background image

 

 

 

 

Leki 

Leki 

przeciwpadaczkowe i 

przeciwpadaczkowe i 

na chorobę 

na chorobę 

Parkinsona

Parkinsona

background image

 

 

 

 

Według Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej 

Według Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej 

napady padaczkowe można podzielić na napady 

napady padaczkowe można podzielić na napady 

uogólnione (powstające równocześnie w wielu 

uogólnione (powstające równocześnie w wielu 

rejonach mózgu) oraz częściowe (mające początek w 

rejonach mózgu) oraz częściowe (mające początek w 

określonym rejonie mózgu). Wśród napadów 

określonym rejonie mózgu). Wśród napadów 

częściowych dalej można wyróżnić napady proste 

częściowych dalej można wyróżnić napady proste 

(bez utraty świadomości) i złożone którym 

(bez utraty świadomości) i złożone którym 

towarzyszy upośledzenie bądź utrata świadomości. 

towarzyszy upośledzenie bądź utrata świadomości. 

Drgawki częściowe mogą ulegać wtórnemu 

Drgawki częściowe mogą ulegać wtórnemu 

uogólnieni i mamy wtedy do czynienia z tzw. 

uogólnieni i mamy wtedy do czynienia z tzw. 

Napadami wtórnie uogólnionymi, które są 

Napadami wtórnie uogólnionymi, które są 

szczególnie częste u dorosłych. Bardzo częstą formą 

szczególnie częste u dorosłych. Bardzo częstą formą 

napadów uogólnionych są tzw. duże napady (grand 

napadów uogólnionych są tzw. duże napady (grand 

mal) przebiegające pod postacią drgawek                   

mal) przebiegające pod postacią drgawek                   

 toniczno – klonicznych wszystkich grup mięśni 

 toniczno – klonicznych wszystkich grup mięśni 

szkieletowych. 

szkieletowych. 

background image

 

 

 

 

Napady te charakteryzują się utratą świadomości 

Napady te charakteryzują się utratą świadomości 

tonicznymi skórczami mięśni po których następuje 

tonicznymi skórczami mięśni po których następuje 

faza drgawek klonicznych z reguły trwająca dłużej. 

faza drgawek klonicznych z reguły trwająca dłużej. 

Po ustaniu aktywności drgawkowej pacjent zapada w 

Po ustaniu aktywności drgawkowej pacjent zapada w 

sen i przeważnie nie pamięta że przebył napad 

sen i przeważnie nie pamięta że przebył napad 

padaczkowy. Do napadów padaczkowych należą 

padaczkowy. Do napadów padaczkowych należą 

także małe napady (petit mal; napady absencyjne), 

także małe napady (petit mal; napady absencyjne), 

w czasie których praktyczne nie obserwuje się 

w czasie których praktyczne nie obserwuje się 

skórczu mięśni szkieletowych. Napadom tym 

skórczu mięśni szkieletowych. Napadom tym 

towarzyszy całkowite lub częściowe zniesienie 

towarzyszy całkowite lub częściowe zniesienie 

świadomości z regału z zachowanym odruchem 

świadomości z regału z zachowanym odruchem 

postawy. Pacjent może wtedy wykonywać ruch 

postawy. Pacjent może wtedy wykonywać ruch 

mimowolne a po ustąpieniu napadu podjąć przez 

mimowolne a po ustąpieniu napadu podjąć przez 

niego wykonywaną czynność. Uogólnione napady 

niego wykonywaną czynność. Uogólnione napady 

szczególnie u młodzieży mogą przybierać formę tzw. 

szczególnie u młodzieży mogą przybierać formę tzw. 

napadów mioklonicznych. Wszystkim rodzajom 

napadów mioklonicznych. Wszystkim rodzajom 

napadów padaczkowych towarzyszą 

napadów padaczkowych towarzyszą 

charakterystyczne zmiany zapisu EEG.

charakterystyczne zmiany zapisu EEG.

background image

 

 

 

 

Rodzaje napadów 

Lek 

przeciwpadaczko

wy

Grand mal

Mioklonicz

ne

Częściowe

Petit mal

Benzodiazepiny 

+

+

+

+

Etosuksymid 

+

Fenobarbital 

+

+

+

Fenytoina 

+

+

Karbamazepina 

+

+

Kwas 

walproinowy 

+

+

+

+

Prymidon 

+

+

+

Febamat 

+

+

+

Tabela skuteczności leków przeciwpadaczkowych

background image

 

 

 

 

Gabapenatyna 

+

Lamotrygina

+

+

+

+

Lewetiraceta

m

+

+

+

Okskarbazepi

na

+

+

Tiagabina

+

Topiramat

+

+

+

Wigabatyryna

+

background image

 

 

 

 

Pochodne hydantoiny 

Pochodne hydantoiny 

Fenylotoinę wprowadzono do leczenia 

Fenylotoinę wprowadzono do leczenia 

padaczki w roku 1938 jest ona stosowana do 

padaczki w roku 1938 jest ona stosowana do 

dziś. Jest to skuteczny lek w zapobieganiu 

dziś. Jest to skuteczny lek w zapobieganiu 

napadom częściowym i uogólnionym 

napadom częściowym i uogólnionym 

toniczno -klonicznym swój efekt ochronny 

toniczno -klonicznym swój efekt ochronny 

wywiera przez blokadę zależnych od 

wywiera przez blokadę zależnych od 

potencjałów kanałów sodowych. Z przewodu 

potencjałów kanałów sodowych. Z przewodu 

pokarmowego fenylotonia wchłania się 

pokarmowego fenylotonia wchłania się 

bardzo dobrze w granicach 90% jest silnie 

bardzo dobrze w granicach 90% jest silnie 

związana z białkami krwi. 

związana z białkami krwi. 

background image

 

 

 

 

Maksymalne stężenie we krwi osiąga 

Maksymalne stężenie we krwi osiąga 

pomiędzy 4 a 12 godziną od podania. Bardzo 

pomiędzy 4 a 12 godziną od podania. Bardzo 

dobrze przechodzi przez barierę krew – mózg 

dobrze przechodzi przez barierę krew – mózg 

należy zaznaczyć że w mózgu jej stężenie jest 

należy zaznaczyć że w mózgu jej stężenie jest 

wyższe niż we krwi. Lek ten jest 

wyższe niż we krwi. Lek ten jest 

metabolizowany w wątrobie i większość jego 

metabolizowany w wątrobie i większość jego 

metabolitów ulega sprzężeniu z kwasem 

metabolitów ulega sprzężeniu z kwasem 

glukuronowym i następnie wydaleniu z 

glukuronowym i następnie wydaleniu z 

moczem. Okres półtrwania fenytoiny oscyluje 

moczem. Okres półtrwania fenytoiny oscyluje 

wokół 24 godzin. W przypadku maksymalnych 

wokół 24 godzin. W przypadku maksymalnych 

stężeń terapeutycznych okres ten może się 

stężeń terapeutycznych okres ten może się 

wydłużyć do 36 godzin a nawet dłużej. 

wydłużyć do 36 godzin a nawet dłużej. 

background image

 

 

 

 

Objawy nie pożądane 

Objawy nie pożądane 

Z objawów niepożądanych jakie może wywołać 

Z objawów niepożądanych jakie może wywołać 

fenytoina (zwykle przy stężeniach wyższych niż 

fenytoina (zwykle przy stężeniach wyższych niż 

20mg/l), należy wymienić oczopląs, niezborność 

20mg/l), należy wymienić oczopląs, niezborność 

ruchów, podwójne widzenie, senność i nudności. 

ruchów, podwójne widzenie, senność i nudności. 

