniowe.
Unaczynienie ośrodkowego układu nerwowego.
Płyn mózgowo rdzeniowy: powstawanie, krążenie, resorpcja. Opony i
przestrzenie międzyoponowe. Naczynia ośrodkowego układu
nerwowego oraz opon. Pojęcie udaru niedokrwiennego i krwotocznego.
5. Drogi ruchowe. Układ autonomiczny i jego drogi.
Definicja i podział dróg nerwowych. Drogi ruchowe układu piramidowego i
pozapiramidowego. Drogi ruchowe nerwów czaszkowych i
rdzeniowych. Uszkodzenie górnego i dolnego neuronu dróg ruchowych.
Ośrodki i drogi układu współczulnego oraz przywspółczulnego.
6. Drogi czuciowe. Narządy zmysłów.
Drogi czucia powierzchownego i głębokiego. Budowa i czynność narządów
zmysłów. Droga smakowa, słuchowa, węchowa i wzrokowa. Drogi
móżdżku. Uszkodzenia dróg czuciowych.
7. Układ wewnątrzwydzielniczy.
Lokalizacja i budowa gruczołów dokrewnych. Charakterystyka osi
podwzgórzowo-przysadkowej. Biologiczne podstawy stresu. Różnicowanie
cech płciowych pierwszo-, drug- i trzeciorzędowych. Najczęstsze
zaburzenia hormonalne.
8. Budowa i funkcje genomu ludzkiego. Zasady dziedziczenia.
Zmienność w obrębie gatunku. Mutacje.
Pojecie genu, genomu, allelu, kodu genetycznego, translacji i transkrypcji.
Budowa kwasów nukleinowych. Mutacje punktowe, odcinkowe i
chromosomalne. Dryft genetyczny. Teoria niemych mutacji Nakamury.
Zmienność między- i wewnątrzgatunkowa.
9. Ontogeneza. Zaburzenia rozwojowe. Współczesne teorie
powstawania wad wrodzony.
Filio- i otogeneza. Etapy rozwoju człowieka. Przyczyny, mechanizmy i
skutki nieprawidłowego rozwoju. Pojecie wady i zaburzenia rozwojowego.
Podstawy Wilsona.
10. Układ odpornościowy. Mechanizmy odporności i ich
zaburzenia.
Narządy układu odpornościowego: węzły chłonne, grasica, śledziona.
Mechanizmy odpornościowe. Immunologia przeszczepów
Literatura podstawowa
• Kalat JW. Biologiczne podstawy psychologii. PWN 2006.
• Wójtowicz Z (Ed.) Podstawy anatomii człowieka. Czelej 2009.
• Plomin R. Genetyka zachowania. PWN 2001.
• Gołąb B, Traczyk W. Anatomia i fizjologia człowieka. PWN 2002.
• Fix JD. Neuroanatomia. Urban & Partner 1997.
Literatura uzupełniająca
• Konturek SJ (Ed) Fizjologia człowieka. Urban & Partner 2007.
• Narkiewicz O, Moryś J (Eds) Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna.
PZWL 2003.
• Narkiewicz O, Moryś J (Eds) Anatomia człowieka. PZWL 2010.
• Kurlej WL, Gawros B, Burdan F (Eds). Anatomia dla stomatologów.
Elsavier 2011.
• Traczyk WZ, Trzebski A. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii
stosowanej i klinicznej. PZWL 2007.
• Sadowisk B. Biologiczne mechanizmy zachowania się ludzi i zwierząt.
PWN 2001.
• Playfair J, Chain B. Immunologia kliniczna. PZWL 2005.
• Bradley J, Johnson D, Pober B. Genetyka kliniczna. PZWL 2008.
