background image

 

 

Cykle życiowe kobiet a 

Cykle życiowe kobiet a 

zaburzenia psychiczne

zaburzenia psychiczne

background image

 

 

 

 

ZESPÓŁ NAPIĘCIA

ZESPÓŁ NAPIĘCIA

 

 

PRZEDMIESIĄCZKOWEGO -PMS

PRZEDMIESIĄCZKOWEGO -PMS

      

      

ZABURZENIA DYSFORYCZNE

ZABURZENIA DYSFORYCZNE

      

      

PRZEDMIESIĄCZKOWE -PMDD

PRZEDMIESIĄCZKOWE -PMDD

background image

 

 

- 75 %

- 75 %

 kobiet miewa różnego typu 

 kobiet miewa różnego typu 

zaburzenia w okresie 

zaburzenia w okresie 

przedmiesiączkowym (PMS)

przedmiesiączkowym (PMS)

-3-8%

-3-8%

 zgłasza objawy o większym 

 zgłasza objawy o większym 

nasileniu w tym dysforię, napięcie 

nasileniu w tym dysforię, napięcie 

zmienność nastroju (PDD)

zmienność nastroju (PDD)

background image

 

 

                  

                  

Etiologia

Etiologia

niedoczynność tarczycy

niedoczynność tarczycy

podwyższenie poziomu estrogenu

podwyższenie poziomu estrogenu

spadek poziomu progesteronu

spadek poziomu progesteronu

zaburzenie stosunku pomiędzy 

zaburzenie stosunku pomiędzy 

poziomem estrogenu a poziomem 

poziomem estrogenu a poziomem 

progesteronu

progesteronu

 

 

cykl miesiączkowy  ( zanik miesiączki 

cykl miesiączkowy  ( zanik miesiączki 

=zanik objawów PDD, PMS)

=zanik objawów PDD, PMS)

 

 

background image

 

 

                 

                 

Etiologia

Etiologia

fluktuacja poziomów estrogenu i 

fluktuacja poziomów estrogenu i 

progesteronu wpływa na 

progesteronu wpływa na 

aktywność układu 

aktywność układu 

serotoninergicznego, który u 

serotoninergicznego, który u 

pacjentek z PMS może być 

pacjentek z PMS może być 

pierwotnie mniej wydolny

pierwotnie mniej wydolny

background image

 

 

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka

 

 

wywiad w kierunku chorób 

wywiad w kierunku chorób 

afektywnych

afektywnych

 

 

obciążenie rodzinne zespołami 

obciążenie rodzinne zespołami 

przedmiesiączkowymi

przedmiesiączkowymi

czynniki genetyczne

czynniki genetyczne

background image

 

 

            

            

Diagnozowanie

Diagnozowanie

kobiety powinny rejestrować objawy 

kobiety powinny rejestrować objawy 

premenstrualne przynajmniej przez dwa 

premenstrualne przynajmniej przez dwa 

cykle

cykle

można zastosować odpowiednie skale, ktore 

można zastosować odpowiednie skale, ktore 

oprócz symptomów oceniają funkcjonowanie 

oprócz symptomów oceniają funkcjonowanie 

pacjentek w sferze socjalnej i zawodowej

pacjentek w sferze socjalnej i zawodowej

DRSP

DRSP

 (The Daily Record of Severity of 

 (The Daily Record of Severity of 

Problems)

Problems)

PRISM

PRISM

 (Premenstrual Record of Impact 

 (Premenstrual Record of Impact 

and Severity of Menstruation)

and Severity of Menstruation)

COPE

COPE

 ( Calendar of Premenstrual 

 ( Calendar of Premenstrual 

Experiences)

Experiences)

background image

 

 

          

          

Diagnozowanie

Diagnozowanie

powinno być przeprowadzne 

powinno być przeprowadzne 

badanie

badanie

ginekologiczne

ginekologiczne

endokrynologiczne

endokrynologiczne

alergologiczne

alergologiczne

internistyczne (anemia, 

internistyczne (anemia, 

niedoczynność tarczycy)

niedoczynność tarczycy)

background image

 