Przerost dziąseł i hirsutyzm zdecydowanie 

Przerost dziąseł i hirsutyzm zdecydowanie 

ograniczają stosowanie fenytoiny u dzieci i 

ograniczają stosowanie fenytoiny u dzieci i 

młodzieży. Dodatkowo lek ten może w tych grupach 

młodzieży. Dodatkowo lek ten może w tych grupach 

wiekowych powodować osteomalację i hipokalcemię 

wiekowych powodować osteomalację i hipokalcemię 

co wynika z niekorzystnego wpływu fenytoiny na 

co wynika z niekorzystnego wpływu fenytoiny na 

metabolizm witaminy D. inne pochodne hydantoiny 

metabolizm witaminy D. inne pochodne hydantoiny 

to: mefenytoina i etotoina. Pierwszy z wymienionych 

to: mefenytoina i etotoina. Pierwszy z wymienionych 

leków jest bardziej toksyczny od fenytoiny w 

leków jest bardziej toksyczny od fenytoiny w 

stosunku do układu krwiotwórczego ale wywołuje 

stosunku do układu krwiotwórczego ale wywołuje 

mniejszy przyrost dziąseł. Drugi z nich ma znacznie 

mniejszy przyrost dziąseł. Drugi z nich ma znacznie 

słabszy od fenytoiny potencjał terapeutyczny.

słabszy od fenytoiny potencjał terapeutyczny.

background image

 

 

 

 

Karbamezapian

Karbamezapian

Lek ten ma budowę trójpierścieniową i pod tym 

Lek ten ma budowę trójpierścieniową i pod tym 

względem podobny jest do niektórych leków 

względem podobny jest do niektórych leków 

przeciw depresyjnych. Wykazano jego 

przeciw depresyjnych. Wykazano jego 

skuteczność w napadach uogólnionych toniczno – 

skuteczność w napadach uogólnionych toniczno – 

klonicznych i częściowych. Podobnie jak fenytoina 

klonicznych i częściowych. Podobnie jak fenytoina 

blokuje on zależne od potencjału kanały sodowe. 

blokuje on zależne od potencjału kanały sodowe. 

Czas uzyskania maksymalnego stężenia po 

Czas uzyskania maksymalnego stężenia po 

zastosowaniu doustnym nie jest stały i wchłania 

zastosowaniu doustnym nie jest stały i wchłania 

się od 4 do 16 godzin. Stąpień wiązania z białkami 

się od 4 do 16 godzin. Stąpień wiązania z białkami 

krwi wynosi ok. 75%. Głównym metabolitem 

krwi wynosi ok. 75%. Głównym metabolitem 

karbamazepiny wydalanym z moczem jest 10, 11 

karbamazepiny wydalanym z moczem jest 10, 11 

– epoksydokarbamazepina, która posiada także 

– epoksydokarbamazepina, która posiada także 

właściwości przeciwdrgawkowe. 

właściwości przeciwdrgawkowe. 

background image

 

 

 

 

Kolejny krok metaboliczny prowadzi do 

Kolejny krok metaboliczny prowadzi do 

powstania postaci nieaktywnej – 10, 11 

powstania postaci nieaktywnej – 10, 11 

dwuhydroksykarbamazepiny.  Na początku 

dwuhydroksykarbamazepiny.  Na początku 

terapii okres półtrwania karbamazepiny 

terapii okres półtrwania karbamazepiny 

oscyluje w granicach 30 godzin, jednak na 

oscyluje w granicach 30 godzin, jednak na 

skutek tzw. Autoindukcji mikrosomalnych 

skutek tzw. Autoindukcji mikrosomalnych 

enzymów wątrobowych może ona ulec 

enzymów wątrobowych może ona ulec 

zmianie do 20 godzin. Warto pamiętać iż 

zmianie do 20 godzin. Warto pamiętać iż 

prpoksyfen zwiększa stężenie 

prpoksyfen zwiększa stężenie 

karbamazepiny we krwi o ok. 40%. Z drugiej 

karbamazepiny we krwi o ok. 40%. Z drugiej 

strony karbamazepina może osłabić efekt 

strony karbamazepina może osłabić efekt 

terapeutyczny doustnego leku 

terapeutyczny doustnego leku 

przeciwzakrzepowego – warfaryny. 

przeciwzakrzepowego – warfaryny. 

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane 

Działania nie pożądane 

Podczas stosowania karbamazepiny należy 

Podczas stosowania karbamazepiny należy 

liczyć się z wystąpieniem oczopląsu, 

liczyć się z wystąpieniem oczopląsu, 

nieostrego widzenia, niezborności ruchów i 

nieostrego widzenia, niezborności ruchów i 

podwójnego widzenia. Co ciekawe podwójne 

podwójnego widzenia. Co ciekawe podwójne 

widzenie może komplikować terapię już przy 

widzenie może komplikować terapię już przy 

relatywnie niskich stężeniach karbamazepiny 

relatywnie niskich stężeniach karbamazepiny 

we krwi w granicach 8 µg/ml. W przypadku 

we krwi w granicach 8 µg/ml. W przypadku 

nadwrażliwości na ten lek może dojść do 

nadwrażliwości na ten lek może dojść do 

wystąpienia żółtaczki, zapalenia skóry, anemii 

wystąpienia żółtaczki, zapalenia skóry, anemii 

aplastycznej i zespołu toczniopodobnego.

aplastycznej i zespołu toczniopodobnego.

background image

 

 

 

 

Pochodne kwasu 

Pochodne kwasu 

barbiturowego 

barbiturowego 

Trzy pochodne kwasu barbiturowego są 

Trzy pochodne kwasu barbiturowego są 

stosowane jako leki przeciwpadaczkowe 

stosowane jako leki przeciwpadaczkowe 

skuteczne w napach częściowych i 

skuteczne w napach częściowych i 

uogólnionych toniczno – klonicznych. 

uogólnionych toniczno – klonicznych. 

Zaliczają się do nich fenobarbital, 

Zaliczają się do nich fenobarbital, 

benzobarbital i matylofenobarbital. 

benzobarbital i matylofenobarbital. 

Barbiturany posiadają miejsce wiązania 

Barbiturany posiadają miejsce wiązania 

na receptorze GABA

na receptorze GABA

A

A

, łącząc się z nim 

, łącząc się z nim 

powodują hyperpolaryzację  neuronów.

powodują hyperpolaryzację  neuronów.

background image

 

 

 

 

Fenobarbital 

Fenobarbital 

Został wprowadzony do leczenia padaczki w roku 

Został wprowadzony do leczenia padaczki w roku 

1912. należy podkreślić iż fenobarbital i inne 

1912. należy podkreślić iż fenobarbital i inne 

pochodne kwasu barbiturowego zaostrzają przebieg 

pochodne kwasu barbiturowego zaostrzają przebieg 

padaczki absencyjnej. Maksymalne stężenie we krwi 

padaczki absencyjnej. Maksymalne stężenie we krwi 

fenobarbital osiąga po 6-12 godzin od momentu 

fenobarbital osiąga po 6-12 godzin od momentu 

doustnego podania leku. Około 30-50% fenobarbitalu 

doustnego podania leku. Około 30-50% fenobarbitalu 

zostaje wydalone z moczem w postaci nie zmienionej 

zostaje wydalone z moczem w postaci nie zmienionej 

pozostała część – w postaci nie aktywnego 

pozostała część – w postaci nie aktywnego 

metabolitu – parahydroksyfenobarbitalu. W 

metabolitu – parahydroksyfenobarbitalu. W 

porównaniu do innych leków przeciwpadaczkowych 

porównaniu do innych leków przeciwpadaczkowych 

okres półtrwania fenobarbitalu jest bardzo długi i 

okres półtrwania fenobarbitalu jest bardzo długi i 

wynosi od 70 do 100 godzin co umożliwia stosowanie 

wynosi od 70 do 100 godzin co umożliwia stosowanie 

go raz dziennie. 

go raz dziennie. 

background image

 

 

 

 

Fenobarbital wchodzi w reakcje 

Fenobarbital wchodzi w reakcje 

farmakinetyczne z wieloma lekami. 

farmakinetyczne z wieloma lekami. 

