KEYNESOWSKI MODEL 

FUNKCJONOWANIA 

GOSPODARKI _2

MAKROEKONOMIA

Wykład 4

Teoria mnożnika inwestycyjnego

     Zmiany w rozmiarach inwestycji prowadzą 

do zwielokrotnionych zmian w rozmiarach 
dochodu narodowego.

I

k

Y









Mnożnik inwestycyjny (k)

Y

C

I

I

C

Y

I

C

Y

I

Y

k

































Mnożnik inwestycyjny (k)

s

c

k

Y

C

C

Y

Y

k

1

1

1

1

1

























Mnożnik inwestycyjny (k)

I

k

Y









Graficzne przedstawienie AD 

w gospodarce zamkniętej 

(bez państwa) 

AD = C + I

Państwo w gospodarce

W p ły w y   d o   b u d ż e tu

P o d a tk i

W y d a t k i  z   b u d ż e t u

P a ń s t w o

Gospodarka zamknięta 

z państwem

AD = C + I + G

G – wydatki państwa (zakupy państwowe)

t – stawka podatkowa
Yt – wielkość wpływów podatkowych
Y – dochód (produkt) narodowy
YD – dochód rozporządzalny
NT – podatki netto

)

1

( t

Y

tY

Y

NT

Y

YD

tY

NT

NT

Y

YD



















W gospodarce zamkniętej (bez państwa)

W gospodarce zamkniętej (z państwem)

cY

C

C





cYD

C

C





Y

c

C

C

'





C’ – krańcowa skłonność do konsumpcji z 

dochodu rozporządzalnego

Y

t

c

C

C

t

c

c

)

1

(

)

1

(

'











Graficzne przedstawienie AD 

w gospodarce zamkniętej 

z państwem 

AD = C + I + G

Wpływ wydatków państwa na produkt w punkcie 

równowagi



Wzrost wydatków państwa przesuwa 

krzywą popytu globalnego, a wzrost 
stawki podatkowej wpływa na 
zmniejszenie jej nachylenia.



Mnożnik wydatków rządowych

)

1

(

1

1

t

c

m









Państwo w modelu keynesowskim może 

wpływać poprzez zmiany w wydatkach i 
podatkach na wielkość produkcji w 
gospodarce.



Zmiany wielkości produkcji wpływają na stan 

budżetu.  

Yt, 

G

Y

Yo

G

Yt

G-Yt

Yt-G

Równowaga 
budżetowa 
G=Yt



Na skutek wzrostu wydatków rządowych 

produkt krajowy wzrósł bardziej niż 
proporcjonalnie bo zadziałał tu 

         mnożnik wydatków rządowych M

G

 

(M

G

 >1)

)

1

(

1

1

t

c

M

G









W wyniku obniżenia podatków wzrasta 

produkt krajowy o pewną mniejszą wielkość, 
ponieważ zadziałał tu 

       mnożnik podatkowy  M

T 

  

(M

T

 <0)

)

1

(

1

t

c

c

M

T











Przeprowadzenie tych operacji równocześnie 

spowodowało,  że ostatecznie wynik budżetu się

   nie zmienił, a produkt krajowy wzrósł.



Oznacza to, że państwo ma możliwość  

oddziaływania na koniunkturę przy pomocy 

zrównoważonego budżetu.



„Nadmierny optymizm” wynikający z działania 

mnożnika wydatków rządowych jest tu jednak 

„studzony” działaniem mnożnika podatkowego i 

potrzeba posiadania środków na zwiększone 

wydatki budżetowe , co w rezultacie daje pożądany 

efekt w postaci wzrostu produktu krajowego. 

Jest to działanie mnożnika 

zrównoważonego budżetu (M

ZB

)



Objawia się ono tym, że wraz ze wzrostem 

wydatków rządowych i podatków wzrasta 
również produkt krajowy.

T

G

ZB

ZB

ZB

M

M

M

T

M

G

M

Y



















Graficzne przedstawienie AD 

w gospodarce otwartej 

z państwem 

AD = C + I + G + NX

NX  - Eksport netto (X-Z)

Handel zagraniczny a wielkość 

produkcji w punkcie równowagi



Eksport netto NX = X-Z



Eksport jest wielkością autonomiczną.



Import zależy od KSI.



Mnożnik 

KSI

t

c

m









)

1

(

1

1



Jeżeli w budżecie państwa i w handlu 
zagranicznym występuje deficyt, to zjawisko 
takie określa się jako deficyty bliźniacze (twin 
deficits).

CA = S – I – (G-T) 



Jeśli rośnie deficyt rządowy (G – T), a 
oszczędności prywatne i inwestycje nie zmieniają 
się znacząco, nadwyżka rachunku obrotów 
bieżących musi spaść o mniej więcej tyle samo, o 
ile wzrósł deficyt fiskalny 



Jednak teoria bliźniaczych deficytów może nas 
zmylić, jeśli zmiany w deficycie budżetowym 
prowadzą do większych zmian w oszczędnościach 
prywatnych i inwestycjach. Dobrą ilustracją tego 
efektu jest przykład krajów europejskich, które 
podjęły wysiłek obniżenia deficytów budżetowych 
w okresie przygotowywania się do przyjęcia nowej 
wspólnej waluty, euro, w styczniu 1999 roku. 



Wraz ze zbliżaniem się 1999 roku, rządy krajów 
UE podejmowały ogromny wysiłek w celu 
obniżenia deficytów budżetowych 



Zgodnie z teorią deficytów bliźniaczych, 

oczekiwalibyśmy, że wskutek zmian w 
polityce fiskalnej gwałtownie wzrośnie 
nadwyżka rachunku obrotów bieżących 
krajów UE.

Wzory na mnożnik



Gospodarka zamknięta (bez państwa)



Gospodarka zamknięta (z państwem)



Gospodarka otwarta

c

m





1

1

)

1

(

1

1

t

c

m







KSI

t

c

m









)

1

(

1

1

Model keynesowski

Model keynesowski

Model neoklasyczny

Model neoklasyczny



Ujęcie popytowe



Krótkookresowy



Dostosowania 

ilościowe



Y = AD         Y< Y*



Ujęcie podażowe



Długookresowy



Dostosowania 

cenowe



Y = Y*

Model keynesowski – Model 

neoklasyczny

Model keynesowski

Model keynesowski

Model neoklasyczny

Model neoklasyczny



Równowaga 

globalna ustalana 
jest poprzez 
powolne i 
dostosowawcze 
zmiany zapasów i 
wielkości produkcji. 



Równowaga 

globalna ustalana 
jest każdorazowo 
poprzez 
dostosowania 
giętkich cen i płac.

Równowaga makroekonomiczna

Model keynesowski

Model keynesowski

Model neoklasyczny

Model neoklasyczny



Konieczność 

interwencji państwa 
(pobudzanie popytu 
globalnego). 



Ograniczona rola 

państwa w 
gospodarce.

Rola państwa w gospodarce