background image

 

 

 

 

Narażenie na zatrucie 

Narażenie na zatrucie 

metalami ciężkimi w 

metalami ciężkimi w 

Polsce

Polsce

Anna Dokupil

Anna Dokupil

Aleksandra Glińska

Aleksandra Glińska

Natalia Jamroż

Natalia Jamroż

Beata Kutek

Beata Kutek

Iwona Wieczorek

Iwona Wieczorek

Gr. 2a

Gr. 2a

background image

 

 

 

 

Metale ciężkie:

Metale ciężkie:

Do metali ciężkich zaliczamy:

Do metali ciężkich zaliczamy:
-

As (arsen)

As (arsen)

-

Cu (miedź)

Cu (miedź)

-

Cr (chrom)

Cr (chrom)

-

Co (kobalt)

Co (kobalt)

-

Cd (kadm)

Cd (kadm)

-

Fe (żelazo)

Fe (żelazo)

-

Zn (cynk)

Zn (cynk)

-

Sn (cyna)

Sn (cyna)

-

Pb (ołów)

Pb (ołów)

-

Hg (rtęć)

Hg (rtęć)

-

Mn (mangan)

Mn (mangan)

-

Mo (molibden)

Mo (molibden)

-

Ni (nikiel)

Ni (nikiel)

-V (wanad)
-W (wolfram)

background image

 

 

 

 

Źródła metali ciężkich:

Źródła metali ciężkich:

-

Naturalne

Naturalne

:

:

erupcje wulkaniczne, pyły kosmiczne, pyły z pożarów 

erupcje wulkaniczne, pyły kosmiczne, pyły z pożarów 

lasów

lasów

-

Antropogeniczne

Antropogeniczne

:

:

przemysł, zwłaszcza metalurgiczny (huty, odlewnie, 

przemysł, zwłaszcza metalurgiczny (huty, odlewnie, 

galwanizernie itp.),

galwanizernie itp.),

~ motoryzacja i transport(spaliny,resztki 

~ motoryzacja i transport(spaliny,resztki 

sprzęgieł,opon,łożysk),

sprzęgieł,opon,łożysk),

~ spalanie węgla (elektrownie, kotłownie, paleniska 

~ spalanie węgla (elektrownie, kotłownie, paleniska 

domowe),

domowe),

~ stosowanie w ogrodnictwie i rolnictwie osadów 

~ stosowanie w ogrodnictwie i rolnictwie osadów 

ściekowych, niektórych nawozów mineralnych i 

ściekowych, niektórych nawozów mineralnych i 

preparatów ochrony roślin,

preparatów ochrony roślin,

~ niewłaściwe składowanie odpadów

~ niewłaściwe składowanie odpadów

.

.

background image

 

 

 

 

Skażenie

Skażenie

Powietrza: 

Powietrza: 

- huty, fabryki, zakłady przemysłowe, 

- huty, fabryki, zakłady przemysłowe, 

paleniska domowe

paleniska domowe

-

największe stężenia pyłów występują 

największe stężenia pyłów występują 

w województwie śląskim, 

w województwie śląskim, 

małopolskim

małopolskim

-

Z powietrza pyły wraz z deszczami 

Z powietrza pyły wraz z deszczami 

dostają się do gleby, rzek i zbiorników 

dostają się do gleby, rzek i zbiorników 

wodnych

wodnych

background image

 

 

 

 

Skażenie:

Skażenie:

-

gleby: dostają się do niej 

gleby: dostają się do niej 

bezpośrednio z powietrza a 

bezpośrednio z powietrza a 

także w wyniku składowania 

także w wyniku składowania 

odpadów, kopalń, przemysłu 

odpadów, kopalń, przemysłu 

hutniczego i transportu

hutniczego i transportu

-

Mają długie okresy półtrwania 

Mają długie okresy półtrwania 

dlatego kumulują się w glebie

dlatego kumulują się w glebie

background image

 

 

 

 

Skażenie:

Skażenie:

Wód:

Wód:

-

Komunalne

Komunalne

-

Przemysłowe

Przemysłowe

background image

 

 

 

 

Skażenie żywności

Skażenie żywności

Szczególnie narażone na zakażenie toksycznymi 

Szczególnie narażone na zakażenie toksycznymi 

metalami są warzywa takie, jak: marchew, buraki, 

metalami są warzywa takie, jak: marchew, buraki, 

seler, sałata zielona, pietruszka.Metale ciężkie mogą 

seler, sałata zielona, pietruszka.Metale ciężkie mogą 

odkładać się w liściach,owocach,korzeniach,nie 

odkładać się w liściach,owocach,korzeniach,nie 

wpływając na fizjologię roślin,stanowiąc natomiast 

wpływając na fizjologię roślin,stanowiąc natomiast 

zagrożenie dla ludzi i zwierząt.

zagrożenie dla ludzi i zwierząt.