Generalnie leki które aktywują enzymy 

Generalnie leki które aktywują enzymy 

mikrosomalne wątroby, z reguły obniżają 

mikrosomalne wątroby, z reguły obniżają 

stężenie fenobarbitalu. Z drugiej strony 

stężenie fenobarbitalu. Z drugiej strony 

fenobarbital który sam jest silnym 

fenobarbital który sam jest silnym 

aktywatorem tych enzymów znacznie 

aktywatorem tych enzymów znacznie 

przyspiesza metabolizm innych leków 

przyspiesza metabolizm innych leków 

przeciwpadaczkowych oraz prednizonu, 

przeciwpadaczkowych oraz prednizonu, 

dioksyny, hydrokortyzonu i warfaryny. 

dioksyny, hydrokortyzonu i warfaryny. 

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane 

Działania nie pożądane 

Jednym z objawów ograniczającym 

Jednym z objawów ograniczającym 

stosowanie tego leku jest senność. Objaw 

stosowanie tego leku jest senność. Objaw 

ten z czasem na skutek tolerancji może 

ten z czasem na skutek tolerancji może 

ulegać osłabieniu. U dzieci lek ten może 

ulegać osłabieniu. U dzieci lek ten może 

wywołać wręcz nasilenie aktywności 

wywołać wręcz nasilenie aktywności 

ruchowej. Co prawda fenobarbital może 

ruchowej. Co prawda fenobarbital może 

obniżyć poziom kwasu foliowego we krwi, 

obniżyć poziom kwasu foliowego we krwi, 

jednak jego ewentualne działanie 

jednak jego ewentualne działanie 

mielotoksyczne jest rzadko obserwowane. 

mielotoksyczne jest rzadko obserwowane. 

background image

 

 

 

 

Metylofenobarbital i 

Metylofenobarbital i 

Benzonal 

Benzonal 

Metylofenobarbital - Wywiera słabsze 

Metylofenobarbital - Wywiera słabsze 

działanie od fenobarbitalu.

działanie od fenobarbitalu.

Benzonal - Poza tym że nie wywołuje 

Benzonal - Poza tym że nie wywołuje 

senności pozostałe działania ma 

senności pozostałe działania ma 

zbliżone do fenobarbitalu.

zbliżone do fenobarbitalu.

background image

 

 

 

 

Prymidon

Prymidon

Po podaniu doustnym i wchłonięciu do 

Po podaniu doustnym i wchłonięciu do 

krwi zostaje rozłożony do fenobarbitalu i 

krwi zostaje rozłożony do fenobarbitalu i 

fenyloetylomalonamidu, które posiadają 

fenyloetylomalonamidu, które posiadają 

działania przeciwpadaczkowe. Ostatnio 

działania przeciwpadaczkowe. Ostatnio 

dowiedziano się także ze takim 

dowiedziano się także ze takim 

działaniem obdarzony jest związek 

działaniem obdarzony jest związek 

macierzysty. Okres półtrwania prymidonu 

macierzysty. Okres półtrwania prymidonu 

wacha się od 3 do12 godzin, lek ten 

wacha się od 3 do12 godzin, lek ten 

znalazł zastosowanie w leczeniu napadów 

znalazł zastosowanie w leczeniu napadów 

częściowych i uogólnionych toniczni – 

częściowych i uogólnionych toniczni – 

klonicznych.

klonicznych.

background image

 

 

 

 

Kwas walproinowy 

Kwas walproinowy 

Kwas walproinowy                                

Kwas walproinowy                                

  ( kw. Dwupropylooctowy) jest 

  ( kw. Dwupropylooctowy) jest 

prostym związkiem organicznym. Lek 

prostym związkiem organicznym. Lek 

ten ma szeroki zakres działania 

ten ma szeroki zakres działania 

terapeutycznego hamuje:

terapeutycznego hamuje:

Napady częściowe

Napady częściowe

Uogólnione toniczno – kloniczne

Uogólnione toniczno – kloniczne

Miokloniczne

Miokloniczne

Częściowe

Częściowe

background image

 

 

 

 

Kwas walproinowy zwiększa stężenie GABA 

Kwas walproinowy zwiększa stężenie GABA 

w przestrzeni synaptycznej hamuje 

w przestrzeni synaptycznej hamuje 

aktywność enzymu rozkładającego ten 

aktywność enzymu rozkładającego ten 

neuroprzekaźnik jest także antagonistą 

neuroprzekaźnik jest także antagonistą 

kanałów sodowych. Po podaniu doustnym 

kanałów sodowych. Po podaniu doustnym 

otrzymuje maksymalne stężenie już po 1 – 

otrzymuje maksymalne stężenie już po 1 – 

2 godzinach stopień wiązania z białkami 

2 godzinach stopień wiązania z białkami 

sięga 95%. Lek ten jest metabolizowany 

sięga 95%. Lek ten jest metabolizowany 

przez tzw. Omega hydroksylazę poprzez 

przez tzw. Omega hydroksylazę poprzez 

którą powstaje szereg metabolitów, 

którą powstaje szereg metabolitów, 

niektóre z nich mają działanie przeciw 

niektóre z nich mają działanie przeciw 

drgawkowe. Okres półtrwania jest 

drgawkowe. Okres półtrwania jest 

względnie krótki i wynosi 6 – 10 godzin.

względnie krótki i wynosi 6 – 10 godzin.

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane

Działania nie pożądane

Kwas walproinowy jest lekiem dobrze 

Kwas walproinowy jest lekiem dobrze 

tolerowanym, u niewielkiego procenta 

tolerowanym, u niewielkiego procenta 

pacjentów może powodować nudności i 

pacjentów może powodować nudności i 

wymioty. Opisywano także efekty 

wymioty. Opisywano także efekty 

hepatotoksyczne, niekiedy o ciężkim 

hepatotoksyczne, niekiedy o ciężkim 

przebiegu szczególnie u dzieci które leczono 

przebiegu szczególnie u dzieci które leczono 

metodą politerapii z udziałem kwasu 

metodą politerapii z udziałem kwasu 

walproinowego. Ryzyko tego powikłania 

walproinowego. Ryzyko tego powikłania 

podczas monoterapii jest zdecydowanie 

podczas monoterapii jest zdecydowanie 

mniejsze. W przeciwieństwie do wielu leków 

mniejsze. W przeciwieństwie do wielu leków 

przeciwpadaczkowych będących induktorami 

przeciwpadaczkowych będących induktorami 

enzymów wątrobowych kwas walproinowy 

enzymów wątrobowych kwas walproinowy 

hamuje aktywność enzymów mikrosomalnych. 

hamuje aktywność enzymów mikrosomalnych. 

background image

 

 

 

 

W konsekwencji może on podwyższyć 

W konsekwencji może on podwyższyć 

stężenie innych leków 

stężenie innych leków 

przeciwpadaczkowych. Szczególnie 

przeciwpadaczkowych. Szczególnie 

silna reakcję obserwuje z 

silna reakcję obserwuje z 

karbamazepiną kwas walproinowy 

karbamazepiną kwas walproinowy 

powoduje znaczny wzrost stężenia jej 

powoduje znaczny wzrost stężenia jej 

epoksydowego metabolitu we krwi co 

epoksydowego metabolitu we krwi co 

może nieść ryzyko nasilenia objawów 

może nieść ryzyko nasilenia objawów 

toksycznych karbamazepiny. W 

toksycznych karbamazepiny. W 

przypadku kombinacji tych dwóch 

przypadku kombinacji tych dwóch 

leków często konieczna jest weryfikacja 

leków często konieczna jest weryfikacja 

dawkowania karbamazepiny.

dawkowania karbamazepiny.

background image

 

 

 

 