 

             

             

PMDD

PMDD

A. SYMPTOMY TYDZIEŃ PRZED MIESIĄCZKĄ, 

A. SYMPTOMY TYDZIEŃ PRZED MIESIĄCZKĄ, 

USTĘPUJĄ W CIĄGU KILKU DNI PO MIESIĄCZCE 

USTĘPUJĄ W CIĄGU KILKU DNI PO MIESIĄCZCE 

(przynajmniej 5 objawów  w tym przynajmniej jeden z 

(przynajmniej 5 objawów  w tym przynajmniej jeden z 

nr. 1, 2, 3 albo 4)

nr. 1, 2, 3 albo 4)

NASTRÓJ DEPRESYJNY

NASTRÓJ DEPRESYJNY

NIEPOKÓJ I NAPIĘCIE

NIEPOKÓJ I NAPIĘCIE

LABILNOŚĆ AFEKTYWNA

LABILNOŚĆ AFEKTYWNA

DRAŻLIWOŚĆ

DRAŻLIWOŚĆ

OBNIŻENIE ZAINTERESOWANIA CODZIENNĄ 

OBNIŻENIE ZAINTERESOWANIA CODZIENNĄ 

AKTYWNOŚCIĄ

AKTYWNOŚCIĄ

background image

 

 

ZABURZENIA KONCENTRACJI

ZABURZENIA KONCENTRACJI

UTRATA ENERGII

UTRATA ENERGII

SPADEK APETYTU ALBO NADMIERNY APETYT

SPADEK APETYTU ALBO NADMIERNY APETYT

SENNOŚĆ, BEZSENNOŚĆ

SENNOŚĆ, BEZSENNOŚĆ

UCZUCIE “PRZYTŁOCZENIA”

UCZUCIE “PRZYTŁOCZENIA”

INNE: BOLESNOŚĆ DOTYKOWA PIERSI, 

INNE: BOLESNOŚĆ DOTYKOWA PIERSI, 

OBRZMIENIE

OBRZMIENIE

B. 

B. 

SYMPTOMY WPŁYWAJĄ NEGATYWNIE NA 

SYMPTOMY WPŁYWAJĄ NEGATYWNIE NA 

FUNKCJONOWANIE W OBSZARZE ZAWODOWYM, 

FUNKCJONOWANIE W OBSZARZE ZAWODOWYM, 

SZKOLNYM, SPOŁECZNYM

SZKOLNYM, SPOŁECZNYM

-nasilen

-nasilen

ie objaów 50% > niż w fazie folikularnej

ie objaów 50% > niż w fazie folikularnej

PMS – Nieliczne symptomy, mniej nasilone

PMS – Nieliczne symptomy, mniej nasilone

background image

 

 

PDD

PDD

 –

 –

 5, brak innych 

 5, brak innych 

zaburzeń i chorób 

zaburzeń i chorób 

psychicznych

psychicznych

PMS

PMS

- 1 symptom

- 1 symptom

background image

 

 

           

           

Rozpoznanie

Rozpoznanie

OBJAWY PDD + zaburzenia 

OBJAWY PDD + zaburzenia 

psychiczne

psychiczne

 > nasilenie zaburzeń  

 > nasilenie zaburzeń  

depresyjnych i lękowych w okresie 

depresyjnych i lękowych w okresie 

premenstrualnym > nie 

premenstrualnym > nie 

rozpoznajemy PDD

rozpoznajemy PDD

background image

 

 

 

 

Leczenie PMS, PDD 

Leczenie PMS, PDD 

1. Dieta 

1. Dieta 

Należy wyeliminować 

Należy wyeliminować 

- czekoladę 

- czekoladę 

NaCl

NaCl

- kawę

- kawę

Witaminy : B6, E, calcium 1000mg 

Witaminy : B6, E, calcium 1000mg 

/dziennie, Magnesium 360mg od 15 dnia 

/dziennie, Magnesium 360mg od 15 dnia 

cyklu,

cyklu,

background image

 

 