-

Szczególnie zanieczyszczone są uprawy z własnych 

Szczególnie zanieczyszczone są uprawy z własnych 

ogródków położonych przy ruchliwych arteriach lub 

ogródków położonych przy ruchliwych arteriach lub 

w aglomeracjach (np. katowickiej)

w aglomeracjach (np. katowickiej)

-

Sporo metali ciężkich zbiera się w nasionach zbóż, 

Sporo metali ciężkich zbiera się w nasionach zbóż, 

zwłaszcza uprawianych na terenach narażonych na 

zwłaszcza uprawianych na terenach narażonych na 

skażenia przemysłowe.Owoce są najmniej skażoną 

skażenia przemysłowe.Owoce są najmniej skażoną 

grupą. 

grupą. 

background image

 

 

 

 

Kto jest narażony?

Kto jest narażony?

Wszyscy w pewnym stopniu

Wszyscy w pewnym stopniu

Szczególnie: 

Szczególnie: 

górnicy, pracownicy hut – 

górnicy, pracownicy hut – 

szczególnie cynku i ołowiu, osoby 

szczególnie cynku i ołowiu, osoby 

obsługujące rtęciowe aparaty 

obsługujące rtęciowe aparaty 

pomiarowe

pomiarowe

-

Pracownicy przemysłu chemicznego, 

Pracownicy przemysłu chemicznego, 

farmaceutycznego,elektrotechnicznego

farmaceutycznego,elektrotechnicznego

-

Mieszkańcy terenów w których 

Mieszkańcy terenów w których 

zawartość metali ciężkich w 

zawartość metali ciężkich w 

środowisku jest wysoka

środowisku jest wysoka

background image

 

 

 

 

Toxyczność ostra

Toxyczność ostra

Toksyczność 

ostra 

– 

oznacza 

Toksyczność 

ostra 

– 

oznacza 

działanie 

toksyczne 

po 

działanie 

toksyczne 

po 

jednorazowym 

podaniu 

danej 

jednorazowym 

podaniu 

danej 

substancji. 

Dawka, 

która 

substancji. 

Dawka, 

która 

powoduje 

śmierć 

½ 

grupy 

powoduje 

śmierć 

½ 

grupy 

badanych  zwierząt  wyrażona  jest 

badanych  zwierząt  wyrażona  jest 

w  mg/kg  masy  ciała  i  nazwana 

w  mg/kg  masy  ciała  i  nazwana 

LD

LD

50

50

.

.

 

 

background image

 

 

 

 

ADI  –  dopuszczalne  dzienne  spożycie 

ADI  –  dopuszczalne  dzienne  spożycie 

dla 

człowieka 

danej 

substancji 

dla 

człowieka 

danej 

substancji 

toksycznej,  wyrażone  w  mg/kg  masy 

toksycznej,  wyrażone  w  mg/kg  masy 

ciała, 

obejmuje 

ogólną 

ilość 

ciała, 

obejmuje 

ogólną 

ilość 

pierwiastka  lub  związku  która  może 

pierwiastka  lub  związku  która  może 

wnikać do ustroju z pożywieniem i ze 

wnikać do ustroju z pożywieniem i ze 

wszystkich innych źródeł, bez szkody 

wszystkich innych źródeł, bez szkody 

dla zdrowia. ADI wynosi PTWI/7.

dla zdrowia. ADI wynosi PTWI/7.

background image

 

 

 

 

PTWI 

– 

tymczasowe 

dopuszczalne 

PTWI 

– 

tymczasowe 

dopuszczalne 

tygodniowe 

pobranie 

danego 

tygodniowe 

pobranie 

danego 

pierwiastka  lub  związku  toksycznego 

pierwiastka  lub  związku  toksycznego 

ze  wszystkich  źródeł,  bez  szkody  dla 

ze  wszystkich  źródeł,  bez  szkody  dla 

zdrowia. 

zdrowia. 

  

  

Pb-0,025 mg/kg m.c.