Prosencephalon
Prosencephalon
Mesencephalon
Mesencephalon
Rhombencephalon
Rhombencephalon
Telencephalon
Telencephalon
Mesencephalon
Mesencephalon
Myelencephalon
Myelencephalon
Diencephalon
Diencephalon
Metencephalon
Metencephalon
Telencephalo
Telencephalo
n
n
Midbrain
Midbrain
Medulla oblongata
Medulla oblongata
Diencephalon
Diencephalon
Cerebellum +
Cerebellum +
Pons
Pons
Kora (cortex)
1. Kora jednorodna – sześć warstw
Kora nowa (neocortex; 90%)– sześć warstw
2. Kora niejednorodne – trzy warstwy
Kora stara (archicortex) – hipokamp i zakręt zębaty
Kora dawna (peleocortex) – kora węchowa
Warstwy kory nowej
1. Drobinowa
2. Ziarnista zewnętrzna
3. Piramidowa zewnętrzna
4. Ziarnista wewnętrzna
5. Piramidowa wewnętrzna
6. Komórek wielokształtnych
Pola czuciowe kory mózgu
1. Pierwszorzędowa kora czuciowa (pola 1-3)
- → jądra brzusznego tylnego wzgórza
- ← droga korowo-rdzeniowa
- organizacja somatotopowa
Uszkodzenie:
- Niedoczulica – niemożność rozpoznawania dotykiem
przedmiotów
- Astatognozja – niemożność określenia położenia kończyn
w przestrzeni
Pola czuciowe kory mózgu
2. Drugorzędowa kora czuciowa (wzdłuż bruzdy bocznej)
3. Kora asocjacyjna (kojarzeniowa kora czuciowa)
– płacik ciemieniowy górny oraz pola 5 i 7
- → pola 3, 1 i 2 (pole 5)
- → pola 19 (pole 7)
Uszkodzenia płacika ciemieniowego górnego
- przeciwstronne zniesienia dyskryminacji
czuciowe j
- stereognozja – zdolność do
rozróżniania kształtów
- statognozja – zaburzenie rozpoznawania ciała w
przestrzeni
Pola czuciowe kory mózgu
3. Kora asocjacyjna (kojarzeniowa kora czuciowa) - zakręt
nadbrzeżny (pole 40)
- łączy informację czuciowe, wzrokowe i słuchowe
Uszkodzenie:
- apraksja ideokinetyczna (wyobrażeniowo-ruchowa) –
niemożność wykonania skomplikowanych czynności
ruchowych
- apraksja ideatoryjna (wyobrażeniowa) – niemożność
zademonstrowania użycia przedmiotu
- aprakcja tworzowa – niemożność wykonywania ruchów
twarzy na polecenie
- afazja wysepkowa – nieprawidłowe powtarzanie
usłyszanej wypowiedzi
Apraksja – zaburzenie ruchu dowolnego, niemożność wykonania celowego
ruchu
Afazja – osłabienie zdolności/niemożność komunikowania się za pomocą mowy
lub pisma
Pola czuciowe kory mózgu
4. Pierwszorzędowa kora wzrokowa (pole 17)
- → ciało kolankowate boczne
Uszkodzenia:
ubytki w polu widzenia (niedowidzenie połowicze
jednoimiennego, po stronie przeciwnej do uszkodzenia)
Pola czuciowe kory mózgu
5. Kora drugo- i trzeciorzędowa (pole 18,19)
Uszkodzenie:
- halucynacje wzrokowe
Pola czuciowe kory mózgu
6. Asocjacyjna kora wzrokowa (pola 39) – zakręt kątowy
- → pole 18 i 19
Uszkodzenia:
nidowidzenie połowicze jednoimienne po stronie
przeciwnej lub niedowidzenie kwadrantowe dolne
Zespół Gerstmanna
- niemożność rozróżniania strony prawej i lewej
- agnozja palców- niemożność rozpoznawania i
nazywania palców
- agrafia niemożność pisania z zachowana możliwością
kopiowania
- dyskalkulia – zaburzenia zdolności liczenia
Pola czuciowe kory mózgu
7. Pierwszorzędowa kora słuchowa (pola 41, 42)
- → ciało kolankowate przyśrodkowe
Uszkodzenie:
częściowa głuchota
Pola czuciowe kory mózgu
8. Asocjacyjna kora słuchowa (pole 22) –tylna część
zakrętu skroniowego górnego (ośrodek czuciowy mowy
Wernickego
- → ciało kolankowate przyśrodkowe