Olej z pierwiosnka lekarskiego

Olej z pierwiosnka lekarskiego

Naproxen 550mg Bid  7 dni przed 

Naproxen 550mg Bid  7 dni przed 

miesiączką do 4 dnia po 

miesiączką do 4 dnia po 

zakończeniu krwawienia

zakończeniu krwawienia

Spironolacton 100mg dziennie (12 

Spironolacton 100mg dziennie (12 

dni po miesiączką do 1 dnia 

dni po miesiączką do 1 dnia 

kolejnej)

kolejnej)

2. Ćwiczenia

2. Ćwiczenia

- aerobik

- aerobik

3. Redukcja stresu

3. Redukcja stresu

4. Relaksacja

4. Relaksacja

5. Relacje – terapia małżeńska

5. Relacje – terapia małżeńska

background image

 

 

2/3 PDD oporni na 

2/3 PDD oporni na 

leczenie typowe

leczenie typowe

background image

 

 

Leki psychotropowe

Leki psychotropowe

Floxetyna - 

Floxetyna - 

20mg/dobę

20mg/dobę

Sertralina -

Sertralina -

50 – 150 mg/dobę

50 – 150 mg/dobę

Paroksetyna-

Paroksetyna-

        10 –

        10 –

30mg/dobę

30mg/dobę

Clomipramina

Clomipramina

25 –75mg/dobę

25 –75mg/dobę

Codziennie albo 14 dni przed 

Codziennie albo 14 dni przed 

miesiączką

miesiączką

background image

 

 

Terapia hormonalna

Terapia hormonalna

Agoniści GnRH

Agoniści GnRH

-(medyczna ovariectomia)

-(medyczna ovariectomia)

-   

-   

buserelin,

buserelin,

-   leuprolide

-   leuprolide

 objawy uboczne podobne do 

 objawy uboczne podobne do 

menopauzy

menopauzy

ryzyko hipoestrogenizmu i osteoporozy

ryzyko hipoestrogenizmu i osteoporozy

wymagana jest suplementacja estradiolem

wymagana jest suplementacja estradiolem

Estradiol

Estradiol

 (plastry) hamuje ewulację

 (plastry) hamuje ewulację

2* w tyg od dnia 17 – 26 dnia cyklu

2* w tyg od dnia 17 – 26 dnia cyklu

- wymagana jest suplementacja progesteronem aby 

- wymagana jest suplementacja progesteronem aby 

przeciwdziałać hiperplazji endometrium

przeciwdziałać hiperplazji endometrium

background image

 

 

Terapia hormonalna

Terapia hormonalna

Progesteron

Progesteron

 – brak efektywności

 – brak efektywności

Danazol- 

Danazol- 

syntetyczny androgen 

syntetyczny androgen 

(wydłuża cykl miesiączkowy)

(wydłuża cykl miesiączkowy)

200 – 400mg dziennie

200 – 400mg dziennie

Środki antykoncepcyjne – 

Środki antykoncepcyjne – 

brak 

brak 

efektywności

efektywności

background image

 

 

Algorytm leczenia zaburzeń 

Algorytm leczenia zaburzeń 

przedmenstrualnych

przedmenstrualnych

Zaczynamy

Zaczynamy

Leczenie podstawowe

Leczenie o małym ryzyku

background image

 

 

Algorytm leczenia 

Algorytm leczenia 

zaburzeń 

zaburzeń 

premenstrualnych

premenstrualnych

Dalej

Dalej

SSRI w fazie lutealnej

SSRI w pełnym cyklu

background image

 

 

Algorytm leczenia zaburzeń 

Algorytm leczenia zaburzeń 

przedmenstrualnych

przedmenstrualnych

Dalej

Dalej

Dodać agonistów GnRH, estradiol, danazol

background image

 

 

   

   

Zaburzenia afektywne

Zaburzenia afektywne

1. Zaburzenia depresyjne w 

1. Zaburzenia depresyjne w 

przebiegu ciąży                    

przebiegu ciąży                    

25 – 

25 – 

35%

35%

2. - “Postpartum blues”

2. - “Postpartum blues”

50 –85%

50 –85%

    

    

-   Depresja poporodowa (F53.0)