Pb-0,025 mg/kg m.c.

 

 

Cd

Cd

-

-

0,007 mg/kg m.c. 

0,007 mg/kg m.c. 

 

 

Hg

Hg

-

-

0,005

0,005

mg/kgm.c                           

mg/kgm.c                           

 

 

As

As

-

-

0,025 mg/kg m.c.

0,025 mg/kg m.c.

 

 

background image

 

 

 

 

Zawartość metali ciężkich w 
środowisku jest dość 
zróżnicowana,  a działanie ich 
zależy od dawki pobranej, 
rodzaju pierwiastka, postaci 
chemicznej w jakiej występują 
oraz nawet od stanu odżywienia 
organizmu .

background image

 

 

 

 

Magnez ratunkiem...

Magnez ratunkiem...

W przypadku braku magnezu w diecie i 

W przypadku braku magnezu w diecie i 

równoczesnego ‘spożycia’ ołowiu czy tez 

równoczesnego ‘spożycia’ ołowiu czy tez 

kadmu ustrój dopuszcza toxyczne metale 

kadmu ustrój dopuszcza toxyczne metale 

ciężkie do metabolizmu zamiast 

ciężkie do metabolizmu zamiast 

życiodajnego magnezu.Stanowi to duże 

życiodajnego magnezu.Stanowi to duże 

zagrożenie dla błon komórek nerwowych. 

zagrożenie dla błon komórek nerwowych. 

Metabolizm z udziałem metali ciężkich 

Metabolizm z udziałem metali ciężkich 

objawia się

objawia się

:

:

 nadmierną pobudliwością, 

 nadmierną pobudliwością, 

zaburzeniami pamięci, brakiem 

zaburzeniami pamięci, brakiem 

koncentracji, a nawet porażeniami układu 

koncentracji, a nawet porażeniami układu 

nerwowego.

nerwowego.

background image

 

 

 

 

Narządami  wyjątkowo  narażonymi  na  zatrucie  są: 

Narządami  wyjątkowo  narażonymi  na  zatrucie  są: 

mózg, nerki, wątroba, szpik kostny. Objawami zatrucia 

mózg, nerki, wątroba, szpik kostny. Objawami zatrucia 

są 

najczęściej 

zaburzenia 

układów: 

krążenia, 

są 

najczęściej 

zaburzenia 

układów: 

krążenia, 

oddechowego i nerwowego. Szczególnie niebezpieczne 

oddechowego i nerwowego. Szczególnie niebezpieczne 

jest  rakotwórcze  działanie  metali  ciężkich.  Według 

jest  rakotwórcze  działanie  metali  ciężkich.  Według 

Światowej  Organizacji  Zdrowia  (WHO)  około  80% 

Światowej  Organizacji  Zdrowia  (WHO)  około  80% 

metali ciężkich przenika do organizmu człowieka drogą 

metali ciężkich przenika do organizmu człowieka drogą 

pokarmową,  a  20%  drogą  oddechową.  Mimo  dużych 

pokarmową,  a  20%  drogą  oddechową.  Mimo  dużych 

możliwości  adaptacji,  organizmy  żywe  tylko  do 

możliwości  adaptacji,  organizmy  żywe  tylko  do 

pewnych  dawek  nie  reagują  ujemnie  na  działanie 

pewnych  dawek  nie  reagują  ujemnie  na  działanie 

szkodliwych  czynników  jakimi  są  metale  ciężkie.  Po 

szkodliwych  czynników  jakimi  są  metale  ciężkie.  Po 

przekroczeniu trudnych do określenia granic następuje 

przekroczeniu trudnych do określenia granic następuje 

zakłócenie  procesów  życiowych.  Trzeba  pamiętać,  że 

zakłócenie  procesów  życiowych.  Trzeba  pamiętać,  że 

każda  ilość  takich  metali  jak  ołów,  kadm  czy  rtęć  jest 

każda  ilość  takich  metali  jak  ołów,  kadm  czy  rtęć  jest 

szkodliwa  dla  zdrowia  ze  względu  na  kumulowanie  się 

szkodliwa  dla  zdrowia  ze  względu  na  kumulowanie  się 

ich 

organizmie

ich 

organizmie

.

.

 

 

background image

 

 

 

 

DZIĘKUJEMY ZA 

DZIĘKUJEMY ZA 

UWAGĘ!!!!!!!!!

UWAGĘ!!!!!!!!!


Document Outline