Uszkodzenie w półkuli dominującej
- afazja czuciowa Wernickego - trudności w zrozumieniu
języka mówionego
- niemożność rozpoznawania akcentów i rytmu mowy
Pola czuciowe kory mózgu
9. Kora smakowa (pole 43) – wieczko ciemieniowe i
kora okołowyspowa
- → jadro brzuszno-tylno przyśrodkowe wzgórza
Uszkodzenie:
agustia – zaburzenie smaku (jeżeli obustronnie)
Pola czuciowe kory mózgu
10. Kora przedsionkowa (pole 2) – zakręt zaśrodkowy
- → jadro brzuszno-tylno dolne i boczne wzgórza
Pola ruchowe kory mózgu
1. Pierwszorzędowa kora ruchowa (pole 4)
Uszkodzenie:
uszkodzenie neuronu ośrodkowego po stronie
przeciwnej
Pola ruchowe kory mózgu
2. Kora przedruchowa (pole 6)
- ← droga korowo-rdzeniowa
- reguluje napięcie mięsni proksymalnych i
osiowych
Uszkodzenie
aprakcja współczulna – apraksja ruchowa w lewej
dłoni
Apraksja – zaburzenie ruchu dowolnego, niemożność wykonania celowego ruchu
Pola ruchowe kory mózgu
3. Dodatkowa kora ruchowa (pole 6) do przodu od płacika
okołośrodkowego
- ← droga korowo-rdzeniowa
- odgrywa rolę w planowaniu ruchów złożonych
Uszkodzenie:
- przejściowe zaburzenie mowy lub afazję
- obustronne uszkodzenie powoduje zwiększenie napięcia
mięśni zginaczy bez ich porażenia
Afazja – osłabienie zdolności/niemożność komunikowania się za pomocą
mowy lub pisma
Pola ruchowe kory mózgu
4. Korowy ośrodek skojarzonego spojrzenia w bok (pole 8)
tylna część zakrętu czołowego środkowego
- ← droga korowo-opuszkowa do ośrodków w moście
Uszkodzenie:
skojarzone zbaczanie gałek ocznych w stronę ogniska
chorobowego
Pola wyższej czynności nerwowej kory mózgu
1. Korowa przedczołowa (pole 9-12)
- → jądro przyśrodkwo-grzbietowe wzgórza
Uszkodzenie: Zespół płata czołowego (Phineasa-Gage’a)
- niewłaściwe zachowanie
- trudności w przystosowaniu się
- utrata inicjatywy
- występowanie odruchu ssania, poszukiwania i
chwytania
- apraksja chodu – trudności w chodzeniu i staniu
- nietrzymanie moczu
- abulia – utrata zdolności do działania zależnego od woli
- mutyzm akinetyczny – stan zbliżony do śpiączki tzw.
połśpiączka
Apraksja – zaburzenie ruchu dowolnego, niemożność wykonania celowego ruchu
Pola wyższej czynności nerwowej kory mózgu
2. Pola ruchowe mowy Broki (pole 44, 45) – tylna część
zakrętu czołowego dolnego
↔ pole czuciowe mowy Wernickego (22) - pęczek
łukowaty
Uszkodzenie:
- afazja ruchowa Broki – pacjent mówi wolno, z wysiłkiem
ale rozumie mowę i język pisany
- niedowład mięśni dolnej części twarzy i kończyny górnej
po stronie przeciwnej
- apraksja współczulna – niemożność pisania nieporażoną
ręką
Afazja – osłabienie zdolności/niemożność komunikowania się za pomocą
mowy lub pisma
Pola wyższej czynności nerwowej kory mózgu
3. Pola czuciowe mowy Wernickego (pole 22) – tylna cześć
zakrętu skroniowego górnego
↔ pole ruchowe mowy Broki (44, 45) - pęczek łukowaty
Uszkodzenie:
- afazja czuciowa Wernikego – słabe rozumienie mowy,
pacjent mówi szybciej niż normalnie ale ma problemy ze
znalezieniem odpowiednich słów aczkolwiek osoba nie
jest świadoma swojej choroby
Afazja – osłabienie zdolności/niemożność komunikowania się za pomocą
mowy lub pisma
Pola wyższej czynności nerwowej kory mózgu
4. Pęczek łukowaty (pole 22) – położony jest poniżej zakrętu