-   Depresja poporodowa (F53.0)

10 –20%

10 –20%

3. Psychoza połogowa (F53.1)

3. Psychoza połogowa (F53.1)

0.1 – 

0.1 – 

0.2%

0.2%

background image

 

 

             

             

Etiologia:

Etiologia:

Zaburzenia czynności tarczycy

Zaburzenia czynności tarczycy

- Spadek B –endorfin

- Spadek B –endorfin

- Spadek poziomu estrogenu

- Spadek poziomu estrogenu

background image

 

 

     

     

Czynniki ryzyka:

Czynniki ryzyka:

-

-

brak wsparcia w rodzinie

brak wsparcia w rodzinie

-negatywne wydarzenia życiowe

-negatywne wydarzenia życiowe

-niepewna sytuacja życiowa

-niepewna sytuacja życiowa

- ciąża nieplanowana

- ciąża nieplanowana

- konfliktowa sytuacja małżeńska

- konfliktowa sytuacja małżeńska

background image

 

 

           

           

THE “BLUES”

THE “BLUES”

łagodne zaburzenia depresyjne – 

łagodne zaburzenia depresyjne – 

największe nasilenie w piątym dniu 

największe nasilenie w piątym dniu 

poporodzie

poporodzie

background image

 

 

DEPRESJA POPORODOWA

DEPRESJA POPORODOWA

rozwija się do 30 dni po porodzie, 

rozwija się do 30 dni po porodzie, 

może utrzymywać się do 3 lat

może utrzymywać się do 3 lat

- typowe objawy dla depresji

- typowe objawy dla depresji

background image

 

 

 

 

PSYCHOZA POPORODOWA

PSYCHOZA POPORODOWA

 

 

ujawnia się w krótkim czasie od 

ujawnia się w krótkim czasie od 

porodu

porodu

- czynniki ryzyka: pierwiastka, 

- czynniki ryzyka: pierwiastka, 

wywiad rodzinny w kierunku chorób 

wywiad rodzinny w kierunku chorób 

psychicznych

psychicznych

- przebieg typowy dla zaburzeń       

- przebieg typowy dla zaburzeń       

afektywnych dwubiegunowych

afektywnych dwubiegunowych

background image

 

 

Symptomy dodatkowe:

Symptomy dodatkowe:

a). zaburzenia świadomości

a). zaburzenia świadomości

b). zaburzenia uwagi

b). zaburzenia uwagi

c). majaczenie

c). majaczenie

background image

 

 

DUŻE RYZYKO ZABICIA 

DUŻE RYZYKO ZABICIA 

DZIECKA

DZIECKA

background image

 

 

 

 

Depresja - Ciąża. Leki 

Depresja - Ciąża. Leki 

Brak teratogenności

Brak teratogenności

- Krótki okres półtrwania 

- Krótki okres półtrwania 

- Brak objawów odstawienia

- Brak objawów odstawienia

Używamy ich tylko wtedy, kiedy 

Używamy ich tylko wtedy, kiedy 

ryzyko choroby przewyższa ryzyko 

ryzyko choroby przewyższa ryzyko 

ewentualnego uszkodzenia płodu

ewentualnego uszkodzenia płodu

background image

 

 

Leki trójpierścieniowe – 

Leki trójpierścieniowe – 

względnie bezpieczne

względnie bezpieczne

SSRI  – względnie bezpieczne

SSRI  – względnie bezpieczne

Lit – bezpieczny od II trymestru

Lit – bezpieczny od II trymestru

Neuroleptyki – 

Neuroleptyki – 

najbezpieczniejsze 

najbezpieczniejsze 

butyrofenony

butyrofenony

Bezodiazepiny – ostrożnie

Bezodiazepiny – ostrożnie

EW – metoda bezpieczna dla matki i 

EW – metoda bezpieczna dla matki i 

płodu

płodu

background image

 

 

     

     