Imid kwasu bursztynowego 

Imid kwasu bursztynowego 

Leki z tej grupy stosuje się w celu zapobiegania 

Leki z tej grupy stosuje się w celu zapobiegania 

napadom absencyjnym. Najczęściej stosowanym 

napadom absencyjnym. Najczęściej stosowanym 

lekiem jest etosuksymid – inne leki z tej grupy 

lekiem jest etosuksymid – inne leki z tej grupy 

fensuksymid i metsuksymid, z powodów znacznie 

fensuksymid i metsuksymid, z powodów znacznie 

krótszych okresów półtrwania są używane 

krótszych okresów półtrwania są używane 

znacznie rzadziej. Po podaniu doustnym 

znacznie rzadziej. Po podaniu doustnym 

etosuksymid osiąga maksymalne stężenie we 

etosuksymid osiąga maksymalne stężenie we 

krwi po 1-4 godzinach przy czym lek ten 

krwi po 1-4 godzinach przy czym lek ten 

praktycznie nie wiąże się z białkami krwi. Okres 

praktycznie nie wiąże się z białkami krwi. Okres 

półtrwania u dzieci wynosi około 30 a u dorosłych 

półtrwania u dzieci wynosi około 30 a u dorosłych 

50 godzin. Nie wywołuje on poważnych objawów 

50 godzin. Nie wywołuje on poważnych objawów 

nie pożądanych do najczęściej spotykanych 

nie pożądanych do najczęściej spotykanych 

należą nudności i wymioty. 

należą nudności i wymioty. 

background image

 

 

 

 

Pochodne benzodiazepiny

Pochodne benzodiazepiny

Najczęściej stosowanymi przedstawicielami 

Najczęściej stosowanymi przedstawicielami 

tej grupy leków są diazepam i klonazepam.

tej grupy leków są diazepam i klonazepam.

Diazepan do przywracania stanu 

Diazepan do przywracania stanu 

padaczkowego klonazepan w napadach 

padaczkowego klonazepan w napadach 

mioklonicznych i absencyjnych oraz podobnie 

mioklonicznych i absencyjnych oraz podobnie 

do diazepanu w stanie padaczkowym. 

do diazepanu w stanie padaczkowym. 

Pochodne benzodiazepin posiadają miejsca 

Pochodne benzodiazepin posiadają miejsca 

wiązania na receptorze GABA

wiązania na receptorze GABA

A

A

, łącząc się z 

, łącząc się z 

nim nasilają efekt endogennego GABA. Oba 

nim nasilają efekt endogennego GABA. Oba 

leki szybko wchłaniają się z przewodu 

leki szybko wchłaniają się z przewodu 

pokarmowego i osiągają stężenie 

pokarmowego i osiągają stężenie 

maksymalne we krwi po 1-2 godzinach od 

maksymalne we krwi po 1-2 godzinach od 

podania 

podania 

background image

 

 

 

 

Daizepan bardzo szybko dochodzi do 

Daizepan bardzo szybko dochodzi do 

większości tkanek dlatego jego stężenie w 

większości tkanek dlatego jego stężenie w 

mózgu szybko spada poniżej poziomu 

mózgu szybko spada poniżej poziomu 

terapeutycznego już po ok. 2 godzinach od 

terapeutycznego już po ok. 2 godzinach od 

podania dożylnego. Przewlekłe doustne 

podania dożylnego. Przewlekłe doustne 

podawanie tego leku nie jest zalecane ze 

podawanie tego leku nie jest zalecane ze 

względu na szybki rozwój tolerancji która 

względu na szybki rozwój tolerancji która 

powoduje zanik efektu terapeutycznego. 

powoduje zanik efektu terapeutycznego. 

Rozwój tolerancji w przypadku klonazepanu 

Rozwój tolerancji w przypadku klonazepanu 

jest znacznie wolniejszy jednak może ona 

jest znacznie wolniejszy jednak może ona 

także ograniczyć skuteczność klonazepanu. 

także ograniczyć skuteczność klonazepanu. 

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane

Działania nie pożądane

Podczas terapii klonazepanem może 

Podczas terapii klonazepanem może 

dojść do wystąpienia senności, 

dojść do wystąpienia senności, 

niezborności ruchów i zmian 

niezborności ruchów i zmian 

nastrojów. W czasie dożylnego 

nastrojów. W czasie dożylnego 

podawania diazepanu należy liczyć 

podawania diazepanu należy liczyć 

się z możliwością depresji ośrodka 

się z możliwością depresji ośrodka 

oddechowego i naczyniowego. 

oddechowego i naczyniowego. 

background image

 

 

 

 

Leki przeciwpadaczkowe II 

Leki przeciwpadaczkowe II 

generacji

generacji

Charakteryzują się one dobrą 

Charakteryzują się one dobrą 

skutecznością mniejszą zdolnością 

skutecznością mniejszą zdolnością 

wchodzenia w Interakcje 

wchodzenia w Interakcje 

farmakokinetyczne w porównaniu do 

farmakokinetyczne w porównaniu do 

leków podstawowych oraz wywołują 

leków podstawowych oraz wywołują 

mniej objawów ubocznych. Do grupy 

mniej objawów ubocznych. Do grupy 

tych leków należą m.in. felbamat, 

tych leków należą m.in. felbamat, 

gabapentyna, okskarabazepina, 

gabapentyna, okskarabazepina, 

tiagabina, topiramat i wigabatryna.

tiagabina, topiramat i wigabatryna.

background image

 

 

 

 

Felbamat

Felbamat

Zachęcające wyniki uzyskano w terapii 

Zachęcające wyniki uzyskano w terapii 

febamatem napadów częściowych i 

febamatem napadów częściowych i 

uogólnionych toniczno – klonicznych, jednak 

uogólnionych toniczno – klonicznych, jednak 

okazało się że podczas stosowania tego leku 

okazało się że podczas stosowania tego leku 

istnieje ryzyko uszkodzenia szpiku i 

istnieje ryzyko uszkodzenia szpiku i 

wystąpienia anemii aplastycznej. Dlatego 

wystąpienia anemii aplastycznej. Dlatego 

obecnie felbamat stosowany jest jedynie w 

obecnie felbamat stosowany jest jedynie w 

opornych na inne leki napadach 

opornych na inne leki napadach 

padaczkowych u dzieci. Falbamat wzmacnia 

padaczkowych u dzieci. Falbamat wzmacnia 

hamujące zależne od GABA prądy chlorkowe 

hamujące zależne od GABA prądy chlorkowe 

oraz hamuje pobudzające działanie kwasu 

oraz hamuje pobudzające działanie kwasu 

glutaminowego.

glutaminowego.

background image

 

 

 

 

Gabapentyna

Gabapentyna

Lek hamujący napady częściowe oraz 

Lek hamujący napady częściowe oraz 

częściowe wtórne uogólnione. Nie wiąże  się 

częściowe wtórne uogólnione. Nie wiąże  się 

z białkami we krwi, maksymalne stężenie w 

z białkami we krwi, maksymalne stężenie w 

osoczu obserwuje się 2-3 godzin po jego 

osoczu obserwuje się 2-3 godzin po jego 

podaniu. Okres półtrwania wynosi 5-8 

podaniu. Okres półtrwania wynosi 5-8 

godzin. Lek ten nie jest metabolizowany i nie 

godzin. Lek ten nie jest metabolizowany i nie 

wchodzi w interakcje z innymi lekami. 

wchodzi w interakcje z innymi lekami. 