nadbrzeżnego (pole 40) i wieczka czołowo-ciemieniowego
pole ruchowe mowy Broki (44, 45) ↔ pole czuciowe
Wernikego
Uszkodzenie:
- afazja wysepkowa – trudności z powtórzeniem usłyszanej
wypowiedzi
- afazja płynna – złe powtarzanie wypowiedzi
- parafazja – podstawienie niewłaściwych słów w miejsce
prawidłowych
- afazja nominatywna lub pamięciowa (anomia) -
upośledzenie
nazywania przedmiotów
Afazja – osłabienie zdolności/niemożność komunikowania się za pomocą
mowy lub pisma
Pola wyższej czynności nerwowej kory mózgu
5. Ciała modzelowate
łączy obie półkule ale bez włókien spoidłowych z okolic
ruchowych i czuciowych ręki oraz kory prążkowej
Uszkodzenie:
połowicza lewostronna dysleksja
Układ limbiczny
-
anatomiczne podłoże odpowiedzialne za wzorce
zachowań i stanów emocjonalnych
-
odpowiedzialny z uczucia, łaknienie, podejmowanie
walki, ucieczki i działań złożonych
-
← podwzgórze (ośrodki autonomiczne)
Ośrodki i polaczenia układu limbicznego (cd)
1. Kora oczodołowo-czołowa (powonienie)
↔ jądro przyśrodkowe grzbietowe wzgórza, pole
przegrodowe i podwzgórze (pęczek przyśrodkowy
przodomózgowia)
2. Jądro przyśrodkowe grzbietowe wzgórza (zahamowanie
emocjonalne i pamięć)
↔ kora oczodołowo-czołowa, przedczołowa oraz
podwzgórze
3. Jądro przednie wzgórza
↔ jadro suteczkowate
← kora obręczy
4. Pole przegrodowe
- zakręt przykrańcowy i pole podspoidłowe, jadra
przegrody
↔ jadro zespół hipokampa (sklepienie)
↔ jadro podwzgórze (pęczek przyśrodkowy
przodomózgowia)
↔ uzdeczki (prążek rdzenny wzgórza)
5. Płat limbiczny
- pole podspoidlowe, zakręt przykrańcowy i obręczy,
zakręt przyhipokampowy z hakiem, zespół jadra
migdałowatego
Ośrodki i polaczenia układu limbicznego
5a. Zespół hipokampa (uczenie, pamięć, reakcja na zmiany
otoczenia)
- zakręt zębaty, hipokamp, podkladka
↔ pole przegrodowe, jadra suteczkowate, kora
śródwęchowa (p. 28)
→ kora kojarzeniowa mózgu (19, 22, 7), jądra przednie
wzgórze
Uszkodzenie:
- niski próg aktywności padaczkowej
- zaburzenie pamięci i uczenia się
6. Ciało migdałowate (łaknienie, agresja)
→ opuszka i kora węchowa, podwzgórze
← kora kojarzeniowa, podwzgórze, pień mózgu i rdzeń
kręgowy
Uszkodzenie:
- łagodność, utrata poczucia strachu
- nadpobudliwość seksualna
- żarłoczność
- ślepota psychiczna (agnozji wzrokowej – niemożność
rozpoznawania obiektu za pomocą wzroku)
7. Podwzgórze
↔ pień mózgu i rdzeń kręgowy
1. Jądra limbiczne śródmózgowia
- pole brzuszne nakrywki ↔ pozostałe struktury układu
limbicznego
- miejsce sinawe ↔ pozostałe struktury układu
limbicznego
Obręcz
Uszkodzenie
- akineza – bezruch lub utrata zdolności do wykonywania
ruchów
- mutyzm – stan zbliżony do śpiączki tzw. połśpiączka
- apatia – obniżenie nastroju
- analgezja – niewrażliwość na ból
Przednia część płata skroniowego (cialo migdalowate +
hipokamp)
Uszkodzenie obustronne (zespół Kluver-Bucy’ego)
- ślepota psychiczna (agnozji wzrokowej – niemożność
rozpoznawania obiektu za pomocą wzroku)
- żarłoczność
- potulność
- nadmierna aktywność seksualna
Ciała suteczkowate i jadra przyśrodkowe grzbietowe
wzgórza
Uszkodzenie
Zespół Korsakowa (anamnestyczno-konfabulacyjny)
- amnezja – zaburzenia pamięci
- konfabulacje
- dezorientacja skroniowa – brak orientacji miejsca,
czasu i
przestrzeni
1.
1.