Depresja - Laktacja

Depresja - Laktacja

Leki trójpierścieniowe – względnie 

Leki trójpierścieniowe – względnie 

bezpieczne

bezpieczne

SSRI  – względnie bezpieczne

SSRI  – względnie bezpieczne

Lit – możliwość zatrucia 

Lit – możliwość zatrucia 

Neuroleptyki – najbezpieczniejsza 

Neuroleptyki – najbezpieczniejsza 

perfenazyna 

perfenazyna 

Bezodiazepiny – nie zaleca się 

Bezodiazepiny – nie zaleca się 

EW – metoda bezpieczna dla matki i 

EW – metoda bezpieczna dla matki i 

płodu

płodu

background image

 

 

     

     

Menopauza i depresja

Menopauza i depresja

kobiety po operacjach ginekologicznych

kobiety po operacjach ginekologicznych

Etiologia:

Etiologia:

Zmiana wydzielania gonadotropin 

Zmiana wydzielania gonadotropin 

“stały, niski poziom”

“stały, niski poziom”

Spadek estrogenu i androgenów we krwi

Spadek estrogenu i androgenów we krwi

estrogen powoduje wzrost aktywności 

estrogen powoduje wzrost aktywności 

układu cholinergicznego i 

układu cholinergicznego i 

adrenergicznego

adrenergicznego

estrogen działa neuroprotekcyjnie

estrogen działa neuroprotekcyjnie

background image

 

 

                 

                 

Objawy:

Objawy:

Drażliwość 

Drażliwość 

Płaczliwość

Płaczliwość

Niepokój

Niepokój

Brak energii, motywacji

Brak energii, motywacji

Zaburzenia koncentracji i snu

Zaburzenia koncentracji i snu

background image

 

 

1. EWA

1. EWA

Co miesiąc Ewa przeżywała koszmar. Często 

Co miesiąc Ewa przeżywała koszmar. Często 

zadawała sobie pytanie dlaczego bycie 

zadawała sobie pytanie dlaczego bycie 

kobietą wiąże się z bólem, niewygodą, 

kobietą wiąże się z bólem, niewygodą, 

obolałymi piersiami i wzdętym brzuchem. 

obolałymi piersiami i wzdętym brzuchem. 

Mężczyźni mają lepiej- myślała. Nie muszą 

Mężczyźni mają lepiej- myślała. Nie muszą 

rodzić, nie chodzą w ciąży, nie karmią 

rodzić, nie chodzą w ciąży, nie karmią 

piersią. Nie muszą uważać, że zajdą w ciążę 

piersią. Nie muszą uważać, że zajdą w ciążę 

i dbać o wygląd. I na dodatek te zmiany 

i dbać o wygląd. I na dodatek te zmiany 

humoru od radości do smutku, od zachwytu 

humoru od radości do smutku, od zachwytu 

do apatii. Od kilku dni miała problemy ze 

do apatii. Od kilku dni miała problemy ze 

snem. Jedzenie, które zwykle pochłaniała w 

snem. Jedzenie, które zwykle pochłaniała w 

dużej ilości, teraz zalegało na stole, razem z 

dużej ilości, teraz zalegało na stole, razem z 

czekoladą, której była wierną fanką.  

czekoladą, której była wierną fanką.  

background image

 

 

Wszystkie te myśli dopadały Ewę przed 

Wszystkie te myśli dopadały Ewę przed 

miesiączką. Jestem taka smutna i bezsilna  - 

miesiączką. Jestem taka smutna i bezsilna  - 

myślała. Nie mogę się skupić a jutro egzamin z 

myślała. Nie mogę się skupić a jutro egzamin z 

patoanatomii. Mam ochotę wpaść w szał. 

patoanatomii. Mam ochotę wpaść w szał. 