Gabapentyna podnosi stężenie GABA w 

Gabapentyna podnosi stężenie GABA w 

mózgu ponadto blokuje napływ jonów 

mózgu ponadto blokuje napływ jonów 

wapniowych do neuronu przez kanały typu L.

wapniowych do neuronu przez kanały typu L.

background image

 

 

 

 

Objawy nie pożądane 

Objawy nie pożądane 

Senność, zawroty głowy, niezborność 

Senność, zawroty głowy, niezborność 

ruchów, zwiększeni masy ciała.

ruchów, zwiększeni masy ciała.

background image

 

 

 

 

Lamotrygina

Lamotrygina

Lek o szerokim spektrum działania skuteczny 

Lek o szerokim spektrum działania skuteczny 

w napadach częściowych, toniczno – 

w napadach częściowych, toniczno – 

klonicznych i absencyjnych a także w zespole 

klonicznych i absencyjnych a także w zespole 

Lennoxa-Gastauta. Hamuje rozprzestrzenianie 

Lennoxa-Gastauta. Hamuje rozprzestrzenianie 

się aktywności drgawkowej blokując zależne 

się aktywności drgawkowej blokując zależne 

od potencjału kanały sodowe. Wiąże się w 55% 

od potencjału kanały sodowe. Wiąże się w 55% 

z białkami krwi a szczytowe działanie uzyskuje 

z białkami krwi a szczytowe działanie uzyskuje 

po 2-4 godzinach od doustnego podania. W 

po 2-4 godzinach od doustnego podania. W 

monoterapii okres półtrwania wynosi 24-30 

monoterapii okres półtrwania wynosi 24-30 

godzin. Czas ten może ulec skróceniu przez 

godzin. Czas ten może ulec skróceniu przez 

leki zwiększające aktywność mikrosomalnych 

leki zwiększające aktywność mikrosomalnych 

enzymów wątrobowych do 15 godzin  

enzymów wątrobowych do 15 godzin  

wydłużeniu do 48-60 godziny przez kwas 

wydłużeniu do 48-60 godziny przez kwas 

walproinowy inhibitor enzymów 

walproinowy inhibitor enzymów 

mikrosomalnych. 

mikrosomalnych. 

background image

 

 

 

 

Objawy niepożądane 

Objawy niepożądane 

Reakcje alergiczne oraz bóle i 

Reakcje alergiczne oraz bóle i 

zawroty głowy, niezborność ruchów 

zawroty głowy, niezborność ruchów 

oczopląs senność. Poważne zmiany 

oczopląs senność. Poważne zmiany 

skórne występują u ok. 1% pacjentów 

skórne występują u ok. 1% pacjentów 

i są z reguły wskazaniem do 

i są z reguły wskazaniem do 

zaprzestania podawania lamotryginy.

zaprzestania podawania lamotryginy.

background image

 

 

 

 

Lewetriacetam

Lewetriacetam

Jest bliską pochodną leku nootropowego- piracetanu 

Jest bliską pochodną leku nootropowego- piracetanu 

i stosunkowo niedawno został wprowadzony na 

i stosunkowo niedawno został wprowadzony na 

rynek leków przeciwpadaczkowych. Nie jest aktywny 

rynek leków przeciwpadaczkowych. Nie jest aktywny 

w wielu modelach doświadczalnej padaczki wykazuje 

w wielu modelach doświadczalnej padaczki wykazuje 

natomiast Bardzo dobre działanie w tzw. Drgawkach 

natomiast Bardzo dobre działanie w tzw. Drgawkach 

rozniecanych z jądra migdałowego. Mechanizm jego 

rozniecanych z jądra migdałowego. Mechanizm jego 

działania różni się istotnie od innych leków 

działania różni się istotnie od innych leków 

przeciwpadaczkowych lewetriacetam blokuje kanały 

przeciwpadaczkowych lewetriacetam blokuje kanały 

wapniowe typu N i wiąże się z tzw. Białkiem SV2A, 

wapniowe typu N i wiąże się z tzw. Białkiem SV2A, 

obecnym w pęcherzykach synaptycznych, co 

obecnym w pęcherzykach synaptycznych, co 

prowadzi do zmniejszenia uwalniania glutaminianu 

prowadzi do zmniejszenia uwalniania glutaminianu 

do szczeliny synaptycznej. Lek ten wykazuje 

do szczeliny synaptycznej. Lek ten wykazuje 

skuteczność w napadach częściowych i może być 

skuteczność w napadach częściowych i może być 

stosowany w monoterapii. 

stosowany w monoterapii. 

background image

 

 

 

 

Jego spektrum działania jest znacznie 

Jego spektrum działania jest znacznie 

szersze stosuje się go w leczeniu 

szersze stosuje się go w leczeniu 

wspomagającym napadów mnioklinycznych 

wspomagającym napadów mnioklinycznych 

i uogólnionych napadów toniczni – 

i uogólnionych napadów toniczni – 

klonicznych. Lewetrisacetam minimalnie 

klonicznych. Lewetrisacetam minimalnie 

wiąże się z białkami krwi i nie wpływa na 

wiąże się z białkami krwi i nie wpływa na 

aktywność enzymów cytochromu    P-450. 

aktywność enzymów cytochromu    P-450. 

Ponadto nie ulega metabolizmowi do 

Ponadto nie ulega metabolizmowi do 

aktywnych metabolitów. Wszystkie te cechy 

aktywnych metabolitów. Wszystkie te cechy 

powodują iż lek ten praktycznie  nie 

powodują iż lek ten praktycznie  nie 

wchodzi w interreakcje farmakinetyczne z 

wchodzi w interreakcje farmakinetyczne z 

innymi lekami i ma przewidywalną 

innymi lekami i ma przewidywalną 

farmakokinetykę. Brak efektów nie 

farmakokinetykę. Brak efektów nie 

pożądanych czyni ten lek atrakcyjnym do 

pożądanych czyni ten lek atrakcyjnym do 

stosowania u pacjentów w podeszłym wieku 

stosowania u pacjentów w podeszłym wieku 

którzy przyjmują wiele innych leków.

którzy przyjmują wiele innych leków.

background image

 

 

 

 

Okskarbazepina

Okskarbazepina

Bliska pochodna karbamazepiny. W 

Bliska pochodna karbamazepiny. W 

przeciwieństwie do karbamazepiny nie 

przeciwieństwie do karbamazepiny nie 

zwiększa aktywności mikrosomalnych 

zwiększa aktywności mikrosomalnych 

enzymów wątrobowych i nie jest 

enzymów wątrobowych i nie jest 

rozkładana do pochodnej epoksydowej, 

rozkładana do pochodnej epoksydowej, 

która prawdopodobnie jest 

która prawdopodobnie jest 

odpowiedzialna za toksyczne działanie 

odpowiedzialna za toksyczne działanie 

karbamazepiny. Okskarbazepina jest 

karbamazepiny. Okskarbazepina jest 

skuteczna w napadach częściowych i 

skuteczna w napadach częściowych i 

uogólnionych toniczno – klonicznych. 

uogólnionych toniczno – klonicznych. 

background image

 

 

 

 

Dobrze wchłania się z przewodu 

Dobrze wchłania się z przewodu 

pokarmowego w około 60% wiąże się z 

pokarmowego w około 60% wiąże się z 

białkiem krwi. Okres półtrwania wynosi 

białkiem krwi. Okres półtrwania wynosi 

8-10 godzin. Możliwość interreakici 

8-10 godzin. Możliwość interreakici 

farmakokinetycznych z innymi lekami w 

farmakokinetycznych z innymi lekami w 

porównani do karbamazepiny jest 

porównani do karbamazepiny jest 

znacznie mniejsza niemniej jednak 

znacznie mniejsza niemniej jednak 

okskarbazepina może zmieniać 

okskarbazepina może zmieniać 

efektywność doustnych środków 

efektywność doustnych środków 

antykoncepcyjnych. 

antykoncepcyjnych. 

Działania nie pożądane reakcje 

Działania nie pożądane reakcje 

alergiczne zawroty głowy.

alergiczne zawroty głowy.

background image

 

 

 

 

Tiagabyna

Tiagabyna

Jest przede wszystkim skuteczna w napadach 

Jest przede wszystkim skuteczna w napadach 

częściowych a także wtórnie uogólnionych. 

częściowych a także wtórnie uogólnionych. 