Substancja szara
Substancja szara
- kora
-
-
Jądra podkorowe
Jądra podkorowe
2.
2.
Substancja biała
Substancja biała
-
włókna spoidłowe
włókna spoidłowe
-
włókna kojarzeniowe
włókna kojarzeniowe
-
włókna rzutowe
włókna rzutowe
Jądra podkorowe
Jądra podkorowe
:
:
1.
1.
Ciało prążkowane
Ciało prążkowane
-
jądro ogoniaste
jądro ogoniaste
-
jądro soczewkowate
jądro soczewkowate
-
-
skorupa
skorupa
-
-
gałka blada
gałka blada
2.
2.
Przedmurze
Przedmurze
3.
3.
Ciało migdałowatwe
Ciało migdałowatwe
prążkowie
prążkowie
1.
1.
Substancja szara
Substancja szara
- kora
-
-
Jądra podkorowe
Jądra podkorowe
2.
2.
Substancja biała
Substancja biała
-
włókna spoidłowe
włókna spoidłowe
-
włókna kojarzeniowe
włókna kojarzeniowe
-
włókna rzutowe
włókna rzutowe
• Wzgórzomózgowie
- wzgórze (x2)
- nadwzgórze
- zawzgórze (x2)
- niskowzgórze
• Podwzgórze
Istota szara wzgórza:
- jądra przednie
- jądra przyśrodkowe
- jądra brzuszne i boczne
(+poduszki)
- jądra ciał kolankowatych
- jądra śródblaszkowe
- jądra siatkowate
- jądra pośrodkowe
(przykomorowe)
Anterior nuclei of thalamus
• anterodorsal nucleus
• anteromedial nucleus
• anteroventral nucleus
1. Objawy ubytkowe (ujemne):
1. Objawy ubytkowe (ujemne):
• akineza: niemożność wykonania ruchów dowolnych
• bradykineza: spowolnienie ruchów
• nieprawidłowa pozycja części ciała przy siadaniu,
wstawaniu i lub innych raptownych rychach
2. Objawy dodatnie:
• Dyskinezam – zaburzenie ruchowe
charateryzujące się stereotypią,
automatyzmem i niemożnością zahamowania
- drżenie: mimowolne, rytmiczne, oscylacyjne
ruchy
- atetoza – powolne ruchy mimowolne
- choreoatetoza – ruchy ciała z cechami
pląsawicy i ruchów atetotycznych
- balizm – gwałtowne ruchy kończyn o
charakterze wyrzutowym
- tiki - powolne, powtarzalne, nierytmiczne,
stereotypowe ruchy kilku grup mięsniowych
Spektrum autystyczne – różne typy osób o cechach
,
wykazujących odmienne mechanizmy lub przyczyny powodujące trudności
rozwojowe i mające często odrębne wymagania wobec środowiska.
Wszystkie charakteryzują się znacznymi zaburzeniami interakcji
społecznych i komunikacji, jak również znacznie ograniczonymi
zainteresowaniami i bardzo powtarzalnym zachowaniem (gen EN2 na
chromosomie 7).
Choroby spektrum autystycznego
F 84.0
(autystyczna izolacja, przymus stałości otoczenia
niezdolność do interakcji społecznych; stereotypowe, powtarzające
się
czynności; zaburzenia mowy (
, odwracanie zaimków) lub
całkowity
brak mowy; łatwość mechanicznego zapamiętywania
F 84.1
F 84.5
–
AS (Asperger Syndrome, Autism Spectrum Disorder)
F 81.9
upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się
–
NLD (Nonverbal
Learning Disabilities/Disorder)
F 84.9
całościowe zaburzenie rozwoju nie zdiagnozowane inaczej
– PDD-
NOS
HFA (High-Functioning Autism)
zaburzenie semantyczno-pragmatyczne
SPD (Semantic-Pragmatic Disorder)
zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych
–
McDD (Multiple-complex developmental
disorder)
Objawy kliniczne podobne do zaburzeń spektrum autyzmu:
F84.2
F84.3
dziecięce zaburzenie dezintegracyjne
F94.1
reaktywne zaburzenie przywiązania
– RAD (Reactive Attachment
Disorder)
F98.4
F21
osobowość schizotypowa
(w dzieciństwie)
F20
schizofrenia
(dziecięca)
Inne zaburzenia psychiczne i choroby, mogące mieć związek ze
spektrum:
F42
zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
F95
tiki
R48
dysleksja
B58
toksoplazmoza
(wrodzona)
G80
dziecięce porażenie mózgowe
G40-G41 padaczka
Zespół Aspergera - upośledzenie umiejętności społecznych, trudności w
akceptowaniu zmian, ograniczoną elastyczność myślenia przy braku
upośledzenia umysłowego oraz szczególnie pochłaniające, obsesyjne
zainteresowania, natomiast rozwój mowy oraz rozwój poznawczy
przebiega bardziej prawidłowo w porównaniu do autyzmu dziecięcego.