Marek jak zwykle się spóźnia. Czuję jak 

Marek jak zwykle się spóźnia. Czuję jak 

narasta we mnie złość. Znowu dzisiaj będzie 

narasta we mnie złość. Znowu dzisiaj będzie 

awantura. Moje piersi są takie bolesne, ale 

awantura. Moje piersi są takie bolesne, ale 

jego to nic nie obchodzi. Pewnie, żeby mnie nie 

jego to nic nie obchodzi. Pewnie, żeby mnie nie 

słuchać wybierze się z kolegami na piwo. Jak 

słuchać wybierze się z kolegami na piwo. Jak 

zaczynam chodzić jest jeszcze gorzej. Przecież 

zaczynam chodzić jest jeszcze gorzej. Przecież 

nie mogę leżeć ciągle w łóżku. Boże muszę się 

nie mogę leżeć ciągle w łóżku. Boże muszę się 

uczyć. Jak ja nienawidzę tej patoanatomii. Po 

uczyć. Jak ja nienawidzę tej patoanatomii. Po 

co mam się tego uczyć, przecież chcę się 

co mam się tego uczyć, przecież chcę się 

zajmować żywymi pacjentami. Zresztą wszyscy 

zajmować żywymi pacjentami. Zresztą wszyscy 

mnie wkurzają, a dzisiaj szczególnie. 

mnie wkurzają, a dzisiaj szczególnie. 

background image

 

 

Najchętniej wyrzuciłabym tę książkę 

Najchętniej wyrzuciłabym tę książkę 

przez okno. Chyba zwariuję jak Boga 

przez okno. Chyba zwariuję jak Boga 

kocham. Co mi odbiło, żeby 

kocham. Co mi odbiło, żeby 

studiować medycynę. Gdyby on teraz 

studiować medycynę. Gdyby on teraz 

wszedł, ten spóźnialski  to .........O, 

wszedł, ten spóźnialski  to .........O, 

ktoś puka. Gdzie byłeś...........ja cię 

ktoś puka. Gdzie byłeś...........ja cię 

chyba zamorduje, czy ty potrafisz 

chyba zamorduje, czy ty potrafisz 

dotrzymać słowa? 

dotrzymać słowa? 

background image

 

 

2. 

2. 

ANNA

ANNA

Anna po porodzie czuła się dziwniej niż 

Anna po porodzie czuła się dziwniej niż 

zwykle. Nie cieszyła się dzieckiem, 

zwykle. Nie cieszyła się dzieckiem, 

najgorzej jedna zaczęła się czuć w 3 dniu 

najgorzej jedna zaczęła się czuć w 3 dniu 

połogu. Przyglądała się Jasiowi rzadziej, ale 

połogu. Przyglądała się Jasiowi rzadziej, ale 

za każdym razem miała wrażenie, że lepiej 

za każdym razem miała wrażenie, że lepiej 

aby nigdy się nie urodził. Przypomniał się 

aby nigdy się nie urodził. Przypomniał się 

jej kawał o Iżinku. O swoim Jasiu tak 

jej kawał o Iżinku. O swoim Jasiu tak 

właśnie pomyślała - brzydki jak Iżinek. 

właśnie pomyślała - brzydki jak Iżinek. 

Wstrętny. Potworek. Teściowa się nim 

Wstrętny. Potworek. Teściowa się nim 

zachwyca, ale ja wiem swoje. Później 

zachwyca, ale ja wiem swoje. Później 

pojawiły się myśli o tym, że Jaś nie jest jej 

pojawiły się myśli o tym, że Jaś nie jest jej 

synem, że go zamieniono w szpitalu

synem, że go zamieniono w szpitalu

background image

 

 

Anna obudziła się 2 tygodnie później 

Anna obudziła się 2 tygodnie później 

w szpitalu psychiatrycznym. Nic nie 

w szpitalu psychiatrycznym. Nic nie 

pamiętała. Lekarz powiedział jej, że 

pamiętała. Lekarz powiedział jej, że 

miała zaburzenia świadomości. 

miała zaburzenia świadomości. 

Dziecko jest bezpieczne . Pozostaje z 

Dziecko jest bezpieczne . Pozostaje z 

teściową. Informacje te nie przyniosły 

teściową. Informacje te nie przyniosły 

Annie ulgi. Nie chcę wrócić do domu. 

Annie ulgi. Nie chcę wrócić do domu. 

Nie chcę zobaczyć Jasia, już nigdy nie 

Nie chcę zobaczyć Jasia, już nigdy nie 

chcę go widzieć.

chcę go widzieć.


Document Outline