Tiagabina hamuje wychwyt zwrotny GABA do 

Tiagabina hamuje wychwyt zwrotny GABA do 

zakończeń nerwowych i gleju tym samym 

zakończeń nerwowych i gleju tym samym 

zwiększając stężenie GABA w synapsie. 

zwiększając stężenie GABA w synapsie. 

Maksymalne stężenie we krwi osiąga po 2 

Maksymalne stężenie we krwi osiąga po 2 

godzinach od podania. Lek wiąże się w 95% z 

godzinach od podania. Lek wiąże się w 95% z 

białkami  krwi. Okres półtrwania leku wynosi 

białkami  krwi. Okres półtrwania leku wynosi 

4-8 godzin albo 2-3 jeśli lek ten jest dodany 

4-8 godzin albo 2-3 jeśli lek ten jest dodany 

do innych środków przeciw padaczkowych 

do innych środków przeciw padaczkowych 

pobudzających enzymy mikrosomalne  

pobudzających enzymy mikrosomalne  

wątroby. 

wątroby. 

background image

 

 

 

 

W związku z tym interreakcje 

W związku z tym interreakcje 

farmakokinetyczne tiagabiny 

farmakokinetyczne tiagabiny 

dotyczących leków które pobudzają 

dotyczących leków które pobudzają 

enzymy mikrosomalne. Reakcję 

enzymy mikrosomalne. Reakcję 

alergiczne na tiagabine są rzadkie. W 

alergiczne na tiagabine są rzadkie. W 

trakcie terapii mogą wystąpić bule i 

trakcie terapii mogą wystąpić bule i 

zawroty głowy, osłabienie funkcji 

zawroty głowy, osłabienie funkcji 

poznawczych, senność i nudności.

poznawczych, senność i nudności.

background image

 

 

 

 

Topiramat

Topiramat

Lek ten hamuje występowanie napadów 

Lek ten hamuje występowanie napadów 

częściowych i uogólnionych toniczno – 

częściowych i uogólnionych toniczno – 

klonicznych. Topiramant bezpośrednio 

klonicznych. Topiramant bezpośrednio 

wzmaga prądy chlorkowe skierowane do 

wzmaga prądy chlorkowe skierowane do 

wnętrza neuronów i tym samym naśladuje 

wnętrza neuronów i tym samym naśladuje 

hiperpolaryzujący wpływ w GABA ponadto 

hiperpolaryzujący wpływ w GABA ponadto 

zmniejsza pobudzające działanie kwasu 

zmniejsza pobudzające działanie kwasu 

glutaminowego. Jako jeden z nowych leków 

glutaminowego. Jako jeden z nowych leków 

przeciwpadaczkowych został dopuszczony 

przeciwpadaczkowych został dopuszczony 

do stosowania u dzieci od 2 roku życia. 

do stosowania u dzieci od 2 roku życia. 

background image

 

 

 

 

Może być stosowany w monoterapii i 

Może być stosowany w monoterapii i 

terapii dodanej. Szybko osiąga 

terapii dodanej. Szybko osiąga 

szczytowe stężenie we krwi 1-4 

szczytowe stężenie we krwi 1-4 

godziny i słabo wiąże się z białkami 

godziny i słabo wiąże się z białkami 

krwi. Okres półtrwania w granicach 

krwi. Okres półtrwania w granicach 

12-14 godzi. Leki indukujące enzymy 

12-14 godzi. Leki indukujące enzymy 

wątrobowe mogą obniżyć jego 

wątrobowe mogą obniżyć jego 

stężenie we krwi. Z drugiej strony 

stężenie we krwi. Z drugiej strony 

topiramat może podnieść stężenie 

topiramat może podnieść stężenie 

fenytoiny.

fenytoiny.

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane 

Działania nie pożądane 

Rzadko obserwowane reakcje alergiczne. 

Rzadko obserwowane reakcje alergiczne. 

Lek ten może powodować zawroty i bóle 

Lek ten może powodować zawroty i bóle 

głowy, senność, nie zborność ruchów, 

głowy, senność, nie zborność ruchów, 

zaburzenia funkcji poznawczych, 

zaburzenia funkcji poznawczych, 

zaburzenia żołądkowo – jelitowe. U 10% 

zaburzenia żołądkowo – jelitowe. U 10% 

może dojść do znacznej utraty masy 

może dojść do znacznej utraty masy 

ciała a u 1,5% pacjentów ze względu na 

ciała a u 1,5% pacjentów ze względu na 

słabe hamowanie anhydrozy węglanowej 

słabe hamowanie anhydrozy węglanowej 

może powodować kamicę nerkową.

może powodować kamicę nerkową.

background image

 

 

 

 

Wigabatryna

Wigabatryna

Wigabatryna zapobiega występowaniu 

Wigabatryna zapobiega występowaniu 

napadów częściowych a także z wtórnym 

napadów częściowych a także z wtórnym 

uogólnieniem. Zwiększa ona stężenie GABA 

uogólnieniem. Zwiększa ona stężenie GABA 

w przestrzeni synaptycznej hamując 

w przestrzeni synaptycznej hamując 

aktywność transaminazy w GABA enzymu 

aktywność transaminazy w GABA enzymu 

który rozkłada ten neuroprzekaźnik. Może 

który rozkłada ten neuroprzekaźnik. Może 

być stosowana w ramach mono i politerapii. 

być stosowana w ramach mono i politerapii. 

Stężenie maksymalne we krwi osiąga w 2 

Stężenie maksymalne we krwi osiąga w 2 

godziny od podania. Nie wiąże się z białkami 

godziny od podania. Nie wiąże się z białkami 

krwi i nie jest metabolizowana. 

krwi i nie jest metabolizowana. 

background image

 

 

 

 

W postaci nie zmienionej wydala się z 

W postaci nie zmienionej wydala się z 

moczem. Okres półtrwania wynosi 6-8 

moczem. Okres półtrwania wynosi 6-8 

godzin. Jednak ten parametr w 

godzin. Jednak ten parametr w 

przeciwieństwie do innych leków 

przeciwieństwie do innych leków 

przeciwpadaczkowych ma 

przeciwpadaczkowych ma 

zdecydowanie mniejsze znaczenie 

zdecydowanie mniejsze znaczenie 

kliniczne. Ważniejszy w tym przypadku 

kliniczne. Ważniejszy w tym przypadku 

jest okres półtrwania dotyczący 

jest okres półtrwania dotyczący 

hamowania transaminazy GABA, która 

hamowania transaminazy GABA, która 

sięga 4-5 dni. Praktycznie lek ten nie 

sięga 4-5 dni. Praktycznie lek ten nie 

wchodzi w interakcje 

wchodzi w interakcje 

farmakokinetyczne z innymi lekami.

farmakokinetyczne z innymi lekami.

background image

 

 

 

 

Działania nie pożądane 

Działania nie pożądane 

Senność, bóle głowy, niezborność ruchów, 

Senność, bóle głowy, niezborność ruchów, 

które są typowe dla wielu leków 

które są typowe dla wielu leków 

przeciwpadaczkowych. Lek ten może także 

przeciwpadaczkowych. Lek ten może także 

nasilić napady absencyjne. Ostatnio 

nasilić napady absencyjne. Ostatnio 

opisano przypadki depresji oraz na skutek 

opisano przypadki depresji oraz na skutek 

toksycznego wpływu leku na siatkówkę 

toksycznego wpływu leku na siatkówkę 

zmniejszenie pola widzenia. Efekt ten może 

zmniejszenie pola widzenia. Efekt ten może 

dotyczyć nawet 20% pacjentów i wydaje 

dotyczyć nawet 20% pacjentów i wydaje 

nie odwracalny nawet po odstawieniu 

nie odwracalny nawet po odstawieniu 

wigabatryny. W związku z tym zalecana jest 

wigabatryny. W związku z tym zalecana jest 

ocena pola widzenia przed podjęciem 

ocena pola widzenia przed podjęciem 

kuracji i jego kontrola co 3-6 miesięcy. 