Głównymi kryteriami różnicującymi od autyzmu głębokiego jest brak
opóźnienia rozwoju mowy i innych istotnych jej zaburzeń
uniemożliwiających logiczną komunikację, prawidłowy rozwój poznawczy.
Afonia – utrata głosu
Agnozja – brak czuciowo percepcyjnej zdolności do rozpoznawania
przedmiotów
Afazja – osłabienie zdolności lub niemożność komunikowania się za
pomocą mowy lub pisma
Agrafia – niemożność pisania
Agrafestezja – niemożność rozpoznawania figur rysowanych na skórze
Akineza – bezruch lub utrata zdolności do wykonywania ruchów
Aleksja – afazja wzroku, ślepota słowna
Amnezja – zaburzenia lub utrata pamięci
Amuzja – niemożność rozpoznawania pojedynczych tonów muzycznych
Analgezja – zniesienie czucia bólu
Anizokoria – nierówność źrenic
Anomia – niemożność nazywania przedmiotów
Apraksja – zaburzenie ruchu dowolnego, niemożność wykonania
celowego ruchu
Apalestezja – niezdolność do czucia wibracji
Arefleksja – brak odruchów
Ataksja – brak koordynacji
Atetoza – powolne ruchy mimowolne
Autopagnozja – niemożność identyfikacji części własnego ciała
Astatognozja – niemożność określenia położenia kończyn w przestrzeni
Astereognozja – niemożność rozpoznawania kształtu przedmiotu za
pomocą dotyku
Balizm – gwałtowne ruchy kończyn (wyrzucanie)
Bradykineza – krańcowe spowolnienie ruchów
Choreoatetoza – nieprawidłowe ruchy ciała z cechami pląsawicy i
ruchów atetotycznych
Cykloplegia – porażenie akomodacji
Diplegia – porażenie odpowiadających sobie części po obu stronach ciała
Diplopia – podwójne widzenie
Dysfagia – trudności w połykaniu
Dysfonia – trudności w mówieniu
Dyskalkulia – trudności w liczeniu
Dysnomia – trudności w nazywaniu przedmiotów
Dyssynergia – brak koordynacji poszczególnych grup mięśni przy
wykonywaniu ruchów złożonych
Dystaksja – trudności w koorydnacji ruchów dowolnych
Dystonia – stan nieprawidłowego napięcia
Dyzartia – zaburzenia artykulacji
Dyzestezja – czucie opaczne
Grafestezja – umiejętność rozpoznawania figur rysowanych na skórze
Hipalgezja – osłabienie wrażliwości na ból
Hiperrefleksja – wyolbrzymienie, przesadne odruchy mięśniowe
Hipertonia – wzrost napięcia mięśniowego
Hipoestezja – zmniejszenie wrażliwości na bodźce
Kinestezja – czuciowa percepcja ruchu
Megalografia – pisanie dużymi literami
Encefalopatia – choroba mózgu
Mielopatia – choroba rdzenia kręgowego
Mikrografia – pisanie drobnymi literami
Mydriaza – rozszerzenie źrenic
Neuralgia – napadowe bóle w przebiegu nerwu
Oczopląs – nieprawidłowe ruchy gałek ocznych
Paraplegia – porażenie obu kończyn dolnych
Parestezja – nieprawidłowe wrażenie czuciowe
Psychoza – ciężkie zaburzenie psychiczne
Ptosis – opadanie górnej powieki
Somatestezja – czucie ciała
Tertraplegia – porażenie wszystkich kończyn
Zez – brak równoległości osi wzroku