kuracji i jego kontrola co 3-6 miesięcy. 

background image

 

 

 

 

Leki na chorobę Parkinsona

Leki na chorobę Parkinsona

Obecnie w terapii Choroby 

Obecnie w terapii Choroby 

Parkinsona jest stosowanych wiele 

Parkinsona jest stosowanych wiele 

leków: lewodopa, inhibitory 

leków: lewodopa, inhibitory 

metylotransferazy, katecholowej , 

metylotransferazy, katecholowej , 

agoniści dopaminy,  leki 

agoniści dopaminy,  leki 

cholinolityczne, inhibitory 

cholinolityczne, inhibitory 

monoaminooksydazy oraz 

monoaminooksydazy oraz 

amantadyna.

amantadyna.

background image

 

 

 

 

Lewodopa

Lewodopa

Największym przełomem w leczeniu ChP było 

Największym przełomem w leczeniu ChP było 

wprowadzenie preparatów lewodopy uzupełniającej 

wprowadzenie preparatów lewodopy uzupełniającej 

niedobór dopaminy. Po kilku latach ich stosowania 

niedobór dopaminy. Po kilku latach ich stosowania 

pojawiają się jednak zaburzenia ruchowe (fluktuacje 

pojawiają się jednak zaburzenia ruchowe (fluktuacje 

ruchowe lub dyskinezy u ok. 50% pacjentów po 3 do 

ruchowe lub dyskinezy u ok. 50% pacjentów po 3 do 

5 lat leczenia lewodopą) i zaburzenia 

5 lat leczenia lewodopą) i zaburzenia 

neuropsychiatryczne. Patogeneza zaburzeń 

neuropsychiatryczne. Patogeneza zaburzeń 

ruchowych nie jest znana. W badaniach dotyczących 

ruchowych nie jest znana. W badaniach dotyczących 

czynników ryzyka wystąpienia dyskinez po lewodopie 

czynników ryzyka wystąpienia dyskinez po lewodopie 

wykazano, że niezależne czynniki ryzyka to: płeć 

wykazano, że niezależne czynniki ryzyka to: płeć 

żeńska, wczesny początek choroby, dłuższa terapia i 

żeńska, wczesny początek choroby, dłuższa terapia i 

większa dawka lewodopy. Dawka leku powinna być 

większa dawka lewodopy. Dawka leku powinna być 

dostosowana indywidualnie dla każdego chorego. 

dostosowana indywidualnie dla każdego chorego. 

background image

 

 

 

 

Sugeruje się obecnie utrzymanie dawki lewodopy 

Sugeruje się obecnie utrzymanie dawki lewodopy 

na poziomie 600 mg na dobę lub mniej w okresie 

na poziomie 600 mg na dobę lub mniej w okresie 

początkowej terapii w celu zmniejszenia ryzyka 

początkowej terapii w celu zmniejszenia ryzyka 

powikłań motorycznych. Istotne jest 

powikłań motorycznych. Istotne jest 

przyjmowanie leku w niewielkich ilościach, w 

przyjmowanie leku w niewielkich ilościach, w 

krótkich odstępach czasu, co ma zapewnić stałą 

krótkich odstępach czasu, co ma zapewnić stałą 

stymulację dopaminergiczną. Uważa się, że 

stymulację dopaminergiczną. Uważa się, że 

podczas początkowej terapii lewodopą nie 

podczas początkowej terapii lewodopą nie 

występują różnice w zakresie odsetka zaburzeń 

występują różnice w zakresie odsetka zaburzeń 

ruchowych w przypadku stosowania preparatów o 

ruchowych w przypadku stosowania preparatów o 

natychmiastowym i kontrolowanym uwalnianiu. 

natychmiastowym i kontrolowanym uwalnianiu. 

Ostatnio opracowano metodę leczenia polegającą 

Ostatnio opracowano metodę leczenia polegającą 

na podawaniu żelu zawierającego lewodopę 

na podawaniu żelu zawierającego lewodopę 

(Duodopa) bezpośrednio do dwunastnicy za 

(Duodopa) bezpośrednio do dwunastnicy za 

pomocą sondy żołądkowej lub gastroskopii. 

pomocą sondy żołądkowej lub gastroskopii. 

background image

 

 

 

 

W badaniach wykazano znaczącą 

W badaniach wykazano znaczącą 

poprawę w zmniejszeniu czasu 

poprawę w zmniejszeniu czasu 

off 

off 

oraz ciężkości dyskinez u pacjentów z 

oraz ciężkości dyskinez u pacjentów z 

ChP w okresie dwuletniej obserwacji. 

ChP w okresie dwuletniej obserwacji. 

Cechą pozytywną tego leczenia jest 

Cechą pozytywną tego leczenia jest 

uzyskanie ciągłej stymulacji 

uzyskanie ciągłej stymulacji 

dopaminergicznej, cechą ujemną 

dopaminergicznej, cechą ujemną 

natomiast — koszt (wyższy niż 

natomiast — koszt (wyższy niż 

leczenie apomorfiną oraz obustronnej, 

leczenie apomorfiną oraz obustronnej, 

nisko wzgórzowej stymulacji mózgu).

nisko wzgórzowej stymulacji mózgu).

background image

 

 

 

 

Agoniści dopaminy 

Agoniści dopaminy 

Są stosowani od wielu lat, ale dopiero wprowadzenie 

Są stosowani od wielu lat, ale dopiero wprowadzenie 

preparatów nowej generacji, wywołujących mniej 

preparatów nowej generacji, wywołujących mniej 

działań niepożądanych (ropinirol, pramipeksol), 

działań niepożądanych (ropinirol, pramipeksol), 

pozwoliło zwiększyć wskazania do ich stosowania w 

pozwoliło zwiększyć wskazania do ich stosowania w 

ChP. Uważa się, że u chorych wymagających terapii 

ChP. Uważa się, że u chorych wymagających terapii 

dopaminergicznej można podawać lewodopę lub 

dopaminergicznej można podawać lewodopę lub 

agonistę dopaminy. Zalety stosowania agonisty to 

agonistę dopaminy. Zalety stosowania agonisty to 

mniejsze ryzyko rozwoju dyskinez i fluktuacji 

mniejsze ryzyko rozwoju dyskinez i fluktuacji 

ruchowych, natomiast lewodopy — większa 

ruchowych, natomiast lewodopy — większa 

skuteczność, mniejsze ryzyko omamów, mniejsze 

skuteczność, mniejsze ryzyko omamów, mniejsze 

ryzyko wystąpienia nadmiernej senności i mniejsze 

ryzyko wystąpienia nadmiernej senności i mniejsze 

ryzyko wystąpienia obrzęków nóg. W celu uniknięcia 

ryzyko wystąpienia obrzęków nóg. W celu uniknięcia 

zwłóknienie płuc, przestrzeni zaotrzewnowej i 

zwłóknienie płuc, przestrzeni zaotrzewnowej i 

osierdzia, powodowanych głównie przez leki z grupy 

osierdzia, powodowanych głównie przez leki z grupy 

alkaloidów sporyszu (2–5% przez 5 lat leczenia), 

alkaloidów sporyszu (2–5% przez 5 lat leczenia), 

zaleca się kontrolne badanie RTG płuc oraz USG 

zaleca się kontrolne badanie RTG płuc oraz USG 

serca. 

serca. 

background image

 

 

 

 

Ostatnio wprowadzono do leczenia ChP 

Ostatnio wprowadzono do leczenia ChP 

system przez skórny (transdermalny) z 

system przez skórny (transdermalny) z 

agonistą dopaminy  rotygotyną, co pozwala 

agonistą dopaminy  rotygotyną, co pozwala 

na uzyskanie stabilnego stężenia leku we krwi 

na uzyskanie stabilnego stężenia leku we krwi 

przez 24 godziny i powoduje stałą stymulację 

przez 24 godziny i powoduje stałą stymulację 

dopaminergiczną. Wydaje się, że leki z grupy 

dopaminergiczną. Wydaje się, że leki z grupy 

agonistów dopaminy w przyszłości zwiększą 

agonistów dopaminy w przyszłości zwiększą 

swoje znaczenie w terapii ChP. Najbardziej 

swoje znaczenie w terapii ChP. Najbardziej 

racjonalnym sposobem terapii z wyjątkiem 

racjonalnym sposobem terapii z wyjątkiem 

osób w zaawansowanym wieku — będzie 

osób w zaawansowanym wieku — będzie 

rozpoczęcie leczenia preparatami z grupy 

rozpoczęcie leczenia preparatami z grupy 

agonistów dopaminy i jego ewentualne 

agonistów dopaminy i jego ewentualne 

uzupełnienie lewodopą w sytuacji, gdy 

uzupełnienie lewodopą w sytuacji, gdy 

monoterapia agonistami dopaminy nie będzie 

monoterapia agonistami dopaminy nie będzie 

już dawała skutecznych efektów.

już dawała skutecznych efektów.

background image

 

 

 

 

Inhibitory metylotransferazy 

Inhibitory metylotransferazy 

katecholowej (COMT)

katecholowej (COMT)

Hamują rozkład enzymatyczny lewodopy, co 

Hamują rozkład enzymatyczny lewodopy, co 

powoduje podwyższenie jej stężenia w organizmie. 

powoduje podwyższenie jej stężenia w organizmie. 

Są znane dwa inhibitory COMT — tolkapon, który 

Są znane dwa inhibitory COMT — tolkapon, który 

działa obwodowo i ośrodkowo (stosowany z licznymi 

działa obwodowo i ośrodkowo (stosowany z licznymi 

ograniczeniami ze względu na prawdopodobną 

ograniczeniami ze względu na prawdopodobną 

hepatotoksyczność), oraz entakapon, działający tylko 

hepatotoksyczność), oraz entakapon, działający tylko 

obwodowo. Entakapon jest stosowany wyłącznie w 

obwodowo. Entakapon jest stosowany wyłącznie w 

połączeniu z preparatami lewodopy. Uważa się, że 

połączeniu z preparatami lewodopy. Uważa się, że 

zmniejsza dawkę dzienną lewodopy; pożyteczne jest 

zmniejsza dawkę dzienną lewodopy; pożyteczne jest 

stosowanie go u chorych z fluktuacjami. Jeżeli z 

stosowanie go u chorych z fluktuacjami. Jeżeli z 

upływem czasu w ChP leczenie agonistami dopaminy 

upływem czasu w ChP leczenie agonistami dopaminy 

i lewodopą nie daje zadowalających efektów, 

i lewodopą nie daje zadowalających efektów, 

sugeruje się jego uzupełnienie inhibitorem COMT.

sugeruje się jego uzupełnienie inhibitorem COMT.

background image

 

 

 

 

Inhibitory monoaminooksydazy 

Inhibitory monoaminooksydazy 

typu B (MAO-B) 

typu B (MAO-B) 

Nowy lek, rasagilina, może być 

Nowy lek, rasagilina, może być 

stosowany w monoterapii we 

stosowany w monoterapii we 

wczesnym stadium ChP lub jako lek 

wczesnym stadium ChP lub jako lek 

wspomagający, gdy pojawią się 

wspomagający, gdy pojawią się 

powikłania motoryczne powiązane z 

powikłania motoryczne powiązane z 

lewodopą. W przeciwieństwie do 

lewodopą. W przeciwieństwie do 

selegiliny jej metabolitami nie są 

selegiliny jej metabolitami nie są 

pochodne amfetaminy, co zmniejsza 

pochodne amfetaminy, co zmniejsza 

działanie niepożądane.

działanie niepożądane.

background image

 

 

 

 

Amantadyna

Amantadyna

Siarczan amantadyny — antagonista 

Siarczan amantadyny — antagonista 

receptorów glutaminergicznych jest 

receptorów glutaminergicznych jest 

obecnie stosowany przede wszystkim 

obecnie stosowany przede wszystkim 

do zmniejszenia nasilenia dyskinez u 

do zmniejszenia nasilenia dyskinez u 

chorych z zaawansowaną ChP, a nie, 

chorych z zaawansowaną ChP, a nie, 

jak uprzednio, w celu odroczenia 

jak uprzednio, w celu odroczenia 

leczenia lewodopą.

leczenia lewodopą.

background image

 

 

 

 

Inhibitory cholinesterazy i 

Inhibitory cholinesterazy i 

kwetiapina

kwetiapina

Na podstawie wyników badań wykazano, 

Na podstawie wyników badań wykazano, 

że inhibitory cholinesterazy                         

że inhibitory cholinesterazy                         

      (riwastygmina, donepezil) są 

      (riwastygmina, donepezil) są 

bezpieczne i skuteczne w leczeniu otępień 

bezpieczne i skuteczne w leczeniu otępień 

w ChP i nie powodują istotnego 

w ChP i nie powodują istotnego 

pogorszenia funkcji ruchowych. Korzystny 

pogorszenia funkcji ruchowych. Korzystny 

jest także ich wpływ na ograniczenie 

jest także ich wpływ na ograniczenie 

objawów psychotycznych. Nowym lekiem 

objawów psychotycznych. Nowym lekiem 

o pozytywnym działaniu w leczeniu 

o pozytywnym działaniu w leczeniu 

zaburzeń psychotycznych w ChP okazała 

zaburzeń psychotycznych w ChP okazała 

się kwetiapina.

się kwetiapina.

background image

 

 

 

 

Inne leki

Inne leki

Badany jest nowy lek — istradefillina (KW-

Badany jest nowy lek — istradefillina (KW-

6002) z grupy antagonistów receptora 

6002) z grupy antagonistów receptora 

adenozyny A2. Zauważono poprawę u osób z 

adenozyny A2. Zauważono poprawę u osób z 

zaburzeniami ruchowymi po lewodopie. 

zaburzeniami ruchowymi po lewodopie. 

Działanie zmniejszające dyskinezy wykazano 

Działanie zmniejszające dyskinezy wykazano 

w próbach z zastosowaniem sarizotanu 

w próbach z zastosowaniem sarizotanu 

(agonista receptora 5-HT1A). Nadzieje wiąże 

(agonista receptora 5-HT1A). Nadzieje wiąże 

się z lekiem z grupy antagonistów receptora 5-

się z lekiem z grupy antagonistów receptora 5-

HT3 (ondansetron), zwłaszcza w leczeniu 

HT3 (ondansetron), zwłaszcza w leczeniu 

zaburzeń neuropsychiatrycznych u osób z ChP.

zaburzeń neuropsychiatrycznych u osób z ChP.

background image

 

 

 

 

Alternatywą jest stosowanie leków z grupy 

Alternatywą jest stosowanie leków z grupy 

antagonistów receptorów adrenergicznych 

antagonistów receptorów adrenergicznych 

A2 (idazoksan, mirtazapin, fipamezol). 

A2 (idazoksan, mirtazapin, fipamezol). 

Badanie koenzymu Q10 (1200 mg) w 

Badanie koenzymu Q10 (1200 mg) w 

porównaniu z placebo wykazało poprawę 

porównaniu z placebo wykazało poprawę 

stanu chorych (skala UPDRS) w okresie 16 

stanu chorych (skala UPDRS) w okresie 16 

miesięcy; planowane są następne próby 

miesięcy; planowane są następne próby 

kliniczne. Prowadzone są także badania 

kliniczne. Prowadzone są także badania 

leków o potencjalnym działaniu 

leków o potencjalnym działaniu 

neuroprotekcyjnym                                

neuroprotekcyjnym                                

(safinamid, zonisamid, zandopa, 

(safinamid, zonisamid, zandopa, 

talampanel).

talampanel).


Document Outline